Tag: អនាគត

  • ដីមួយ​ក្ដាប់​​​ដែល​​មាន​តម្លៃ​រហូតដល់រាប់​​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក

    ដីមួយ​ក្ដាប់​​​ដែល​​មាន​តម្លៃ​រហូតដល់រាប់​​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក

    គ្រាន់​តែ​មួយ​ក្ដាប់​សោះ ដី​នេះ​មាន​តម្លៃ​ឡើងដល់​ 9 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​ សូម្បី​តែ​កំពូល​មហា​សេដ្ឋី​ពិភព​លោក​ក៏​ពិបាក​រក​ទិញ ព្រោះ​តែ​ភាព​កម្រ​របស់​វា​។ ដូច្នេះ​តើ​នេះ​គឺជា​ដី​អ្វី?

    ដី ឬ​ធូលី​​មួយ​ក្ដាប់ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុក​​ថា​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់​ជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក​ គឺ​ធូលី​របស់​ភព​អង្គារ​។ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​និយាយ​ថា ធូលី​ភព​អង្គារ​តែ​មួយ​ក្ដាប់​ក៏​អាច​ត្រូវ​បាន​លក់​ដេញ​ថ្លៃ​ក្នុង​តម្លៃ​រហូត​ដល់ 9 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​។ នេះ​អាច​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ ជា​ធូលី​ថ្លៃ​បំផុត​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវ៉េ​។

    មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ធូលី​ភព​អង្គារ​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់បែប​នេះ​គឺ​ដោយ​សារ​គេ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​រហូត​ដល់​មួយ​ទសវត្សរ៍​ ប្រាក់​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក និង​បេសកកម្ម​អវកាស​ជា​ច្រើន​​ ទើប​អាច​នាំ​យក​ដី ឬ​ធូលី​មួយ​ក្ដាប់​​មក​ដល់​ផែនដី​។

    យាន​ Perseverance លើផ្ទៃភពអង្គារ

    ជាក់​ស្ដែង បេសកកម្ម​ដែល​នាំ​ទៅ​រក​ការ​យក​បាន​ដី​មួយ​ក្ដាប់​ពី​ភព​អង្គារ​មក​កាន់​ផែនដី​ បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ពី​ថ្ងៃទី 30 កក្កដា 2020​ ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​រ៉ុក្កែត​ Atlas V ដែល​មាន​តម្លៃ​សរុបប្រហែល 109 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​។ Atlas V នាំ​យក​យាន​ Perseverance និង​កូន​ឧទ្ធម្ភាគ​ចក្រ​ Ingenuity ទៅ​ជា​មួយ​។ ជើង​ហោះ​ហើរ​នេះ​អូស​បន្លាយ​ពេល​ប្រហែល​ 7 ខែ​។

    រហូត​ដល់​ថ្ងៃទី 18 កុម្ភៈ 2021 រ៉ុក្កែត​ Atlas V ក៏​បាន​ហោះ​ដល់​គោល​ដៅ​។ ក្រោយ​ពី​បាន​ចុះ​ចតដោយ​ជោគ​ជ័យ​លើ​ផ្ទៃ​ភព​អង្គារ យាន​ Perseverance ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​ដំណើរ​ប្រមូល​យក​សំណាក​ដី​ និង​អនុវត្ត​បេសកកម្ម​នាំ​យក​ដី​​ ធូលី​​របស់​ភព​ក្រហម​នេះ​មក​កាន់​ផែនដី​។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្ឃឹម​ថា អាច​រក​ឃើញ​ដាន​នៃ​ភាវៈរស់​ក្នុង​សំណាក​ដី​ភពអង្គារ​នេះ​។

    កូន​ឧទ្ធម្ភាគ​ចក្រ​ Ingenuity លើ​ផ្ទៃភព​អង្គារ

    បេសកកម្មរបស់​យាន​ Perseverance របស់​ណាសា ក៏​មាន​គោលដៅ​មួយ​ផ្សេងទៀត​ នោះ​គឺ​ការ​ពិសោធ​បច្ចេកវិទ្យា​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​ ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​ធនធាន​នៅ​លើ​ភព​នេះ​។ ដើម្បី​ធ្វើ​បាន​បែប​នេះ យាន​របស់​ណាសា​ដែល​មាន​តម្លៃ 2.7 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ នឹង​ប្រមូល​សំណាក​ដី​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ 2023​។ ប៉ុន្តែ​យាន​នេះ​នឹង​ទុក​បំពង់​ផ្ទុក​សំណាក​ដី​លើ​ផ្ទៃ​ភព​អង្គារ​។

