Category: អន្តរជាតិ

  • គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​នៅ ឥណ្ឌូណេស៊ី សម្លាប់​មនុស្ស​យ៉ាងតិច 20 នាក់ នៅ​ថ្ងៃ​នេះ

    គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​នៅ ឥណ្ឌូណេស៊ី សម្លាប់​មនុស្ស​យ៉ាងតិច 20 នាក់ នៅ​ថ្ងៃ​នេះ

    រញ្ជួយ​ដី​កម្លាំង 5.6 រិច​ទ័​រ នៅក្នុង ខេត្ត​ជ្វា​ខាងលិច របស់ ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី បណ្ដាលឱ្យ​មនុស្ស​យ៉ាងហោច 20 នាក់​ត្រូវ​បាត់បង់​ជីវិត ខណៈដែល​ផ្ទះ​ច្រើន​ខ្នង​នៅ រដ្ឋធានី​ហ្សា​ការ​តា ក៏ត្រូវ​ញាប់​ញ័រ។

    នាយកដ្ឋាន​ឧតុនិយម និង​ភូគព្ភសាស្ត្រ​ឥណ្ឌូណេស៊ី (BMKG) បានឱ្យដឹងថា គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​កម្លាំង 5.6 រិច​ទ័​រ កើតឡើង​នៅវេលា​ម៉ោង 13 និង 21 នាទី​នៅថ្ងៃនេះ ក្នុងនោះ ចំណុចកណ្ដាល​នៃ​បាតុភូត​រញ្ជួយ​ដី​ស្ថិតនៅក្នុង​ជម្រៅ 10 គីឡូម៉ែត្រ​ក្រោម​ដី នៅក្នុង ខេត្ត​ជ្វា​ខាងលិច ដែលមាន​ចម្ងាយ​ពី រដ្ឋធានី​ហ្សា​ការ​តា ប្រហែល 100 គីឡូម៉ែត្រ​ទៅ​ទិស​ខាងត្បូង។ ចំណែក​ស្ថាប័ន​ភូគព្ភសាស្ត្រ​អាម៉េរិក វិញ និយាយថា ករណី​រញ្ជួយ​ដី​នេះ​មាន​កម្លាំង 5.4 រិច​ទ័​រ។

    BMKG និយាយថា ពុំមាន​ហានិភ័យ​កើតមាន​រលក​យក្ស​នោះទេ បន្ទាប់ពី​កើតមាន​ករណី​គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​នេះ។

    Herman Suherman ដែលជា​មន្ត្រី​ម្នាក់​នៅក្នុង​ទីរួមស្រុក Cianjur ជាទី​ដែល​ស្ថិត​នៅក្បែរ​ចំណុចកណ្ដាល​នៃ​គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី​នេះ បានឱ្យដឹងថា មាន​មនុស្ស​យ៉ាងតិច 20 នាក់ បាន​ស្លាប់​នៅក្នុង​មន្ទីរពេទ្យ​ក្នុង​តំបន់ ដោយសារតែ​គ្រោះធម្មជាតិ​នេះ។

    សាក្សី​បានឱ្យដឹងថា អគារ​ជាច្រើន​នៅ រដ្ឋធានី​ហ្សា​ការ​តា ក៏ត្រូវ​ញាប់​ញ័រ បណ្ដាលឱ្យ​មនុស្ស​ជាច្រើន​ត្រូវរ​ត់រក​ទី​សុវត្ថិភាព។ អ្នកខ្លះ​និយាយថា ពួកគេ​ទទួល​អារម្មណ៍​ថា អគារ និង​ផ្ទះ​មាន​សភាព​ញាប់​ញ័រ ហើយ​របស់របរ​ត្រូវ​ផ្លាស់​ទី​ដោយ​ឯក​ឯង។

    ទីតាំង​នៃ​គ្រោះរញ្ជួយ​ដី​

    ឥណ្ឌូណេស៊ី តែង​កើតមាន​គ្រោះ​រញ្ជួយ​ដី និង​ប​ន្ទុះ​ភ្នំភ្លើង​ជា​ញឹកញាប់ ដោយសារតែ​ស្ថិតនៅ​ពី​លើ «ខ្សែក្រវាត់​ភ្លើង» ជាទី​ដែល​ស្រទាប់​តិច​តូ​និ​ច (Tectonic Plate) ធ្វើ​ចលនា និង​ប៉ះគ្នាយ៉ាង​សកម្ម​ ដោយ​អូសបន្លាយ​ពី ជប៉ុន រហូតដល់ ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង ​តំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក៕

  • តេ​ឡេ​ស្កុប James Webb រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​ចំនួន​ពីរ​ក្នុងចំណោម​កាឡាក់ស៊ី​ចំណាស់​បំផុត

    តេ​ឡេ​ស្កុប James Webb រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​ចំនួន​ពីរ​ក្នុងចំណោម​កាឡាក់ស៊ី​ចំណាស់​បំផុត

    ដោយមាន​សមត្ថភាព «សង្កេតមើល​អតីតកាល» កំពូល​តេ​ឡេ​ស្កុប James Webb របស់ ណា​សា (NASA) កំពុងតែ​នាំមក​នូវ​ទស្ស​នី​យ​ភាពមិន​ធ្លាប់​បានឃើញ​ពីមុនមក ស្ដីពី​ចក្រវាល​ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង។

    យោងតាម​លទ្ធផល​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ​ដែល​បាន​ចុះផ្សាយ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Astrophysical Journal Letters កាលពី​ថ្ង​ស​ទី 17 វិច្ឆិកា តេ​ឡេ​ស្កុប James Webb បាន​សង្កេតឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​ពីរ ក្នុងចំណោម​កាឡាក់ស៊ី​វ័យចំណាស់ៗ និង​ឆ្ងាយ​បំផុត​ក្នុង​ចក្រវាល រួមមាន GlASS-z12 និង GLASS-z10។

