ផ្កាយ - La Reine Media

បឹងទឹកប្រៃធំបំផុតប្រចាំមជ្ឈិមបូព៌ា បានរីង និងក្លាយជាវាលស្រែអំបិល

រូបភាពពីផ្កាយរណបបង្ហាញថា បឹងទឹកប្រៃ Urmia ពេញដោយទឹកកាលពីខែកញ្ញា 2020 ប៉ុន្តែមកដល់ខែកញ្ញាឆ្នាំនេះ បឹងមួយនេះហាក់បានក្លាយជាវាលស្រែអំបិលដ៏ធំធេង។

ដោយមានផ្ទៃក្រឡាប្រហែល 5,200 គីឡូម៉ែត្រការ៉េ បឹង Urmia នៅភាគពាយព្យនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ គឺជាបឹងធំបំផុតប្រចាំតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងជាបឹងមួយក្នុងចំណោមបឹងទឹកប្រៃធំបំផុតលើពិភពលោក នៅក្នុងអំឡុងពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន។

ប៉ុន្តែ ពេលនេះ បឹង Urmia ហាក់បានក្លាយជាវាលស្រែអំបិលដ៏ធំធេង។ ភាពខុសគ្នានេះបានបង្ហាញច្បាស់នៅក្នុងរូបភាពពីផ្កាយរណប Landsat 8 កាលពីខែកញ្ញា 2020 និងរូបភាពពីផ្កាយរណប Landsat 9 កាលពីខែកញ្ញា 2023។

ឆ្នាំ 1995 បឹង Urmia មានទឹកក្នុងបរិមាណច្រើន ប៉ុន្តែក្នុងពីរទសវត្សរ៍បន្ទាប់ កម្រិតទឹកក្នុងបឹងនេះបានថយចុះជាង 7 ម៉ែត្រ ដោយបានបាត់បង់ទឹកអស់ប្រហែល 90% ធៀបនឹងផ្ទៃបឹងទាំងមូលនៅមុននោះ។

គ្រោះរាំងស្ងួតបន្តបន្ទាប់ ក៏ដូចជាការប្រើប្រាស់ទឹកសម្រាប់កសិកម្ម និងការសាងសង់ទំនប់នៅតាមដងទន្លេនានាដែលជាប្រភពទឹកសម្រាប់បឹង Urmia គឺជាកត្តាសំខាន់ដែលបានរួមចំណែកនាំឱ្យទឹកត្រូវអស់ពីបឹង៕

October 17, 2023

ប្រទេសថៃបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបសង្កេតមើលផែនដីទីពីរ

ប្រទេសថៃ កាលពីថ្ងៃទី 09 តុលា 2023 បានបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបសង្កេតផែនដីទីពីរ (THEOS-2) ឡើងទៅកាន់គន្លងតារាវិថីផែនដី ពីតំបន់ Guina របស់ប្រទេសបារាំង។

រយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោងក្រោយពីបានបាញ់បង្ហោះ THEOS-2 បានផ្ដាច់ខ្លួនពីរ៉ុក្កែត និងហោះចូលគន្លងតារាវិថីកម្រិតទាបរបស់ផែនដី។

ក្រុមមន្ត្រីថៃឱ្យដឹងថា ប្រព័ន្ធផ្កាយរណបនេះនឹងត្រូវបានដំណើរការសាកល្បងរយៈពេលបីខែ មុននឹងដំណើរការជាផ្លូវការ និងចាប់ផ្ដើមសកម្មភាពសង្កេតមើលផែនដី។ ផ្កាយរណបខាងលើនឹងផ្ដល់ទិន្នន័យចាំបាច់សម្រាប់វិស័យកសិកម្ម ការគ្រប់គ្រងទឹក ការធ្វើផែនការសម្រាប់ទីក្រុង និងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ។

ផ្កាយរណបនេះគឺជាជំហានដ៏ធំមួយនៅក្នុងបេសកកម្មទប់ទល់របស់ប្រទេសថៃ នៅចំពោះមុខស្ថានការណ៍បន្ទាន់ ដោយការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យថ្មី លំអិត និងត្រឹមត្រូវ ដែលប្រមូលបានដោយឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗដែលមាននៅលើ THEOS-2៕

https://www.youtube.com/watch?v=65Sqsho8uWM

October 10, 2023

គម្រោងរកស៊ីរបស់ SpaceX ធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក «ព្រួយបារម្ភ»

