ផ្កាយ - La Reine Media

របៀបដែល ណាសា (NASA) ប្រើប្រាស់ដែនទំនាញ និងរលកវិទ្យុ ដើម្បីសិក្សាភព និងព្រះច័ន្ទ

ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (ណាសា) កំពុងតែប្រើប្រាស់អង់តែនវិទ្យុនៅលើដីដើម្បីទាក់ទងជាមួយយានអវកាសរាប់សិបគ្រឿងរបស់ខ្លួន ដែលកំពុងធ្វើសកម្មភាព និងស្រាវជ្រាវវត្ថុអវកាសនានា។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វករកំពុងទាក់ទង និងបញ្ជាយានអវកាសទាំងឡាយរបស់ពួកគេដែលស្ថិតនៅទីអវកាសសែនឆ្ងាយ តាមរយៈប្រព័ន្ធអវកាសជ្រៅ ជាបណ្ដាញដែលមានអង់តែនវិទ្យុខ្នាតយក្សរបស់ណាសា។

បណ្ដាញអវកាសជ្រៅ ឬ DSN មិនត្រឹមតែជាសេវាបញ្ជូនទិន្នន័យនោះទេ វាក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការពិសោធវិទ្យាសាស្ត្រស្ដីពីកម្លាំងទំនាញ និងរលកវិទ្យុផងដែរ។ តើវិទ្យាសាស្ត្រកម្លាំងទំនាញ និងរលកវិទ្យុគឺជាអ្វី? ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីឱ្យវាជួយដល់មនុស្សក្នុងការស្វែងយល់បន្ថែមពីបណ្ដាភព ព្រះចន្ទ រួមនឹងអាចម៍ផ្កាយនានានៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ?

គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានដឹងអំពីកម្លាំងទំនាញ។ នោះគឺជាកម្លាំងដែលជួយឱ្យវត្ថុមួយស្រូបទាញយកវត្ថុដទៃៗ ឧទាហរណ៍ដូចជា ភពមួយស្រូបទាញយានអវកាសឱ្យហោះសំដៅទៅរកវាជាដើម។ កម្លាំងទំនាញក៏ជាកម្លាំងដែលជួយឱ្យភពទាំងឡាយគោចរទៅតាមគន្លងតារាវិថីជុំវិញព្រះអាទិត្យផងដែរ។

នៅលើផែនដី មនុស្សប្រើប្រាស់ ឬឆ្លងកាត់កម្លាំងទំនាញជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ នៅពេលទម្លាក់វត្ថុមួយ វានឹងធ្លាក់មកលើដីកាន់តែលឿន ព្រោះតែកម្លាំងទំនាញរបស់ផែនដីធ្វើឱ្យវត្ថុនោះធ្លាក់ចុះក្នុងល្បឿនកាន់តែលឿន។ យានអវកាសដែលហោះសំដៅភពណាមួយក្នុងល្បឿនលឿន ឬយឺតគឺអាស្រ័យទៅលើម៉ាសរបស់ភពនោះ។ ម៉ាសកាន់តែតូច កម្លាំងទំនាញក៏កាន់តែតិច។

សភាពនៃទំនាញ បូករួមនឹងចំណេះដឹងស្ដីពីរលកវិទ្យុ ជួយឱ្យមនុស្សប្រើប្រាស់កម្លាំងទំនាញដើម្បីស្រាវជ្រាវភពនានាក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ បន្ទាប់ពីទៅដល់គោលដៅ យានអវកាសនឹងប្រើប្រាស់អង់តែនវិទ្យុដើម្បីទាក់ទងមកកាន់ DSN នៅលើផែនដី ហើយបណ្ដាញនេះនឹងបញ្ជូនរលកវិទ្យុត្រលប់ទៅឱ្យយានអវកាសវិញ។

យានអវកាសនីមួយៗ គោចរទៅតាមគន្លងដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានកំណត់ ហើយនឹងបញ្ជូនរលកវិទ្យុនៅពេលហោះជុំវិញគោលដៅ។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វករអាចគណនាឃើញទីតាំង និងល្បឿនរបស់យានអវកាស តាមរយៈការវាស់វែងទៅលើការប្រែប្រួលរបស់ប្រេកង់រលកវិទ្យុរបស់យាន។ ប្រការនេះអាចទៅរួចក៏ដោយសារតែ Doppler ដែលជាបាតុភូតធ្វើឱ្យសារ៉ែនរថយន្តសង្គ្រោះបន្ទាន់មានសំឡេងខុសប្លែកពីគ្នា នៅពេលវាផ្លាស់ទីសំដៅមករកអ្នក និងពេលវាចាកចេញទៅឆ្ងាយពីអ្នក។

បាតុភូត Doppler ដែលត្រូវបានសង្កេតនៅទីនេះគឺនៅពេលយានអវកាស និងអង់តែន DSN ផ្លាស់ទីបែរទៅរកគ្នា។ ភាពខុសគ្នារវាងប្រេកង់របស់រលកវិទ្យុដែលយានអវកាសបញ្ជូនមកនៅពេលវាគោចរជុំវិញលើគន្លងតារាវិថី និងរលកសញ្ញាដែលទទួលបាននៅលើផែនដី នាំមកនូវព័ត៌មានលំអិតស្ដីពីវិសាលភាពនៃដែនទំនាញរបស់វត្ថុអវកាសមួយ។ ឧទាហរណ៍៖ បើសិនកម្លាំងទំនាញខ្លាំងជាងបន្តិច យានអវកាសនឹងបង្កើនល្បឿនលឿនជាងមុនបន្តិច ប៉ុន្តែបើកម្លាំងទំនាញរបស់វត្ថុអវកាសនោះខ្សោយបន្តិច យានអវកាសក៏បង្កើនល្បឿនយឺតជាងបន្តិច។

