Category: អន្តរជាតិ

  • រុស្ស៊ី​នឹង​បាញ់​បង្ហោះ​យាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​ដំបូង ក្រោយ​ជិត 50 ឆ្នាំ

    រុស្ស៊ី​នឹង​បាញ់​បង្ហោះ​យាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​ដំបូង ក្រោយ​ជិត 50 ឆ្នាំ

    កាលពី​ថ្ងៃទី 03 សីហា ទំព័រ RIA Novosti របស់​រុស្ស៊ី​បាន​រាយការណ៍​ថា ប្រទេស​នេះ​នឹង​បាញ់​បង្ហោះ​យាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ Luna-25 នៅ​​ក្នុង​ខែ​សីហា​ខាងមុខ ដែល​នេះ​គឺជា​ជំហាន​ដំបូង​នៅក្នុង​ការវិល​ត្រលប់​មករក​កម្មវិធី​ស្រាវជ្រាវ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​រុស្ស៊ី ក្រោយ​ការ​ផ្អាក​អស់​រយៈពេល​ជិត 50 ឆ្នាំ។

    យោងតាម RIA Novosti កាលបរិច្ឆេទ​សម្រាប់​ការបាញ់​បង្ហោះ​យាន Luna-25 ត្រូវបាន​កំណត់​យក​វេ​លា​ទៀបភ្លឺ ថ្ងៃទី 11 សីហា 2023។ រ៉ុក្កែត Soyuz-2.1b នឹងត្រូវ​បាន​បាញ់​បង្ហោះ​ចេញពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស Vostochny ក្នុង​ខេត្ត Amur នៅ​វេលា​ម៉ោង 02 និង 10 នាទី (ម៉ោង​នៅ​មូ​ស្គូ) នាំយក​កំណាត់​ខាងលើ Fregat និង​ស្ថានីយ​ស្វ័យប្រវត្ត​ឡើងទៅ​កាន់​ទី​អវកាស។ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវបាន​បាញ់​បង្ហោះ និង​ផ្ដាច់ខ្លួន​ពី​រ៉ុក្កែត កំណាត់​ខាងលើ Fregat នឹង​នាំ​ស្ថានីយ​ស្វ័យប្រវត្ត​ឆ្ពោះទៅកាន់​គន្លង​តារាវិថី​ផែនដី និង​ហោះ​សំដៅ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ។ ក្រោយ​រយៈពេល​បួន​ថ្ងៃ​កន្លះ ស្ថានីយ​នេះ​នឹងហោះ​​ចូលដល់​គន្លង​តារាវិថី​ជុំវិញ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ រួច​​កែប្រែ​គន្លង​គោចរ​ជាច្រើនលើក មុននឹង​ចុះចត​នៅ​តំបន់​ប៉ូល​ខាងត្បូង។

    បេសកកម្ម​របស់ Luna-25 គឺជា​ការសាកល្បង​បច្ចេកវិទ្យា​នានា​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​ចុះចត​លើ​តំបន់​ប៉ូល​របស់​ព្រះ​ចន្ទ និង​ការ​ស្រាវជ្រាវ ពិសោធ​ទៅ​លើ​​ប្រភពធនធាន​​នានា​នៅលើ​ឋាន​មួយ​នេះ ក្នុងនោះ​មានទឹក​ជាដើម។ ភារកិច្ច​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​របស់ Luna-25 គ្រោង​នឹង​អូស​បន្លាយពេល​មួយឆ្នាំ។

    យានចុះចត Luna-24 របស់​អតីត​សូវៀត (រុស្ស៊ី)

    យាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​មុន​នោះ​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ​គឺ Luna-24 ដែល​ត្រូវបាន​បាញ់​ប្រ​ហោះ​ឡើងទៅ​កាន់​ទី​អវកាស​កាលពី​ឆ្នាំ 1976។ ព្រឹត្តិការណ៍​នោះបាន​ក្លាយជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ការស្រាវជ្រាវ​ទី​អវកាស​របស់​ពិភពលោក នៅពេល​វា​យក​បាន​សំណាក​ដី​ពី​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ ដែល​ក្រោយមក​ត្រូវបាន​បញ្ជាក់ថា ទឹក​មាន​វត្តមាន​នៅលើ​ឋាន​រណប​មួយ​នេះ។

    តាម​ផែនការ ក្រោយពី​ព្រឹត្តិការណ៍​បាញ់​បង្ហោះ Luna-25 រុស្ស៊ី​ក៏មាន​គម្រោង​បាញ់​បង្ហោះ​យាន Luna-26 និង Luna-27 នៅក្នុង​ឆ្នាំ 2024 និង 2025 ផងដែរ៕

  • ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម (IS) ​បញ្ជាក់ថា មេបញ្ជាការ​កំពូល​ត្រូវបាន​គេ​សម្លាប់

    ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម (IS) ​បញ្ជាក់ថា មេបញ្ជាការ​កំពូល​ត្រូវបាន​គេ​សម្លាប់

    ក្រុម​ភេរវ​ករ​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម (IS) បានទទួល​ស្គាល់​ការស្លាប់​របស់​មេដឹកនាំ​កំពូល Abu Hussein al-Husseini al-Qurashi ហើយក៏​ប្រកាសថា បាន​ជ្រើសតាំង​មេដឹកនាំ​ថ្មី​រួចហើយ។

    នៅក្នុង​សារ​ជា​សំឡេង​​មិនមាន​ថ្ងៃខែ​ដែល​ត្រូវបាន​បង្ហោះ​លើ Telegram កាលពី​ថ្ងៃទី 03 សីហា អ្នកនាំពាក្យ​របស់​ក្រុម​ប្រដាប់អាវុធ​ដែល​ហៅ​ខ្លួនឯង​ថា អង្គការ​រដ្ឋ​អ៊ីស្លាម (Islamic State) បាន​និយាយថា Qurashi ត្រូវបាន​គេ​សម្លាប់​នៅក្នុង​ការប្រយុទ្ធ​​គ្នា​ជាមួយនឹង Hayat Tahrir al-Sham (HTS) ដែលជា​ក្រុម​អ៊ីស្លាម​មួយ​ក្រុម​ផ្សេង​ទៀត​ កំពុងកាន់​អំណាច​នៅ​មូលដ្ឋាន​របស់​ក្រុមប្រឆាំង​នៅ​ភាគ​ពាយព្យ​ប្រទេស​ស៊ី​រី។