បើសិនជាការរកស៊ីរបស់ SpaceX ផ្ដោតទៅលើសេវាកម្ម B2C តាមរយៈសកម្មភាពលក់រាយដោយផ្ទាល់ នោះនឹងជាការគំរាមកំហែងដ៏ធំមួយដល់បណ្ដាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ក្នុងស្រុក។

ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវាកម្មទូរគមនាគមន៍នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងតែពិនិត្យទៅលើផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមានដោយសារគម្រោងផ្ដល់សេវាកម្មបែប B2C (ពីក្រុមហ៊ុនទៅអ្នកប្រើប្រាស់) របស់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិក SpaceX តាមរយៈប្រព័ន្ធផ្កាយរណប Starlink។

ទំព័រ Kata Data (ឥណ្ឌូណេស៊ី) ឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុន SpaceX កំពុងផ្គត់ផ្គង់សេវាកម្មបែប B2B (ពីក្រុមហ៊ុនទៅក្រុមហ៊ុន) នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយថា SpaceX នឹងពិនិត្យលទ្ធភាពផ្ដល់សេវាកម្មដល់អ្នកប្រើប្រាស់ដោយផ្ទាល់ ពោលគឺការលក់រាយជូនអតិថិជន។

លោក Marwan O. Baasir អគ្គលេខាធិការនៃសមាគមប្រតិបត្តិករប្រព័ន្ធទូរស័ព្ទចល័តឥណ្ឌូណេស៊ី (ATSI) ទទួលស្គាល់ថា សេវាកម្ម B2B របស់ Starlink អាចជួយដល់បណ្ដាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ក្នុងស្រុក ពិសេសគឺបណ្ដាក្រុមហ៊ុននៅជនបទ តាមរយៈការផ្គត់ផ្គង់បណ្ដាញអ៊ីនធើណិតដែលចាំបាច់។

ក៏ប៉ុន្តែ យោងតាមលោក Marwan ដដែល បើសិនជាការរកស៊ីរបស់ SpaceX ផ្ដោតទៅលើសេវាកម្មបែប B2C តាមរយៈសកម្មភាពលក់រាយដោយផ្ទាល់ នោះនឹងជាការគំរាមកំហែងដល់បណ្ដាក្រុមហ៊ុនទូរគមនាគមន៍ក្នុងស្រុក។ មិនមែនមានតែបណ្ដាក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់សេវាទូរគមនាគមន៍ត្រូវរងផលប៉ះពាល់នោះទេ សូម្បីតែក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់ មានដូចជាខ្សែកាបអ៊ីធើណិត និងអង់តែនទូរស័ព្ទក៏នឹងជួបហានិភ័យផងដែរ។

លោក Marwan សង្កត់ធ្ងន់ថា បណ្ដាក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ចង់ឱ្យការចូលមកលក់រាយរបស់ Starlink នៅឥណ្ឌូណេស៊ី ត្រូវតែស្ថិតក្នុងបណ្ដាញនៃការផ្គត់ផ្គង់របស់ជាតិ ដោយមិនអាចបដិសេធបាន។

យោងតាមទំព័រ Kompas ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 02 សីហា បច្ចុប្បន្ន SpaceX មានផ្កាយរណប Starlink សរុបចំនួន 4,519 គ្រឿងនៅលើគន្លងតារាវិថីផែនដី ក្នុងនោះមាន 4,487 គ្រឿងកំពុងដំណើរការ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ SpaceX ក៏កំពុងមានគម្រោងបាញ់បង្ហោះ Starlink 42,000 គ្រឿងបន្ថែមទៀត ដើម្បីបង្កើតបានជាបណ្ដាញផ្គត់ផ្គង់អ៊ីនធើណិតល្បឿនលឿនដែលគ្របដណ្ដប់ទូទាំងផែនដី៕

October 7, 2023

រកឃើញ «ភ្នែកអវកាស» ដ៏មហិមា កំពុងសម្លឹងមកផែនដី

តេឡេស្កុបវិទ្យុ ASKAP នៅអូស្ត្រាលីភាគខាងលិច ថតបានរូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតស្ដីពីរចនាសម្ព័ន្ធអវកាសមួយដែលមានរូបរាងដូចភ្នែកដ៏ធំ លាតសន្ធឹងរហូតដល់ 60,000 ឆ្នាំពន្លឺ។ យោងតាមទំព័រ SpacePlace របស់ណាសា មួយឆ្នាំពន្លឺមានចម្ងាយប្រមាណ 9 ទ្រីលាន (9,000,000,000,000) គីឡូម៉ែត្រ។

