Tag: ពន្លឺ

  • ចិន​កំពុង​ដំណើរ​ការ​សាកល្បង​ស្ថានីយអគ្គិសនី​ព្រះ​អាទិត្យ​អវកាស

    ចិន​កំពុង​ដំណើរ​ការ​សាកល្បង​ស្ថានីយអគ្គិសនី​ព្រះ​អាទិត្យ​អវកាស

    (ប្រទេស​ចិន) – គំរូ​ដំបូង​របស់ SSPS ដែល​ជា​ប្រព័ន្ធ​ទាញ​យក​ និង​ប្រើប្រាស់​អគ្គិសនី​ពីព្រះ​អាទិត្យនៅ​ទី​អវកាស​ ដើម្បី​បាញ់​បញ្ជូន​មក​កាន់​ផែនដី និង​បញ្ចូល​ថាមពលឱ្យ​​ផ្កាយ​រណប ត្រូវបាន​ស្ថាបនា​រួច​រាល់ និង​កំពុង​ដាក់​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​សាកល្បង​។

    ប្រទេស​ចិន​កំពុង​តែ​អភិវឌ្ឍ​ស្ថានីយ​អគ្គិសនី​ព្រះអាទិត្យ​អវកាស (SSPS – Space Solar Power System) ដែល​មាន​សមត្ថភាព​បាញ់បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ចុះ​មក​កាន់​ផែនដី និង​បញ្ចូល​អគ្គិសនី​ឱ្យ​ផ្កាយរណប​នៅ​លើ​គន្លង​តារា​វិថី​ផែនដី​។ ស្ថានីយ​គំរូរបស់ SSPS ត្រូវ​បាន​ស្ថាបនា​រួច​រាល់ និង​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឱ្យ​ដំណើរ​ការ​សាកល្បង​នៅ​ទីក្រុងស៊ីអាន (Xi An) នៃ​ខេត្តសានស៊ី (Shaanxi)។

    គម្រោង​អភិវឌ្ឍ​ SSPS ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​ថា Zhu Ri ដែល​មាន​ន័យ​ថា «ដេញតាម​ព្រះ​អាទិត្យ»​ ចាប់​ផ្ដើម​ដំណើរ​ការ​តាំង​ពី​ 6 ឆ្នាំ​មុន​។ ស្ថានីយ​គំរូ​ដំបូង​នេះ​រួម​មាន គ្រោង​ដែក​កម្ពស់ 75 ម៉ែត្រ និង​មាន​ចាន​ដែក​បំពាក់​ផ្ទាំ​សូឡា​ដ៏ធំ​មួយ​នៅ​ខាងលើ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​រចនា​ឡើង​ដើម្បី​ធ្វើ​តេស្ត​ប្រព័ន្ធ​ផលិត​អគ្គិសនី​ពេញ​លេញ​មួយ​នៅ​ទីអវកាស​ និង​បាញ់​បញ្ជូន​មក​កាន់​ផែនដី​ ដើម្បី​បំប្លែង​ និងផ្គត់ផ្គង់តាម​​តម្រូវ​ការ​។

    SSPS នឹង​បញ្ជាក់​អំពី​លទ្ធភាព និង​សក្ដានុពល​​នៃ​ដំណើរ​ការ​ទាំង​ស្រុង តាំង​ពី​ការ​បំប្លែង​ពន្លឺ​ឱ្យ​​ទៅ​ជា​អគ្គិសនី ការ​បំប្លែង​អគ្គិសនី​ឱ្យ​ទៅ​ជា​​រលកកម្ដៅ​មីក្រូវ៉េវ ការ​បាញ់​បញ្ជូន​រលក​មីក្រូវ៉េវ និងការ​​បំប្លែង​រលកកម្ដៅ​មីក្រូវ៉េវ​​ឱ្យ​ទៅ​ជា​អគ្គិសនី​ចរន្ត​ជាប់​។ នេះ​គឺជា​ប្រព័ន្ធ​ដំបូង​ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ប្រភេទ​នេះ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​ ដែល​បាន​ឆ្លង​កាត់​ការ​សាកល្បង​បែប​នេះ​។

    «យើង​សម្រេច​បាន​ការ​សាកល្បង​គំរូ​ដំបូង​នៅ​លើ​ផែនដី» លោក Duan Baoyan ប្រធាន​គម្រោង​ Zhu Ri ​មក​ពី​បណ្ឌិត្យ​សភា​បច្ចេក​ទេស​ចិន​ ឱ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ។ លោក​ Baoyan បន្ត​ថា កាល​ពី​ថ្ងៃទី 05 មិថុនា 2022 ប្រព័ន្ធ​នេះ​បាន​ឆ្លង​ផុត​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ជំនាញ​មួយរួច​ទៅ​ហើយ​៕