    «មេដឹកនាំ Qurashi ត្រូវបាន​គេ​សម្លាប់​នៅពេល HTS ព្យាយាម​ចាប់ខ្លួន​លោក​ជា​ចំណាប់ខ្មាំង។ លោក​បាន​ប្រយុទ្ធ​តតាំង​នឹង​ពួកវា​រហូតដល់​បាត់បង់​ជីវិត​ដោយសារតែ​របួស» អ្នកនាំពាក្យ​របស់ IS ឱ្យដឹង​ដូច្នេះ និង​បាន​ចោទថា HTS បានបង្ហាញ​ទីតាំង​ប្រាប់​ក្រុម​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​តួ​ក​គី។

    Abu al-Hussein al-Husseini al-Qurashi 

    យោងតាម​អ្នកនាំពាក្យ​ខាងលើ Abu Hafs al-Hashimi al-Qurashi ត្រូវបានតែងតាំង​ជំនួស Qurashi ប៉ុន្តែ​មិនបាន​បង្ហើប​ឱ្យដឹង​ព័ត៌មាន​លើសពីនេះ។

    នេះ​ទំនងជា​សេចក្ដីប្រកាស​ផ្លូវការ​ដំបូង​របស់ IS ស្ដីពី​ការស្លាប់​របស់ Qurashi រាប់​ចាប់តាំងពី​តួ​ក​គី​ប្រកាស​កាល​ពី​ខែមេសា​ថា កងកម្លាំង​ស៊ើបការណ៍​សម្ងាត់​របស់​តួ​ក​គី​បានសម្លាប់​មេដឹកនាំ​រូបនេះ​នៅ​ប្រទេស​ស៊ី​រី។

    Abu Hussein al-Husseini al-Qurashi ​បាន​ឡើងកាន់​អំណាច​កាលពី​ខែវិច្ឆិកា 2022 បន្ទាប់ពី​មេដឹកនាំ​មុន​ត្រូវបាន​សម្លាប់​នៅ​ស៊ី​រី។

    IS ធ្លាប់​គ្រប់គ្រង​តំបន់​ដ៏​ធំ​នៅ​ប្រទេស​ស៊ី​រី និង​អ៊ីរ៉ាក់ ដែលមាន​ប្រជាជន​ប្រហែល 10 លាន ហើយក៏​បានប្រកាស​បង្កើត​ប្រទេស​អ៊ីស្លាម​​ដាច់​ដោយឡែក។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រុម​ជ្រុលនិយម​នេះ​បាន​រង​ការបរាជ័យ​ជា​បន្តបន្ទាប់​នៅ​ចំពោះមុខ​យុទ្ធនាការ​យោធារៀងៗខ្លួន​របស់​សម្ព័ន្ធមិត្ត​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​អាម៉េរិក និង​កងទ័ព​ស៊ី​រី​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​រុស្ស៊ី។

    ផែនទីប្រទេស​ស៊ីរី និង​អ៊ីរ៉ាក់

    តាំងពី​បាន​បាត់បង់​មូលដ្ឋាន​ចុងក្រោយ​នៅ​តំបន់​សមុទ្រ​ខ្សាច់​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​ប្រទេស​ស៊ី​រី​កាលពី​ខែមីនា 2019 ខ្មាន់កាំភ្លើង​របស់ IS បាន​ដកថយ​ទៅ​លាក់ខ្លួន​ក្នុង​សមុទ្រ​ខ្សាច់ និង​លប​វាយប្រហារ​ម្ដងម្កាល​លើ​កម្លាំង​របស់​ជនជាតិ​ឃើ​ដ ក៏ដូចជា​អាជ្ញាធរ​ស៊ី​រី។

    ក្រុមមន្ត្រី​អាម៉េរិក​ឱ្យដឹងថា ក្រុម​ជ្រុលនិយម​ដែល​រួមមាន​ខ្មាន់កាំភ្លើង​រាប់ពាន់នាក់​នៅ​ទ្វីបអាហ្វ្រិក មជ្ឈិមបូព៌ា អាស៊ី​កណ្ដាល និង​តំបន់​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត នៅតែ​ជាការ​គំរាមកំហែង​ចំពោះ​​ពិភពលោក៕

  • ស្ថានីយ​អវកាស​ពាណិជ្ជកម្ម ជិតបាន​ឡើង​ទៅ​​​ជំនួស ISS

    ស្ថានីយ​អវកាស​ពាណិជ្ជកម្ម ជិតបាន​ឡើង​ទៅ​​​ជំនួស ISS

    Airbus និង​ក្រុមហ៊ុន​អាម៉េរិក Voyager Space កាលពី​ថ្ងៃទី 02 សីហា បានប្រកាស​បង្កើត​ក្រុមហ៊ុន​បណ្ដាក់ទុន​រួម​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ Starlab ដែលជា​កំណែ​ស្ថានីយ​អវកាស​ពាណិជ្ជកម្ម ដែល​អាច​ជំនួស​ស្ថានីយ​អវកាស​អន្តរជាតិ (ISS)។

    ក្រុមហ៊ុន​បណ្ដាក់ទុន​រួម​ដែល​​មាន​ទីស្នាក់ការ​កណ្ដាល​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់នេះ គ្រោង​នឹង​អាចឆ្លើយតប​នឹង​តម្រូវ​ការ​ពី​បណ្ដា​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​នៅលើ​ពិភពលោក ទន្ទឹមនឹងការ​​បើកផ្លូវ​ឱ្យមាន​ឱកាស​ថ្មី​សម្រាប់​វិស័យ​ពាណិជ្ជ​កម្ម​។ នេះ​បើតាម Matthew Kuta ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន Voyager Space។