តាមរយៈការអភិវឌ្ឍរូបមន្តស្ដីពីដែនទំនាញរបស់វត្ថុអវកាស ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវអាចវិភាគព័ត៌មានស្ដីពីរចនាសម្ព័ន្ធខាងក្នុងរបស់វត្ថុអវកាស ដោយប្រើប្រាស់ DSN៕

August 10, 2023

ដុំភ្លើងដែលឆាបឆេះផ្ទុះកក្រើកមេឃនៅអូស្ត្រាលី អាចជារ៉ុក្កែតរបស់រុស្ស៊ី

ដុំភ្លើងយ៉ាងភ្លឺ និងសំឡេងផ្ទុះលាន់កក្រើកមេឃរបស់រដ្ឋ Victoria នៅអូស្ត្រាលីកាលពីពេលថ្មីៗនេះ អាចគ្រាន់តែជាបំណែកនៃរ៉ុក្កែតរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ី នៅក្នុងការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបក្នុងថ្ងៃជាមួយគ្នា នៅវាកំពុងធ្លាក់។

7 News Australia កាលពីថ្ងៃទី 08 សីហា បានផ្សាយថា ដុំភ្លើងបានបង្ហាញខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី 07 សីហា ធ្វើឱ្យប្រជាជននៅ Melbourne ដែលជាទីក្រុងរដ្ឋបាលរបស់រដ្ឋ Victoria និងតំបន់មួយចំនួនផ្សេងទៀតរបស់រដ្ឋនេះ បានទស្សនាទិដ្ឋភាពដ៏អស្ចារ្យ។

ព័ត៌មានដំបូងៗនិយាយថា ដុំភ្លើងនេះអាចជាអាចម៍ផ្កាយកំពុងធ្លាក់។ ប៉ុន្តែ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របញ្ជាក់ថា នោះគឺជាបំណែកមួយនៃសំរាមអវកាស។ នេះបើតាមទំព័រ Space។

អ្នកតារាសាស្ត្រនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក និយាយថា ដុំភ្លើងនោះគឺជាកំណាត់ទីបីរបស់រ៉ុក្កែត Soyuz 2 ដែលត្រូវបានរុស្ស៊ីបាញ់បង្ហោះពីព្រលានយានអវកាស Plesetsk នៅភាគពាយព្យប្រទេសរុស្ស៊ី មុននោះច្រើនម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។

រ៉ុក្កែតនេះមានភារកិច្ចនាំយកផ្កាយរណប GLONASS-K2 របស់ប្រទេសរុស្ស៊ី ឡើងទៅកាន់ទីអវកាស។

តាមការគណនារបស់ក្រុមអ្នកជំនាញ ដងខ្លួនរបស់រ៉ុក្កែតរុស្ស៊ីខាងលើ ត្រូវធ្លាក់ត្រលប់មកកាន់ផែនដីនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃតំបន់ Tasmania លើមហាសមុទ្រធំធេង បន្ទាប់ពីបានបាញ់បង្ហោះ។ នៅតាមផ្លូវធ្លាក់ត្រលប់មកកាន់ផែនដី កំណាត់ខាងក្រោមរបស់រ៉ុក្កែតនេះបានបញ្ចេញពន្លឺលើផ្ទៃមេឃរបស់អូស្ត្រាលី ដោយសារតែឆេះ នៅពេលកកិតនឹងបរិយាកាស៕

August 9, 2023

យានអវកាសអឺរ៉ុបរកឃើញតម្រុយទាក់ទងនឹង «ភាពចម្លែកខុសគេ» នៃបរិយាកាសព្រះអាទិត្យ

យានអវកាសមួយគ្រឿងដែលកំពុងតែធ្វើសកម្មភាពជុំវិញព្រះអាទិត្យ បានរកឃើញចម្លើយសម្រាប់សំណួរដែលសួរថា «តើព្រះអាទិត្យគឺជាវត្ថុអវកាសដែលខុសគេក្នុងចំណោមតារានៅក្នុងចក្រវាល?»។

ច្រើនទសវត្សរ៍កន្លង ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានដឹងថា ព្រះអាទិត្យហាក់បីដូចជាខុសពីគេ ធៀបនឹងផ្កាយនានាដែលធ្លាប់ត្រូវបានសង្កេត។ ព្រះអាទិត្យបានបំបែករាល់ទម្រង់ស្ដីពីផ្កាយ ព្រោះវាមានបរិយាកាសដែលក្ដៅមិនសមហេតុផល។