    ជិត​មួយ​ទសវត្សរ៍​ក្រោយ សំណាក​ដី​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​យក​មក​កាន់​ផែនដី​ដោយ​យាន​មួយ​ផ្សេងទៀត​ដែល​មាន​តម្លៃ​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ និង​ចំណាយ​ពេល​ 7​ ខែ​ដើម្បី​ហោះ​ទៅ​ដល់​ភព​អង្គារ។ បេសកកម្ម​ថ្មី​នា​ពេល​អនាគត​នោះ​នឹង​ចំណាយ​ពេល​សរុប​ប្រហែល​ 5 ឆ្នាំ​​ទៀត​។ សំណាក​ដី​ភព​អង្គារ​ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​នាំ​មក​ដល់​ផែនដី នឹង​ត្រូវ​បាន​មនុស្ស​ពិនិត្យ​ដើម្បី​ឱ្យ​ដឹងថា តើ​ភព​អង្គារ​មាន​ភាវៈរស់​ ឬ​អត់​?

    ផ្ទៃភពអង្គារ

    ជាង​នេះ ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​សំណាក​ដី​ ធូលី​ភព​អង្គារ​ក៏​អាច​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ ឬ​បកស្រាយ​អំពី​អាថ៌កំបាំង​ជា​ច្រើន​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​ភព​ក្រហម​នេះ​ផងដែរ​។ នេះ​ក៏​ជា​មូលហេតុ​ដែល​រួម​ចំណែក​ជួយ​ឱ្យ​ដី ឬ​ធូលីភព​អង្គារ​​មួយ​ក្ដាប់​​មាន​តម្លៃ​រហូត​ដល់ 9 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​៕

  • ម៉ាស៊ីន​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​របស់​ណាសាផ្ដល់​ក្ដី​សង្ឃឹមខ្ពស់​ដល់​មនុស្ស​ជាតិ

    ម៉ាស៊ីន​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​របស់​ណាសាផ្ដល់​ក្ដី​សង្ឃឹមខ្ពស់​ដល់​មនុស្ស​ជាតិ

    ឧបករណ៍​ធ្វើតេស្ត​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​ពី​កាបូន​ឌីអុកស៊ីតនៅ​លើ​ភព​អង្គារ​ដំណើរ​ការ​បាន​ល្អជាង​ការ​រំពឹង​ទុក​ និង​បញ្ជាក់​អំពី​សមត្ថភាព​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​ក្រុម​អ្នកអវកាស​ផ្សង​ព្រេង​ ស្រាវជ្រាវ​លើ​ភព​ពណ៌​ក្រហម​មួយ​នេះ​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។

    ឧបករណ៍ MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) មាន​ទំហំ​ប៉ុន​ចង្ក្រាន​ម៉ៃក្រូវ៉េវ ស្ថិត​លើ​រ៉ូបូត​ស្វ័យ​ប្រវត្ត Perseverance។ ការ​ពិសោធលើ​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​​របស់​ MOXIE ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាល​ពីជាង​ពីរ​ឆ្នាំ​មុន បន្ទាប់​ពី​រ៉ូបូត​នេះ​បាន​ចុះ​ចត​លើ​ភព​អង្គារ​។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក MOXIE ផលិត​អុកស៊ីសែន​បាន​ 122 ក្រាម​ គ្រប់​គ្រាន់​សម្រាប់​ឱ្យ​កូន​សុនក​មួយ​ក្បាល​ដក​ដង្ហើម​បាន​ 10 ម៉ោង​។ ឧបករណ៍​នេះ​បំប្លែង​មួយ​ផ្នែក​នៃ​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ដែល​សម្បូរ​នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​ ឱ្យ​ទៅ​ជា​អុកស៊ីសែន​។ មាន​ពេល​ខ្លះ​ MOXIE ផលិត​អុកស៊ីសែន​បាន 12 ក្រាម​ក្នុង​មួយ​ម៉ោង​។ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07 សីហា MOXIE ដំណើរ​ការ​ជា​លើក​ទី 16 ហើយ​ក៏​ជា​លើក​ចុង​ក្រោយ​ដែល​វា​បាន​សម្រេច​រាល់​ភារកិច្ច​។