    កាឡាក់ស៊ី GlASS-z12 បាន​បញ្ចេញ​ពន្លឺ​រយៈពេល 350 លាន​ឆ្នាំ ក្រោយ​ករណី​ផ្ទុះ Big Bang ខណៈដែល GlASS-z10 កើនឡើង​ប្រហែល 250 លាន​ឆ្នាំ ក្រោយ​ប​ន្ទុះ Big Bang។ មុន​នោះ កាលពី​ឆ្នាំ 2016 តេ​ឡេ​ស្កុប​អវកាស Hubble បាន​រកឃើញថា GN-z11 ដែល​កាលណោះ​ត្រូវបាន​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ចាត់ទុកថា​ជា កាឡាក់ស៊ី​ចំណាស់​បំផុត ដោយ​កកើតឡើង​ប្រហែល 400 លាន​ឆ្នាំ ក្រោយ​បន្ទុះ​ Big Bang។ ប​ន្ទុះ Big Bang បាន​កើតឡើង​កាលពី 13.8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្ន ទ្រឹស្ដី​នេះ​ហាក់​កំពុង​ត្រូវ​រង្គោះរង្គើ​ដោយសារ​​របកគំហើញថ្មីៗរបស់ James Webb។

    បើទោះជា​ការរកឃើញ​ខាងលើនេះ​គឺជា​រឿង​គួរឱ្យ​ចាប់អារម្មណ៍ ប៉ុន្តែ ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​យល់ថា ត្រូវការ​ពេលវេលា​បន្ថែមទៀត​ដើម្បី​វិភាគ និង​កំណត់​ឱ្យដឹង​ច្បាស់​អំពី​អាយុកាល​របស់ GlASS-z12 និង GLASS-z10៕

    កាឡាក់ស៊ីពីរដែលទើបត្រូវបានរកឃើញ ស្ថិតនៅខាងក្រៅនៃបណ្ដុំកាឡាក់ស៊ី Abell 2744
    កាឡាក់ស៊ី GlASS-z10 (1) និង GLASS-z12 (2)
  • យន្តហោះ​បុក​ជាមួយ​រថយន្ត​ពន្លត់​អគ្គិភ័យ បណ្ដាលឱ្យ​ឆាបឆេះ​សន្ធោ​សន្ធោ​នៅ ប៉េ​រូ (វីដេអូ)

    យន្តហោះ​បុក​ជាមួយ​រថយន្ត​ពន្លត់​អគ្គិភ័យ បណ្ដាលឱ្យ​ឆាបឆេះ​សន្ធោ​សន្ធោ​នៅ ប៉េ​រូ (វីដេអូ)

    យន្តហោះ A320 របស់​ក្រុមហ៊ុន LATAM ដែល​កំពុង​ហោះ​ឡើង បាន​បុក​ជាមួយ​នឹង​​រថយន្ត​ពន្លត់​អគ្គិភ័យ​កំពុង​បរ​លើផ្លូវ បណ្ដាលឱ្យ​យន្តហោះ​ឆាបឆេះ និង​ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស 2 នាក់​បាត់​បង់ជីវិត។

    ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ LATAM Airlines បានឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍​បានកើត​ឡើង​នៅឯ​ព្រលានយន្តហោះ​អន្តរជាតិ Jorge Chavez របស់ ប្រទេស​ប៉េ​រូ កាលពី​ថ្ងៃទី 18 វិច្ឆិកា នៅពេល​រថយន្ត​ពន្លត់​អគ្គិភ័យ​បើកបរ​លើផ្លូវរ​ត់រប​ស់​យន្តហោះ ​ចំពេល​យន្តហោះ Airbus A320neo របស់​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​កំពុង​ហោះ​ឡើង។

    បន្ទាប់ពី​ការប៉ះទង្គិច​ធ្ងន់ យន្តហោះ​ក៏បាន​ឆាបឆេះ​យ៉ាង​សន្ធោសន្ធៅ និង​ធ្លាក់​ពី​ផ្លូវ​រត់ ហើយ​អ្នកដំណើរ និង​បុគ្គលិក​ហោះហើរ​ទាំងអស់​ត្រូវបាន​ឈ្លៀស​ចេញពី​កន្លែងកើតហេតុ​ដោយ​សុវត្ថិភាព។ ក៏ប៉ុន្តែ បុគ្គលិក 2 នាក់​នៅលើ​រថយន្ត​ពន្លត់​អគ្គិភ័យ បាត់​បាត់​បង់ជីវិត។

    អាជ្ញាធរ​ក្នុង​តំបន់​បានប្រកាសថា កំពុង​ស្រាវជ្រាវ​រក​មូលហេតុ​នៃ​ឧបទ្ទវហេតុ​ទៅតាម​ការយល់ឃើញថា នេះ​គឺជា​ករណី​សម្លាប់​មនុស្ស​ដោយ​អ​ចេតនា។

    នេះ​គឺជា​ឧបទ្ទវហេតុ​ទី​ពីរ​នៅក្នុង​រយៈពេល​មិន​ដល់មួយ​ខែ របស់ LATAM Airlines។ កាលពី​ថ្ងៃទី 28 តុលា 2022 យន្តហោះ A320 មួយគ្រឿង​របស់​ក្រុមហ៊ុន​នេះ ត្រូវ​​ចុះចត​ជាបន្ទាន់​នៅ ប្រទេស​ប៉ា​រ៉ា​ហ្កា​យ បន្ទាប់ពី​ផ្នែក​ខាងមុខ​របស់វា​ ​ត្រូវបាន​កម្ទេច​នៅក្នុង​តំបន់​អាកាសធាតុ​អាក្រក់៕