    ដើម្បី​ជំនួស ISS ណា​សា​មាន​គម្រោង​ទិញ​សេវាកម្ម​ពី​ដៃគូ​សហការ​ជំនួស​ឱ្យ​ការចាត់ចែង​កម្មវិធី​ដោយផ្ទាល់ ដូច​ទៅនឹង​អ្វីដែល​បាន​អនុវត្ត​នៅក្នុង​ការនាំ​អវកាសចរ​​ឡើងទៅ​កាន់​ទី​អវកាស។ Voyager Space ទទួលបាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​តម្លៃ 160 លាន​ដុល្លារ​ពី​ណា​សា​កាលពី​ចុងឆ្នាំ 2021 ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ Starlab។

    ទន្ទឹមនឹង Voyager Space ណា​សា​ក៏បាន​ប្រគល់ប្រាក់​ 130 លាន​ដុល្លារ​ឱ្យ Blue Origin និង 126 លាន​ដុល្លារ​ឱ្យ Northrop Grumman ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​បណ្ដា​គម្រោង​អវកាស​ដោយឡែក។ ក្រុមហ៊ុន​អាម៉េរិក Axiom Space ក៏​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ស្ថានីយ​អវកាស​មួយ​ក្រោម​ការជួយ​គាំទ្រ​ពី​ណា​សា និង​ក្រុមហ៊ុន Thales Alenia Space ផងដែរ​។

    AFP ឱ្យដឹងថា តាម​ផែនការ Starlab នឹងត្រូវ​បាន​បាញ់​បង្ហោះ​ឡើងទៅ​កាន់​គន្លង​តារាវិថី​នៅ​ឆ្នាំ 2028។ ស្ថានីយ​អវកាស​ថ្មី​នេះ​នឹងមាន​អង្កត់ផ្ចិត​ប្រវែង 8 ម៉ែត្រ វែង​ជាង​ជិត​ពីរដង​ធៀប​នឹង ISS ប៉ុន្តែ​ផ្ទៃក្រឡា​ខាងក្នុង​ស្មើនឹង​ពាក់កណ្ដាល ព្រោះថា ISS មាន​ម៉ូឌុល​ច្រើនជាង។

  • អាចម៍ផ្កាយ​ប្រវែង 180 ម៉ែត្រ​ហោះ​ក្បែរ​ផែនដី «លាក់ខ្លួន» ពេញ​មួយឆ្នាំ

    អាចម៍ផ្កាយ​ប្រវែង 180 ម៉ែត្រ​ហោះ​ក្បែរ​ផែនដី «លាក់ខ្លួន» ពេញ​មួយឆ្នាំ

    បច្ចេកវិទ្យា និង​បច្ចេកទេស​ថ្មី​បាន​ជួយ​ឱ្យ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​​រក​ឃើញ​​អាចម៍ផ្កាយ​មួយ​ដុំ​ដែលមាន​លទ្ធភាព​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់ ធ្លាប់​ហោះ​ក្បែរ​ផែនដី​ដោយ​មិន​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញ​នា​ពេល​កន្លង។

    ទំព័រ Live Science នា​ថ្ងៃទី 02 សីហា បាន​ចុះផ្សាយ​ថា ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ទើបតែ​បាន​រកឃើញ​អាចម៍ផ្កាយ​មួយ​ដុំ​​ប៉ុន​អគារ​​ខ្ពស់​កប់​ពពក លាក់ខ្លួន​នៅក្បែរ​ផែនដី ដោយ​ប្រើប្រាស់​រូបមន្ត​ និង​បច្ចេក​ទេស​នៃ​ការ​គណនា​ថ្មី​ដែល​ត្រូវបាន​អភិវឌ្ឍ​ឡើង​ដើម្បី​ស្វែងរក​អាចម៍​ផ្កាយ​ដែល​អាច​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ផែនដី។ អាចម៍ផ្កាយ​ដែលមាន​ប្រវែង 180 ម៉ែត្រ និង​មាន​ឈ្មោះថា 2022 SF289 នេះ មាន​ទំហំ​ធំ និង​គោចរ​ជិត​ផែនដី ល្មម​អាច​ត្រូវបាន​ចាត់​ចូលក្នុង​ក្រុម​អាចម៍ផ្កាយ​ដែល​អាច​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​ដល់​ផែនដី បើសិនជា​ប៉ះទង្គិច។

    យោងតាម​ណា​សា 2022 SF289 បាន​ហោះ​កាត់មុខ​ផែនដី​កាលពី​ខែកញ្ញា 2022 ក្នុង​គម្លាត 7.2 លាន​គីឡូ​ម៉ែត្រ។ ក៏ប៉ុន្តែ កន្លងមក ក្រុម​តារាវិទូ​អន្តរជាតិដែល​ប្រើ​ប្រាស់​បច្ចេក​ទេស​ចាស់​ ​មិនបាន​រកឃើញ​អាចម៍ផ្កាយ​នេះ ដោយសារតែ​វា​ត្រូវបាន​បិទបាំង​ដោយ​ពន្លឺ​ពី​កាឡាក់ស៊ី​មី​ល​គី​វ៉េ។

    បច្ចុប្បន្ន ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​បាន​រកឃើញ 2022 SF289 នៅពេល​ធ្វើការ​សាកល្បង​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកទេស​ថ្មី ដែលមាន​ឈ្មោះថា HelioLinc3D នៅ​ក្នុងការ​ពិនិត្យមើល​ទិន្នន័យ​ចាស់៕

  • យន្តហោះ​ដឹក​មនុស្ស​ប្រហែល 190 នាក់ ផ្ទុះ​កង់​ពេលកំពុង​ចុះចត

    យន្តហោះ​ដឹក​មនុស្ស​ប្រហែល 190 នាក់ ផ្ទុះ​កង់​ពេលកំពុង​ចុះចត

    (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) – យន្តហោះ​មួយគ្រឿង​របស់ Delta Airlines ដែល​ដឹក​អ្នកដំណើរ​ប្រហែល 190 នាក់ ផ្ទុះ​កង់​នៅពេល​កំពុង​ចុះចត​បន្ទាន់​នៅឯ​ព្រលានយន្តហោះ​ទីក្រុង Atlanta។

