Category: អន្តរជាតិ

  • ចាប់​បាន​រលក​វិទ្យុ​​ជះ​​ពី​ 8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំមុន និង​មាន​​ចង្វាក់​​ដូច​សំឡេង​បេះដូង

    ចាប់​បាន​រលក​វិទ្យុ​​ជះ​​ពី​ 8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំមុន និង​មាន​​ចង្វាក់​​ដូច​សំឡេង​បេះដូង

    រលក​វិទ្យុ​ «ផ្ទុះ» ភ្លឹប​ភ្លែត​ដែល​ទើប​តែត្រូវ​បាន​រកឃើញ ​មាន​ប្រភព​ពី​ទី​ដ៏គួរ​ឱ្យ​ព្រឺ​ព្រួច​​ ជា​ពេល​ដែល​ចក្រវាល​ទើប​តែ​កកើត​ដំបូង​ៗ​។

    រលកសញ្ញា​ដ៏​​អាថ៌កំបាំង​ មាន​ឈ្មោះ​ថា FRB 20220610A ដែល​កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ 8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​មុន គឺជា​ «រលកវិទ្យុមួយចង្វាក់»។ រលកវិទ្យុ​មួយ​ចង្វាក់​គឺជា​រលក​សញ្ញា​វិទ្យុល្បឿន​លឿន​​មួយ​ប្រភេទ​ដែល​ខ្លាំងក្លា អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​លំហ​អន្តរ​កាឡាក់ស៊ី។ អ្នក​ខ្លះ​ថា វា​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​ការ​ប៉ះ​គ្នា​រវាង​ប្រហោង​ខ្មៅ (Black Hole) ផ្កាយ​នឺរ​ត្រុង ឬ​ពី​មនុស្ស​​ភព​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​។

    យោង​តាម Live Science រលកវិទ្យុ​នេះ​មាន​វ័យ​ចំណាស់ និង​ឆ្ងាយ​ជាង 1.5 ដង បើ​ធៀប​នឹង​រលក​វិទ្យុ​ដែល​កាន់​កាប់​កំណត់​ត្រា​មុន​នោះ​។

    នៅ​ក្នុង​ជ្រុង​មួយ​នៃ​តេឡេស្កុប​វិទ្យុ ពន្លឺ​ជះ​ចេញ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្ទុះ​ មាន​ល្បឿនលឿន ភ្លឹប​ភ្លែត​ទៅតាម​វដ្ដ​មួយ​ដូច​ចង្វាក់​បេះដូង​។

    លើក​នេះ​ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ជឿ​ថា ពួក​គេ​បានដឹង​អំពី​ប្រភព​របស់​វា​ នោះ​គឺ​ ហេតុ​ការណ៍​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា​រវាង​កាឡាក់ស៊ី​បុរាណ​ចំនួន​បី​។

  • បឹង​ទឹក​ប្រៃ​ធំបំផុត​ប្រចាំ​មជ្ឈិមបូព៌ា បាន​រីង​ និង​​ក្លាយ​ជា​វាល​ស្រែ​អំបិល

    បឹង​ទឹក​ប្រៃ​ធំបំផុត​ប្រចាំ​មជ្ឈិមបូព៌ា បាន​រីង​ និង​​ក្លាយ​ជា​វាល​ស្រែ​អំបិល

    រូបភាព​ពី​ផ្កាយ​រណប​បង្ហាញ​ថា បឹង​ទឹក​ប្រៃ​ Urmia ពេញ​ដោយ​ទឹក​កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា 2020 ប៉ុន្តែ​មក​ដល់​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ​នេះ បឹង​មួយ​នេះ​ហាក់​បាន​ក្លាយ​ជា​វាល​ស្រែអំបិល​ដ៏​ធំ​ធេង។

    ដោយ​មាន​ផ្ទៃ​ក្រឡា​ប្រហែល 5,200 គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ បឹង Urmia នៅ​ភាគ​ពាយព្យ​នៃប្រទេស​អ៊ីរ៉ង់​ គឺជា​បឹង​ធំបំផុត​ប្រចាំ​តំបន់មជ្ឈិម​បូព៌ា​ និង​ជា​បឹង​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​បឹង​ទឹក​ប្រៃ​ធំបំផុត​លើ​ពិភពលោក​ នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​ច្រើន​។

    ប៉ុន្តែ ពេល​នេះ បឹង Urmia ហាក់​បាន​ក្លាយ​ជា​វាល​ស្រែអំបិល​ដ៏​ធំធេង​។ ភាព​ខុស​គ្នា​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ច្បាស់​នៅ​ក្នុង​រូប​ភាព​ពីផ្កាយ​រណប​ Landsat 8 កាល​ពីខែ​កញ្ញា 2020 និង​រូប​ភាព​ពី​ផ្កាយរណប​ Landsat 9 កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា 2023​។