  • មេដឹកនាំ​​កំពូល​របស់ កូរ៉េខាង​ជើង​ នាំ​​កូន​ស្រី​​ដើរ​​មើល​​ទី​តាំង​​បាញ់​​មី​ស៊ី​ល

    មេដឹកនាំ​​កំពូល​របស់ កូរ៉េខាង​ជើង​ នាំ​​កូន​ស្រី​​ដើរ​​មើល​​ទី​តាំង​​បាញ់​​មី​ស៊ី​ល

    មេដឹកនាំ​កូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុង​អុន រួម​នឹង​កូនស្រី ចូលរួម​ពិធី​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​ប្លោង Hwasong-17 នេះ​បើតាម​ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន KCNA។

    នៅ​ថ្ងៃទី 19 វិច្ឆិកា​នេះ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន KCNA បានប្រកាសថា កូរ៉េខាងជើង បាន​បាញ់​មី​ស៊ី​ល​អន្តរទ្វីប (ICBM) Hwasong-17 កាលពី​ថ្ងៃទី 18 វិច្ឆិកា។ រូបថត​ដែល​ប្រកាស​ដោយ KCNA បង្ហាញថា លោក គីម ជុង​អុន រួម​នឹង​ភរិយា និង​កូនស្រី បង្ហាញខ្លួន​នៅក្នុង​ទីបញ្ជាការ​ក្បែរ​តំបន់​បាញ់​មី​ស៊ី​ល។

    រូបថត​មួយ​សន្លឹក​ទៀត​បង្ហាញថា កូនស្រី​របស់លោក គីម ជុង​អុន ពាក់អាវ​ក្រៅ​ពណ៌​ស កាន់​ដៃ​ឪពុក​ដើរ​នៅលើ​ទីលាន​បាញ់​មី​ស៊ី​ល ហើយ​នៅ​ខាងក្រោយ​គឺជា​មី​ស៊ី​ល Hwasong-17 ដែល​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​ត្រៀមខ្លួន​រួចរាល់​សម្រាប់​ការបាញ់។ កូរ៉េខាងជើង មិនទាន់​បង្ហើប​ឱ្យដឹង​អំពី​ឈ្មោះ​របស់​កូនស្រី​លោក គីម ជុង​អុន នេះ​នៅឡើយ។

    សារព័ត៌មាន Reuters អះអាងថា នេះ​គឺជា​លើកដំបូង​ហើយ​ដែល​លោក គីម ជុង​អុន នឹង​កូនស្រី ទៅកាន់​ទីតាំង​បាញ់​សាកល្បង​មី​ស៊ី​ល​របស់ កូរ៉េខាងជើង។

    លោក គីម ជុងអុន (រូបឆ្វេងបង្អស់) និងកូនស្រី (រូបទីពីររាប់ពីឆ្វេង) រួមនឹងភរិយា (រូបទីបី) នៅកន្លែងបញ្ជាការក្នុងរូបថតដែល KCNA ប្រកាសនៅថ្ងៃទី 19 វិច្ឆិកា 2022

    ក្រុម​អ្នកជំនាញ​របស់លោក​ខាងលិច ជឿថា លោក គីម ជុង​អុន មានកូន 3 នាក់ រួមមាន​កូនស្រី 2 នាក់ និង​កូនប្រុស​ម្នាក់។

    អតីត​កីឡាករ​បាល់បោះ​អាម៉េរិក Dennis Rodman កាលពី​ឆ្នាំ 2013 បានឱ្យដឹងថា លោក គីម ជុង​អុន មានកូន​ស្រី​ម្នាក់​ឈ្មោះ Ju-ae ហើយ​គាត់​ក៏​ធ្លាប់បាន​បី​កុមារី​នេះ​ពេល​ទៅលេង កូរ៉េខាងជើង។ អ្នកជំនាញ Madden យល់ថា Ju-ae ដែលមាន​អាយុ​ប្រហែល 12 ទៅ 13 ឆ្នាំនេះ នឹង​ចូល​សាកលវិទ្យាល័យ ឬ​ចូល​បម្រើកងទ័ព​នៅ 4 ទៅ 5 ឆ្នាំ​ខាងមុខ៕

  • ភពក្រហមនៅក្បែរផែនដី ជិត «ហែកកម្ទេច» ព្រះចន្ទដ៏ «អភ័ព្វ»

    ភពក្រហមនៅក្បែរផែនដី ជិត «ហែកកម្ទេច» ព្រះចន្ទដ៏ «អភ័ព្វ»

    លទ្ធផល​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​មួយ​បានបង្ហាញ​ភ័ស្ដុតាង​ដ៏​គួរឱ្យ​ភ័យខ្លាច​មួយ​បាន​បង្ហាញថា ព្រះ​ចន្ទ Phobos ដែលជា​ភព​រណប​អភ័ព្វ​បំផុត​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ជិត​ក្លាយជា​អតីតកាល និង​បាត់ស្រមោល​ពី​ចក្រវាល។

    មិន​ស្អាត​ដូច​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​ផែនដី​នោះទេ ព្រះ​ចន្ទ​របស់​ភព​អង្គារ​មាន​ទំហំ​តូច​ខ្លាំង និង​មា​នស​ណ្ឋា​ចម្លែក ដែល​គេ​ប្រៀបប្រដូច​ទៅនឹង​មើមដំឡូង​បារាំ។ ពេលនេះ ការស្រាវជ្រាវ​មួយ​ដែល​ទើប​ត្រូវបាន​ចុះផ្សាយ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី The Planetary Science Journal បានឱ្យដឹងថា «មើមដំឡូង​បារាំង» នេះ ជិត​បាត់​ខ្លួន​ជា​រៀងរហូត។