    ស្ថាប័ន​គ្រប់គ្រង​ដែនអាកាស​អាម៉េរិក (FAA) កាលពី​ថ្ងៃទី 02 សីហា បានឱ្យដឹងថា កង់​មួយ​គ្រាប់​នៅ​ខាងឆ្វេង​បាន​ផ្ទុះ នៅពេល​យន្តហោះ​ចុះចត​បន្ទាន់​នៅវេលា​ម៉ោង​ប្រហែល 18 នៅលើ​ព្រលានយន្តហោះ​អន្តរជាតិ Hartsfield-Jackson Atlanta ក្នុង​រដ្ឋ Georgia។ អ្នកដំណើរ​លើ​យន្តហោះ​នេះ ត្រូវ​លោត​ចេញពី​យន្តហោះ​តាម​ពោង​រអិល​បន្ទាន់។

    អ្នកដំណើរ​ម្នាក់​រៀបរាប់​ប្រាប់ថា កង់​មួយ​គ្រាប់​បាន​ផ្ទុះ ហើយ​មួយ​គ្រាប់​ទៀត​ក៏​បែកបាក់​ បណ្ដាលឱ្យ​យន្តហោះ​រអិល​នៅលើ​ផ្លូវ​រត់។

    ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍ Delta Airlines ប្រកាសថា បន្ទាប់ពី​ត្រូវបាន​នាំ​ចេញពី​យន្តហោះ អ្នកដំណើរ​ក៏​ឡើង​រថយន្ត និង​ត្រូវបាន​នាំទៅ​កាន់​អាកាសយានដ្ឋាន។

    យោង​តាម​ ABC News នៅ​លើ​យន្តហោះ​នេះ​មាន​អ្នកដំណើរ​ប្រហែល 190 នាក់ ក្នុងនោះ​មាន​ម្នាក់​រងរបួស​ក្នុង​ហេតុការណ៍​ខាងលើ។ FAA បាន​បើក​ការស៊ើបអង្កេត ហើយ​បញ្ជាក់ថា សកម្មភាព​គ្រប់គ្រង​ចរាចរណ៍​ដែនអាកាស​មិន​រង​ផលប៉ះពាល់​នោះទេ​៕

  • គម្រោង​ប្រើប្រាស់​គ្រាប់បែក​នុយ​ក្លេ​អែរ​បង្កើត​ព្រែក​ជីក​ជំនួស Suez

    គម្រោង​ប្រើប្រាស់​គ្រាប់បែក​នុយ​ក្លេ​អែរ​បង្កើត​ព្រែក​ជីក​ជំនួស Suez

    សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ធ្លា​ប់រៀប​ផែនការ​ប្រើប្រាស់​គ្រាប់បែក​នុយ​ក្លេ​អែរ​ដើម្បី​បង្កើត​ព្រែក​ជីក​ប្រវែង 257 គីឡូម៉ែត្រ ដែល​ឆ្លងកាត់​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល ដើម្បី​ជំនួស​ព្រែកជីក Suez ​នៅក្បែរនោះ។

    រដ្ឋាភិបាល​អាម៉េរិក កាលពី​អំឡុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 1960 ធ្លាប់បាន​ពិចារណា​អំពី​សំណើ​ប្រើប្រាស់​គ្រាប់បែក​នុយ​ក្លេ​អែរ 520 គ្រាប់ ដើម្បី​បង្កើត​ព្រែក​ជីក​​មួយ​ជំនួស​ព្រែកជីក Suez ដែល​​ឆ្លងកាត់​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល។ គម្រោង​នេះ​មិនអាច​ក្លាយជា​ការពិត ប៉ុន្តែ​បើសិន​មាន​ផ្លូវទឹក​ជំនួស ឬ​បន្ថែម​លើ Suez នោះ​គឺ​អាច​មាន​ប្រយោជន៍​ច្រើន​នៅក្នុង​វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​តាមផ្លូវ​ទឹក ហើយ​អាច​ចៀសវាង​ការកកស្ទះ​ចរាចរណ៍​ដូច​ករណី​មួយ​កាលពី​ខែមីនា 2021។ នេះ​បើតាម Business Insider។

    យោងតាម​អនុស្សារណៈ​ឆ្នាំ 1963 របស់​ក្រសួងការពារជាតិ​អាម៉េរិក ដែល​ត្រូវបាន​បង្ហើប​ឱ្យដឹង​កាលពី​ឆ្នាំ 1996 គម្រោង​របស់​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាម៉េរិក​ ​គឺ​ការប្រើប្រាស់​គ្រាប់បែក​នុយ​ក្លេ​អែរ​ដើម្បី​បង្កើត​ព្រែកជីក​សមុទ្រ​ងាប់ (Dead Sea) ដែល​នឹង​អនុញ្ញាតឱ្យ​ទឹក​ហូរ​ឆ្លងកាត់​សមុទ្រ​ខ្សាច់ Negev។ ព្រែកជីក​ថ្មី​ក្នុង​គម្រោង​នេះ​នឹងមាន​ប្រវែង 257 គីឡូម៉ែត្រ ឆ្លងកាត់​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល។ មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើឱ្យមាន​គម្រោង​នេះ គឺ​ដោយសារ​វិធីសាស្ត្រ​ជីក​បែប​ធម្មតា​ត្រូវការ​ចំណាយ​ប្រាក់​ច្រើន ហើយ​គ្រាប់បែក​នុយ​ក្លេ​អែរ​អាច​ប្រើប្រាស់​បាន​នៅក្នុង​ករណីនេះ។ ព្រែកជីក​មួយបែប​នេះ​អាចរួមចំណែក​យ៉ាង​ធំធេង​នៅក្នុង​ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច។