យោងតាមការប្រកាសនៅលើទំព័រ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society រចនាសម្ព័ន្ធអវកាសចម្លែកនេះគឺជា កាឡាក់ស៊ីប្រភេទ Polar-ring (បកប្រែក្រៅផ្លូវការថា «កាឡាក់ស៊ីរង្វង់ចិញ្ចៀន») និងត្រូវបានដាក់ឈ្មោះឱ្យថា NCG 4632។

ខុសពីកាឡាក់ស៊ីដែលមានផែនដី Milky Way កាឡាក់ស៊ី NCG 4632 មានថាសពន្លឺមួយ និងពពកដ៏មហិមាព័ទ្ធជុំវិញស្នូលរបស់វា។ រង្វង់ពពកនេះភាគច្រើនគឺជាឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន និងផ្អៀងប្រហែល 90 ឌឺក្រេ បើធៀបនឹងផ្ទៃរបស់កាឡាក់ស៊ី។

រចនាសម្ព័ន្ធដែលមានរូបរាងដូចភ្នែកនេះអាចមានផ្ទុកធូលី និងផ្កាយ។ រង្វង់របស់ NCG 4632 លាតសន្ធឹងរហូតដល់ 60,000 ឆ្នាំពន្លឺ។ រង្វង់ឧស្ម័ននៅខាងក្រៅ បូករួមនឹងថាសខាងក្នុងដែលនៅជុំវិញស្នូល NCG 4632 ហាក់ដូចជាកែវភ្នែកដ៏ធំមួយគ្រាប់កំពុងសម្លឹងមកកាន់ផែនដី។

ការស្វែងយល់អំពីកាឡាក់ស៊ីរង្វង់មូលដូច NCG 4632 នឹងរួមចំណែកជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រយល់ដឹងអំពីអាថ៌កំបាំងដែលមនុស្សមិនទាន់ដឹង ទាក់ទងនឹងរបៀបកកើតរបស់បណ្ដាកាឡាក់ស៊ី និងការវិវត្តរបស់ពួកវានៅក្នុងចក្រវាល។ យោងតាម Science News មកដល់បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅតែមិនទាន់អាចឆ្លើយនឹងសំណួរដែលថា «ហេតុអ្វីកាឡាក់ស៊ីមួយចំនួនមានរង្វង់មូល ខណៈកាឡាក់ស៊ីស្ទើរតែទាំងអស់បែរជាមិនរង្វង់បែបនេះទៅវិញ?»។

October 3, 2023

ការរីកដុះដាលនៃក្រុមហ៊ុនអវកាសឯកជននៅប្រទេសឥណ្ឌា

ប្រទេសឥណ្ឌា បច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនធុរកិច្ចថ្មីផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាអវកាសរហូតដល់ 190 ស្ថាប័ន ច្រើនជាងទ្វេដងបើធៀបនឹងមួយឆ្នាំមុន ក្នុងនោះការវិនិយោគពីវិស័យឯកជនកើន 77% ក្នុងអំឡុងពេលពីឆ្នាំ 2021 ដល់ 2022។

កាលពីឆ្នាំ 2019 នៅពេលអ្នកវិនិយោគឥណ្ឌា Awais Ahmed បង្កើតក្រុមហ៊ុនផ្កាយរណប Pixxel ប្រទេសឥណ្ឌាមិនទាន់បើកទ្វារសម្រាប់វិស័យឯកជននៅឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែចាប់ពីពេលនោះរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន បណ្ដាក្រុមហ៊ុនអវកាសឯកជននៅប្រទេសឥណ្ឌា ក៏កាន់តែរីកដុះដាល។ នេះបើតាម AFP ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 01 តុលា 2023។ យោងតាម Deloitte បច្ចុប្បន្នប្រទេសឥណ្ឌាមានក្រុមហ៊ុនអវកាសចំនួន 190 ស្ថាប័ន ច្រើនជាងទ្វេដងបើធៀបនឹងមួយឆ្នាំមុន ក្នុងនោះ ការវិនិយោគពីឯកជនចាប់ពីឆ្នាំ 2021 ដល់ 2022 កើន 77%។