    ដោយ​ប្រើប្រាស់​ទិន្នន័យ​របស់​បណ្ដា​យាន​សង្កេត​នានា​របស់ ណា​សា ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មកពី​សាកលវិទ្យាល័យ Tsinghua, សាកលវិទ្យាល័យ Beihang ប្រទេស​ចិន និង​សាកលវិទ្យាល័យ Arizona របស់ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក យល់ថា ព្រះ​ចន្ទ Phobos ជិត​ត្រូវបាន​ភព​អង្គា​រហែក​កម្ទេច​ទាំងស្រុង។

    រូប​ព្រះចន្ទ Phobos ដែល​ថតបាន​ដោយ​យាន​ Curiosity នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​ 2021

    សញ្ញា​ដែល​ច្បាស់​បំផុត​គឺ​បណ្ដា​ជ្រលង​ទន្ទឹមគ្នា​ដ៏​ចម្លែក​នៅលើ​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ដែលមាន​អង្កត់ផ្ចិត 27 គីឡូម៉ែត្រ​នេះ កើតឡើង​ដោយសារ​កម្លាំង​ទំនាញ​ដែល​ខុសគ្នា​ឆ្ងាយ​របស់​ភព​អង្គារ។ មុននោះ ជ្រលង​ខាងលើ​ត្រូវបាន​គេ​យល់ថា​ជា​លទ្ធផល​នៃ​ការប៉ះទង្គិច​ជាមួយនឹង​អាចម៍ផ្កាយ​បុរាណ​មួយ ប៉ុន្តែ ទិន្នន័យ​ថ្មី​បង្ហាញថា ជ្រលង​ភ្នំ​ដែល​ពេញ​ដោយ​ធូលី​នេះ​កំពុងតែ​រីក​មាឌធំឡើងៗ។

    ព្រះ​ចន្ទ Phobos របស់​ពិភព​ព្រះ​អង្គារ

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បកស្រាយ​ថា ព្រះ​ចន្ទ​របស់​មនុស្ស វិល​ជុំវិញ​ផែនដី​ប្រកបដោយ​ស្ថិរភាព។ ចំណែក​ព្រះ​ចន្ទ Phobos វិញ ចេះតែ​ខិតចូល​ជិត​ភព​អង្គារ។ បើទោះជា Phobos ចាក​ផុតពី​ការដែល​ត្រូវ​ហែក​កម្ទេច​នៅលើ​អាកាស ប៉ុន្តែ មុន និង​ក្រោយ វា​ក៏​នឹងត្រូវ​បាន​ភព​អង្គារ​អូស​ទម្លាក់​មកក្រោម​មិន​ខាន។ ព្រឹត្តិការណ៍​ប៉ះទង្គិច​ដែល​មាន​កម្លាំង​ដ៏​មហាសាល​នេះ​នឹង​កើតឡើង​ប្រហែល 40 លាន​ឆ្នាំ​ខាងមុខ៕

  • យន្តហោះ​ចម្បាំង F-16 របស់ ប៉ូឡូញ អមដំណើរ​យន្តហោះ​ដឹក​កីឡាករ​ទៅ​ចូលរួម World Cup 2022

    យន្តហោះ​ចម្បាំង F-16 របស់ ប៉ូឡូញ អមដំណើរ​យន្តហោះ​ដឹក​កីឡាករ​ទៅ​ចូលរួម World Cup 2022

    អាជ្ញាធរ​ប៉ូឡូញ បញ្ជូន​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-16 អមដំណើរ​យន្តហោះ​ដឹក​ក្រុមបាល់ទាត់​ប្រទេស​នេះ​ចេញ​ផុតពី​ដែនអាកាស​ដើម្បី​ទៅ​ចូលរួម World Cup 2022 នៅ ប្រទេស​កាតា។

    គណនី Twitter របស់​ក្រុមបាល់ទាត់​ជម្រើសជាតិ​ប៉ូឡូញ កាលពី​ថ្ងៃទី 17 វិច្ឆិកា បាន​បង្ហោះ​វីដេអូ​បង្ហាញថា យន្តហោះ​ចម្បាំង F-16 ចំនួន 2 គ្រឿង ហោះ​ក្បែរ​យន្តហោះ​ស៊ីវិល អម​ជាមួយនឹង​ឃ្លា​ដែល​សរសេរថា «សាធារណរដ្ឋ​ប៉ូឡូញ»។

    «យើង​ត្រូវបាន​អមដំណើរ​ដោយ​យន្តហោះ​ចម្បាំង F-16 ទៅកាន់​ព្រំដែន​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ! សូម​អរគុណ និង​ផ្ញើ​ការគោរព​ជំរាបសួរ​ដល់​ក្រុម​អ្នកបើកបរ» សារ​របស់​ក្រុមបាល់ទាត់​សរសេរ​ដូច្នេះ។