    ឆ្នាំ​ 1995 បឹង Urmia មាន​ទឹក​ក្នុង​បរិមាណ​ច្រើន​ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​ពីរ​ទសវត្សរ៍​បន្ទាប់​ កម្រិត​ទឹក​ក្នុង​បឹង​នេះ​បាន​ថយ​ចុះ​ជាង 7 ម៉ែត្រ ដោយ​បាន​បាត់​បង់ទឹក​អស់​ប្រហែល​ 90% ធៀប​នឹង​ផ្ទៃ​បឹង​ទាំង​មូល​​នៅ​មុន​នោះ​។

    គ្រោះ​រាំងស្ងួត​បន្តបន្ទាប់​ ក៏ដូច​ជា​ការ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​សម្រាប់​កសិកម្ម​ និង​ការ​សាងសង់​ទំនប់​នៅតាម​ដងទន្លេ​នានា​ដែល​ជា​ប្រភព​ទឹក​សម្រាប់​បឹង​ Urmia គឺជា​កត្តា​សំខាន់​ដែល​បាន​រួម​ចំណែក​នាំ​ឱ្យ​ទឹក​ត្រូវ​អស់​ពី​បឹង​​៕

  • រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​ពារ​ជាតិ​អ៊ីស្រាអែល​ប្រកាស​ថា​នឹង «​លុប​បំបាត់​ក្រុម​ហាម៉ាស​»

    រដ្ឋមន្ត្រី​ការ​ពារ​ជាតិ​អ៊ីស្រាអែល​ប្រកាស​ថា​នឹង «​លុប​បំបាត់​ក្រុម​ហាម៉ាស​»

    រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​ពារ​ជាតិ​អ៊ីស្រាអែល Gallant ប្រកាស​ថា កង​ទ័ព​អ៊ីស្រាអែល​នឹង​ «លុប​បំបាត់​ហាម៉ាស​ពី​ផែនដី បន្ទាប់​ពី​ក្រុម​នេះ​បាន​វាយ​ប្រហារ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​អ៊ីស្រាអែល​។

    «ជនជាតិ​ជ្វីហ្វ​ (Jewish) មិន​ធ្លាប់​ទទួល​រង​អំពើ​ឃោរឃៅ​បែប​នេះ​រាប់​ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ 1945» រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការ​ពារ​ជាតិ​អ៊ីស្រាអែល​ Yoav Gallant ថ្លែង​លើ​កញ្ចក់​ទូរទស្សន៍​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 11 តុលា​ ទាក់​ទង​នឹង​ការ​វាយប្រហារ​របស់​ក្រុម​ហាម៉ាស​ប៉ាលេស្ទីន​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07 តុលា​។

    លោក Gallant បន្ថែម​ថា «យើង​នឹង​លុបបំបាត់​ពួក​គេ​ពី​ផ្ទៃ​ផែនដី។ ពួក​គេ​នឹង​លែង​​មាន​វត្តមាន​។ នឹង​មិន​មាន​ទិដ្ឋភាព​កុមារ​អ៊ីស្រាអែល​ត្រូវ​រង​ការ​សម្លាប់​ ហើយ​យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​នឹង​អាច​បន្ត​ការ​ងារ​របស់​ខ្លួន​»។

    នាយករដ្ឋមន្ត្រី Benjamin Netanyhu ដែល​​ថ្លែង​រួម​គ្នា​ជាមួយ​នឹង​លោក Gallant ក៏​បង្ហាញ​បំណង​ «កម្ទេច» ក្រុម​ហាម៉ាស​ ជា​លើក​ដំបូង​ផងដែរ។ លោក Netanyahum បាន​ប្រដូច​ក្រុម​ហាម៉ាស​ទៅ​នឹង​ក្រុម​រដ្ឋអ៊ីស្លាម (IS) និង​ប្រកាស​ថា នឹង​ «កិន​កម្ទេច​ពួក​នេះ​»។

    ការ​ប្រយុទ្ធគ្នា​រវាង​កងទ័ព​អ៊ីស្រាអែល និង​ក្រុម​ហាម៉ាស​ប៉ាលេស្ទីន​នៅ​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​កន្លង​ទៅ​នេះ​បាន​សម្លាប់មនុស្ស​ប្រហែល 2,300 នាក់ និង​បង្ក​របួស​ដល់​មនុស្ស​ជាង 8,000 នាក់​៕

  • តំណាង​រាស្ត្រ​អ៊ីស្រាអែល​ស្នើ​ឱ្យ​ប្រើ​អាវុធ​ប្រល័យលោក​លើ​ហាម៉ាស

    តំណាង​រាស្ត្រ​អ៊ីស្រាអែល​ស្នើ​ឱ្យ​ប្រើ​អាវុធ​ប្រល័យលោក​លើ​ហាម៉ាស

    លោក​ស្រី Revital Gotliv ដែលជា​តំណាង​រាស្ត្រ​មក​ពី​បក្ស​កាន់​អំណាច​នៅ​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល​ បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ប្រើ​ប្រាស់មីស៊ីល​បំពាក់​ក្បាល​គ្រាប់​​នុយក្លេអែរ​​ឆ្លើយ​តប​នឹង​ក្រុម​ហាម៉ាស​ ដើម្បី​ស្ដារសន្តិសុខ​ជាតិ​។