បច្ចុប្បន្ន ទីផ្សារអវកាសទូទាំងពិភពលោកមានតម្លៃ 386 ពាន់លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងនោះប្រទេសឥណ្ឌាកាន់កាប់ 2%។ ប្រទេសនេះសង្ឃឹមថា ចំណែកទីផ្សាររបស់ខ្លួននឹងកើនដល់ 9% នៅត្រឹមឆ្នាំ 2030។ ចំណែកឯតម្លៃសរុបនៃទីផ្សារអវកាសពិភពលោកគ្រោងនឹងកើនឡើងដល់មួយទ្រីលាន (1,000,000,000,000) ដុល្លារអាម៉េរិកនៅឆ្នាំ 2040។

បណ្ដាក្រុមហ៊ុនឥណ្ឌាមានប្រៀបជាងគេនៅក្នុងការចំណាយទាប ព្រោះថាប្រទេសនេះមានវិស្វករជាន់ខ្ពស់ច្រើនដែលមានប្រាក់បៀវត្សរ៍ទាបជាងបើធៀបនឹងបណ្ដាក្រុមហ៊ុនបរទេស។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអវកាសរបស់ឥណ្ឌាដែលលេចធ្លោជាងគេក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ រួមមានជាអាទិ៍ Skyroot Aerospace, Dhruva Space និង Bellatrix Aerospace ជាដើម៕

October 2, 2023

យានអវកាសអាម៉េរិកនាំយកសំណាកដីអាចម៍ផ្កាយមកកាន់ផែនដីដោយជោគជ័យ

យានអវកាស OSIRIS-REx បានហោះហើរក្នុងចម្ងាយផ្លូវ 6.2 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ និងនាំយកកាប៊ីនផ្ទុកសំណាកដីរបស់អាចម៍ផ្កាយ Bennu មកចុះចតលើសមុទ្រខ្សាច់នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកប្រកបដោយភាពរលូន។

កាលពីថ្ងៃទី 24 កញ្ញា នៅតំបន់ពិសោធន៍ Dugway របស់កងទ័ពអាម៉េរិកលើសមុទ្រខ្សាច់ Utah ក្រុមបុគ្គលិករបស់ណាសា (NASA) និងទ័ពអាកាសអាម៉េរិក បានប្រមូលយកកាប៊ីនផ្ទុកសំណាកដីពីអាចម៍ផ្កាយ Bennu ដែលយានអវកាស OSIRIS-REx យកបានកាលពីឆ្នាំ 2020។

យោងតាម Space បេសកកម្មនេះគឺជាលើកដំបូងដែលណាសាបានយក និងបញ្ជូនសំណាកដីពីអាចម៍ផ្កាយមកកាន់ផែនដី។

បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរជាង 6.2 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រដើម្បីទៅកាន់ Bennu និងត្រលប់មកវិញ យានអវកាស OSIRIS-REx បានទម្លាក់កាប៊ីនផ្ទុកសំណាកដីអាចម៍ផ្កាយពីកម្ពស់ 101,000 គីឡូម៉ែត្រខាងលើផ្ទៃផែនដី។ កាប៊ីនអវកាសនេះផ្ទុកដី និងវត្ថុធាតុផ្សេងៗទម្ងន់ 250 ក្រាម ដែលយកបានពីអាចម៍ផ្កាយ Bennu។ សំណាកដីនេះអាចជួយបកស្រាយសំណួរសំខាន់ៗរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ទាក់ទងនឹងប្រភពនៃជីវិតនៅលើផែនដី និងយុគសម័យដំបូងៗរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

បេសកកម្ម OSIRIS-REx មានតម្លៃមួយពាន់លានដុល្លារនេះត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីឆ្នាំ 2016 ហើយហោះទៅដល់អាចម៍ផ្កាយ Bennu ក្នុងឆ្នាំ 2018 និងយកសំណាកដីពីអាចម៍ផ្កាយនេះកាលពីឆ្នាំ 2020។