    បរិយាកាស​ដ៏​ស្ដើង​របស់​ភព​អង្គារ​មាន​ឧស្ម័ន​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ចំនួន 96%​។ កំណែ​ធំ​ជាង និង​ល្អ​ជាង​របស់ MOXIE អាច​ផ្គត់​ផ្គង់ និង​រក្សា​ទុក​​អុកស៊ីសែន​ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ទ្រទ្រង់​ជីវិត និង​ធ្វើ​ជា​ឥន្ធនៈ​សម្រាប់​រ៉ុក្កែត​របស់​យាន​អវកាស​។

    ឧបករណ៍ MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment)

    បច្ចេក​វិទ្យា​ដូច MOXIE អាច​ជួយ​ដល់​ក្រុម​អ្នក​អវកាស​ រស់​នៅ​ ធ្វើ​ការ និង​ប្រើប្រាស់​ធនធាន​នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​។ បន្ទាប់​ពី​ជោគ​ជ័យ​របស់ MOXIE ណាសា​គ្រោង​នឹង​អនុវត្ត​ជំហាន​បន្ទាប់​ នោះ​គឺ​ការ​ធ្វើ​តេស្ត​បច្ចេកវិទ្យា​ដទៃ​នៅលើ​ភព​ក្រហម​នេះ​ ក្នុង​នោះ​មាន​ជាអាទិ៍ ឧបករណ៍ និង​វត្ថុ​ធាតុ​សម្រាប់​បង្កើត​បរិស្ថាន​រស់​នៅ​ជា​ដើម​៕

  • អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​​អភិវឌ្ឍ​ពីឡុត​​ AI រាង​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក

    អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​​អភិវឌ្ឍ​ពីឡុត​​ AI រាង​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក

    ថ្មី​ៗ​នេះ​ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​អភិវឌ្ឍ​​រ៉ូបូត​ទំនើប​ដោយ​យោង​ទៅ​លើ​បច្ចេក​វិទ្យា​បញ្ញា​សិប្បនិម្មិត​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ជំនួស​អ្នកបើក​បរ​នា​ពេល​អនាគត​។

    រ៉ូបូត​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​មនុស្ស​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ PIBOT និង​មាន​កម្ពស់ 1.6 ម៉ែត្រ, ទម្ងន់ 65 គីឡូក្រាម និង​មាន​ប្រព័ន្ធ​កាមេរ៉ា​នៅ​លើ​ក្បាល​។ PIBOT ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​វិទ្យាសាស្ត្រ និង​បច្ចេកវិទ្យា​កូរ៉េខាងត្បូង​។ បើ​ទោះ​​​ហាក់​នៅ​យឺត​ ប៉ុន្តែ​ PIBOT ចង​ចាំ​រាល់​សកម្មភាព​​​ចាំបាច់​របស់​​​ជើង​ហោះ​ហើរ​ និង​អាច​បញ្ជា​លើ​ការ​ហោះ​ឡើង​ និង​ចុះ​ចត​។

    សាស្ត្រាចារ្យ​ David Hyunchul Shim ដែល​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា PIBOT គឺជា​ពីឡុត​រូប​រាង​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​បង្អស់​លើពិភពលោក​ ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​រូបមន្ត​ភាសា​ធំ (Large language model (LLM)) អនុញ្ញាត​ឱ្យ​វា​យល់រាល់​​សំណេរ​ណែនាំ​អំពី​ជើង​​ហោះ​ហើរ​ដែល​សរសេរ​ជា​ភាសា​ពេញ​និយម​។

    គុណ​សម្បត្តិ​របស់​ពីឡុត​រ៉ូបូត​នេះ​គឺ​ការ​រក្សា​បាន​ស្ថានភាព​នឹង​នខ្ពស់​បំផុត​ មាន​សមត្ថភាព​ប្រតិកម្មរហ័ស​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ស្ថានការណ៍​អាសន្ន​ដោយ​មិន​មាន​ការ​ស្លន់ស្លោ។ PIBOT ក៏​អាច​ពិនិត្យ​មើល​សំណេរ​ស្ដី​ពី​ការ​ហោះ​ហើរ​បាន​រហ័ស​​ជាង​មនុស្ស​ឆ្ងាយ​ណាស់ ដោយ​សារ​បំពាក់​កម្មវិធី​ ChatGPT។

    បច្ចុប្បន្ន PIBOT អាច​​បញ្ជា​ការ​ហោះ​ហើរ​នៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ធ្វើ​ត្រាប់​តាម​ការ​ហោះ​ហើរ​។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មាន​គម្រោង​សាកល្បងបច្ចេក​វិទ្យា​ PIBOT នៅ​លើ​យន្តហោះ​ខ្នាត​តូច​នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ៕