  • ជប៉ុន​ជិត​បាញ់បង្ហោះ​ផ្កាយរណប​ធ្វើ​ពី​ឈើ​ ឡើង​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស

    ជប៉ុន​ជិត​បាញ់បង្ហោះ​ផ្កាយរណប​ធ្វើ​ពី​ឈើ​ ឡើង​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស

    ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាម៉េរិក (ណាសា) និង​ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​ជប៉ុន (ចាសា) កំពុង​រៀប​ផែនការ​បាញ់បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​ធ្វើពីឈើដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក​ ឡើង​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស​។

    យោងតាម​ព័ត៌មាន​ពី​ណាសា (NASA) របស់​អាម៉េរិក និង​ចាសា (JAXA) របស់​ជប៉ុន ផ្កាយ​រណប​ប៉ុនពែង​កាហ្វេ​ដែល​ធ្វើពី​ឈើ Magnolia គ្រោង​នឹង​ត្រូវ​បាន​បាញ់បង្ហោះ​ឡើង​ទៅកាន់​គន្លង​តារា​វិថីផែនដី​នៅ​ក្នុង​រដូវ​ក្ដៅ​ឆ្នាំ 2024​។

    ឈើ​គឺជា​វត្ថុធាតុ​ដែល​នឹង​មិន​ឆេះ​ ឬ​រលួយ​នៅ​ក្នុង​បរិស្ថាន​សុញ្ញកាសរបស់​អវកាស ប៉ុន្តែ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដុត​ឆេះ​ម៉ត់​ជា​ធូលី​ នៅ​ពេល​វិល​ត្រលប់​ចូល​ក្នុង​បរិយាកាស​ផែនដី​។ ចំណុច​ពិសេស​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​ឈើ​ក្លាយ​ជា​វត្ថុ​ធាតុ​មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ផ្កាយ​រណប​នា​ពេល​អនាគត​។

    ក្រោយ​ពីបាន​​ធ្វើ​ការ​ពិសោធដោយ​​ជោគ​ជ័យ​នៅ​លើ​ស្ថានីយ​អវកាស​អន្តរជាតិ (ISS) កាលពី​ដើម​ឆ្នាំ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ជឿ​ថា ផ្កាយរណប​ធ្វើ​ពី​ឈើ​ ពិត​ជាសម​ស្រប​សម្រាប់​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​សាកល្បង​។ ប្រភេទ​ឈើ​ដែល​ត្រូវ​បាន​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ជ្រើស​រើស​យក​មក​ផលិត​ផ្កាយ​រណប​ គឺ​ឈើ​ Magnolia។

    ដើមឈើ Magnolia

    បច្ចុប្បន្ន នៅ​ជុំវិញ​គន្លង​តារាវិថីផែនដី មានវត្ថុ​អវកាស​ជាង 8,440 តោន រួម​ទាំង​សំរាមអវកាស​ ដែល​មាន​ដូច​ជា ​ផ្កាយរណប​ដែល​ខូច និង​បំណែក​រ៉ុក្កែត​ដែល​លែង​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​ដើម។ ទាំង​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពន្លឺ​ពេល​រាត្រី​កើនខ្ពស់​ជាង​មុន​ ​10% បង្ក​ការ​​រំខាន​ដល់​ការ​សង្កេតមើល​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស​។

    ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​និយាយ​ថា ផ្កាយរណបដែល​ធ្វើ​ពី​ឈើ មាន​ដូចជា LignoSat ជា​ដើម នឹង​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​តិច​ជាង បើ​ធៀប​នឹង​សំរាម​អវកាស​នា​បច្ចុប្បន្ន​ ព្រម​ទាំង​កាត់​​បន្ថយ​ការ​ចំណាយ​បាន​ច្រើន​ផងដែរ​៕

  • វត្ថុអវកាស​ដែល​ «ធំជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចក្រវាល» ​គឺជា​អ្វី?

    វត្ថុអវកាស​ដែល​ «ធំជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចក្រវាល» ​គឺជា​អ្វី?

    នៅ​ក្នុង​ចក្រវាល​ដ៏ធំធេង​ដែល​មនុស្ស​អាច​សង្កេត​ឃើញ មាន​វត្ថុ​អវកាស​រាប់​មិន​អស់​ តាំង​ពី​ពពក​ធូលី​​អវកាស ណេប៊ូឡា រហូត​ដល់​បណ្ដុំ​កាឡាក់ស៊ី​។ ដូច្នេះ តើ​​វត្ថុ​អវកាស​ណា​មួយ​ដែល​ធំ​ជាង​គេ​?