សីតុណ្ហភាពក្នុងបរិយាកាសខាងលើរបស់ព្រះអាទិត្យ (ស្រទាប់កូរ៉ូណា – corona) អាចឡើងដល់ជាង 1.1 លានអង្សាសេ ស្របពេលដែលតំបន់ហ្វូតូសហ្វៀ (Photosphere) ដែលជាស្រទាប់លើបំផុតរបស់ព្រះអាទិត្យដែលនៅខាងក្រោម និងមានចម្ងាយ 1,600 គីឡូម៉ែត្រពីបរិយាកាសកូរ៉ូណា បែរជាមានកម្ដៅត្រឹមតែ 5,500 អង្សាសេទៅវិញ។

តាមធម្មតា បរិយាកាសរបស់ផ្កាយមួយដួងត្រូវបានដុតកម្ដៅដោយសារប្រតិកម្មនុយក្លេអែរនៅខាងក្នុងស្នូលរបស់វា។ ដូច្នេះ ស្រទាប់បរិយាកាសខាងលើរបស់ផ្កាយ មិនអាចមានកម្ដៅខ្ពស់ជាង 200 ដង ធៀបនឹងស្រទាប់ខាងក្រោមឡើយ។ ស្រទាប់បរិយាកាសកូរ៉ូណារបស់ផ្កាយ គួរណាស់តែត្រូវត្រជាក់ជាងស្រទាប់ហ្វូតូសហ្វៀ។

ប្រការនេះបង្ហាញថា នៅមានអ្វីមួយដែលមនុស្សមិនទាន់ដឹង កំពុងតែដុតកម្ដៅផ្កាយមេរបស់ផែនដី។ នោះជាសំណួរដែលមិនមានចម្លើយនៅក្នុងរយៈពេល 80 ឆ្នាំកន្លង។

ថ្មីៗនេះ យានអវកាសព្រះអាទិត្យ (SO) របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA) បានរកឃើញអ្វីមួយយ៉ាងចម្លែក៖ រលកម៉េញេទិចប្រេកង់ខ្ពស់ ដែលភាយពាសពេញស្រទាប់បរិយាកាសកូរ៉ូណា។

ពីតំបន់ដែលមានចម្ងាយ 42 គីឡូម៉ែត្រពីព្រះអាទិត្យ យាន SO បានប្រើប្រាស់តេឡេស្កុប EUI របស់បែលហ្ស៊ិក ដើម្បីថតយករូបភាពស្រទាប់បរិយាកាសខាងលើរបស់ព្រះអាទិត្យ ជាមួយនឹងកម្រិតភាពច្បាស់ខ្ពស់មិនធ្លាប់មាន។ ហើយពួកគេក៏បានឃើញរលកម៉ាញេទិចតូចៗដែលសាយភាយកាត់តាមពន្លឺប្លាស្មាក្នុងស្រទាប់បរិយាកាសដ៏ក្ដៅនេះ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បន្តវិភាគលើការស្រាវជ្រាវកន្លង និងបានដឹងថា ទម្រង់រលកម៉ាញេទិចប្រេកង់ខ្ពស់ដែលកើតឡើងដដែលៗក្នុងល្បឿនលឿន អាចដុតកម្ដៅស្រទាប់បរិយាកាសកូរ៉ូណារបស់ព្រះអាទិត្យក្នុងកម្រិតខ្ពស់គួរឱ្យកត់សម្គាល់។

ក៏ប៉ុន្តែ អ្វីដែលបានរកឃើញនេះមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងតែបន្តស្វែងរកចម្លើយដែល «ក្បោះក្បាយ» ជាងនេះ ដើម្បីយល់ច្បាស់អំពីរបៀបដែលស្រទាប់បរិយាកាសកូរ៉ូណារបស់ព្រះអាទិត្យត្រូវបានដុតកម្ដៅ និងបង្កើតបានជាបរិយាកាសព្រះអាទិត្យដែលមានលក្ខណៈខុសគេបែបនេះ៕

August 9, 2023

យានអវកាស Voyager 1 និង 2 នឹងហោះឆ្ពោះទៅណា បន្ទាប់ពីចប់ភារកិច្ច?

ប្រព័ន្ធដែលមិនមែនជាឧបករណ៍បច្ចេកទេសនៅលើយានអវកាស Voyager 1 និង Voyager 2 ត្រូវបានបិទខ្លះហើយ ដោយសង្ឃឹមថា នឹងជួយឱ្យពួកវាធ្វើសកម្មភាពរហូតដល់ឆ្នាំ 2030 ហើយក្រោយមក ពួកវាអាចនឹងដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយផែនដី។

យានអវកាស Voyager 1 និង 2 របស់ណាសា ដែលត្រូវបានបាញ់បង្ហោះមុនក្រោយគ្នា 16 ថ្ងៃ ក្នុងឆ្នាំ 1977 ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីអាចបំពេញបេសកកម្មបាន 5 ឆ្នាំ។ យានមួយគូនេះបានសិក្សាស្រាវជ្រាវភពព្រហស្បតិ៍ ភពសៅរ៍ ភពអ៊ុយរ៉ានុស ភពណេបទូន និងព្រះចន្ទជាច្រើនទៀត។