    ការកកស្ទះ​ចរាចរណ៍​កាលពី​ខែមីនា 2021 នៅលើ​ព្រែក​ជីក Suez

    ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​ក្រសួងការពារជាតិ​អាម៉េរិក​គណនា​ឃើញថា ត្រូវការ​ឧបករណ៍​ផ្ទុះ​ដែលមាន​កម្លាំង 2 ម៉េ​ហ្គា​តោន​ចំនួន 4 សម្រាប់​ព្រែ​កមួយកំណាត់ៗដែលមាន​ប្រវែង 1.6 គីឡូម៉ែត្រ។ អ្នកជំនាញ​និយាយថា តួលេខ​នេះ​ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង​គ្រាប់បែក​នុយ​ក្លេ​អែរ​ចំនួន 520 គ្រាប់ ឬ រំសេវ 1.04 ជី​ហ្គា​តោន (មួយ​ជី​ហ្គា​តោន​ស្មើនឹង​មួយ​ពាន់​លាន​តោន)។ ទីតាំង​ល្អ​ដែល​ត្រូវ​បានស្នើ គឺ​តំបន់​ដែល​ឆ្លងកាត់​សមុទ្រ​ខ្សាច់ Negev នៅ​អ៊ីស្រាអែល ភ្ជាប់​សមុទ្រ​មេ​ឌី​ទែ​រ៉ា​ណេ​ទៅនឹង​ឈូង​សមុទ្រ Aqaba បើកផ្លូវ​រហូតដល់​ស​មុ​ទ្រ​ក្រហម និង​មហាសមុទ្រ​ឥណ្ឌា។

    ការសិក្សា​បឋម​បង្ហាញថា វិធីសាស្ត្រ​ខាងលើ​គឺអាច​ទៅរួច។ ប៉ុន្តែ អនុស្សារណៈ​របស់​អាម៉េរិក​ក៏បាន​បង្ហាញថា អាចមាន​បញ្ហា​ផ្នែក​នយោបាយ ព្រោះថា ក្រុម​ប្រទេស​អារ៉ាប់​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​អ៊ីស្រាអែល នឹង​ជំទាស់​យ៉ាងខ្លាំង​ក្លា​ទៅនឹង​គម្រោង​នេះ។

    តំបន់​ព្រែក​ជីក Suez និង​គម្រោង​ព្រែក​ជីក​នុយក្លេអែរ

    អនុស្សារណៈ​នេះ​ត្រូវបាន​ប្រទះ​ឃើញ​នៅពេល​គណៈកម្មការ​ថាមពល​នុយ​ក្លេ​អែរ​អាម៉េរិក ស៊ើបអង្កេត​លើ​ការប្រើប្រាស់​ជាតិ​ផ្ទុះ​នុយ​ក្លេ​អែរ​សន្តិភាព (PNE) ដើម្បី​ជីក​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដែលមាន​ប្រយោជន៍។ គម្រោង​ខាងលើ​បាន​ខកខាន​បន្ទាប់ពី​សហរ​ដ្ឋ​អាម៉េរិក​មើល​ឃើញថា ការធ្វើ​តេស្ត​ជាមួយនឹង PNE ចំនួន 27 លើក គឺ​មាន​ការ​បំ​ភាយ​វិទ្យុសកម្ម​ទៅក្នុង​បរិស្ថាន៕

  • មេដឹកនាំ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​នី​ហ្សេ​ប្រកាសថា មិន​រាថយ

    មេដឹកនាំ​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​នី​ហ្សេ​ប្រកាសថា មិន​រាថយ

    មេដឹកនាំ​ក្រុម​រដ្ឋប្រហារ​យោធា​នៅ​ប្រទេស​នី​ហ្សេ ប្រកាស​ប្រឆាំងនឹង​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​ពី​អន្តរជាតិ និង​បានបញ្ជាក់​ថា មិន​ចុះចាញ់​នៅ​ចំពោះមុខ​ការគំរាមកំហែង​ទាំង​ឡាយ។

    ឧត្ដមសេនីយ៍ Abdourahamane Tiani មេដឹកនាំ​អាជ្ញាធរ​យោ​ធានី​ហ្សេ កាលពី​ថ្ងៃទី 02 សីហា បាន​ហៅ​ការដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ប្រទេស​នេះ​ថា​ជា «ការមិន​អើពើ​ដល់​រឿង​មនុស្សធម៌ និង​មិនមាន​ភាពស្មើគ្នា» និង​​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដើម្បី​បង្អាប់​តម្លៃ​របស់​កងក​ម្លាំ​ង​ការពារជាតិ និង​ប្រទេស​នី​ហ្សេ។

    «យើង​ច្រានចោល​រាល់​ទណ្ឌកម្ម និង​បដិសេធ​ការចុះ​ចាញ់​នៅ​ចំពោះមុខ​ការគំរាមកំហែង បើ​ទោះ​វា​ឡើងដល់​កម្រិត​ណាក៏ដោយ» លោក Tiani ថ្លែង​ដូច្នេះ និង​ប្រកាសមិន​ទទួលស្គាល់​សកម្មភាព​ជ្រៀតជ្រែក​កិច្ចការ​ផ្ទៃក្នុង​របស់​នី​ហ្សេ។

    ការលើកឡើង​របស់លោក Tiani ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី សហគមន៍​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​បណ្ដា​ប្រទេស​នៅ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច (ECOWAS) ដែលមាន​សមាជិក 13 ប្រទេស កាលពី​ចុង​សប្ដាហ៍​កន្លង បាន​ឯកភាពគ្នា​ក្នុងការ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​លើ​ប្រទេស​នី​ហ្សេ ទន្ទឹមនឹង​ការកំណត់​ឱសានវាទ​មួយ​សប្ដាហ៍​ដើម្បីឱ្យ​អាជ្ញាធរ​យោធា​ប្រគល់​អំណាច​ត្រលប់​ទៅឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល។ ក្រុម​ប្រទេស​នៅ​អាហ្វ្រិក​ខាងលិច​ក៏បាន​បញ្ជាក់ថា អន្តរាគមន៍​យោធា​គឺជា​មធ្យោបាយ​ចុងក្រោយ។