    វត្ថុ​អវកាសធំជាង​គេ​បង្អស់​​ក្នុង​ចក្រវាល​​ដែល​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​រកឃើញ​នា​ពេល​កន្លង​ នោះ​គឺ​ Hercules–Corona Borealis Great Wall។

    ដោយ​មាន​បណ្ដោយ​ពី 6 ដល់ 18 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ Hercules–Corona Borealis Great Wall ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​វត្ថុ​អវកាស​ធំជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​អាច​សង្កេត​ឃើញ​។ វា​គឺជា​បណ្ដុំ​នៃ​កាឡាក់ស៊ី​ដែល​តភ្ជាប់​នឹង​គ្នា​ដោយ​សារ​កម្លាំង​ទំនាញ​។

    ទំហំ​របស់​មហា​បណ្ដុំ​កាឡាក់ស៊ី​នេះ​ ធំ​ដល់​ថ្នាក់​ ពន្លឺ​ត្រូវ​ការ​ពេល​វេលា​ប្រហែល 10 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ ទើប​ធ្វើ​ដំណើរ​ផុត​ប្រវែង​បណ្ដោយ​របស់​វា​។

    យោង​តាម Interesting Engineering មហា​បណ្ដុំ​កាឡាក់ស៊ី Hercules–Corona Borealis Great Wall ត្រូវ​បាន​រកឃើញ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2013 នៅ​ពេល​បង្កើត​ផែន​ទី​​កាំរស្មី​ហ្គាមម៉ា ជា​ពន្លឺ​ដែល​មាន​ថាមពល​ខ្លាំង​ជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចក្រវាល​បច្ចុប្បន្ន។

    មហា​បណ្ដុំ​កាឡាក់ស៊ី​នេះ​ស្ថិតក្នុង​ក្រុម​តារានិករ​ Hercules និង Corona Borealis ដែល​មាន​​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ប្រហែល 10 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​៕

  • រក​ឃើញ​ភព​មួយ​ស្រដៀង​​នឹង​ផែនដី ប៉ុន្តែ​​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​តែ​ជាងបី​ថ្ងៃ​

    រក​ឃើញ​ភព​មួយ​ស្រដៀង​​នឹង​ផែនដី ប៉ុន្តែ​​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​តែ​ជាងបី​ថ្ងៃ​

    ណាសា​បាន​រកឃើញ​​ភព​ថ្ម​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា LTT 1445 Ac កំពុង​គោចរ​ជុំវិញកូន​​ផ្កាយ​​ក្រហម​មួយ​ដួង​។

    ភព​ LTT 1445 Ac ដែល​ត្រូវ​បាន​រកឃើញ​ដំបូង​ដោយ​តេឡេស្កុប​ TESS របស់​ណាសា ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​បី​ដ៏​ចម្លែក​មួយ​ និង​មាន​ចម្ងាយ​ពីផែនដី​ប្រហែល 22 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ដែល​មួយ​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​មាន​ចម្ងាយ​ 9.46 លាន​លាន/ទ្រីលាន​ (9,460,000,000,000) ​គីឡូម៉ែត្រ​។

    LTT 1445 Ac គោចរ​ជុំវិញ​កូន​ផ្កាយ​ក្រហម​មួយ​ដួង​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ LTT 1445 A តែ​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​ បើ​សិន​អ្នក​ស្ថិត​នៅ​លើ​ភព​នេះ អ្នក​អាច​មើល​ឃើញ​ទាំង​ផ្កាយ​ LTT 1445 B និង LTT 1445 C ធ្វើ​ឱ្យ​ទិដ្ឋភាព​លើ​ភព​នេះ​ ស្រដៀង​ទៅ​នឹង​ភព​ប្រឌិត​មួយ​នៅ​ក្នុង​ខ្សែភាព​យន្ត​ Star Wars។

    ក្នុង​របាយការណ៍​ស្រាវ​ជ្រាវ​មួយ​ដែល​ទើប​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Astronomical Journal ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវដែល​ដឹក​នាំ​ដោយ​បណ្ឌិត Emili Pass មក​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​រូប​វិទ្យា​តារាសាស្ត្រ​ Harvard & Smithsonian (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) បាន​រក​ឃើញ​ប្រការ​ពិសេស​មួយ នោះ​គឺ​ថា LTT 1445 Ac ស្ថិត​ក្នុង​ប្រភេទ​​ភព​ដែល​មាន​ទំហំ​ប៉ុន​ផែនដី​។

    យោង​តាម​ការ​សង្កេត​បន្ថែម​ដោយ​តេឡេស្កុប Hubble ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អាម៉េរិក​បាន​គណនា​ឃើញ​ថា ភព​នេះ​មាន​ម៉ាស​ធ្ងន់​ជាង​ 1.37 ដង និង​កាំ​ធំជាង​ 1.07 ដង ធៀប​នឹង​ផែនដី​។ ដូច្នេះ ភព​ថ្ម LTT 1445 Ac មាន​ម៉ាស និង​ទំហំ​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​ផែនដី​។