ក៏ប៉ុន្តែ ក្រោយធ្វើសកម្មភាពបានជិត 46 ឆ្នាំ មកដល់ពេលនេះ យានអវកាសមួយគូនេះបង្កើតបានកំណត់ត្រាដ៏អស្ចារ្យ នៅពេលបានហោះឆ្លងផុតព្រំដែននៃតំបន់ឥទ្ធិពលរបស់ព្រះអាទិត្យ។ ពួកវានៅតែបន្តបញ្ជូនទិន្នន័យមកកាន់ផែនដី បើទោះស្ថិតក្នុងបរិស្ថានអន្តរតារា ដែលជាតំបន់អាថ៌កំបាំងនៅចន្លោះផ្កាយនានា។ ទោះជាពេលខ្លះជួបបញ្ហាបច្ចេកទេស ដាច់ទំនាក់ទងនឹងផែនដី ប៉ុន្តែដំណើរហោះហើរក្នុងទីអវកាសរបស់ពួកវា ទំនងជាអាចបន្តទៅមុខយូរទៀត។ នេះបើតាម Business Insider ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 04 សីហា។

ណាសាផលិតយាន Voyager គឺដើម្បីស្រាវជ្រាវផ្នែកខាងក្រៅរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ក្រោយពីចប់បេសកកម្មសំខាន់ ពួកវាបន្តហោះហើរផ្សងព្រេងក្នុងកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ និងថតបានទិដ្ឋភាពចក្រវាលដ៏សែនអស្ចារ្យ។

កាលពីថ្ងៃទី 14 កុម្ភៈ 1990 Voyager 1 ថតបានរូបភាព «Pale Blue Dot» (ចំណុចពណ៌ខៀវ) ពីចម្ងាយ 6.4 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។ នោះគឺជារូបភាពនិមិត្តរូប និងជារូបថតឆ្ងាយបំផុតស្ដីពីផែនដី។

ក្នុងទសវត្សរ៍កន្លង Voyager 1 បានស្រាវជ្រាវតំបន់អន្តរតារា ជាទីដែលមានធូលី ឧស្ម័ន និងគ្រាប់ដែលមានផ្ទុកអគ្គិសនីយ៉ាងក្រាស់។ Voyager 2 បានទៅដល់តំបន់អន្តរតារាក្នុងឆ្នាំ 2018 ក្រោយ Voyager 1 6 ឆ្នាំ។ ការស្រាវជ្រាវរបស់ពួកវាទាក់ទងនឹងឧស្ម័ននៅតំបន់អន្តរតារា បានជួយឱ្យក្រុមតារាវិទូយល់ដឹងអំពីទីអវកាសដ៏អាថ៌កំបាំងនេះ។

នៅក្នុងគន្លាតប្រហែល 23.8 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី Voyager 1 កំពុងហោះហើរក្នុងបរិស្ថានអន្តរតារាដ៏ងងឹត។ វាគឺជាយានអវកាសរបស់មនុស្សដែលបានហោះទៅឆ្ងាយពីផែនដីបំផុត។ ដោយសារតែហោះក្នុងទិសដៅផ្សេងគ្នា ដូច្នេះ Voyager 2 បច្ចុប្បន្នមានគម្លាតពីផែនដីប្រហែល 19.8 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។

ប៉ុន្មានឆ្នាំមកនេះ ដោយមានការប្រឹងប្រែងដើម្បីគ្រប់គ្រងថាមពល ក្រុមវិស្វករបានបិទប្រព័ន្ធមួយចំនួនដែលមិនមែនជាឧបករណ៍បច្ចេកទេសនៅលើយានទាំងពីរនេះ ក្នុងនោះមានដូចជាប្រព័ន្ធកម្ដៅសម្រាប់ឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រជាដើម ដោយសង្ឃឹមថា ពួកវាអាចនឹងបំពេញភារកិច្ចបានដល់ឆ្នាំ 2030។ បន្ទាប់ពីនោះ ពួកវាទំនងជាអស់លទ្ធភាពក្នុងការរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយផែនដី។

ក៏ប៉ុន្តែ ក្រោយពីអស់ថាមពល Voyager នឹងនៅតែបន្តហោះហើរអណ្ដែតត្រសែតក្នុងតំបន់អន្តរតារា។ ណាសាឱ្យដឹងថា ប្រហែល 300 ឆ្នាំទៀត Voyager 1 នឹងហោះចូលដល់ពពក Oort ជាតំបន់ដែលមានរូបរាងមូលនៅខាងក្រៅគន្លងគោចររបស់ភពភ្លុយតូ និងមានផ្ទុកផ្កាយដុះកន្ទុយត្រជាក់ចំនួនរាប់ពាន់លានដុំ។ Voyager នឹងត្រូវចំណាយពេល 30,000 ឆ្នាំទៀតដើម្បីហោះទៅដល់ចំណុចចុងក្រោយបង្អស់របស់ពពក Oort និងប្រហែល 40,000 ឆ្នាំទៀតដើម្បីទៅដល់ AC+ 79 3888 ជាផ្កាយមួយដួងដែលស្ថិតក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Camelopardalis។

ចំណែក Voyager 2 វិញ ប្រហែល 296,000 ឆ្នាំទៀត នឹងហោះឆ្លងកាត់ Sirius ជាផ្កាយមួយដួងដែលភ្លឺជាងគេក្នុងរាត្រីនៅលើផែនដី។ ណាសាឱ្យដឹងថា យាន Voyager ប្រហែលជាហោះអណ្ដែតត្រសែតជារៀងរហូតនៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ៕

August 8, 2023

យានអវកាស Voyager 2 ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញជាមួយផែនដី

យានអវកាសរបស់អាម៉េរិកដែលបានហោះដល់តំបន់អន្តរតារា និងបានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយណាសាមុននេះ បានចាប់ផ្ដើមបញ្ជូនទិន្នន័យមកកាន់ផែនដីវិញហើយ កាលពីថ្ងៃទី 04 សីហា។

យានអវកាស Voyager 2 ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញជាមួយផែនដី និងកំពុងដំណើរការធម្មតា។ បេសកកម្មយូរឆ្នាំ Voyager 2 របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (ណាសា-NASA) ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីឆ្នាំ 1977 ហើយបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅចម្ងាយ 19.9 ពាន់លានគឺឡូម៉ែត្រពីផែនដី។ យាននេះបានដាច់ទំនាក់ទំនងនឹងណាសា បន្ទាប់ពីកូដបញ្ជាមួយចំនួនបានធ្វើឱ្យអង់តែនរបស់ Voyager 2 ងាកចេញពីផែនដីកាលពីថ្ងៃទី 28 សីហា។ នេះបើតាមការផ្សាយរបស់ Live Science។

កាលពីថ្ងៃទី 01 សីហា ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (NASA) បានទទួលរលកសញ្ញាដែលអាចឱ្យពួកគេភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញ។ Voyager 2 ត្រូវបានដំឡើងកម្មវិធីដែលអាចបង្វែរទិសរបស់អង់តែនដោយឯកឯងច្រើនដងក្នុងមួយឆ្នាំ ក្នុងករណីមានបញ្ហា។ ការបង្វែរអង់តែនដោយស្វ័យប្រវត្តតម្រង់មកកាន់ផែនដីលើកបន្ទាប់នឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងខែតុលាឆ្នាំនេះ។

យានអវកាស Voyager 1 និង Voyager 2 បច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅចម្ងាយ 19.9 ពាន់លានគឺឡូម៉ែត្រពីផែនដី

យានអវកាស Voyager 1 និង Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីខីសីហា និងកញ្ញា ឆ្នាំ 1977 ក្នុងនោះ Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះមុន។ យានទាំងពីរនេះសុទ្ធតែបានហោះកាត់ពីមុខបណ្ដាភពដែលនៅជាយប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ មុនពេលឆ្លងកាត់ព្រំដែនឆ្ងាយបំផុតរបស់តំបន់ហេលីអូស្ពែរ (Heliosphere) ជាស្រទាប់ក្រៅបង្អស់នៃបរិយាកាសព្រះអាទិត្យដែលបែងចែកប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យពីតំបន់អន្តរតារា។

យាន Voyager 1 បានទៅដល់តំបន់អន្តរតារាមុន ដោយបានឆ្លងកាត់ហេលីអូស្ពែរកាលពីខែសីហា 2012។ បច្ចុប្បន្ន យាននេះកំពុងស្ថិតឆ្ងាយពីផែនដី 23.8 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។ Voyager 1 និង Voyager 2 នៅសល់ថាមពលដែលអាចឱ្យប្រើប្រាស់បានរហូតដល់យ៉ាងតិចត្រឹមឆ្នាំ 2025។

Voyager 1 និង Voyager 2 នឹងនៅតែអាចបន្តបំពេញបេសកកម្មផ្ញើសារទៅកាន់ភាវៈរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយនានា បន្ទាប់ពីពួកវាអស់ថាមពល ដោយសារតែមានបំពាក់ថាសដែលផ្ទុកសារពីមនុស្សលោក ក្នុងនោះមានទាំងសំឡេងនានា និងផែនទីផ្កាយរបស់ផែនដីជាដើម៕

August 5, 2023

តើមនុស្សអាចរស់បានយូរប៉ុនណានៅក្នុងទីអវកាស បើសិនមិនមានឈុតការពារខ្លួន?

នៅពេលស្ថិតក្នុងទីអវកាសដោយមិនបានពាក់ឈុតការពារ មនុស្សអាចបាត់បង់ស្មារតីដោយសារតែកង្វះអុកស៊ីសែន ក្រោយរយៈពេលប្រហែលពី 10 ទៅ 15 នាទី ហើយក៏បាត់បង់ជីវិតយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

សម្លៀកបំពាក់អវកាសអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សចេញមកខាងក្រៅយានអវកាសក្នុងរយៈពេលខ្លី តាមរយៈការផ្គត់ផ្គង់ខ្យល់អុកស៊ីសែន ទឹក សម្ពាធ និងការការពាររាងកាយ។ ប៉ុន្តែ បើសិនមិនបានប្រើប្រាស់ឈុតសម្លៀកបំពាក់អវកាស តើមនុស្សនឹងត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាអ្វីខ្លះ ហើយអាចរស់បានយូរប៉ុនណា?