  • ជប៉ុន​បាញ់​បង្ហោះ​ស្ថានីយ​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ

    ជប៉ុន​បាញ់​បង្ហោះ​ស្ថានីយ​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ

    យាន​អវកាស SLIM នឹង​ហោះ​ដល់​គន្លង​តារា​វិថី​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពី 3 ទៅ 4 ខែ​ទៀត​ រួច​ក៏​នឹង​​ចុះ​ចត​ខាង​​ក្នុងមាត់​​រណ្ដៅ​​​មួយ​ដែល​មាន​ទំហំ 300 ម៉ែត្រ​។

    រ៉ុក្កែត​ H-2A របស់​ជប៉ុន​ ដឹក​ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​ SLIM និង​តេឡេស្កុប​អវកាស XRISM ហោះ​ឡើង​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស​ Tanegashima កាល​ពី​ម៉ោង​ 6 និង 42 នាទី ថ្ងៃទី 6 កញ្ញា​ (ពេលវេលា​នៅ​កម្ពុជា)​ យឺត​ជាង​ 10 ថ្ងៃ បើ​ធៀប​នឹង​ផែនការ​ដំបូង​ ដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​អាកាសធាតុ​។

    យាន​អវកាស​ទាំង​ពីរ​គ្រឿង​បាន​ហោះ​ហោះ​ដូច​ការ​គ្រោង​ទុក​ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​បាញ់​បង្ហោះជិត​​មួយ​ម៉ោង​។ បើ​សិន​ជា​គ្រប់​យ៉ាង​ដំណើរ​ការ​រលូត​ តែ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ SLIM (ស្ថានីយ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​ឆ្លាត​វៃ) នឹង​រក​វិធី​ចុះ​ចត​លើ​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ជា​លើក​ដំបូង​ ដើម្បី​បើក​ផ្លូវ​សម្រាប់​បេសក​កម្ម​ប្រកប​ដោយមហិច្ឆតា​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​។

    យោង​តាម​អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ជប៉ុន (JAXA) ស្ថានីយ​ SLIM ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការធ្វើ​តេស្ត​​​ប្រព័ន្ធ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ស្រាល​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​តូច​ និង​ប្រើ​ប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ចុះ​ចត​ប្រកប​ដោយ​ភាព​សុក្រឹត​​ចាំ​បាច់​សម្រាប់​យាន​អវកាសចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​ពេល​អនាគត​។

    SLIM គឺជា​យាន​អវកាស​ខ្នាត​តូច​ មាន​កម្ពស់​ 2.4 ម៉ែត្រ, បណ្ដោយ​ 2.7 ម៉ែត្រ និង​ទទឹង​ 1.7 ម៉ែត្រ​។ នៅ​ពេល​ហោះ​ឡើង​ យាន​នេះ​មាន​ទម្ងន់​ 700 គីឡូក្រាម ក្នុង​នោះ​ ឥន្ធនៈ​មាន​រហូត​ដល់ 70%​ នៃ​ទម្ងន់​​សរុប​។ SLIM នឹង​ហោះ​ទៅ​តាម​គន្លង​វែង​ឆ្ងាយ​ដែល​សន្សំ​សំចៃ​ឥន្ធនៈ​ ហើយ​គ្រោង​នឹង​ទៅ​ដល់​គន្លង​តារាវិថី​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ 3 ឬ 4 ខែ​ទៀត​។​ យាន​អវកាស​នេះ​នឹង​សង្កេត​មើល​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​មួយ​ខែ​ មុន​នឹង​បន្តចុះ​ចត​ខាង​ក្នុង​មាត់រណ្ដៅ​អាចម៍​ផ្កាយ​​ Shioli Crater ទំហំ​ 300 ម៉ែត្រ ដើម្បី​ធ្វើ​តេស្ត​បច្ចេក​វិទ្យា​ចុះ​ចត​។

    SLIM ក៏​នាំ​យក​យាន​ស្រាវ​ជ្រាវ​ខ្នាត​តូច​ពីរ​គ្រឿង​ ដែល​គ្រោង​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​លើ​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ បន្ទាប់​ពី​បាន​ចុះ​ចត​។ យាន​ខ្នាត​តូច​មួយ​គូ​នេះ​នឹង​ជួយ​ក្រុម​អ្នក​បច្ចេកទេស​លើ​ផែនដី​អាច​តាម​ដាន​ស្ថានភាព​របស់​យាន​ចុះ​ចត SLIM និង​ថត​រូប​តំបន់​ចុះ​ចត​ ក៏ដូច​ជា​ផ្ដល់​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់​ទំនង​ផ្ទាល់​ជាមួយ​នឹង​ផែនដី​។