    ប្រការ​ដែល​គួរ​ឱ្យ​ស្ដាយ​គឺ​ថា LTT 1445 Ac ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផ្កាយ​មេ​របស់​វា​ពេក​ ធៀប​នឹង​ការ​ចង់​បាន​របស់​មនុស្ស​។ បើ​ទោះ​កូន​ផ្កាយ​នេះ​មាន​ពន្លឺ​តិច​ និង​ត្រជាក់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​របស់​មនុស្ស ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​វដ្ដ​នៃ​គន្លង​គោចរ​ត្រឹម​តែ​ 3.12 ថ្ងៃ ​ផ្ទៃ​របស់ភព​ LTT 1445 Ac មាន​សីតុណ្ហភាព​​រហូត​ដល់ 260 អង្សាសេ​ ដែល​មិន​ងាយនឹង​ឱ្យ​ជីវិតដូច​លើ​ផែនដី ​អាច​កកើត​បាន​។

    ស្ថានភាព​របស់​​ភព​ LTT 1445 Ac អាច​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​យល់​ច្បាស់​ជាង​មុន​អំពី​របៀប​ដែល​ភព​ស្រដៀង​នឹង​ផែនដី​ អាច​កកើត​ និង​រីក​ចម្រើន​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​ផ្សេង​ៗ​ ដែល​នេះ​ក៏​នឹង​ជួយ​កាត់​បន្ថយទំហំ​នៃ​​ ​ការ​ស្វែង​រក​ជីវិត​នៅ​ក្នុង​ចក្រវាល​៕

  • ភព​ចំនួន​ពីរ​ដែល​អាច​មាន​អរិយធម៌​ជឿនលឿន​ជាង​ផែនដី​ប្រាំពាន់​លាន​ឆ្នាំ

    ភព​ចំនួន​ពីរ​ដែល​អាច​មាន​អរិយធម៌​ជឿនលឿន​ជាង​ផែនដី​ប្រាំពាន់​លាន​ឆ្នាំ

    ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​មួយ​របស់​អង់គ្លេស​បាន​បង្ហាញ​ទីតាំង​ដែល​កំពុង​លាក់​បាំង​ភព​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​យ៉ាង​តិច​ពីរ​ ដែល​មាន​ទ្វីប​ «ចាស់» ជាង​ផែនដី​រហូត​ដល់ប្រាំ​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ និង​អាច​មាន​ជីវិត​ដែល​ជឿន​លឿន​ជាង​មនុស្ស​។

    ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មក​ពី​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ Cardiff (អង់គ្លេស) បាន​ឱ្យ​ដឹង​​ថា នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ​ពីរ​ដួង​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា HD 76932 និង HD 201991 អាច​មាន​លាក់បាំង​​ភព​យ៉ាង​តិច​ពីរ​ដែល​កកើត​ទ្វីប​មុន​ផែនដី​រហូត​ដល់ចាប់​​ពី 4 ទៅ 5 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​។

    យោង​តាម Live Science ខាងលើ​នេះ​គឺជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​ចម្រាញ់​ពី​ផ្កាយ​ 29 ដួង​ដែល​ត្រូវ​បានចាត់​ទុក​ថា​ មាន​សក្ដានុពល​ក្នុង​ការ​គាំទ្រ​ឱ្យ​មាន​ការ​កកើត​ភព​ទាំង​ឡាយ​ដែល​អាច​ទ្រទ្រង់ជីវិត​។

    ជាង​នេះ​ទៀត ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​ក៏​ជឿ​ថា ភព​ដែល​វិល​ជុំវិញ​ផ្កាយ HD 76932 និង HD 201991 ទំនង​ជា​មាន​ជីវមណ្ឌល (Biosphere) ជឿន​លឿន​ជាង​ផែនដី​ទៅ​ទៀត​។ ប្រការ​នេះ​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​រំពឹង​ថា រយៈ​ពេល​ពីបួន​ដល់​ប្រាំ​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ភព​ទាំង​នេះ​មាន​ភាវៈរស់​ ឬ​មាន​អរិយធម៌​ជឿន​លឿន​ជាង​អ្វី​ដែល​កំពុង​កើត​មាន​នៅ​លើ​ផែនដី​​។

    ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​កំណត់​បាន​ «ដែន​ដីដែល​មាន​សក្ដានុពល» សម្រាប់​ភាវៈរស់​នេះ​ តាម​រយៈ​ការ​រកឃើញ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម-239 និង​ប៉ូតាស្យូម​ក្នុង​បរិមាណ​ច្រើន​ ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ផ្កាយ​ទាំង​ពីរ​ដួង​ខាងលើ ក៏ដូចជា​អាយុ​របស់​ផ្កាយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​វាស់​ស្ទង់​ដោយ​ផ្កាយ​រណប Gaia របស់​ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប (ESA)។