    ចំណែក​ប្រទេស​ម៉ាលី និង​បួ​គី​ណា​ហ្វា​សូ (សមាជិក​ដែល​ត្រូវ​ ECOWAS ព្យួរ​អាសនៈ ព្រោះ​តែ​រដ្ឋប្រហារ) ដែល​កំពុង​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​រដ្ឋប្រហារ​ដែរ​នោះ បាន​អះអាងថា ពួកគេ​នឹង​ប្រកាសសង្គ្រាម បើសិន​អាជ្ញាធរ​យោ​ធានី​ហ្សេ​ត្រូវ​បរទេស​ធ្វើ​អន្តរាគមន៍​យោធា។

    កាលពី​ថ្ងៃទី 26 កក្កដា 2023 រដ្ឋាភិបាល​ស៊ីវិល​របស់លោក Mohamed Bazoum ត្រូវបាន​កងទ័ព​នី​ហ្សេ​ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ផ្ដួលរំលំ ដោយ​ចោទថា អាជ្ញាធរ​ស៊ីវិល​គ្រប់គ្រង​បែប​ធូររលុង និង​បានធ្វើឱ្យ​ស្ថានការណ៍​សន្តិសុខ​កាន់តែ​អាក្រក់ឡើង៕

  • ESA បង្ហាញ «សារ​អាថ៌កំបាំង» ពី​ទីតាំង​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី​ជិត 1,500 ឆ្នាំ​ពន្លឺ

    ESA បង្ហាញ «សារ​អាថ៌កំបាំង» ពី​ទីតាំង​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី​ជិត 1,500 ឆ្នាំ​ពន្លឺ

    សញ្ញា​សួរ​ពណ៌​ក្រហម​ដ៏​ចម្លែក ត្រូវបាន​អវកាស «ផ្ដល់​ជាស​ញ្ញា» មកកាន់​មនុស្ស​នៅលើ​ផែនដី តាមរយៈ​រូបភាព​ដ៏​អាថ៌កំបាំង​ដែល​តេ​ឡេ​ស្កុប​អវកាស James Webb ទើបតែ​ផ្ដិត​យកបាន។

    នោះ​គឺជា​វត្ថុ​អវកាស​ដ៏​ធំ​មួយ​ដែលមាន​រូបរាង​ដូច​ទៅនឹង​សញ្ញា​សួរ ស្ថិតនៅ​ខាងក្រោម​ផ្កាយ​ក្មេង​ពីរ​ដួង​នៅក្នុង​កញ្ចុំ​ផ្កាយ Vela (Vela Supercluster)។ នេះ​បើតាម​សេចក្ដីប្រកាស​ថ្មី​របស់​ក្រុម​អ្នកធ្វើការ​ជាមួយ​តេ​ឡេ​ស្កុប​អាម៉េរិក James Webb មកពី​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប (ESA)។

    ដំបូង​ឡើយ ក្រុមរបស់ ESA នៅ James Webb សង្កេតមើល​ចំណុច​លម្អិត​របស់​ផ្កាយ​ក្មេង​មួយគូ​ដែលមាន​ឈ្មោះថា Herbig-Haro 46/47 ដែល​កំពុង​ត្រូវ​ឡោមព័ទ្ធ​ដោយ​ថាស​វត្ថុ​ធាតុ​ដែល​ចិញ្ចឹម​ពួកវា​ឱ្យ​ធំធាត់​ក្នុង​រយៈពេល​រាប់លាន​ឆ្នាំ។

    នៅ​ខាងក្រោម​ផ្កាយ​ពីរ​ដួង​ខាងលើ ពួកគេ​បាន​ប្រទះឃើញ​អ្វីមួយ​ដ៏​អាថ៌កំបាំង និង​គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល៖ សញ្ញា​សួរ​មួយ​បង្ហាញខ្លួន​ដូច​ទៅនឹង​មនុស្ស​លើ​ភព​ដទៃ​កំពុង​បញ្ជូន​សញ្ញា​ដល់​មនុស្ស​នៅ​លើ​ផែនដី។

    បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មិនទាន់​ដឹង​ច្បាស់​ថា សញ្ញា​សួរ​ដ៏​ធំ​មហិមា​នេះ​គឺជា​អ្វី​នៅឡើយ ប៉ុន្តែ​ពណ៌ និង​រូបរាង​របស់​វា បាន​នាំឱ្យ​តារាវិទូ​នានា​មាន​យោបល់​មួយចំនួន។

    នៅលើ​ទំព័រ Space តំណាង​របស់​តេ​ឡេ​ស្កុប James Webb យល់ថា វា​អាចជា​កាឡាក់ស៊ី​ដែល​នៅ​សែនឆ្ងាយ ឬ​បណ្ដា​កាឡាក់ស៊ី​កំពុង​ប៉ះទង្គិច​គ្នា នាំឱ្យមាន​រូបរាង​ខុសធម្មតា។ ចំណែក​ពណ៌​ក្រហម​របស់​សញ្ញា​សួរ​នេះ កើតឡើង​ដោយសារ​វា​នៅ​ឆ្ងាយ និង​បន្ត​ផ្លាស់​ទី​ទៅ​ឆ្ងាយ ព្រោះ​ចក្រវាល​កំពុង​​រីក​មាឌ។

    បើ​ទោះ​សញ្ញា​សួរ​នេះ​បង្ហាញខ្លួន​នៅក្បែរ​វត្ថុ​អវកាស​ដែលមាន​ចម្ងាយ 1,470 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ផែនដី ប៉ុន្តែ​គម្លាត​ពិត​របស់​សញ្ញា​សួរ​នេះ​ អាច​ឡើងដល់​រាប់ពាន់​លាន​ឆ្នាំ។

    ចំណែក​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មកពី​សាកលវិទ្យាល័យរ​ដ្ឋ Illinois វិញ យល់ថា សញ្ញា​សួរ​នេះ​គឺជា​កាឡាក់ស៊ី​ពីរ​កំពុង​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា ក្នុងនោះ​ចំណុច​ដូច​ផ្លែ​សន្ទូច​នៅ​ខាងលើ​គឺ​កើតឡើង​ដោយសារ​កាឡាក់ស៊ី​ធំ​មួយ​ត្រូវ​បាន​កាច់​ឱ្យ​កោង​៕