    «ចូរ​ប្រើប្រាស់​មីស៊ីល Jericho! គំនិត​របស់​ខ្ញុំ​គឺ​ថា ចូរ​ប្រើ​ប្រាស់​អាវុធ​ប្រល័យ​លោក​! សូម​ព្រះ​ថែ​រក្សា​ការ​ពារ​កម្លាំង​របស់​យើង» លោក​ស្រី Revital Gotliv ​តំណាង​រាស្ត្រ​មក​ពី​បក្ស​កាន់​អំណាច​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី Benjamin Netanyahu កាល​ពី​ថ្ងៃទី 09 តុលា បាន​សរសើរ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម X ​ដូច្នេះ​។

    Jericho គឺជា​មីស៊ីល​អន្តរទ្វីប​ (ICBM) របស់​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល ដែល​អាច​វាយ​ប្រហារ​លើ​គ្រប់​តំបន់​ក្នុង​ពិភពលោក​។ អ៊ីស្រាអែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ជឿ​ថា មាន​ក្បាល​គ្រាប់​នុយក្លេអែរ​ពី 100 ទៅ 200 គ្រាប់​ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាលប្រទេស​នេះ​មិន​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ ឬ​បដិសេធ​ព័ត៌មាន​នេះ។

    លោក​ស្រី Revital Gotliv បន្ត​ថា «អ៊ីស្រាអែល​ត្រូវ​តែ​ប្រើ​ប្រាស់​អាវុធ​គ្រប់​ធុន​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ឃ្លាំង​របស់ខ្លួន»។

    មតិរបស់​លោក​ស្រី Revital Gotliv ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​ហាម៉ាស ដែល​ជា​ក្រុម​ប្រដាប់​អាវុធ​កំពុង​គ្រប់​គ្រង​តំបន់​ហ្គាហ្សា កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07 តុលា បាន​បាញ់​មីស៊ីល​រាប់​ពាន់​គ្រាប់ និងប្រើ​ប្រាស់​កម្លាំង​ជើង​គោក អាកាស និង​ជើង​ទឹក​ ​វាយ​ប្រហារ​ស្រប​គ្នា​លើ​ទីរួម​ស្រុក​ និង​តំបន់​រស់​នៅនានា​​របស់​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល​ បណ្ដាល​ឱ្យ​មនុស្ស​ជាង​ 1,000 នាក់​បាត់​បង់ជីវិត​។

    កងទ័ព​អ៊ីស្រាអែល​បានឆ្លើយ​តប​ដោយ​ការ​ប្រកាស​សង្គ្រាម​ វាយ​ប្រហារ​តាម​អាកាស​លើ​គោល​ដៅ​នៅ​តំបន់​ហ្គាហ្សា និង​ដាក់​ពង្រាយ​កម្លាំង​រាប់​ពាន់​នាក់​ឡោម​ព័ទ្ធ​តំបន់​នេះ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ លោក​ស្រី Gotliv យល់​ថា កងទ័ព​អ៊ីស្រាអែល​ត្រូវ​តែ​ធ្វើ​សកម្មភាពឱ្យ​បាន​​ខ្លាំង​ក្លា​ជាង​នេះ​៕

  • ប្រទេសថៃ​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​សង្កេត​មើល​ផែនដីទីពីរ

    ប្រទេសថៃ​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​សង្កេត​មើល​ផែនដីទីពីរ

    ប្រទេសថៃ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 09 តុលា 2023 បាន​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​សង្កេត​ផែនដី​ទីពីរ​ (THEOS-2) ឡើង​ទៅ​កាន់​គន្លង​តារាវិថី​ផែនដី ពី​តំបន់ Guina របស់​ប្រទេស​បារាំង​។

    ​រយៈ​ពេល​ប្រហែល​មួយ​ម៉ោង​ក្រោយ​ពី​បាន​បាញ់​បង្ហោះ THEOS-2 បាន​ផ្ដាច់​ខ្លួន​ពី​រ៉ុក្កែត និង​ហោះចូល​គន្លង​តារា​វិថី​កម្រិត​ទាប​របស់​ផែនដី​។