    យោង​តាមរបាយ​ការណ៍​នៅលើ​ Research Notes of the American Astronomical Society  ផ្កាយ HD 76932 និងផ្កាយ HD 201991 មានចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ប្រហែល 70 និង 110 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ (​មួយ​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល​ 9.46 (9,460,000,000,000) ទ្រីលាន​គីឡូម៉ែត្រ​) និង​ស្ថិត​តំបន់​ជាយ​របស់​​​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវ៉េ។ ផែនដី​របស់​មនុស្ស​ក៏​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ក្បែរ​ជាយ​កាឡាក់ស៊ី​នេះ​ផង​ដែរ​៕

  • ចាប់​បាន​រលក​វិទ្យុ​​ជះ​​ពី​ 8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំមុន និង​មាន​​ចង្វាក់​​ដូច​សំឡេង​បេះដូង

    ចាប់​បាន​រលក​វិទ្យុ​​ជះ​​ពី​ 8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំមុន និង​មាន​​ចង្វាក់​​ដូច​សំឡេង​បេះដូង

    រលក​វិទ្យុ​ «ផ្ទុះ» ភ្លឹប​ភ្លែត​ដែល​ទើប​តែត្រូវ​បាន​រកឃើញ ​មាន​ប្រភព​ពី​ទី​ដ៏គួរ​ឱ្យ​ព្រឺ​ព្រួច​​ ជា​ពេល​ដែល​ចក្រវាល​ទើប​តែ​កកើត​ដំបូង​ៗ​។

    រលកសញ្ញា​ដ៏​​អាថ៌កំបាំង​ មាន​ឈ្មោះ​ថា FRB 20220610A ដែល​កើត​ឡើង​តាំង​ពី​ 8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​មុន គឺជា​ «រលកវិទ្យុមួយចង្វាក់»។ រលកវិទ្យុ​មួយ​ចង្វាក់​គឺជា​រលក​សញ្ញា​វិទ្យុល្បឿន​លឿន​​មួយ​ប្រភេទ​ដែល​ខ្លាំងក្លា អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​លំហ​អន្តរ​កាឡាក់ស៊ី។ អ្នក​ខ្លះ​ថា វា​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​ការ​ប៉ះ​គ្នា​រវាង​ប្រហោង​ខ្មៅ (Black Hole) ផ្កាយ​នឺរ​ត្រុង ឬ​ពី​មនុស្ស​​ភព​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​។

    យោង​តាម Live Science រលកវិទ្យុ​នេះ​មាន​វ័យ​ចំណាស់ និង​ឆ្ងាយ​ជាង 1.5 ដង បើ​ធៀប​នឹង​រលក​វិទ្យុ​ដែល​កាន់​កាប់​កំណត់​ត្រា​មុន​នោះ​។

    នៅ​ក្នុង​ជ្រុង​មួយ​នៃ​តេឡេស្កុប​វិទ្យុ ពន្លឺ​ជះ​ចេញ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្ទុះ​ មាន​ល្បឿនលឿន ភ្លឹប​ភ្លែត​ទៅតាម​វដ្ដ​មួយ​ដូច​ចង្វាក់​បេះដូង​។

    លើក​នេះ​ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ជឿ​ថា ពួក​គេ​បានដឹង​អំពី​ប្រភព​របស់​វា​ នោះ​គឺ​ ហេតុ​ការណ៍​ប៉ះ​ទង្គិច​គ្នា​រវាង​កាឡាក់ស៊ី​បុរាណ​ចំនួន​បី​។

  • រកឃើញ​ «ភ្នែក​អវកាស​» ដ៏មហិមា​ កំពុង​សម្លឹង​មក​ផែនដី

    រកឃើញ​ «ភ្នែក​អវកាស​» ដ៏មហិមា​ កំពុង​សម្លឹង​មក​ផែនដី

    តេឡេស្កុប​វិទ្យុ ASKAP នៅ​អូស្ត្រាលី​ភាគ​​ខាង​លិច​ ថត​បាន​រូប​ភាព​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​ស្ដីពី​រចនា​សម្ព័ន្ធ​អវកាស​មួយ​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​ភ្នែក​ដ៏​ធំ លាត​សន្ធឹង​រហូត​ដល់ 60,000 ឆ្នាំពន្លឺ​។ យោង​តាម​ទំព័រ SpacePlace របស់​ណាសា មួយ​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​មាន​ចម្ងាយ​​ប្រមាណ​ 9 ទ្រីលាន​ (9,000,000,000,000) គីឡូម៉ែត្រ​។

    យោង​តាម​ការ​ប្រកាស​នៅ​លើ​ទំព័រ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society រចនា​សម្ព័ន្ធ​អវកាស​ចម្លែក​នេះ​គឺជា​ កាឡាក់ស៊ី​ប្រភេទ Polar-ring (បកប្រែក្រៅ​ផ្លូវ​ការ​ថា «កាឡាក់ស៊ី​រង្វង់ចិញ្ចៀន») និង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​ថា NCG 4632។