សំណាកដីអាចម៍ផ្កាយនេះនឹងត្រូវបានចែករំលែកទៅឱ្យវិទ្យាស្ថាន និងស្ថាប័នអវកាសនានានៅលើពិភពលោក។ ណាសានឹងរក្សាទុកសំណាក់ដីនេះ 70% ដើម្បីវិភាគនាពេលខាងមុខ។ ក្រៅពីនេះ សំណាក់ដី 25% ផ្សេងទៀតនឹងត្រូវប្រគល់ឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជាង 200 នាក់នៅស្ថាប័នស្រាវជ្រាវចំនួន 35 ខណៈសំណាកដី 4% ទៀតនឹងត្រូវប្រគល់ឱ្យស្ថាប័នអវកាសកាណាដា និង 0.5% សម្រាប់ស្ថាប័នអវកាសជប៉ុន៕

September 25, 2023

វត្ថុអវកាស «ពាក់កណ្ដាលផ្កាយ ពាក់កណ្ដាលភព» ចំនួនពីរ ត្រូវថតបានដោយផ្ទាល់

ប្រព័ន្ធផ្កាយមួយដែលមានវត្ថុអវកាសចម្លែកចំនួនបួន ទើបតែត្រូវបានក្រុមអ្នកតារាសាស្ត្រថតបានដោយផ្ទាល់ ក្នុងនោះមានវត្ថុអវកាសពីរដែលស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពពាក់កណ្ដាលភព ពាក់កណ្ដាលផ្កាយ។

យោងតាម Sci-News ប្រព័ន្ធផ្កាយដែលទើបត្រូវថតបានដោយផ្ទាល់នេះរួមមាន ប្រព័ន្ធផ្កាយភ្លោះពីរដួងដែលមានឈ្មោះថា HIP 81208 និងវត្ថុអវកាសពីរទៀតដែលនៅក្បែរ មានចម្ងាយពីផែនដីប្រហែល 486 ឆ្នាំពន្លឺ និងនៅក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Scorpius។

នោះគឺជាប្រព័ន្ធផ្កាយដែលមានអាយុទើបតែ 17 លានឆ្នាំ ក្នុងនោះ ផ្កាយដែលភ្លឺជាងគេមានឈ្មោះថា HIP 81208A និងកូនផ្កាយក្រហម HIP 81208C ដែលវិលជុំវិញផ្កាយមេ HIP 81208A។

ប្រព័ន្ធនេះមិនទាន់មានភពពេញលេញ ប៉ុន្តែមានភពដែលកើតពី «ផ្កាយបរាជ័យ» ដែលមានឈ្មោះថា HIP 81208B ស្ថិតនៅក្បែរផ្កាយ A ដែលភ្លឺជាងគេ។ HIP 81208B គឺជាវត្ថុអវកាសដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកូនផ្កាយប្រផេះ។

ក្នុងការថតរូបផ្ទាល់ដោយឧបករណ៍ SPHERE ដែលបំពាក់លើតេឡេស្កុប ESO នៅប្រទេសស៊ីលី អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញវត្ថុអវកាសអាថ៌កំបាំងមួយផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានហៅថា HIP 81208Cb ស្ថិតនៅក្បែរកូនផ្កាយក្រហម និងមានម៉ាសធំជាងភពព្រហស្បតិ៍ 15 ដង ធ្វើឱ្យវាត្រូវបានចាត់ចូលក្នុងប្រភេទ «ភពព្រហស្បតិ៍យក្ស» និងកូនផ្កាយប្រផេះ។

ផ្កាយប្រផេះគឺជាវិធីហៅវត្ថុអវកាសមួយដែលស្ថិតនៅចន្លោះនិយមន័យរបស់ផ្កាយ និងភព។ ពួកវាតូចខ្លាំង មិនអាចរក្សាការប្រតិកម្មនុយក្លេអែរក្នុងស្នូលដូចផ្កាយមួយដួង ប៉ុន្តែធំខ្លាំងបើធៀបនឹងភព។ ពួកវាកើតចេញពីពពកឧស្ម័នធូលីក្នុងលំហអវកាសដូចទៅនឹងផ្កាយធម្មតានានា ដោយមិនមែនកើតពីថាសធូលីរបស់ផ្កាយ ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួកវាក៏មិនមានលទ្ធភាពធ្វើឱ្យថាសធូលីដែលនៅជុំវិញខ្លួន កើតជាភពដូចបណ្ដាផ្កាយដទៃ។

ដូច្នេះ កូនផ្កាយប្រផេះក៏ត្រូវបានគេប្រដូចទៅនឹង «ផ្កាយបរាជ័យ» មួយដួង ឬ «ភពលំដាប់ខ្ពស់» ដែលមានភាពឯកា និងអាថ៌កំបាំង៕