    រូបថត​នានា​ដែល​ក្រុម​ជម្រើសជាតិ​ប៉ូឡូញ បាន​បង្ហោះ បង្ហាញថា អ្នកបើកបរ F-16 ម្នាក់​បង្ហាញ​បដា​ដែលមាន​ឈ្មោះ​របស់​ក្រុមបាល់ទាត់​ជម្រើសជាតិ​ប៉ូឡូញ នៅក្នុង​កាប៊ីន​យន្តហោះ។ «នៅពេល​អ្នកជា​អ្នកបើកបរ​យន្តហោះ ប៉ុន្តែ​ក៏​ជា​អ្នកគាំទ្រ​ក្រុម​ជម្រើសជាតិ​ប៉ូឡូញ» នៅលើ​រូបថត​មាន​សរសេរ​ដូច្នេះ។

    https://www.youtube.com/watch?v=0C5tX-wpvnY

    សារព័ត៌មាន​ប៉ូឡូញ ឱ្យដឹងថា យន្តហោះ​ចម្បាំង​ទាំងនេះ​អមដំណើរ​ក្រុមបាល់ទាត់​រហូតដល់​យ​ន្ត​ហោះ​ស៊ីវិល​នេះ ហោះ​ចេញ​ផុតពី​ដែនអាកាស​ប៉ូឡូញ។ ក្រុម​ជម្រើសជាតិ​នេះ ក្រោយមក​បាន​ទៅដល់ រដ្ឋធានី​ដូ​ហា របស់ កាតា ដោយ​សុវត្ថិភាព។

    ឥរិយាបថ​នេះ ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​មាន​ករណី​ធ្លា​ក់មី​ស៊ី​ល​លើ​ភូមិ​មួយ​នៅក្បែរ​ព្រំដែន​ជាមួយ អ៊ុយ​ក្រែ​ន កាលពី​ថ្ងៃទី 15 វិច្ឆិកា បណ្ដាលឱ្យ​មនុស្ស 2 នាក់​បាត់​បង់ជីវិត៕

  • ផែនដី​អាចទ្រទ្រង់​ជីវិត​​មនុស្ស​ជាតិ​បាន​ប៉ុន្មានពាន់​លាន​​នាក់?

    ផែនដី​អាចទ្រទ្រង់​ជីវិត​​មនុស្ស​ជាតិ​បាន​ប៉ុន្មានពាន់​លាន​​នាក់?

    ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​ព្យាករ​ថា ចំនួន​ប្រជាជន​ពិភពលោក​នឹង​កើន​ដល់ 10.4 ពាន់​លាន​នាក់​នៅក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 2080 ប៉ុន្តែ មិនអាច​ដឹង​ច្បាស់​ថា ប្រជាជន​ប៉ុន្មាន​ពាន់​លាន​នាក់​ដែល​ផែនដី​អាច​ទ្រទ្រង់បាន។

    កាលពី​ប្រហែល 300,000 ឆ្នាំមុន មនុស្ស Homo sapiens ចាប់ផ្ដើម​បង្ហាញ​វត្តមាន ជាមួយនឹង​ចំនួន​ដ៏​តិចតួច​គឺ​ប្រហែល​ពី 100 ទៅ 10,000 នាក់។ Joel E. Cohen ប្រធាន​ផ្នែក​ពិសោធន៍​អំពី​ចំនួន​ប្រជាជន​នៅ សាកលវិទ្យាល័យ Rockefeller និង​សាកលវិទ្យាល័យ Columbia នៅ New York បានឱ្យដឹងថា ដោយសារតែ​ចាប់ផ្ដើម​ជាមួយនឹង​ចំនួន​ដ៏​តិចតួច មនុស្ស​ត្រូវ​ចំណាយពេល​ប្រហែល 35,000 ឆ្នាំ​ដើម្បី​កើនឡើង​ទ្វេដង។

    ក្រោយពី​វិស័យ​កសិកម្ម​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​កាលពី 15,000 ទៅ 10,000 ឆ្នាំមុន មាន​មនុស្ស​ប្រហែល​ពី 1 លាន​ទៅ 10 នាក់​នៅលើ​ផែនដី។ ក្រោយមក ចំនួន​ប្រជាជន​ត្រូវការ​ពេល 1,500 ឆ្នាំ​ដើម្បី​កើនឡើង​ទ្វេដង។ មកដល់​សតវត្សរ៍​ទី 16 ពេលវេលា​ដែល​ត្រូវការ​សម្រាប់​ឱ្យចំ​នួន​ប្រជាជន​កើនឡើង​ទ្វេដង​គឺ 300 ឆ្នាំ។ ចូលដល់​សតវត្សរ៍​ទី 19 តួលេខ​នេះ​បាន​ចុះមក​នៅត្រឹម 130 ឆ្នាំ។ ចាប់ពី​ឆ្នាំ 1930 ដល់ 1974 ចំនួន​ប្រជាជន​លើ​ផែនដី​បាន​កើនឡើង​ទ្វេដង​នៅក្នុង​រយៈពេល​តែ 44 ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែ សួរថា តើ​ចំនួន​ប្រជាជន​អាច​បន្ត​កើនឡើង​ក្នុង​ល្បឿន​នេះ ហើយ​ថា តើ​ផែនដី​អាច​ទ្រទ្រង់​មនុស្ស​បាន​ប៉ុន្មាន​នាក់?

    ឆ្នាំ 1679 Antoni van Leeuwenhoek អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និង​ជា​អ្នក​រកឃើញ​វិធី​បង្កើត​តេ​ឡេ​ស្កុប បាន​ព្យាករ​ថា ផែនដី​អាច​ទ្រទ្រង់​មនុស្ស​បាន 13.4 ពាន់​លាន​នាក់។ គាត់​បាន​គណនា​ឃើញថា ហូ​ឡង់ កាន់កាប់​ដី​ស្មើនឹង1/13,400 នៃ​ផ្ទៃដី​​ដែល​អាច​ទ្រទ្រង់​ជីវិត​មនុស្ស​បាន​របស់​ផែនដី​ ហើយ​គុណ​ចំនួន​ប្រជាជន 1 លាន​នាក់​របស់ ហូ​ឡង់ កាលពី​សម័យ​នោះ ​​ជា​មួយ​នឹង​ 13,400។ ក្នុង 40 ឆ្នាំ​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ លោក Cohen ប្រមូលបាន​ការសន្និដ្ឋាន​ចំនួន 65 ដែល​ព្យាករ​ថា ផែនដី​អាច​ទ្រទ្រង់​មនុស្ស​បាន​ចាប់ពី 1 ពាន់​លាន​នាក់ ដល់ 1 ទ្រី​លាន​នាក់។ លោក Cohen ឱ្យដឹងថា ក្នុង​បរិស្ថាន​នៃ​ការរស់នៅ ចំនួន​ប្រជាជន​នឹងមាន​ស្ថិរភាព​បើសិន​អត្រា​នៃ​ការស្លាប់​ស្មើនឹង​អត្រា​នៃ​ការចាប់​កំណើត។