    មុន​នោះ ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​ Hakuto-R របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ឯកជន​ Hakuto-R នៅ​តូក្យូ ក៏​បាន​ហោះ​ដល់​គន្លង​តារា​វិថី​ព្រះ​ចន្ទ​ ប៉ុន្តែ​បាន​ធ្លាក់​បុក​ដី​កាល​ពី​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​កន្លង​។ ដូច្នេះ ជោគ​ជ័យ​របស់ SLIM នឹង​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​។ គិត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន លើ​ពិភពលោក​មាន​តែ​បួន​ប្រទេស​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ធ្លាប់​បាន​បញ្ជូន​យាន​អវកាស​ទៅ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ នោះ​គឺ​ សូវៀត អាម៉េរិក ចិន និង​ឥណ្ឌា​។

    ក្រៅ​ពី SLIM រ៉ុក្កែត​រុញ​ច្រាន H-2A ​ក៏​ដឹកឡេស្កុបអវកាស​​ XRISM (បេសកកម្ម​ថត​រូបដែល​​បំពាក់​បច្ចេក​វិទ្យាកាំ​រស្មី​អ៊ិច (X)) ដែល​ជា​គម្រោង​សហការ​រវាង​​ទី​ភ្នាក់​ងារ​អវកាស​ជប៉ុន អាម៉េរិក និង​អឺរ៉ុប​ នឹង​ធ្វើ​សកម្មភាព​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​កម្រិត​ទាប​របស់​ផែនដី​។ តេឡេស្កុប​នេះ​នឹង​ស្រាវ​ជ្រាវ​ចក្រវាល​តាមរយៈ​កាំរស្មី​អ៊ិច​ថាមពល​ខ្ពស់​​ក្នុង​ទីអវកាស៕

  • រ៉ូបូត​ឥណ្ឌា​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​រក​ឃើញ​សារ​ធាតុ​ជា​ច្រើន​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​

    រ៉ូបូត​ឥណ្ឌា​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​រក​ឃើញ​សារ​ធាតុ​ជា​ច្រើន​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​

    រ៉ូបូត​ស្វ័យ​ប្រវត្ត​របស់​ឥណ្ឌា​បាន​បញ្ជាក់​ថា មាន​វត្តមាន​របស់​ស្ពាន់ធ័រ​ និង​សារធាតុ​ផ្សេង​ៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត​នៅ​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់ព្រះ​ចន្ទ​ ក្នុង​ពេល​ស្វែង​រក​ទឹកកក​ បន្ទាប់​ពី​ចុះ​ចត​បាន​ជិត​មួយ​សប្ដាហ៍​។

    យោង​តាម​ប្រកាស​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 29 សីហារបស់​​អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា (ISRO) ក្រៅ​ពី​ស្ពានធ័រ ឧបករណ៍​វិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​រ៉ូបូត​ Pragyaan ក៏​បាន​រកឃើញ​អាលុយមីញ៉ូម ដែក កាល់ស្យូម​ ក្រូមីញ៉ូម ទីតាញ៉ូម ម៉ង់ហ្គាណែស អុកស៊ីសែន និង​ស៊ីលីកុន នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ព្រះចន្ទ​ផងដែរ​។ ការ​រកឃើញ​នេះកើត​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​រ៉ូបូត Pragyaan បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ស្ថានីយ​ Vikram ក្នុង​បេសក​កម្ម Chandrayaan-3 ដែល​បាន​ចុះ​ចត​​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​កាល​ពីថ្ងៃទី 23 សីហា​ 2023​។

    តាម​ផែនការ រ៉ូបូត​ Pragyaan នឹង​ធ្វើ​ការ​ពិសោធ ស្រាវ​ជ្រាវរយៈ​ពេល​ 14 ថ្ងៃ។ ការ​រកឃើញ​ខាងលើ​គឺជា​ការ​ពិសោធ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ដំបូង​របស់​រ៉ូបូត​នេះ​នៅ​ក្នុង​​ដំណើរ​ស្រាវ​ជ្រាវ​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​​។ Pragyaan ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុង​ល្បឿន​ប្រហែល 10 សង់ទីម៉ែត្រ​/វិនាទី​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​ និង​ការ​ខូច​ខាត​ដោយ​សារ​​ឧបសគ្គ​។