    ខុស​ពី​កាឡាក់ស៊ី​ដែល​មាន​ផែនដី Milky Way កាឡាក់ស៊ី NCG 4632 មាន​ថាស​ពន្លឺ​មួយ និង​ពពក​ដ៏​មហិមា​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ស្នូល​របស់​វា​។ រង្វង់​ពពក​នេះ​ភាគ​ច្រើន​គឺជា​ឧស្ម័ន​អ៊ីដ្រូសែន​ និង​ផ្អៀង​ប្រហែល​ 90 ឌឺក្រេ បើ​ធៀប​នឹង​ផ្ទៃ​របស់​កាឡាក់ស៊ី​។

    រចនាសម្ព័ន្ធ​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​ភ្នែក​នេះ​អាច​មាន​ផ្ទុក​ធូលី និង​ផ្កាយ​។ រង្វង់​របស់ NCG 4632 លាត​សន្ធឹង​រហូតដល់ 60,000 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​។ រង្វង់​ឧស្ម័ន​នៅ​ខាង​ក្រៅ បូក​រួម​នឹង​ថាស​ខាង​ក្នុង​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ស្នូល NCG 4632 ហាក់​ដូច​ជា​កែវ​ភ្នែក​ដ៏​ធំ​មួយ​គ្រាប់​កំពុង​សម្លឹង​មកកាន់​ផែនដី​។

    ការ​ស្វែង​យល់​អំពី​កាឡាក់ស៊ី​រង្វង់​មូល​ដូច NCG 4632 នឹង​រួម​ចំណែក​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​យល់​ដឹង​អំពី​អាថ៌កំបាំង​ដែល​មនុស្ស​មិន​ទាន់​ដឹង​ ទាក់​ទង​នឹង​របៀប​កកើត​របស់​បណ្ដា​កាឡាក់ស៊ី​ និង​ការ​វិវត្ត​របស់​ពួកវា​នៅ​ក្នុង​ចក្រវាល​។ យោង​តាម Science News មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​តែ​មិន​ទាន់​អាច​ឆ្លើយ​នឹង​សំណួរ​ដែល​ថា «ហេតុ​អ្វី​កាឡាក់ស៊ី​មួយ​ចំនួន​មាន​រង្វង់​មូល​ ខណៈ​កាឡាក់ស៊ី​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​បែរ​ជា​មិន​រង្វង់​បែប​នេះ​ទៅ​វិញ?»។

  • យប់ថ្ងៃ15 កើតនេះ មានព្រឹត្តិការណ៍ពិសេសបីកើតឡើងដំណាលគ្នា

    យប់ថ្ងៃ15 កើតនេះ មានព្រឹត្តិការណ៍ពិសេសបីកើតឡើងដំណាលគ្នា

    យប់ថ្ងៃសីលពេញបូណ៌មីនេះ កើតឡើងចំព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រពិសេសមួយដែលត្រូវបានហៅថា មហាចន្ទពេញវង់។

    យប់ថ្ងៃសុក្រ 15 កើត ខែភទ្របទ ឆ្នាំថោះ បញ្ចស័ក ពុទ្ធសករាជ 2567 ត្រូវនឹងថ្ងៃទី 29 កញ្ញា គ្រីស្តសករាជឆ្នាំ 2023 នេះ គឺជាថ្ងៃពិសេស ព្រោះថាមិនត្រឹមតែជាថ្ងៃសីលពេញបូណ៌មី និងជាថ្ងៃបុណ្យសែនព្រះខែរបស់ជនជាតិមួយចំនួននៅអាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានដូចជា ចិន ជប៉ុន កូរ៉េ និងវៀតណាមជាដើមនោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាឱកាសដែលមានព្រឹត្តិការណ៍មហាចន្ទពេញវង់ផងដែរ។

    នៅយប់នេះ ព្រះចន្ទនឹងស្ថិតនៅពីមុខផែនដី និងព្រះអាទិត្យ ហើយផ្ទៃរបស់វានឹងទទួលបានពន្លឺពេញលេញពីព្រះអាទិត្យ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងកើតឡើងនៅវេលាម៉ោង 16:59 ម៉ោងអន្តរជាតិ ត្រូវនឹងម៉ោង 23:59 ថ្ងៃទី 29 កញ្ញានៅកម្ពុជា។ ព្រះចន្ទពេញវង់លើកនេះគឺជាមហាចន្ទពេញវង់ចុងក្រោយក្នុងចំណោមមហាចន្ទទាំងបីរបស់ឆ្នាំ 2023។ យប់នេះ ព្រះចន្ទនឹងស្ថិតនៅក្បែរផែនដីបំផុត ហើយនឹងធំជាង ភ្លឺជាងចន្ទពេញវង់ធម្មតា។