    ក្រុម​មន្ត្រី​ថៃ​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​រណប​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដំណើរ​ការ​សាកល្បង​រយៈ​ពេល​បីខែ មុន​នឹង​ដំណើរ​ការ​ជា​ផ្លូវ​ការ​ និង​ចាប់​ផ្ដើម​សកម្មភាព​សង្កេត​មើល​ផែនដី​។ ផ្កាយ​រណប​ខាង​លើ​នឹង​ផ្ដល់​ទិន្នន័យ​ចាំបាច់​សម្រាប់​វិស័យ​កសិកម្ម ការ​គ្រប់​គ្រង​ទឹក​ ការ​ធ្វើ​ផែនការ​សម្រាប់​ទីក្រុង និង​ការ​​គ្រប់​គ្រង​ធនធាន​ធម្មជាតិ​។

    ផ្កាយ​រណប​នេះ​គឺជា​ជំហាន​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ក្នុង​បេសកកម្ម​ទប់​ទល់​របស់​ប្រទេស​ថៃ នៅចំពោះ​មុខ​ស្ថាន​ការណ៍​បន្ទាន់​ ដោយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទិន្នន័យ​ថ្មី លំអិត និង​ត្រឹម​ត្រូវ​ ដែល​ប្រមូល​បាន​ដោយ​ឧបករណ៍​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប​ៗ​ដែល​មាន​នៅ​លើ THEOS-2​៕

    https://www.youtube.com/watch?v=65Sqsho8uWM

     

  • អាម៉េរិក រុស្ស៊ី ចិន ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​រឿង​សង្គ្រាម​អ៊ីស្រាអែល – ហាម៉ាស

    អាម៉េរិក រុស្ស៊ី ចិន ខ្វែង​គំនិត​គ្នា​រឿង​សង្គ្រាម​អ៊ីស្រាអែល – ហាម៉ាស

    សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក រុស្ស៊ី និង​ចិន​ យល់ឃើញ​ផ្ទុយ​គ្នា​នៅ​ពេល​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​កោះ​ប្រជុំ​បន្ទាន់​ ពិភាក្សា​អំពី​សង្គ្រាម​រវាង​អ៊ីស្រាអែល និង​កងទ័ព​ហាម៉ាស​របស់​ប៉ាលេស្ទីន។

    សមាជិក​ចំនួន​ 15 របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 08 តុលា បាន​បើក​កិច្ច​ប្រជុំ​បន្ទាន់​រយៈ​ពេល​ប្រហែល 90 នាទី នៅ​ទីស្នាក់​ការ​កណ្ដាល​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​នៅ​បុរី​នីវយ៉ាក ដើម្បី​ស្ដាប់​បេសកជន​សន្តិភាព​មជ្ឈិមបូព៌ា រាយការណ៍​អំពី​ស្ថានការណ៍​សង្គ្រាម​ហាម៉ាស​ – អ៊ីស្រាអែល​។

    ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​បិទ​ទ្វារ អាម៉េរិក​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ថ្កោល​ទោស​ខ្លាំង​ក្លា​ទៅ​លើ​យុទ្ធនាការ​វាយ​ប្រហារ​របស់​ក្រុម​ហាម៉ាស​​សំដៅ​លើ​អ៊ីស្រាអែល​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07 តុលា​។ «ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​បាន​ថ្កោលទោស​ហាម៉ាស ប៉ុន្តែ​មិន​មែន​ទាំង​អស់​» ឯកអគ្គ​រដ្ឋទូត​រង​អាម៉េរិក​នៅ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ លោក Robert Wood បាន​ប្រាប់​ក្រុម​អ្នក​សារព័ត៌មាន​បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ប្រជុំ​នោះ​ដូច្នេះ។

    «គ្រប់​គ្នា​អាច​ស្មាន​បាន​ថា​ អ្នក​ណា​ខ្លះ​ដែល​មិន​ថ្កោល​ទោស​ហាម៉ាស ដោយ​មិន​ចាំបាច់​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ​»​ លោក Wood បន្ថែម​ដូច្នេះ ដែល​ហាក់​ចង់​សំដៅ​ទៅ​លើ​រុស្ស៊ី​។

    ក្រុម​អ្នក​ការ​ទូត​ឱ្យ​ដឹង​ថា ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ ទំនងជា​នឹង​មិន​ចេញ​សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម​​នៅ​ក្រោយ​កិច្ច​ប្រជុំ​បន្ទាន់​នេះ​។ សេចក្ដី​ថ្លែង​ការណ៍រួម​ត្រូវ​ការ​មតិ​យល់​ស្រប​ពី​សមាជិក​ទាំង​ 15 របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ ខណៈ​ដែល​ឯក​អគ្គរដ្ឋ​ទូតរង​​អាម៉េរិក លោក Wood ឱ្យ​ដឹង​ថា នេះ​មិន​មែន​ជា​អាទិភាព​របស់​អាម៉េរិក​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​។