September 21, 2023

ចិន-វៀតណាមចាប់ផ្ដើមអនុវត្តគម្រោង «ច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃ» គ្មានមនុស្សប្រចាំការ

គម្រោងច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃ Youyi Guan (ប្រទេសចិន) – Huu Nghi (វៀតណាម) ដែលប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកំណត់ទិសពីផ្កាយរណប និងបច្ចេកវិទ្យា 5G អនុញ្ញាតឱ្យទំនិញឆ្លងកាត់ដោយស្វ័យប្រវត្ត មិនមានមនុស្សប្រចាំការ 24 ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ត្រូវបានសម្ពោធបើកការដ្ឋានសាងសង់កាលពីថ្ងៃទី 15 កញ្ញា។

ដើម្បីអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងជំរុញការស្ថាបនាច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃសាកល្បងចិន – វៀតណាម ភាគីរដ្ឋបាលតំបន់ស្វយ័តជនជាតិ Zhuang Guangxi នៅប្រទេសចិន និងភាគីខេត្ត Lang Son ប្រទេសវៀតណាម បានឯកភាពគ្នាលើការជំរុញគម្រោងសាកល្បងច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃនៅលើកំណាត់ផ្លូវសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនទំនិញនៃច្រកព្រំដែន Youyi Guan (ប្រទេសចិន) – Huu Nghi (វៀតណាម)។

គម្រោងច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃ Youyi Guan (ប្រទេសចិន) – Huu Nghi (វៀតណាម) ដែលអនុវត្តដោយរដ្ឋបាលតំបន់ស្វយ័តជនជាតិ Zhuang Guangxi និងយោងទៅលើប្រព័ន្ធកំណត់ទិសពីផ្កាយរណប និងបច្ចេកវិទ្យា 5G ត្រូវបានសម្ពោធបើកការដ្ឋានសាងសង់កាលពីថ្ងៃទី 15 កញ្ញា 2023 នៅលើទឹកដីចិន ដោយមានការចូលរួមពីក្រុមមន្ត្រីប្រទេសចិន និងវៀតណាម។

គម្រោងនេះប្រើប្រាស់យានយន្តស្វ័យប្រវត្តដឹកជញ្ជូនកុងតឺន័រគ្មានមនុស្សបើកបរ AGV, ឧបករណ៍ដងស្ទូចស្វ័យប្រវត្ត, ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងផែនទីឆ្លាតវៃ និងអាចផ្លាស់ប្ដូរព័ត៌មានស្ដីពីការដឹកជញ្ជូនឆ្លងព្រំដែនរវាងចិន និងវៀតណាម ដែលអនុញ្ញាតឱ្យទំនិញឆ្លងកាត់ស្វ័យប្រវត្តមិនមានមនុស្សប្រចាំការ 24 ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ។

យោងតាមមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធ គម្រោងច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃ Youyi Guan (ប្រទេសចិន) – Huu Nghi (វៀតណាម) នេះ នឹងលើកកម្ពស់កិច្ចការគយរវាងច្រកព្រំដែនរបស់ប្រទេសទាំងពីរថែមមួយកម្រិតទៀត។ ការដឹកទំនិញឆ្លងកាត់ព្រមដែននៅទីនេះនឹងមិនត្រូវរង់ចាំ។

បច្ចុប្បន្ន គម្រោងច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃ Youyi Guan របស់ប្រទេសចិន បានចាប់ផ្ដើមការសាងសង់ ខណៈគម្រោងច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃ Huu Nghi របស់វៀតណាម កំពុងឆ្លងយោបល់ពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធរបស់ប្រទេសនេះ មុនពេលដាក់សំណើទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រី។

នៅក្នុងពិធីសម្ពោធបើកការដ្ឋានសាងសង់ច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃខាងលើ ភាគីប្រទេសទាំងពីរក៏បានឯកភាពគ្នាថា នឹងបន្តលើកកម្ពស់កិច្ចសហការដើម្បីសម្រេចបានច្រកព្រំដែនឆ្លាតវៃប្រកបដោយភាពរលូន និងឆាប់រហ័សផងដែរ៕

September 16, 2023

រកឃើញភពមួយចម្ងាយ 120 ឆ្នាំពន្លឺ ក្នុងតំបន់អាចរស់នៅបាន «អាចមានមហាសមុទ្រ»