    អ្នកតារាសាស្ត្រឱ្យដឹងថា ចម្ងាយមធ្យមពីព្រះចន្ទទៅផែនដីគឺ 384,000 គីឡូម៉ែត្រ។ ប៉ុន្តែដោយសារគន្លងគោចររបស់ព្រះចន្ទមានរាងដូចពង​ក្រពើ ដូចនេះវាតែងតែមានពេលខ្លះនៅជិតខ្លាំង និងឆ្ងាយខ្លាំងធៀបនឹងចម្ងាយមធ្យម។ ជាធម្មតា រៀងរាល់ឆ្នាំតែងមានចន្ទពេញវង់មួយលើក ពីរលើក ឬអាចបីលើកដែលកើតឡើងចំពេលព្រះចន្ទកំពុងស្ថិតនៅចំណុចជិតផែនដីបំផុតនៅលើគន្លងតារាវិថីរបស់វា។ ពេលនោះ មនុស្សនៅលើផែនដីនឹងមើលឃើញព្រះចន្ទធំជាង និងភ្លឺជាងធម្មតា។ នេះគឺជាឱកាសដ៏ពិសេសសម្រាប់អ្នកចូលចិត្តវិស័យតារាសាស្ត្រ និងអ្នកចូលចិត្តគយគន់ផ្ទៃមេឃពេលរាត្រី៕

  • វត្ថុ​អវកាស​ «ពាក់​កណ្ដាល​ផ្កាយ ពាក់​កណ្ដាល​ភព» ចំនួន​ពីរ​ ត្រូវ​ថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់

    វត្ថុ​អវកាស​ «ពាក់​កណ្ដាល​ផ្កាយ ពាក់​កណ្ដាល​ភព» ចំនួន​ពីរ​ ត្រូវ​ថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់

    ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​មួយ​ដែលមាន​​វត្ថុ​អវកាស​ចម្លែក​ចំនួន​បួន​ ទើប​តែ​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​អ្នក​តារាសាស្ត្រ​ថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់​ ក្នុង​នោះ​មាន​វត្ថុ​អវកាស​ពីរ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​ពាក់​កណ្ដាល​ភព​​ ពាក់​កណ្ដាល​ផ្កាយ​។

    យោង​តាម Sci-News ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​ដែល​ទើប​ត្រូវថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់​នេះ​រួម​មាន​ ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយភ្លោះ​ពីរ​ដួង​​​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា HIP 81208 និង​វត្ថុ​អវកាស​ពីរ​ទៀត​ដែល​នៅ​ក្បែរ​ មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ប្រហែល 486 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ និង​នៅ​ក្នុង​កញ្ចុំ​ផ្កាយ​ Scorpius។

    នោះ​គឺជាប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​​ដែល​មាន​អាយុ​ទើប​តែ​ 17 លាន​ឆ្នាំ ក្នុង​នោះ​ ផ្កាយ​ដែល​ភ្លឺ​ជាង​គេ​មាន​ឈ្មោះ​ថា HIP 81208A និងកូន​ផ្កាយ​​ក្រហម HIP 81208C ដែល​វិល​ជុំ​វិញ​ផ្កាយ​មេ HIP 81208A។

    ប្រព័ន្ធ​នេះ​មិន​ទាន់​មាន​ភពពេញ​លេញ​ ប៉ុន្តែ​មានភព​ដែល​កើត​ពី​ «ផ្កាយ​បរាជ័យ» ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា HIP 81208B ​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផ្កាយ​ A ដែលភ្លឺ​ជាង​គេ​។ HIP 81208B គឺជា​វត្ថុ​អវកាស​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ។

    ក្នុង​ការ​ថត​រូប​​ផ្ទាល់​ដោយ​ឧបករណ៍​ SPHERE ដែល​បំពាក់​លើ​តេឡេស្កុប ESO នៅ​ប្រទេស​ស៊ីលី អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​បាន​រកឃើញ​វត្ថុ​អវកាស​អាថ៌កំបាំង​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ហៅ​ថា HIP 81208Cb ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​កូន​ផ្កាយ​ក្រហម​ និង​មាន​ម៉ាស​ធំជាង​ភពព្រហស្បតិ៍​ 15 ដង​ ធ្វើ​ឱ្យ​វាត្រូវ​បាន​ចាត់​ចូល​​ក្នុង​ប្រភេទ​ «ភព​ព្រហស្បតិ៍​យក្ស» និង​កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​។