    សហរដ្ឋ​អាម៉េរិកប្រកាស​គាំទ្រ​អ៊ីស្រាអែល ​ថ្កោល​ទោស​ហាម៉ាស និង​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ថ្កោល​ទោស​ផងដែរ​ គ្រា​ដែល​ចិន និង​រុស្ស៊ី មិន​យល់​ស្រប​នឹង​ការ​យល់​ឃើញ​របស់​អាម៉េរិក​។

    កងកម្លាំងប្រដាប់​អាវុធ​ហាម៉ាស​របស់​ប៉ាលេស្ទីន​ដែល​គ្រប់​គ្រង​តំបន់​ហ្គាហ្សា​ (Gaza) កាលពី​ថ្ងៃទី 07 តុលា បាន​បាញ់​ស្រោច​រ៉ុក្កែត​រាប់​ពាន់​គ្រាប់​ និង​វាយ​សម្រុក​ព្រម​គ្នា​តាម​ផ្លូវ​គោក ផ្លូវ​អាកាស​ ផ្លូវ​ទឹក​ទៅ​លើ​ទឹក​ដី​អ៊ីស្រាអែល​។

    រដ្ឋាភិបាល​អ៊ីស្រាអែល ក្នុង​ថ្ងៃ​ដដែល​នោះ​ក៏​បាន​ប្រកាស​សង្គ្រាម​ ចេញ​បញ្ជា​ឱ្យ​ទ័ព​អាកាស​បើក​ការ​វាយ​ប្រហារ​ដោយ​យន្តហោះ​ចម្បាំង​​រាប់សិប​គ្រឿង​ទៅ​លើ​គោលដៅ​នានា​នៅ​តំបន់​ហ្គាហ្សា​។

    ភាគី​អ៊ីស្រាអែល​ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 09 តុលាបាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ប្រជាជន​ប្រទេស​នេះ​ជាង​ 700 នាក់​បាន​ស្លាប់​ រាប់​ចាប់​តាំង​ពី​ហាម៉ាស​បើក​ការ​វាយ​ប្រហារ​។ ចំណែក​ភាគី​គ្រប់គ្រង​តំបន់​ហ្គាហ្សា​វិញ រាយការណ៍​ថា មនុស្ស​យ៉ាង​តិច 413 នាក់​បាន​ស្លាប់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​នេះ​៕

  • ក្នុង​ខែ​តុលា​នេះ ទាំង​សូរ្យគ្រាស និង​ចន្ទ​គ្រាស ​​សុទ្ធ​តែនឹង​​កើត​ឡើង​

    ក្នុង​ខែ​តុលា​នេះ ទាំង​សូរ្យគ្រាស និង​ចន្ទ​គ្រាស ​​សុទ្ធ​តែនឹង​​កើត​ឡើង​

    សូរ្យគ្រាស​រាង​ចិញ្ចៀន​ក្នុង​ថ្ងៃទី 14 តុលា និង​ចន្ទ​គ្រាស​មួយ​ផ្នែក​ក្នុង​ថ្ងៃទី 29 តុលា គឺជា​ព្រឹត្តិការណ៍​តារា​សាស្ត្រ​​គួរ​ឱ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ដែល​កើត​ឡើង​ក្នុង​ខែ​តុលា 2023​។

    សូរ្យគ្រាស​រាង​ចិញ្ចៀន​​លើក​នេះ​អាច​មើល​ឃើញ​​ក្នុង​ 8 រដ្ឋ​នៅ​ភាគ​និរតី​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​។ សូរ្យគ្រាស​ប្រភេទ​នេះ​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ព្រះ​ចន្ទ​ ព្រះ​អាទិត្យ​ និង​ផែនដី​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់ជួរ​នឹង​គ្នា​​ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​ព្រះចន្ទ​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​ចំណុច​ឆ្ងាយពី​ផែនដី​​បំផុត​លើ​គន្លង​រាង​ពងក្រពើ​​របស់​វា​ ទើប​មិន​អាច​បិទ​បាំង​ព្រះ​អាទិត្យ​បាន​ទាំង​ស្រុង​ ហើយ​ក៏​​បន្សល់​រង្វង់​មូល​ភ្លើង​ដូច​ចិញ្ចៀន​។

    អ្នក​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្រៅ​តំបន់​អាច​មើល​ឃើញ​បាតុភូត​សូរ្យគ្រាស​រាង​ចិញ្ចៀនលើក​នេះ នៅ​តែ​អាច​គយគន់​សូរ្យ​គ្រាស​មួយ​ផ្នែក​ ក្នុង​នោះ​រួម​មាន ទឹកដី​អាម៉េរិក​ទាំង​មូល តំបន់​ខ្លះ​​របស់​ប្រទេស​ម៉ិកស៊ិក តំបន់​អាម៉េរិក​កណ្ដាល​ ប្រទេស​កូឡុំប៊ី និង​ប្រេស៊ីល​។