    ក៏ប៉ុន្តែ ការប្រែប្រួល​ក្នុង​បរិស្ថាន​ដូចជា​ភាពកខ្វក់ ឬ​ជំងឺ​រាតត្បាត​ជាដើម អាចធ្វើឱ្យ​សមត្ថភាព​នៃ​ការ​ទ្រទ្រង់​ជីវិត​របស់​ផែនដី​កើនឡើង ឬ​ថយចុះ។ លោក Cohen បកស្រាយ​ថា លទ្ធភាព​នៃ​ការ​ទ្រទ្រង់​នេះ​អាស្រ័យ​ទៅ លើ​សម្ពាធ​ធម្មជាតិ និង​ជម្រើស​របស់​មនុស្ស។ សម្ពាធ​ធម្មជាតិ​រួមមាន ការខ្វះខាត​ស្បៀងអាហារ និង​បរិស្ថាន​មិនល្អ។ ចំណែក​ជម្រើស​របស់​ម​នុស្ស​រួមមាន ការធ្វើ​អន្តរ​កម្ម​រវាង​បណ្ដា​ខឿនសេដ្ឋកិច្ច កសិកម្ម វិធី​ដែល​មនុស្ស​ផលិត និង​ប្រើប្រាស់​ទំនិញ អត្រា​នៃ​ការចាប់​កំណើត អាយុ​មធ្យម និង​កាតា​ចំណាកស្រុក។

    កំណើន​​ប្រជាជន​របស់​ពិភពលោក​បាន​ឡើងដល់​កំពូល​កាលពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 1960 និង​ថយចុះ​ចាប់ពីពេលនោះ។ ឆ្នាំ 1950 អត្រា​នៃ​ការចាប់​កំណើត​ជា​មធ្យម​គឺ 5.05 ទារក/ស្ត្រី​ម្នាក់ នេះ​បើតាម​អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ឆ្នាំ 2020 អត្រា​នេះ​ថយចុះ​មក​នៅ 2.44 ទារក/ស្ត្រី​ម្នាក់។ យោងតាម Gerland បច្ចុប្បន្ន​សហគមន៍​អ្នកស្រាវ​ជ្រាវ​ឯកភាពគ្នា​ថា កំណើន​​ប្រជាជន​ទូទាំង​ពិភពលោក​នឹង​ឡើងដល់​ចំណុចកំពូល​បន្តទៀត​នៅ​ចុង​សតវត្សរ៍​នេះ។ តាម​ការ​ព្យាករ ចំនួន​ប្រជាជន​នឹង​ឡើងដល់ 10.4 ពាន់​លាន​នាក់​នៅក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 2080 និង​រក្សា​កម្រិត​នេះ​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ 2100។

    ចំនួន​មនុស្ស​ដែល​ពិភព​ផែនដី​អាច​ទ្រទ្រង់បាន មិនមែនជា​តួលេខ​ស្ថិរភាព។ វិធី​ដែល​មនុស្ស​ផលិត និង​ប្រើប្រាស់​ធនធានធម្មជាតិ​ប៉ះពាល់​ដល់​លទ្ធភាព​រក្សា​ចំនួន​ប្រជាជន​របស់​បរិស្ថាន​នាពេល​អនាគត។ និយាយ​រួម អាចមាន​ដែន​កំណត់​ស្ដីពី​ចំនួន​ប្រជាជន​ដែល​ផែនដី​អាច​ទ្រទ្រង់បាន ប៉ុន្តែ​យើង​មិនដឹង​ច្បាស់អំពី​តួលេខ​ពិត​​ប្រាកដ៕

  • ចរាចរណ៍​លើផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន កក​ស្ទះ​​ជិត​ 10 ​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ នៅ​​វៀតណាម​ បន្ទាប់​ពី​​មាន​​គ្រោះ​ថ្នាក់​រថយន្ត

    ចរាចរណ៍​លើផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន កក​ស្ទះ​​ជិត​ 10 ​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ នៅ​​វៀតណាម​ បន្ទាប់​ពី​​មាន​​គ្រោះ​ថ្នាក់​រថយន្ត

    ក្បាល​រថយន្ត​ដឹក​កុងតឺន័រ​ធ្លាក់​ទៅលើ​ផ្លូវ បន្ទាប់ពី​បុក​រថយន្ត​ដឹក​ផ្លែ​ឪឡឹក បណ្ដាលឱ្យ​ផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន​ព្រៃនគរ-ទ្រុង​លឿង នៅ វៀតណាម ត្រូវ​កកស្ទះ​ជិត 10 គីឡូម៉ែត្រ នា​ព្រឹក​ថ្ងៃទី 18 វិច្ឆិកា​នេះ។