  • ណា​សា​រកឃើញ​រលកសញ្ញារ​បស់​យានអវកាស​ស្ថិត​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ

    ណា​សា​រកឃើញ​រលកសញ្ញារ​បស់​យានអវកាស​ស្ថិត​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ

    ក្រុម​វិស្វករ​របស់​ណា​សា បានទទួល​រលកសញ្ញា​ពី Voyager 2 ដែល​នេះ​នាំមក​នូវ​ក្ដីសង្ឃឹម​នៅក្នុង​ការតភ្ជាប់​ទំនាក់​ទំនង​ឡើងវិញ​ជាមួយនឹង​យានអវកាស​នេះ​បាន​ឆាប់​ជាង​ច្រើន​ខែ ធៀប​នឹង​ការគ្រោងទុក។

    ជាង​មួយ​សប្ដាហ៍​បន្ទាប់ពី​បាន​ដាច់​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​យានអវកាស​អន្តរ​តារា Voyager 2 ក្រុម​អ្នកជំនាញ​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាម៉េរិក (NASA) ក៏​ទទួលបាន​រលកសញ្ញា​ដែល​អាចឱ្យ​ពួកគេ​ភ្ជាប់​ទំនាក់ទំនង​ឡើងវិញ។ ការទទួលបាន​រលក​សញ្ញា​នេះ​កើតឡើង​កាលពី​ថ្ងៃទី 01 សីហា នៅពេល Voyager 2 កំពុង​ផ្លាស់​ទី​ឆ្លងកាត់​លំហ​អវកាស​ក្នុង​តំបន់​អន្តរ​តារា និង​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ចំនួន 19.9 ពាន់​លាន​គីឡូម៉ែត្រ។

    អ្នកជំនាញ​របស់​ណា​សា និយាយថា «សញ្ញា «ចង្វាក់បេះដូង» នេះ បង្ហើប​ឱ្យដឹងថា យាន Voyager 2 នៅតែ​ធ្វើ​សកម្មភាព»។

    ក្រោយពី​រលកសញ្ញា​ត្រូវបាន​បញ្ជាក់ ណា​សា​នឹង​សាកល្បង​បញ្ជូន​កូដ​បញ្ជា​យាន​ទៅកាន់ Voyager 2 ដើម្បីឱ្យ​វា​បង្វែរ​ទិស​របស់​អង់​តែ​ន​តម្រង់​មកកាន់​ផែនដី។ តាម​ធម្មតា កូដ​បញ្ជា​យាន​នេះ​ត្រូវការ​ពេល​ប្រហែល 18.5 ម៉ោង ទើប​ទៅដល់​យាន Voyager 2 ហើយ​ថែម​ប្រហែល 18.5 ម៉ោង​ទៀត ដើម្បីឱ្យ​មនុស្ស​អាច​ទទួលបាន​ទិន្នន័យ​ពី​យាន​នេះ។

    បើសិន​ការសាកល្បង​ខាងលើ​មិនបាន​ជោគជ័យ យាន Voyager 2 នឹង​តម្រង់ទិស​អង់​តែ​ន​របស់​វា​ឡើងវិញ​ដោយ​ខ្លួនឯង​នៅ​ថ្ងៃទី 15 តុលា 2023 ទៅតាម​ការកំណត់​នៅក្នុង​កម្មវិធី​ដែល​បំពាក់​លើ​យាន។

    ណា​សា​ឱ្យដឹងថា ពួកគេ​បាន​ដាច់​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយនឹង​យាន Voyager 2 តាំងពី​ថ្ងៃទី 21 កក្កដា 2023 បន្ទាប់ពី​កូដ​បញ្ជា​យាន​មួយចំនួន​បានធ្វើឱ្យ​អង់​តែ​ន​របស់​យានអវកាស​នេះ ត្រូវ​បែរ​ល្អៀង​ពីមុខ​ព្រួញ​មកកាន់​ផែនដី​ប្រហែល 2 ឌឺ​ក្រេ។ កំហុស​នេះ​ធ្វើឱ្យ​ណា​សា​មិនអាច​ទទួល​ទិន្នន័យ​ដែល​បញ្ជូន​មកពី Voyager 2។ យានអវកាស​នេះ បច្ចុប្បន្នកំពុង​គោចរ​តែលតោល​នៅក្នុង​លំហ​អវកាស​ងងឹត ក្រោយពី​បាន​ហោះ​ផុតពី​តំបន់​ព្រំដែន​ខាងក្រៅ​របស់​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​កាលពី​ខែវិច្ឆិកា​ឆ្នាំ 2018។

    យានអវកាស Voyager 1 និង Voyager 2 ត្រូវបាន​បាញ់​បង្ហោះ​កាលពី​ខី​សីហា និង​កញ្ញា ឆ្នាំ 1977 ក្នុងនោះ Voyager 2 ត្រូវបាន​បាញ់​បង្ហោះ​មុន។ យាន​ទាំងពីរ​នេះ​សុទ្ធតែ​បាន​ហោះ​កាត់​ពីមុខ​បណ្ដា​ភព​ដែល​នៅ​ជាយ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ មុនពេល​ឆ្លងកាត់​ព្រំដែន​ឆ្ងាយ​បំផុត​របស់​តំបន់​ហេ​លី​អូ​ស្ពែ​រ (Heliosphere) ជា​ស្រទាប់​ក្រៅ​បង្អស់​នៃ​បរិយាកាស​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​បែងចែក​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​ពី​តំបន់​អន្តរ​តារា។

    យាន Voyager 1 បាន​ទៅដល់​តំបន់​អន្តរ​តារា​មុន ដោយបាន​ឆ្លងកាត់​ហេ​លី​អូ​ស្ពែ​រ​កាលពី​ខែសីហា 2012។ បច្ចុប្បន្ន យាន​នេះ​កំពុងស្ថិត​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី 23.8 ពាន់​លាន​គីឡូម៉ែត្រ។ Voyager 1 និង Voyager 2 នៅសល់​ថាមពល​ដែល​អាចឱ្យ​ប្រើប្រាស់​បានរ​ហូត​ដល់​យ៉ាងតិច​ត្រឹម​ឆ្នាំ 2025។