    បាតុភូតសូរ្យគ្រាស

    ចំណែក​ចន្ទ​គ្រាស​មួយ​ផ្នែក​ដែល​​កើត​ឡើង​នៅ​ចុង​ខែ​តុលានេះ​នឹង​បង្ហាញ​ខ្លួន​​នៅ​​​តំបន់​អឌ្ឍគោល​ខាង​កើត​របស់​ផែនដី​ រួម​មាន ទ្វីប​អឺរ៉ុប​ អាហ្វ្រិក អាស៊ី អង់តាក់ទិក និង​អូសេអានី​។ ក្នុង​បាតុភូត​នេះ​ ព្រះ​ចន្ទ​នឹង​គោចរ​ឆ្លង​កាត់​ស្រមោល​ផែនដី​ ធ្វើ​ឱ្យ​វា​ងងឹត​ជាង​ធម្មតា​។ ចន្ទ​គ្រាស​មួយ​ផ្នែក​នឹង​កើត​ឡើង​ពី​ម៉ោង 02:36 ថ្ងៃទី 29 តុលា និង​បញ្ចប់​នៅ​វេលា​ម៉ោង​ 03:53។

    បាតុភូត​ចន្ទ​គ្រាស

    នេះ​គឺជា​ចន្ទ​គ្រាស​ទីពីរ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ 2023 ក្រោយ​ពី​ចន្ទ​គ្រាស​ពាក់​កណ្ដាល​ដែល​បាន​កើត​ឡើង​កាល​ពី​ខែ​ឧសភា​៕

  • រកឃើញ​ «ភ្នែក​អវកាស​» ដ៏មហិមា​ កំពុង​សម្លឹង​មក​ផែនដី

    រកឃើញ​ «ភ្នែក​អវកាស​» ដ៏មហិមា​ កំពុង​សម្លឹង​មក​ផែនដី

    តេឡេស្កុប​វិទ្យុ ASKAP នៅ​អូស្ត្រាលី​ភាគ​​ខាង​លិច​ ថត​បាន​រូប​ភាព​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​ស្ដីពី​រចនា​សម្ព័ន្ធ​អវកាស​មួយ​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​ភ្នែក​ដ៏​ធំ លាត​សន្ធឹង​រហូត​ដល់ 60,000 ឆ្នាំពន្លឺ​។ យោង​តាម​ទំព័រ SpacePlace របស់​ណាសា មួយ​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​មាន​ចម្ងាយ​​ប្រមាណ​ 9 ទ្រីលាន​ (9,000,000,000,000) គីឡូម៉ែត្រ​។

    យោង​តាម​ការ​ប្រកាស​នៅ​លើ​ទំព័រ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society រចនា​សម្ព័ន្ធ​អវកាស​ចម្លែក​នេះ​គឺជា​ កាឡាក់ស៊ី​ប្រភេទ Polar-ring (បកប្រែក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​ថា «កាឡាក់ស៊ី​រង្វង់ចិញ្ចៀន») និង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​ថា NCG 4632។

    ខុស​ពី​កាឡាក់ស៊ី​ដែល​មាន​ផែនដី Milky Way កាឡាក់ស៊ី NCG 4632 មាន​ថាស​ពន្លឺ​មួយ និង​ពពក​ដ៏​មហិមា​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ស្នូល​របស់​វា​។ រង្វង់​ពពក​នេះ​ភាគ​ច្រើន​គឺជា​ឧស្ម័ន​អ៊ីដ្រូសែន​ និង​ផ្អៀង​ប្រហែល​ 90 ឌឺក្រេ បើ​ធៀប​នឹង​ផ្ទៃ​របស់​កាឡាក់ស៊ី​។

    រចនាសម្ព័ន្ធ​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​ភ្នែក​នេះ​អាច​មាន​ផ្ទុក​ធូលី និង​ផ្កាយ​។ រង្វង់​របស់ NCG 4632 លាត​សន្ធឹង​រហូតដល់ 60,000 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​។ រង្វង់​ឧស្ម័ន​នៅ​ខាង​ក្រៅ បូក​រួម​នឹង​ថាស​ខាង​ក្នុង​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ស្នូល NCG 4632 ហាក់​ដូច​ជា​កែវ​ភ្នែក​ដ៏​ធំ​មួយ​គ្រាប់​កំពុង​សម្លឹង​មកកាន់​ផែនដី​។

    ការ​ស្វែង​យល់​អំពី​កាឡាក់ស៊ី​រង្វង់​មូល​ដូច NCG 4632 នឹង​រួម​ចំណែក​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​យល់​ដឹង​អំពី​អាថ៌កំបាំង​ដែល​មនុស្ស​មិន​ទាន់​ដឹង​ ទាក់​ទង​នឹង​របៀប​កកើត​របស់​បណ្ដា​កាឡាក់ស៊ី​ និង​ការ​វិវត្ត​របស់​ពួកវា​នៅ​ក្នុង​ចក្រវាល​។ យោង​តាម Science News មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​អាច​ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​ដែល​ថា «ហេតុ​អ្វី​កាឡាក់ស៊ី​មួយ​ចំនួន​មាន​រង្វង់​មូល​ ខណៈ​កាឡាក់ស៊ី​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​បែរ​ជា​មិន​រង្វង់​បែប​នេះ​ទៅ​វិញ?»។