យោងតាម Stefaan de Mey បុគ្គលិកផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រនៅទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA) ក្នុងរយៈពេលខ្លី ប្រហែលពី 10 ទៅ 15 វិនាទី មនុស្សនឹងបាត់បង់ស្មារតី ដោយសារតែកង្វះអុកស៊ីសែន។ ក្នុងទីអវកាស អុកស៊ីសែនក្លាយជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ។ «អុកស៊ីសែនចាប់ផ្ដើមរីកឡើង និងធ្វើឱ្យបែកសួត ឈាមប្រែជាពុះ និងបែកពពុះ នាំឱ្យស្ទះសរសៃឈាម បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត» Mey ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

កង្វះសម្ពាធទាំងស្រុងក៏ធ្វើឱ្យមានបញ្ហាជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។ ធាតុរាវរបស់រាងកាយ មានដូចជាទឹកមាត់ និងទឹកភ្នែកជាដើមនឹងត្រូវពុះ។ រាងកាយមនុស្សនឹងប៉ោងឡើង ប៉ុន្តែស្បែកអាចទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលសម្ពាធ។ ក្នុងករណីសំណាងល្អបំផុត អ្នកនឹងមានពេលច្រើនវិនាទី មុនពេលប្រើប្រាស់អស់អុកស៊ីសែនក្នុងសរសៃឈាម ហើយអ្នកក៏ចាប់ផ្ដើមបាត់បង់ស្មារតី។ ដោយសារមិនអាចកែប្រែស្ថានការណ៍ អាការស្លាប់ខួរក្បាលនឹងកើតឡើងក្រោយរយៈពេលតែប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះ លើកលែងតែអ្នកត្រូវបានគេសង្គ្រោះទាន់ពេល។

ក្រៅពីការផ្ដល់អុកស៊ីសែន និងសម្ពាធ ឈុតសម្លៀកបំពាក់អវកាសក៏ការពារមនុស្សពីការគំរាមកំហែង និងហានិភ័យនានា ក្នុងនោះរួមមាន កម្ដៅដល់ 120 អង្សាសេ ត្រជាក់ដល់ -150 អង្សាសេ និងវិទ្យុសកម្មដែលអាចឱ្យកើតជំងឺមហារីក ឬអាចម៍ផ្កាយបុកទម្លុះរាងកាយជាដើម៕

August 5, 2023

តេឡេស្កុប James Webb ថតបាន «រូបភាពអនាគត» របស់ព្រះអាទិត្យ

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានបង្ហើបឱ្យដឹងអំពីយុគសម័យចុងក្រោយនៃជីវិតរបស់ផ្កាយមួយដួង តាមរយៈរូបភាពដែលថតបានដោយតេឡេស្កុបអវកាស James Webb។

តេឡេស្កុបអវកាស James Webb ថតបានរង្វង់មូលដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់នេប៊ូឡាមួយមានឈ្មោះថា Messier 57 (M57) ដែលមានចម្ងាយពីផែនដីប្រហែល 2,200 ឆ្នាំពន្លឺ (មួយឆ្នាំពន្លឺស្មើនឹង 9.46 ទ្រីលានគីឡូម៉ែត្រ)។

រង្វង់មូលរបស់នេប៊ូឡាគឺជាផ្នែកដែលនៅសល់ និងបញ្ចេញពន្លឺ របស់ផ្កាយមួយដួងដែលបានស្លាប់។ នៅចំកណ្ដាលរង្វង់មូលនេះមានចំណុចពណ៌សតំណាងឱ្យកូនផ្កាយ ដែលជាស្នូលរបស់ផ្កាយដែលបានស្លាប់បន្ទាប់ពីបានរីកមាឌ។

នៅពេលផ្កាយទាំងឡាយដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលនឹងព្រះអាទិត្យ អស់ថាមពលសម្រាប់ប្រតិកម្មនុយក្លេអែរ ពួកវានឹងមិនអាចទប់ទល់នឹងទំនាញពីខាងក្នុងខ្លួនរបស់ពួកវា ហើយក៏បាត់បង់តុល្យភាពដែលធ្លាប់បានរក្សាឱ្យពួកវាស្ថិតនៅរាប់ពាន់លានឆ្នាំកន្លង។

ពេលដែលស្នូលរបស់ផ្កាយត្រូវបែកធ្លាយ ស្រទាប់ខាងក្រៅដែលជាកន្លែងប្រតិកម្មនុយក្លេអែរ ក៏ត្រូវបក់បំប៉ើងទៅទីអវកាស។ ក្នុងគ្រាដំបូង បាតុភូតនេះនឹងធ្វើឱ្យផ្កាយដូចព្រះអាទិត្យ រីកមាឌយ៉ាងធំ និងឆាប់រហ័ស ប្រៀបបានទៅនឹងការផ្ទុះ។

ស្រទាប់វត្ថុធាតុខាងក្រៅរបស់ផ្កាយដែលបានរីកមាឌនេះ ចុងក្រោយក៏ចុះត្រជាក់ និងភាយទៅឆ្ងាយពីចំណុចកណ្ដាល បង្កើតបានជាពពកដែលមានរូបរាងផ្សេងៗ មានដូចជា រូបរាងមូល រាងដូចភ្នែក ឬរង្វង់មូលដូច M57ជាដើម៕

August 4, 2023

អាចម៍ផ្កាយប្រវែង 180 ម៉ែត្រហោះក្បែរផែនដី «លាក់ខ្លួន» ពេញមួយឆ្នាំ

បច្ចេកវិទ្យា និងបច្ចេកទេសថ្មីបានជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញអាចម៍ផ្កាយមួយដុំដែលមានលទ្ធភាពបង្កគ្រោះថ្នាក់ ធ្លាប់ហោះក្បែរផែនដីដោយមិនត្រូវបានគេមើលឃើញនាពេលកន្លង។