ភព K2-18 b មានទំហំធំជាងពីរដងធៀបនឹងផែនដី និងគោចរក្នុងតំបន់ដែលអាចរស់នៅបាននៅជុំវិញផ្កាយមេដែលមានចម្ងាយ 120 ឆ្នាំពន្លឺពីព្រះអាទិត្យ (មួយឆ្នាំពន្លឺមានចម្ងាយ 9.46 ទ្រីលានគីឡូម៉ែត្រ)។

តេឡេស្កុបអវកាស James Webb (JWST) របស់អាម៉េរិក បានរកឃើញភស្តុតាងស្ដីពីម៉ូលីគុលដែលមានផ្ទុកកាបូននៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ភព K2-18 b ដែលត្រូវបានសង្ស័យថាមានមហាសមុទ្រ។ ភព K2-18 b នេះគឺជាគោលដៅដ៏ទាក់ទាញសម្រាប់អ្នកតារាសាស្ត្រ ព្រោះពួកគេកំពុងស្វែងរកភាវៈរស់នៅខាងក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ យោងតាម Space ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 11 កញ្ញា 2023 ការសិក្សាស្វែងយល់ និងសង្កេតដោយតេឡេស្កុបអវកាស Hubble មុននោះបង្ហើបឱ្យដឹងថា ភពខាងលើនេះអាចជាភពដែលមានមហាសមុទ្រទឹករាវ។

K2-18 b មានម៉ាសធំជាងផែនដីប្រហែល 8.6 ដង និងស្ថិតក្នុងតំបន់ដែលអាចរស់នៅបានរបស់ប្រព័ន្ធផ្កាយក្រហម K2-18។

ភពនេះមានកាំធំជាងផែនដីពី 2 ទៅ 3 ដង និងមានចម្ងាយពីព្រះអាទិត្យរបស់មនុស្ស 120 ឆ្នាំពន្លឺ។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីបង្ហាញថា ដានរបស់កាបូនឌីអុកស៊ីត និងមេតានក្នុងបរិយាកាសរបស់ភព K2-18 b និងមិនមានអាម៉ូញាក់ បញ្ជាក់ថា មានមហាសមុទ្រមួយនៅខាងក្រោមបរិយាកាសដែលសម្បូរអ៊ីដ្រូសែន។

JWST ហាក់បានរកឃើញ dimethyl sulfide (DMS) ក្នុងបរិយាកាសរបស់ភព K2-18 b ទៀតផង។ សមាសធាតុនេះកើតឡើងតែពីប្លង់តុង (plankton គឺជាមីក្រូសារពាង្គកាយដែលរស់នៅក្នុងស្រទាប់លើនៃប្រព័ន្ធទឹក) លើផែនដី។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Cambridge ឱ្យដឹងថា នឹងបន្តសង្កេត K2-18 b ដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែមអំពីលក្ខខណ្ឌនៃបរិស្ថានរបស់វា។ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេនឹងត្រូវបានផ្សាយលើទស្សនាវដ្ដី Astrophysical Journal Letters៕

September 13, 2023

ជប៉ុនបាញ់បង្ហោះស្ថានីយចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ

យានអវកាស SLIM នឹងហោះដល់គន្លងតារាវិថីព្រះចន្ទនៅក្នុងរយៈពេលពី 3 ទៅ 4 ខែទៀត រួចក៏នឹងចុះចតខាងក្នុងមាត់រណ្ដៅមួយដែលមានទំហំ 300 ម៉ែត្រ។

រ៉ុក្កែត H-2A របស់ជប៉ុន ដឹកស្ថានីយចុះចត SLIM និងតេឡេស្កុបអវកាស XRISM ហោះឡើងពីមជ្ឈមណ្ឌលអវកាស Tanegashima កាលពីម៉ោង 6 និង 42 នាទី ថ្ងៃទី 6 កញ្ញា (ពេលវេលានៅកម្ពុជា) យឺតជាង 10 ថ្ងៃ បើធៀបនឹងផែនការដំបូង ដោយសារតែបញ្ហាអាកាសធាតុ។