  • យប់ថ្ងៃ15 កើតនេះ មានព្រឹត្តិការណ៍ពិសេសបីកើតឡើងដំណាលគ្នា

    យប់ថ្ងៃ15 កើតនេះ មានព្រឹត្តិការណ៍ពិសេសបីកើតឡើងដំណាលគ្នា

    យប់ថ្ងៃសីលពេញបូណ៌មីនេះ កើតឡើងចំព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រពិសេសមួយដែលត្រូវបានហៅថា មហាចន្ទពេញវង់។

    យប់ថ្ងៃសុក្រ 15 កើត ខែភទ្របទ ឆ្នាំថោះ បញ្ចស័ក ពុទ្ធសករាជ 2567 ត្រូវនឹងថ្ងៃទី 29 កញ្ញា គ្រីស្តសករាជឆ្នាំ 2023 នេះ គឺជាថ្ងៃពិសេស ព្រោះថាមិនត្រឹមតែជាថ្ងៃសីលពេញបូណ៌មី និងជាថ្ងៃបុណ្យសែនព្រះខែរបស់ជនជាតិមួយចំនួននៅអាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានដូចជា ចិន ជប៉ុន កូរ៉េ និងវៀតណាមជាដើមនោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាឱកាសដែលមានព្រឹត្តិការណ៍មហាចន្ទពេញវង់ផងដែរ។

    នៅយប់នេះ ព្រះចន្ទនឹងស្ថិតនៅពីមុខផែនដី និងព្រះអាទិត្យ ហើយផ្ទៃរបស់វានឹងទទួលបានពន្លឺពេញលេញពីព្រះអាទិត្យ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងកើតឡើងនៅវេលាម៉ោង 16:59 ម៉ោងអន្តរជាតិ ត្រូវនឹងម៉ោង 23:59 ថ្ងៃទី 29 កញ្ញានៅកម្ពុជា។ ព្រះចន្ទពេញវង់លើកនេះគឺជាមហាចន្ទពេញវង់ចុងក្រោយក្នុងចំណោមមហាចន្ទទាំងបីរបស់ឆ្នាំ 2023។ យប់នេះ ព្រះចន្ទនឹងស្ថិតនៅក្បែរផែនដីបំផុត ហើយនឹងធំជាង ភ្លឺជាងចន្ទពេញវង់ធម្មតា។

    អ្នកតារាសាស្ត្រឱ្យដឹងថា ចម្ងាយមធ្យមពីព្រះចន្ទទៅផែនដីគឺ 384,000 គីឡូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែដោយសារគន្លងគោចររបស់ព្រះចន្ទមានរាងដូចពង​ក្រពើ ដូចនេះវាតែងតែមានពេលខ្លះនៅជិតខ្លាំង និងឆ្ងាយខ្លាំងធៀបនឹងចម្ងាយមធ្យម។ ជាធម្មតា រៀងរាល់ឆ្នាំតែងមានចន្ទពេញវង់មួយលើក ពីរលើក ឬអាចបីលើកដែលកើតឡើងចំពេលព្រះចន្ទកំពុងស្ថិតនៅចំណុចជិតផែនដីបំផុតនៅលើគន្លងតារាវិថីរបស់វា។ ពេលនោះ មនុស្សនៅលើផែនដីនឹងមើលឃើញព្រះចន្ទធំជាង និងភ្លឺជាងធម្មតា។ នេះគឺជាឱកាសដ៏ពិសេសសម្រាប់អ្នកចូលចិត្តវិស័យតារាសាស្ត្រ និងអ្នកចូលចិត្តគយគន់ផ្ទៃមេឃពេលរាត្រី៕

  • យាន​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់​ឥណ្ឌា​ទើប​តែរក​ឃើញ​ធនធាន​ដ៏មាន​តម្លៃ​លើឋាន​ព្រះ​ចន្ទ

    យាន​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់​ឥណ្ឌា​ទើប​តែរក​ឃើញ​ធនធាន​ដ៏មាន​តម្លៃ​លើឋាន​ព្រះ​ចន្ទ

    យាន​អវកាស​ឥណ្ឌា​ ដែល​ទើប​តែ​បាន​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​កាល​ពី​មួយ​ខែ​មុន ប៉ុន្តែ​បាន​រួម​ចំណែក​ធំធេង​នៅក្នុង​វិស័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​។