    នៅវេលា​ប្រហែល​ម៉ោង 3 ទៀបភ្លឺ​ថ្ងៃនេះ រថយន្ត​ដឹក​ផ្លែ​ឪឡឹក​នៅលើ​ផ្លូវ​ល្បឿ​លឿន​ហូជីមិញ-ទ្រុង​លឿង (HCM-Trung Luong) ដែល​កំពុង​ឆ្ពោះទៅកាន់​ភាគ​ខាងលិច បាន​ផ្ទុះ​កង់ ត្រូវ​ឈប់​លើ​ដងផ្លូវ។ រថយន្ត​ដឹក​កុងតឺន័រ​ដែល​បរ​ពីក្រោយ​មិនអាច​គេចផុត ក៏​បុក​ពេញ​មួយ​ទំហឹង។

    ការប៉ះទង្គិច​នេះ​បណ្ដាលឱ្យ​ក្បាល​រថយន្ត​កុងតឺន័រ​ខ្ទាត​ទៅលើ​ផ្លូវ​សម្រាប់​ឈប់​បន្ទាន់ ធ្វើឱ្យ​អ្នកបើកបរ​ត្រូវរបួស និង​ត្រូវ​បញ្ជូនទៅ​សង្គ្រោះបន្ទាន់។ ចំណែក​រថយន្ត​ដឹក​ផ្លែ​ឪឡឹក​ក៏​ខ្ទាត​ទៅលើ​បន្ទាត់​ខណ្ឌ​ចែកផ្លូវ ផ្លែ​ឪឡឹក​រាប់ពាន់​ផ្លែ​ធ្លាក់​ពេញ​ដី ធ្វើ​ឱ្យ​ចរាចរណ៍​លើផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន​នេះ​ត្រូវ​កកស្ទះ​ប្រវែង​ប្រហែល 10 គីឡូម៉ែត្រ។

    ផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន​ហូជីមិញ-ទ្រុង​លឿង ដែលមាន​ប្រវែង 62 គីឡូម៉ែត្រ និង​មាន 4 គន្លង​នេះ ត្រូវបាន​ដាក់ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​កាលពី​ឆ្នាំ 2010។ នេះ​គឺជា​ផ្លូវ​ល្បឿន​លឿន​ដំបូង​នៅ​ភាគខាងត្បូង (កម្ពុជា​ក្រោម) របស់ វៀតណាម ដែល​ភ្ជាប់​ពី​ទីក្រុង​ព្រៃនគរ (ហូជីមិញ) ទៅ​នឹង​​​ខេត្តឡុងអាន (Long An) និង មេ ស (Tien Giang)។ ផ្លូវ​នេះ​អនុញ្ញាតឱ្យ​បើកបរ​ល្បឿន​អតិបរមា 100 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង៕

  • តុលាការ​របស់​ប្រទេស​ហូ​ឡង់ ថា យន្តហោះ MH17 ធ្លាក់ គឺ​​ដោយ​សារ​​ត្រូវ​​គ្រាប់​​មី​ស៊ី​ល​​ផលិត​​នៅ​ រុស្ស៊ី

    តុលាការ​របស់​ប្រទេស​ហូ​ឡង់ ថា យន្តហោះ MH17 ធ្លាក់ គឺ​​ដោយ​សារ​​ត្រូវ​​គ្រាប់​​មី​ស៊ី​ល​​ផលិត​​នៅ​ រុស្ស៊ី

    តុលាការ​ហូ​ឡង់ ប្រកាសថា មី​ស៊ី​ល​ដែល​បាន​បាញ់​ទម្លាក់​យន្តហោះ MH17 គឺជា​ផលិតផល​របស់ រុស្ស៊ី ហើយ មូ​ស្គូ ជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​កងកម្លាំង​ផ្ដាច់ខ្លួន​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​របស់ ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន នៅពេល​ករណី​ធ្លាក់​យន្តហោះ​កើតឡើង។

    នៅក្នុង​ការវិនិច្ឆ័យ​ដែល​ត្រូវបាន​ប្រកាស​នៅឯ​តំបន់​យុត្តិធម៌​ក្នុង​ទីរួមស្រុក Badhoevedorp ខេត្ត Noord-Holland កាលពី​ម្សិលមិញ ប្រធាន​តុលាការ Hendrik Steenhuis ថ្លែងថា ជើងហោះហើរ MH17 របស់ Malaysia Airlines ត្រូវបាន​បាញ់​ទម្លាក់​កាលពី​ឆ្នាំ 2014 ដោយ​មី​ស៊ី​ល​ដែល​ផលិត​នៅ ប្រទេស​រុស្ស៊ី។ មី​ស៊ី​ល​នេះ​បាន​ហោះ​ចេញពី​វាលស្រែ​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​នៃ ប្រទេស​អ៊ុយ​ក្រែ​ន ហើយ រុស្ស៊ី ជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​ទាំងស្រុង​លើ​កងកម្លាំង​ផ្ដាច់ខ្លួន​នៅ​តំបន់​នេះ​ក្នុង​គ្រា​ដែល​ហេតុការណ៍​បានកើត​ឡើង។

    ប្រធាន​តុលាការ Steenhis បញ្ជាក់ថា «ចាប់ពី​ពាក់កណ្ដាល​ខែឧសភា 2014 រុស្ស៊ី គ្រប់គ្រង​ទាំងស្រុង​លើ ក្រុម​ដែល​ហៅ​ខ្លួនឯង​ថា សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត Donetsk»។

    ការសម្រេច​របស់​តុលាការ​ខាងលើ​ត្រូវបាន​លើកឡើង​ក្នុង​សវនាការ​កាត់ទោស​កំបាំង​មុខ​ចំពោះ​ជនសង្ស័យ 4 នាក់​ដែល​ត្រូវបាន​ចោទប្រកាន់​ពីបទ​ទាក់ទិន​នឹង​ករណី​យន្តហោះ​ត្រូវបាន​គេ​បាញ់​ទម្លាក់ បណ្ដាលឱ្យ​អ្នកដំណើរ និង​ក្រុម​ហោះហើរ​ទាំង 298 នាក់​បាត់​បង់ជីវិត។