    ផ្កាយ​ប្រផេះ​គឺជា​វិធី​ហៅ​វត្ថុ​អវកាស​មួយ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​និយមន័យ​របស់​ផ្កាយ និង​ភព​។ ពួក​វា​តូច​ខ្លាំង​ មិន​អាច​រក្សា​ការ​​ប្រតិកម្ម​នុយក្លេអែរ​ក្នុង​ស្នូល​ដូច​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ ប៉ុន្តែ​ធំ​ខ្លាំង​បើ​ធៀប​នឹង​ភព​។ ពួក​វា​កើត​ចេញ​ពីពពក​ឧស្ម័ន​ធូលី​ក្នុង​​លំហ​អវកាស​ដូច​ទៅ​នឹង​ផ្កាយ​ធម្មតា​នានា ដោយ​មិនមែន​កើត​ពី​ថាស​ធូលី​របស់​ផ្កាយ ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ ពួក​វា​ក៏​មិន​មាន​លទ្ធភាព​ធ្វើ​ឱ្យ​ថាស​ធូលី​ដែល​នៅ​ជុំវិញខ្លួន​ កើត​ជា​​ភព​ដូច​បណ្ដា​ផ្កាយ​ដទៃ​។

    ដូច្នេះ កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រដូច​ទៅ​នឹង​ «ផ្កាយ​បរាជ័យ» មួយ​ដួង​ ឬ​ «ភពលំដាប់ខ្ពស់» ដែល​មាន​ភាព​ឯកា និង​អាថ៌កំបាំង​៕

  • រកឃើញ​ភព​មួយ​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ​ក្នុង​តំបន់​អាច​រស់​នៅ​បាន «​អាច​មាន​មហា​សមុទ្រ​»

    រកឃើញ​ភព​មួយ​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ​ក្នុង​តំបន់​អាច​រស់​នៅ​បាន «​អាច​មាន​មហា​សមុទ្រ​»

    ភព K2-18 b មាន​ទំហំ​ធំជាង​ពីរ​ដង​ធៀប​នឹង​ផែនដី និង​គោចរ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​អាច​រស់​នៅ​បាន​នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ​មេ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​ (មួយ​ឆ្នាំពន្លឺ​មាន​ចម្ងាយ 9.46 ទ្រីលាន​គីឡូម៉ែត្រ)។

    តេឡេស្កុប​អវកាស James Webb (JWST) របស់​អាម៉េរិក បាន​រក​ឃើញ​ភស្តុតាង​ស្ដី​ពី​ម៉ូលីគុល​ដែល​មាន​ផ្ទុក​កាបូន​នៅ​ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សង្ស័យ​ថា​មាន​មហា​សមុទ្រ​។ ភព​ K2-18 b នេះ​គឺជា​គោលដៅ​ដ៏​ទាក់​ទាញ​សម្រាប់​អ្នក​តារា​សាស្ត្រ​ ព្រោះ​ពួក​គេ​កំពុង​ស្វែង​រក​ភាវៈ​រស់​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​។ យោង​តាម​ Space ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 11 កញ្ញា 2023 ការ​សិក្សា​ស្វែង​យល់ និង​សង្កេត​​ដោយ​តេឡេស្កុប​អវកាស Hubble មុន​នោះ​បង្ហើប​ឱ្យ​ដឹង​ថា ភព​ខាងលើ​នេះ​អាច​ជា​ភព​ដែល​មាន​មហា​សមុទ្រ​ទឹករាវ​។

    K2-18 b មាន​ម៉ាស​ធំជាង​ផែនដី​ប្រហែល 8.6 ដង​ និង​ស្ថិត​ក្នុង​តំបន់​ដែល​អាចរស់​នៅ​បាន​របស់​​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយក្រហម​ K2-18។

    ភព​នេះ​មាន​កាំ​ធំជាង​ផែនដី​ពី 2 ទៅ 3 ដង និង​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​របស់​មនុស្ស​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវថ្មី​បង្ហាញ​ថា ដាន​របស់​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ និង​មេតាន​​ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b និង​មិន​មាន​អាម៉ូញាក់​ បញ្ជាក់​ថា មាន​មហា​សមុទ្រ​មួយ​នៅ​ខាង​ក្រោម​បរិយាកាស​ដែល​សម្បូរ​អ៊ីដ្រូសែន​។

    JWST ហាក់​បាន​រកឃើញ​ dimethyl sulfide (DMS) ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b ទៀត​ផង​។ សមាស​ធាតុ​នេះ​កើត​ឡើង​តែ​ពី​ប្លង់តុង​ (plankton ​គឺ​ជា​មីក្រូ​សារពាង្គកាយ​ដែល​រស់នៅក្នុង​ស្រទាប់​លើ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ទឹក) លើ​ផែនដី​។ ក្រុមអ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ Cambridge ​ឱ្យ​ដឹង​ថា នឹង​បន្ត​សង្កេត K2-18 b ដើម្បី​ស្វែង​យល់​បន្ថែម​អំពី​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​បរិស្ថាន​របស់​វា​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ពួក​គេ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​ Astrophysical Journal Letters៕