    ​ក្រោយពី​បេសកកម្ម​ Chadrayaan-3 របស់​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ទទួលបាន​ជោគ​ជ័យ​ក្នុងការ​ចុះ​ចត​ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ប្រទេស​នេះ​កំពុង​តែ​មមាញឹក​ក្នុង​ការ​វិភាគ​ទិន្នន័យដែល​យាន​​ចុះ​ចត Vikram និង​យាន​ស្រាវ​ជ្រាវ​ Pragyan បាន​បញ្ជូន​មក​កាន់​ផែនដី​បន្ទាប់ពី​​ធ្វើ​ការ​លើឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​បាន​មួយ​ថ្ងៃ​ (មួយ​ថ្ងៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ស្មើ​នឹង​ 14 ថ្ងៃ​លើផែនដី)។

    មក​ដល់​ពេល​នេះ Pragyan បាន​រកឃើញ​អ្វី​ៗ​ជា​ច្រើន​ដែល​មាន​តម្លៃ​ ក្នុង​នោះ​ក៏មាន​ដែក ទីតានីញ៉ូម អាលុយមីញ៉ូម និង​ពិសេស​គឺ​ ស្ពាន់ធ័រ រួម​នឹង​កំហាប់​របស់​វា​​ នៅ​ក្នុង​ដី​របស់​​ព្រះចន្ទ​។

    មុន​នោះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​ដឹង​ថា​ ស្ពាន់ព័រ​មាន​នៅ​ក្នុង​ដី និង​ថ្ម​របស់​ព្រះចន្ទ ប៉ុន្តែ​មាន​កំហាប់​ទាប​។ យាន​របស់​ឥណ្ឌា​រក​ឃើញ​ថា ស្ពាន់ធ័រ​មាន​នៅ​ក្នុង​ដី​ព្រះចន្ទ​ច្រើន​ជាង​ការ​រំពឹង​ទៅទៀត​។

    ស្ពាន់ធ័រ​លើឋាន​ព្រះចន្ទ​គឺជា​ប្រភព​ធនធាន​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ចំពោះ​បេសកកម្ម​អវកាស​រយៈ​ពេល​យូរ​។ ស្ថាប័ន​អវកាស​ជាច្រើន​កំពុង​គិត​ដល់​ការ​សាងសង់​មូលដ្ឋាន​របស់មនុស្ស​នៅ​លើឋាន​ព្រះចន្ទ​ ក្នុង​នោះ​ក៏​ត្រូវ​ការ​ស្ពាន់ធ័រ​ជា​ចាំបាច់ផងដែរ។ ដោយ​សារ​មាន​ស្ពាន់ធ័រ​លើឋាន​ព្រះចន្ទ​ស្រាប់ អ្នក​អវកាស​​​មិន​បាច់​វិល​មក​កាន់​ផែនដី​ដើម្បី​ដឹកជញ្ជូន​​វត្ថុធាតុ​ឡើង​ទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះចន្ទ​។

    អ្នក​អវកាស​អាច​ប្រើប្រាស់​ស្ពាន់ធ័រ​ដើម្បី​ផលិត​ផ្ទាំង​សូឡា និង​ថ្ម​ផ្ទុក​ថាមពល​អគ្គិសនី​ដែល​ប្រើប្រាស់​ស្ពាន់ធ័រ​ និង​ផលិត​ជា​បេតុង​សម្រាប់​ការ​សាងសង់​ជា​ដើម​។

    បេតុង​ស្ពាន់ធ័រ​ល្អជាង​បេតុង​ធម្មតា​ដែល​ពេញ​និយម​លើ​ផែនដី​។ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​បក​ស្រាយ​ថា បេតុង​ស្ពាន់ធ័រនឹង​រឹង​មក​វិញ ហើយ​មាំ​ខ្លាំង​ ដោយ​ចំណាយ​ពេល​តែ​ប៉ុន្មាន​ម៉ោង​ប៉ុណ្ណោះ​ក្រោយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​ មិន​មែន​ច្រើន​សប្ដាហ៍​ និង​មាន​សមត្ថភាព​ទប់​ទល់​នឹង​ការ​សឹក​រេច​រិល​ខ្ពស់​ខ្លាំង​ជាង​ឆ្ងាយ​​បើ​ធៀប​នឹង​​បេតុង​ធម្មតា​។

    ជាង​នេះ ស្ពាន់ធ័រ​ក៏​មិន​ត្រូវ​ការ​ទឹក​ដូច​បេតុង​ធម្មតា ដូច្នេះ​អ្នក​អវកាស​អាច​សន្សំ​សំចៃ​ទឹក​ដ៏​មាន​តម្លៃ​ទុក​សម្រាប់​បរិភោគ​ បង្កើត​អុកស៊ីសែន និង​ផលិត​ជា​ឥន្ធនៈ​សម្រាប់​រ៉ុក្កែត​ជា​ដើម​៕

    យានចុះចត Vikram និងយានស្រាវជ្រាវ Pragyan
    ព្រះចន្ទ