    រ៉ូបូត​ខាងលើ​មាន​ទម្ងន់​ 25.9 គីឡូក្រាម​ ប្រហែល​នឹង​សុនក​ពេញវ័យ​មួយ​ក្បាល​។ Pragyaan កំពុង​ស្រាវ​ជ្រាវ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​រ៉ូបូត​ ឬ​អ្នក​អវកាស​ធ្លាប់​ទៅ​ដល់​នាពេល​កន្លង​។ ការរកឃើញ​របស់​រ៉ូបូត​នេះ​មាន​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ចំពោះ​ការ​ស្វែង​យល់​អំពី​វិធី​ទាញ​យក​ទឹក​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ ​ជា​គោល​ដៅ​ដែល​ប្រទេស​នានា​កំពុង​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​។ ទឹក​អាច​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​សម្រាប់មូលដ្ឋាន​របស់​មនុស្ស​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នា​ពេល​អនាគត ក៏ដូច​ជា​អ៊ីដ្រូសែន និង​អុកស៊ីសែន​សម្រាប់​ធ្វើ​ជា​ឥន្ធនៈ​របស់​រ៉ុក្កែត​រុញ​ច្រាន​យាន​អវកាស​ទៅ​កាន់​ភព​អង្គារ​។ល។

    Times of India ឱ្យ​ដឹង​ថា ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវសារធាតុ​ក្នុង​​ស្រទាប់​ដី​របស់​ព្រះ​ចន្ទ រ៉ូបូត​ Pragyaan ក៏​នឹង​ស្វែង​យល់​អំពី​បរិយាកាស​​​របស់​ឋាន​រណបមួយ​នេះ​ផងដែរ​៕

  • ផ្ទាំង​គំនូរ​បុរាណមាន​​រូបភាពឧបករណ៍​​ទំនើប សង្ស័យ​ថាជាករណី​ «​ដំណើរ​ឆ្លង​ពេល​វេលា​»

    ផ្ទាំង​គំនូរ​បុរាណមាន​​រូបភាពឧបករណ៍​​ទំនើប សង្ស័យ​ថាជាករណី​ «​ដំណើរ​ឆ្លង​ពេល​វេលា​»

    ផ្ទាំង​គំនូរ​បុរាណ​តាំង​ពី​ឆ្នាំ 1882 ថ្មី​ៗ​នេះ​បាន​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ខ្លាំង និង​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​លើក​ឡើង​អំពី​រឿង «​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​ពេល​វេលា»​ បន្ទាប់​ពី​ទិដ្ឋភាព​លំអិត​របស់​វា​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​។

    ទំព័រ Daily Star កន្លង​ទៅ​ថ្មី​ៗ​នេះ​បាន​លើក​ឡើង​អំពី​ទ្រឹស្ដី​មួយ​ដ៏​ពិបាក​ឱ្យ​គេ​ជឿ​ ទាក់​ទង​នឹង​ផ្ទាំង​គំនូរ​មួយ​ដែល​បាន​គូរ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 1882 ដោយ​វិចិត្រករ​ R. Josey និង James Archer។ ផ្ទាំង​គំនូរ​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ «The Betrothal» ។

    គំនូរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ថា ជាទិដ្ឋភាព​នៃ​សកម្មភាព​​សន្យា​នឹង​គ្នា​អំពី​គម្រោង​រៀប​ការរបស់​អ្នក​និពន្ធ​​ស្កុតឡែន Robert Burns និង​នារី​ម្នាក់​ឈ្មោះ Mary Campbell នៅ​ក្បែរ​ទន្លេ Ayr នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​ប្រទេស​ស្កុតឡែន​កាល​ពី​​ឆ្នាំ 1786​។

    ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ពេល​ត្រូវ​បាន​ពង្រីក​​ឱ្យ​ធំជាង​មុន​ 10 ដង ផ្ទាំង​គំនូរ​នេះបាន​ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​ម្នា​មាន​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ខ្លាំង​នៅ​ចំពោះ​មុខ​អំណោយ​អនុស្សាវរីយ៍​​រាង​ចតុកោណ​ដែល​មាន​កែង​មូល​។ បើ​ទោះជា​ពិបាក​ឱ្យ​គេ​ជឿ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ខ្លះ​យល់​ថា វត្ថុ​នេះ​មាន​រូប​រាង​ដូច​ទៅ​នឹង​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាត​វៃ​។