    យន្តហោះ​ដឹក​អ្នក​ដំណើរ​របស់ក្រុមហ៊ុន Malaysia Airlines

    ក្នុង​គ្រា​កើតហេតុ​កាលណោះ តំបន់​ដែល​យន្តហោះ​ជួប​គ្រោះថ្នាក់​គឺជា​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​រវាង​កងទ័ព​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ រុស្ស៊ី និង​កងទ័ព​របស់ អ៊ុយ​ក្រែ​ន ដែលជា​ដើមហេតុ​នៃ​សង្គ្រាម​នៅ អ៊ុយ​ក្រែ​ន នាបច្ចុប្បន្ន។

    តំណាង​ជនរងគ្រោះ​បានឱ្យដឹងថា ការសម្រេច​របស់​តុលាការ​នឹង​ជា​ជំ​ហ៊ាន​ដ៏​សំខាន់ បើ​ទោះ​ជនសង្ស័យ​ដែល​សុទ្ធតែ​ត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​ទោស​ជាប់ពន្ធនាគារ​មួយជីវិត កំពុង «លាក់ខ្លួន» ក៏ដោយ។ ជនសង្ស័យ​ទាំងអស់​ត្រូវបាន​គេ​ជឿថា កំពុងស្ថិត​នៅក្នុង ប្រទេស​រុស្ស៊ី។

    រុស្ស៊ី បាន​ច្រានចោល​រាល់​ការចោទប្រកាន់ ឬ​ការទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​ករណី​យន្តហោះ MH17 ត្រូវបាន​គេ​បាញ់​ទម្លាក់។ កាលពី​ឆ្នាំ 2014 រុស្ស៊ី បាន​បដិសេធថា កងទ័ព​រុស្ស៊ី មិនមាន​វត្ត​មាននៅ អ៊ុយ​ក្រែ​ន៕

  • កែវ​យឺត​អវកាស Hubble ថត​បាន​រូបភាព «ស្ពាន» ត​ភ្ជាប់​កាឡាក់ស៊ី នឹង​កាឡាក់ស៊ី

    កែវ​យឺត​អវកាស Hubble ថត​បាន​រូបភាព «ស្ពាន» ត​ភ្ជាប់​កាឡាក់ស៊ី នឹង​កាឡាក់ស៊ី

    ណា​សា (NASA) ប្រកាស​រូបថត​ថ្មី​មួយ​សន្លឹក​ដ៏​ស្រស់ស្អាត ស្ដីពី​ក្រុម​កាឡាក់ស៊ី Arp 248 ដែល​ស្ថិតក្នុង​តារានិករ (កញ្ចុំ​ផ្កាយ) Virgo ចម្ងាយ​រាប់រយ​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ផែនដី។

    រូបនេះ​ត្រូវបាន​ថត​ដោយ​កាមេរ៉ា​ទំនើប​របស់​កែវ​យឺត​អវកាស Hubble ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​គម្រោង​សង្កេត​បណ្ដុំ​កាឡាក់ស៊ី​មិនធម្មតា ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​តារាវិទូ Halton Arp និង Barry Madore។

    បណ្ដុំ​កាឡាក់ស៊ី​មាន​ផ្ទុក កាឡាក់ស៊ី​មួយចំនួន ខ្លះ​មាន​រាងគូទខ្យង​ដែលមាន​ដៃ​ចំនួន​មួយ ឬ​ច្រើន ឬ​បណ្ដុំ​នៃ​ការ​ឡាក់​ស៊ី​ដែល​ប្រទាក់ក្រឡា​គ្នា។ ប្រព័ន្ធ Arp 248 គឺជា​ឧទាហរណ៍​សម្រាប់​បណ្ដុំ​កាឡាក់ស៊ី​បែបនេះ។

    ប្រព័ន្ធ Arp 248 នេះ​ស្ថិតក្នុង​កញ្ចុំ​ផ្កាយ Virgo ដែលមាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល 200 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ផែនដី។ រូបថត​ថ្មី​នេះ​បង្ហាញថា ក្នុងចំណោម​កាឡាក់ស៊ី​ចំនួន​បី មាន​កាឡាក់ស៊ី​ពីរ​ដែល​ហាក់​ត្រូវបាន​ត​ភ្ជាប់​ជាមួយគ្នា​ដោយ «ស្ពាន​ពន្លឺ» មួយ ដែល​គេ​ហៅថា tidal tail (កន្ទុយ​ទឹកជោរ​នាច)។ កន្ទុយ ឬ​ស្ពាន​ធូលី និង​ផ្កាយ​ដែល​អូសបន្លាយ​យ៉ាង​វែង​នេះ​កើតឡើង​នៅពេល​កាឡាក់ស៊ី​ពីរ​គោចរ​ក្បែរ​គ្នា និង​ស្រូប​ទាញ​គ្នា​ដោយ​កម្លាំង​មហាសាល ដែល​ដូច​ទៅនឹង​ល្បែង​ទាញព្រ័ត្រ។

    ចំណែក​កាឡាក់ស៊ី​រាងគូទខ្យង​ទី​បី​ដែល​ស្ថិតនៅ​ខាងក្រោយ មិន​ជាប់ទាក់ទង​នឹង​ការតភ្ជាប់​របស់​កាឡាក់ស៊ី​ទាំងពីរ​ខាងលើនេះ​ដោយផ្ទាល់​ឡើយ ហើយ​វា​ស្ថិតនៅក្នុង​រយៈ​ចម្ងាយ​ប្រហែល​ជាង 10 លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ នេះ​បើតាម AstroBin៕