    Voyager 1 និង Voyager 2 នឹង​នៅតែ​អាច​បន្ត​បំពេញបេសកកម្ម​ផ្ញើ​សារ​ទៅកាន់​ភាវៈ​រស់នៅក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​នានា បន្ទាប់ពី​ពួកវា​អស់​ថាមពល ដោយសារ​តែមាន​បំពាក់​ថាស​ដែល​ផ្ទុក​សារ​ពី​មនុស្សលោក ក្នុងនោះ​មាន​ទាំង​សំឡេង​នានា និង​ផែនទី​ផ្កាយ​របស់​ផែនដី​ជាដើម៕

  • ​ផ្ទាំងឆត្រ​ខ្នាត​យក្ស​​បាំង​ផែនដី​​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​ដើម្បី​​​ទប់​ទល់នឹង​ការឡើង​កម្ដៅ​ជា​សកល

    ​ផ្ទាំងឆត្រ​ខ្នាត​យក្ស​​បាំង​ផែនដី​​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​ដើម្បី​​​ទប់​ទល់នឹង​ការឡើង​កម្ដៅ​ជា​សកល

    អ្នកស្រាវជ្រាវ​អាម៉េរិក​មួយរូប​ស្នើឱ្យ​មានការ​ប្រើប្រាស់​ផ្ទាំងឆត្រ​​ខ្នាត​យក្ស​ដែល​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​អាចម៍ផ្កាយ​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​កម្ដៅ​ពី​ព្រះអាទិត្យ​​ជះ​មកលើ​ផែនដី ដែល​អាច​ជួយ​ទប់​ទល់នឹង​បញ្ហា​ឡើងក​ម្ដៅ​នៅ​ទូទាំង​សកលលោក។

    ផែនដី​កំពុងតែ​ឡើង​កម្ដៅ​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស ហើយ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ក៏​កំពុងតែ​អភិវឌ្ឍ​ដំណោះស្រាយ​ដើម្បី​បន្ធូរបន្ថយ​ផលប៉ះពាល់​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។ Istvan Szapudi ដែលជា​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​តារាសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Hawaii បានលើកឡើង​នូវ​ដំណោះស្រាយ​ថ្មី​សម្រាប់​បញ្ហា​ខាងលើ នោះ​គឺ​ផ្ទាំង​ឆត្រខ្នាត​យក្ស​​​​បាំងពន្លឺ​​ព្រះអាទិត្យ​ ដែល​ភ្ជាប់​ទៅនឹង​អាចម៍ផ្កាយ។

    បច្ចុប្បន្ន ការស្រាវជ្រាវ​រក​បច្ចេក​ទេស​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ដំណោះស្រាយ​របស់ Istvan Szapudi អាច​ចាប់ផ្ដើម​បាន​ និង​អាចមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​រង្វង់តែ​ប៉ុន្មាន​​​ទសវត្សរ៍​ខាង​មុខ​។ Szapudi បាន​បរិយាយ​អំពី​ដំណោះស្រាយ​របស់ខ្លួន​នៅលើ​ទស្សនាវដ្ដី Proceedings of the National Academy of Sciences, Phys.org កាលពី​ថ្ងៃទី 31 កក្កដា 2023។

    គំនិត​ស្ដីពី​ឆត្រ​បាំង​ព្រះអាទិត្យ​ កន្លងមក​ក៏​ធ្លាប់​ត្រូវបាន​លើកឡើង ប៉ុន្តែ​គេ​ត្រូវការ​ផ្ទាំង​ឆត្រ​ដ៏​ធ្ងន់ និង​ធំ​មហិមា​ដើម្បី​អាច​ទប់​ទល់នឹង​កម្លាំង​ទំនាញ ក៏ដូចជា​ទប់ទល់​នឹង​កម្លាំង​ខ្យល់បក់​​បំ​ប៉ើង​ពី​ព្រះអាទិត្យ។

    ដំណោះស្រាយ​របស់ Szapudi គឺ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​វត្ថុ​មាន​ទម្ងន់​ផ្ទុយ​ដែល​ត្រូវ​ចងភ្ជាប់ទៅ​នឹង​ផ្ទាំង​ឆត្រ​ ជួយ​ឱ្យ​ទម្ងន់​របស់​ផ្ទាំង​ឆត្រ និង​វត្ថុ​ផ្ទុយ ថយចុះ​ប្រហែល 3.5 លាន​តោន ទាប​ជាង​មួយរយ​ដង​បើ​ធៀប​នឹង​ការ​គណនា​អំពី​ផ្ទាំង​ច​ត្រ​មិនមាន​វត្ថុ​សម្រាប់​តោង។ គំនិត​របស់ Szapudi គឺ​ការប្រើប្រាស់​អាចម៍ផ្កាយ​ដែលមនុស្ស​ «ចាប់បាន» ធ្វើជា​វត្ថុ​មាន​ទម្ងន់​ផ្ទុយ ចៀសវាង​ការដែល​ត្រូវ​បាញ់​បង្ហោះ​ច្រើនលើក​ពី​ផែនដី។

    រចនាសម្ព័ន្ធ​ដូចខាងលើ​នឹង​អាច​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​យ៉ាង​រហ័ស និង​មាន​តម្លៃ​ទាប​ជាង បើ​ធៀប​នឹង​ការផលិត និង​ដំឡើង​ផ្ទាំង​ឆត្រ​ដទៃ។

    Szapudi ចាប់ផ្ដើម​ជាមួយនឹង​គោលដៅ​កាត់បន្ថយ​វិទ្យុសកម្ម​ព្រះអាទិត្យ​ឱ្យបាន 1.7%។ នេះ​គឺជា​អត្រា​ចាំបាច់​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការឡើង​កម្ដៅ​ផែនដី​ខ្ពស់​​ដល់​ថ្នាក់​បង្កើតបានជា​គ្រោះមហន្តរាយ៕