យានអវកាសទាំងពីរគ្រឿងបានហោះហោះដូចការគ្រោងទុក បន្ទាប់ពីត្រូវបានបាញ់បង្ហោះជិតមួយម៉ោង។ បើសិនជាគ្រប់យ៉ាងដំណើរការរលូត តែប៉ុន្មានខែទៀតប៉ុណ្ណោះ SLIM (ស្ថានីយស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទឆ្លាតវៃ) នឹងរកវិធីចុះចតលើផ្ទៃព្រះចន្ទជាលើកដំបូង ដើម្បីបើកផ្លូវសម្រាប់បេសកកម្មប្រកបដោយមហិច្ឆតាជាច្រើនផ្សេងទៀត។

យោងតាមអង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសជប៉ុន (JAXA) ស្ថានីយ SLIM ឆ្ពោះទៅរកការធ្វើតេស្តប្រព័ន្ធស្រាវជ្រាវស្រាលក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូច និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាចុះចតប្រកបដោយភាពសុក្រឹតចាំបាច់សម្រាប់យានអវកាសចុះចតលើឋានព្រះចន្ទក្នុងពេលអនាគត។

SLIM គឺជាយានអវកាសខ្នាតតូច មានកម្ពស់ 2.4 ម៉ែត្រ, បណ្ដោយ 2.7 ម៉ែត្រ និងទទឹង 1.7 ម៉ែត្រ។ នៅពេលហោះឡើង យាននេះមានទម្ងន់ 700 គីឡូក្រាម ក្នុងនោះ ឥន្ធនៈមានរហូតដល់ 70% នៃទម្ងន់សរុប។ SLIM នឹងហោះទៅតាមគន្លងវែងឆ្ងាយដែលសន្សំសំចៃឥន្ធនៈ ហើយគ្រោងនឹងទៅដល់គន្លងតារាវិថីព្រះចន្ទនៅ 3 ឬ 4 ខែទៀត។ យានអវកាសនេះនឹងសង្កេតមើលផ្ទៃព្រះចន្ទក្នុងមួយខែ មុននឹងបន្តចុះចតខាងក្នុងមាត់រណ្ដៅអាចម៍ផ្កាយ Shioli Crater ទំហំ 300 ម៉ែត្រ ដើម្បីធ្វើតេស្តបច្ចេកវិទ្យាចុះចត។

SLIM ក៏នាំយកយានស្រាវជ្រាវខ្នាតតូចពីរគ្រឿង ដែលគ្រោងនឹងត្រូវបានដាក់ពង្រាយលើផ្ទៃព្រះចន្ទ បន្ទាប់ពីបានចុះចត។ យានខ្នាតតូចមួយគូនេះនឹងជួយក្រុមអ្នកបច្ចេកទេសលើផែនដីអាចតាមដានស្ថានភាពរបស់យានចុះចត SLIM និងថតរូបតំបន់ចុះចត ក៏ដូចជាផ្ដល់ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងផ្ទាល់ជាមួយនឹងផែនដី។

មុននោះ ស្ថានីយចុះចត Hakuto-R របស់ក្រុមហ៊ុនឯកជន Hakuto-R នៅតូក្យូ ក៏បានហោះដល់គន្លងតារាវិថីព្រះចន្ទ ប៉ុន្តែបានធ្លាក់បុកដីកាលពីខែមេសាឆ្នាំកន្លង។ ដូច្នេះ ជោគជ័យរបស់ SLIM នឹងជាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយ។ គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន លើពិភពលោកមានតែបួនប្រទេសប៉ុណ្ណោះដែលធ្លាប់បានបញ្ជូនយានអវកាសទៅស្រាវជ្រាវឋានព្រះចន្ទ នោះគឺ សូវៀត អាម៉េរិក ចិន និងឥណ្ឌា។

ក្រៅពី SLIM រ៉ុក្កែតរុញច្រាន H-2A ក៏ដឹកឡេស្កុបអវកាស XRISM (បេសកកម្មថតរូបដែលបំពាក់បច្ចេកវិទ្យាកាំរស្មីអ៊ិច (X)) ដែលជាគម្រោងសហការរវាងទីភ្នាក់ងារអវកាសជប៉ុន អាម៉េរិក និងអឺរ៉ុប នឹងធ្វើសកម្មភាពនៅក្នុងគន្លងតារាវិថីកម្រិតទាបរបស់ផែនដី។ តេឡេស្កុបនេះនឹងស្រាវជ្រាវចក្រវាលតាមរយៈកាំរស្មីអ៊ិចថាមពលខ្ពស់ក្នុងទីអវកាស៕

September 7, 2023

Tag: ផ្កាយ