ទំព័រ Live Science នាថ្ងៃទី 02 សីហា បានចុះផ្សាយថា ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទើបតែបានរកឃើញអាចម៍ផ្កាយមួយដុំប៉ុនអគារខ្ពស់កប់ពពក លាក់ខ្លួននៅក្បែរផែនដី ដោយប្រើប្រាស់រូបមន្ត និងបច្ចេកទេសនៃការគណនាថ្មីដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍឡើងដើម្បីស្វែងរកអាចម៍ផ្កាយដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ផែនដី។ អាចម៍ផ្កាយដែលមានប្រវែង 180 ម៉ែត្រ និងមានឈ្មោះថា 2022 SF289 នេះ មានទំហំធំ និងគោចរជិតផែនដី ល្មមអាចត្រូវបានចាត់ចូលក្នុងក្រុមអាចម៍ផ្កាយដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ទ្រង់ទ្រាយធំដល់ផែនដី បើសិនជាប៉ះទង្គិច។

យោងតាមណាសា 2022 SF289 បានហោះកាត់មុខផែនដីកាលពីខែកញ្ញា 2022 ក្នុងគម្លាត 7.2 លានគីឡូម៉ែត្រ។ ក៏ប៉ុន្តែ កន្លងមក ក្រុមតារាវិទូអន្តរជាតិដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសចាស់ មិនបានរកឃើញអាចម៍ផ្កាយនេះ ដោយសារតែវាត្រូវបានបិទបាំងដោយពន្លឺពីកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ។

បច្ចុប្បន្ន ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញ 2022 SF289 នៅពេលធ្វើការសាកល្បងប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសថ្មី ដែលមានឈ្មោះថា HelioLinc3D នៅក្នុងការពិនិត្យមើលទិន្នន័យចាស់៕

August 3, 2023

ESA បង្ហាញ «សារអាថ៌កំបាំង» ពីទីតាំងឆ្ងាយពីផែនដីជិត 1,500 ឆ្នាំពន្លឺ

សញ្ញាសួរពណ៌ក្រហមដ៏ចម្លែក ត្រូវបានអវកាស «ផ្ដល់ជាសញ្ញា» មកកាន់មនុស្សនៅលើផែនដី តាមរយៈរូបភាពដ៏អាថ៌កំបាំងដែលតេឡេស្កុបអវកាស James Webb ទើបតែផ្ដិតយកបាន។

នោះគឺជាវត្ថុអវកាសដ៏ធំមួយដែលមានរូបរាងដូចទៅនឹងសញ្ញាសួរ ស្ថិតនៅខាងក្រោមផ្កាយក្មេងពីរដួងនៅក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Vela (Vela Supercluster)។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសថ្មីរបស់ក្រុមអ្នកធ្វើការជាមួយតេឡេស្កុបអាម៉េរិក James Webb មកពីទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA)។

ដំបូងឡើយ ក្រុមរបស់ ESA នៅ James Webb សង្កេតមើលចំណុចលម្អិតរបស់ផ្កាយក្មេងមួយគូដែលមានឈ្មោះថា Herbig-Haro 46/47 ដែលកំពុងត្រូវឡោមព័ទ្ធដោយថាសវត្ថុធាតុដែលចិញ្ចឹមពួកវាឱ្យធំធាត់ក្នុងរយៈពេលរាប់លានឆ្នាំ។

នៅខាងក្រោមផ្កាយពីរដួងខាងលើ ពួកគេបានប្រទះឃើញអ្វីមួយដ៏អាថ៌កំបាំង និងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល៖ សញ្ញាសួរមួយបង្ហាញខ្លួនដូចទៅនឹងមនុស្សលើភពដទៃកំពុងបញ្ជូនសញ្ញាដល់មនុស្សនៅលើផែនដី។

បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថា សញ្ញាសួរដ៏ធំមហិមានេះគឺជាអ្វីនៅឡើយ ប៉ុន្តែពណ៌ និងរូបរាងរបស់វា បាននាំឱ្យតារាវិទូនានាមានយោបល់មួយចំនួន។

នៅលើទំព័រ Space តំណាងរបស់តេឡេស្កុប James Webb យល់ថា វាអាចជាកាឡាក់ស៊ីដែលនៅសែនឆ្ងាយ ឬបណ្ដាកាឡាក់ស៊ីកំពុងប៉ះទង្គិចគ្នា នាំឱ្យមានរូបរាងខុសធម្មតា។ ចំណែកពណ៌ក្រហមរបស់សញ្ញាសួរនេះ កើតឡើងដោយសារវានៅឆ្ងាយ និងបន្តផ្លាស់ទីទៅឆ្ងាយ ព្រោះចក្រវាលកំពុងរីកមាឌ។

បើទោះសញ្ញាសួរនេះបង្ហាញខ្លួននៅក្បែរវត្ថុអវកាសដែលមានចម្ងាយ 1,470 ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី ប៉ុន្តែគម្លាតពិតរបស់សញ្ញាសួរនេះ អាចឡើងដល់រាប់ពាន់លានឆ្នាំ។

ចំណែកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ Illinois វិញ យល់ថា សញ្ញាសួរនេះគឺជាកាឡាក់ស៊ីពីរកំពុងច្របាច់បញ្ចូលគ្នា ក្នុងនោះចំណុចដូចផ្លែសន្ទូចនៅខាងលើគឺកើតឡើងដោយសារកាឡាក់ស៊ីធំមួយត្រូវបានកាច់ឱ្យកោង៕

August 2, 2023

ណាសារកឃើញរលកសញ្ញារបស់យានអវកាសស្ថិតក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

ក្រុមវិស្វកររបស់ណាសា បានទទួលរលកសញ្ញាពី Voyager 2 ដែលនេះនាំមកនូវក្ដីសង្ឃឹមនៅក្នុងការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញជាមួយនឹងយានអវកាសនេះបានឆាប់ជាងច្រើនខែ ធៀបនឹងការគ្រោងទុក។

ជាងមួយសប្ដាហ៍បន្ទាប់ពីបានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយានអវកាសអន្តរតារា Voyager 2 ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (NASA) ក៏ទទួលបានរលកសញ្ញាដែលអាចឱ្យពួកគេភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញ។ ការទទួលបានរលកសញ្ញានេះកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី 01 សីហា នៅពេល Voyager 2 កំពុងផ្លាស់ទីឆ្លងកាត់លំហអវកាសក្នុងតំបន់អន្តរតារា និងមានចម្ងាយពីផែនដីចំនួន 19.9 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។

អ្នកជំនាញរបស់ណាសា និយាយថា «សញ្ញា «ចង្វាក់បេះដូង» នេះ បង្ហើបឱ្យដឹងថា យាន Voyager 2 នៅតែធ្វើសកម្មភាព»។

ក្រោយពីរលកសញ្ញាត្រូវបានបញ្ជាក់ ណាសានឹងសាកល្បងបញ្ជូនកូដបញ្ជាយានទៅកាន់ Voyager 2 ដើម្បីឱ្យវាបង្វែរទិសរបស់អង់តែនតម្រង់មកកាន់ផែនដី។ តាមធម្មតា កូដបញ្ជាយាននេះត្រូវការពេលប្រហែល 18.5 ម៉ោង ទើបទៅដល់យាន Voyager 2 ហើយថែមប្រហែល 18.5 ម៉ោងទៀត ដើម្បីឱ្យមនុស្សអាចទទួលបានទិន្នន័យពីយាននេះ។

បើសិនការសាកល្បងខាងលើមិនបានជោគជ័យ យាន Voyager 2 នឹងតម្រង់ទិសអង់តែនរបស់វាឡើងវិញដោយខ្លួនឯងនៅថ្ងៃទី 15 តុលា 2023 ទៅតាមការកំណត់នៅក្នុងកម្មវិធីដែលបំពាក់លើយាន។

ណាសាឱ្យដឹងថា ពួកគេបានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយាន Voyager 2 តាំងពីថ្ងៃទី 21 កក្កដា 2023 បន្ទាប់ពីកូដបញ្ជាយានមួយចំនួនបានធ្វើឱ្យអង់តែនរបស់យានអវកាសនេះ ត្រូវបែរល្អៀងពីមុខព្រួញមកកាន់ផែនដីប្រហែល 2 ឌឺក្រេ។ កំហុសនេះធ្វើឱ្យណាសាមិនអាចទទួលទិន្នន័យដែលបញ្ជូនមកពី Voyager 2។ យានអវកាសនេះ បច្ចុប្បន្នកំពុងគោចរតែលតោលនៅក្នុងលំហអវកាសងងឹត ក្រោយពីបានហោះផុតពីតំបន់ព្រំដែនខាងក្រៅរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ 2018។

យានអវកាស Voyager 1 និង Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីខីសីហា និងកញ្ញា ឆ្នាំ 1977 ក្នុងនោះ Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះមុន។ យានទាំងពីរនេះសុទ្ធតែបានហោះកាត់ពីមុខបណ្ដាភពដែលនៅជាយប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ មុនពេលឆ្លងកាត់ព្រំដែនឆ្ងាយបំផុតរបស់តំបន់ហេលីអូស្ពែរ (Heliosphere) ជាស្រទាប់ក្រៅបង្អស់នៃបរិយាកាសព្រះអាទិត្យដែលបែងចែកប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យពីតំបន់អន្តរតារា។

យាន Voyager 1 បានទៅដល់តំបន់អន្តរតារាមុន ដោយបានឆ្លងកាត់ហេលីអូស្ពែរកាលពីខែសីហា 2012។ បច្ចុប្បន្ន យាននេះកំពុងស្ថិតឆ្ងាយពីផែនដី 23.8 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។ Voyager 1 និង Voyager 2 នៅសល់ថាមពលដែលអាចឱ្យប្រើប្រាស់បានរហូតដល់យ៉ាងតិចត្រឹមឆ្នាំ 2025។

Voyager 1 និង Voyager 2 នឹងនៅតែអាចបន្តបំពេញបេសកកម្មផ្ញើសារទៅកាន់ភាវៈរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយនានា បន្ទាប់ពីពួកវាអស់ថាមពល ដោយសារតែមានបំពាក់ថាសដែលផ្ទុកសារពីមនុស្សលោក ក្នុងនោះមានទាំងសំឡេងនានា និងផែនទីផ្កាយរបស់ផែនដីជាដើម៕

August 2, 2023

Tag: ផ្កាយ