    ក្រោយ​ពី​ទ្រីស្ដី​ស្ដីពី​ «ដំណើរ​ឆ្លង​ពេល​វេលា» ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​ករណី​នេះ ចំណាប់​អារម្មណ៍​ក៏​ត្រូវ​បាន​ផ្ដោត​ទៅ​លើ​ The Betrothal ។ ក៏ប៉ុន្តែ ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​ទ្រីស្ដី «ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​ពេល​វេលា» មនុស្ស​ជា​ច្រើន​​ក៏​បានបក​ស្រាយ​ថា នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​គម្ពីរ​សាសនា​ប៉ុណ្ណោះ​។

    យោង​តាម​ទំនៀមទម្លាប់​បុរាណ​របស់​ជនជាតិ​ស្កុតឡែន នៅ​ពេល​ស្បថ​ស្បែ​ គូស្នេហ៍​នឹង​​បង្ហាញ​ភក្ដីភាព​ និង​ការជឿ​ជាក់​របស់​ខ្លួន​ដោយ​ការ​ជូន​គម្ពីរ​សាសនា​ដល់​​គ្នា​នៅ​ក្បែរ​ទន្លេ​​ដែល​មាន​ទឹក​កំពុង​ហូរ។ ដូច្នេះ រូបភាព​ដែលមាន​រាង​ចតុកោណ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទាំង​គំនូរ​បុរាណ​នេះ​ ទំនង​គ្រាន់​តែ​ជា​សៀវ​ភៅ​ដែល​សរសេរ​អំពី​ពាក្យ​សន្យា​ក្នុង​សាសនា​ប៉ុណ្ណោះ មិន​មែន​ជា​​ «ឧបករណ៍​អនាគត» ​អ្វី​នោះឡើយ៕

  • អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ហ្សែន​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​មនុស្ស​​មាន​អាយុ​វែង​​​ជាង​បច្ចុប្បន្ន

    អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ហ្សែន​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​មនុស្ស​​មាន​អាយុ​វែង​​​ជាង​បច្ចុប្បន្ន

    (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) – ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ Rochester បាន​ដាក់បញ្ចូល​ហ្សែន​ពិសេស​មួយ​របស់​កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម ទៅ​ក្នុង​កណ្ដុរ​ប្រភេទធម្មតា និង​បាន​រកឃើញ​ថា ហ្សែន​នេះ​បាន​ជួយ​ឱ្យ​ពួក​វា​មាន​សុខភាព​ល្អ និង​រស់​បាន​យូរ​ជាង​ 4.4%។

    ក្នុង​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​ដ៏អស្ចារ្យមួយ​ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​របស់​សាកលវិទ្យាល័យ​ Rochester នៅ​នីវយ៉ក បាន​បង្ហាញ​វិធី​សាស្ត្រ​ដាក់​បញ្ចូល​ហ្សែន​រស់​បាន​យូរ​របស់​​សត្វ​កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម​ ​(Naked mole-rat) ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ថា Heterocephalus glaber ទៅ​ក្នុង​កណ្ដុរ​ប្រភេទ​ធម្មតា​ដើម្បី​អូស​បន្លាយ​អាយុ​កាល​ និង​កែ​លំអ​សុខភាព​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Nature កាល​ពី​ថ្ងៃទី 23 សីហា​ 2023។

    កណ្ដុរ​ខាងលើ​មាន​ឈ្មោះ​ល្បី​ខ្លាំង​ដោយ​សារ​តែ​សមត្ថភាព​ទប់​ទល់​នឹង​ជំងឺ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​វ័យចំណាស់​ និង​មាន​អាយុ​វែង​ខុស​ធម្មតា​ ពោល​គឺ​វែង​ជាង​ជិត 10 ដង បើ​ធៀប​នឹង​ប្រភេទ​សត្វ​កកេរដែល​មាន​ទំហំ​ប្រហាក់​ប្រហែល​។ អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ខាងលើ​ កាល​ពី​ឆ្នាំ 2020 បាន​រកឃើញ​ហ្សែន​មួយ​ដែល​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​ជួយ​ឱ្យ​វា​រស់​បាន​យូរ​។ ហ្សែន​នេះ​ទទួល​បន្ទុក​ផលិត​អាស៊ីត​ HMW-HA ដែលជា​ម៉ូលេគុល​​ជួយ​បង្កើន​កម្លាំង​របស់​កោសិកា​ក្នុង​ការ​ទប់ទល់​នឹង​​​ភាព​តាន​តឹង និង​រលាក ឆ្លង​រោគ​។

    កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម​ ​(Naked mole-rat) ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ថា Heterocephalus glaber

    កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម​នេះមាន​ HMW-HA ច្រើន​ជាង​ប្រហែល​ 10 ដង បើធៀប​នឹង​មនុស្ស ឬ​ប្រភេទកណ្ដុរ​ដទៃ​។ មូលហេតុ​គឺ​ថា ហ្សែន​ (ហ្សែន hyaluronan synthase 2) ដែល​បង្កើត​ម៉ូលេគុល​នេះ នៅ​លើ​កណ្ដុរ​ខាងលើ​ បាន​បង្ហាញ​ភាព​​ខ្លាំង​ក្លា​ជាង​បណ្ដា​សត្វដទៃ​។

    ក្នុងការ​ស្រាវជ្រាវថ្មី​នេះ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ថា បណ្ដា​កណ្ដុរ​ដែល​មាន​ហ្សែន​របស់​កណ្ដុរគ្មាន​រោម​ Heterocephalus glaber មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​ក្នុងការ​ទប់​ទល់​នឹង​ជំងឺ​មហា​រីក​ស្បែក សុខភាព​ទូទៅ​ត្រូវ​បាន​កែ​លំអ និង​រស់​បាន​យូរ​ជាង 4.4% បើ​ធៀប​នឹង​បណ្ដា​ប្រភេទ​កណ្ដុរ​ធម្មតា​ដែល​កើត​ដំណាល​គ្នា​។

    ការ​រកឃើញ​ថ្មី​នេះ​ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ថា នឹង​បើក​ផ្លូវ​សម្រាប់​ការ​ស្វែង​រក​វិធី​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​មនុស្ស​មាន​សុខភាព​ល្អ​ ពន្យារ​ភាព​ក្មេង និង​រស់​បាន​យូរ​ជាង​បច្ចុប្បន្ន នា​ពេល​អនាគត៕

  • វិស័យ​អវកាស​ឥណ្ឌា​៖ តាំង​ពី​ដឹក​រ៉ុក្កែត​តាម​កង់ រហូត​ដល់​បាន​ឡើង​ដល់​ឋានព្រះចន្ទ

    វិស័យ​អវកាស​ឥណ្ឌា​៖ តាំង​ពី​ដឹក​រ៉ុក្កែត​តាម​កង់ រហូត​ដល់​បាន​ឡើង​ដល់​ឋានព្រះចន្ទ

    អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌាបាន​ទទួល​ជោគ​ជ័យ​ក្រោយ​ពី​ការ​ប្រឹង​ប្រែង​មិន​ឈប់​ឈរ​រយៈ​ពេល​យូរ​ រាប់​ចាប់​តាំង​ពី​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​គ្រឿង​ផ្គុំ​របស់​រ៉ុក្កែត​ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​កង់ និង​រទេះ​គោ​ រហូត​ដល់​បច្ចេក​វិទ្យា​ទំនើប​នាំ​ទៅ​រក​បេសក​កម្ម​ចន្ទ្រាយាន-3 (Chandrayaan-3)។

    ​ថ្ងៃទី 23 សីហា 2023 គឺជា​ថ្ងៃ​ដ៏​អស្ចារ្យ​សម្រាប់​ឥណ្ឌា និង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​។ យាន​អវកាស​ចន្ទ្រាយាន-3 របស់​អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា (ISRO) បាន​ចុះ​ចត​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ នាំ​ឱ្យ​ឥណ្ឌា​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ទី​បួន​បន្ទាប់​ពី​សូវៀត អាម៉េរិក និង​ចិន ដែល​ធ្លាប់​បាន​បញ្ជូន​យានស្វ័យ​ប្រវត្ត​​ទៅ​ចុះ​ចត​នៅ​ទី​នេះ​។ នេះ​បើ​តាម​ទំព័រ Space News។

    ជោគ​ជ័យ​ខាងលើ​ក៏​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ចន្ទ្រាយាន-3 ក្លាយ​ជា​យាន​អវកាស​ដំបូង​គេ​ដែល​បាន​ចុះចត​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​ ជា​ទី​ដែល​មាន​ទឹកកក​ និង​រ៉ែ​មាន​តម្លៃ​ជា​ច្រើន​។​ ជោគ​ជ័យ​របស់​យាន​អវកាស​ឥណ្ឌានឹង​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​នានា​សម្រាប់​ជួយ​ដល់​បេសក​កម្ម​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​អនាគត​។ ឥណ្ឌា​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​នេះ​បន្ទាប់​ពី​បេសកកម្ម Luna-25 របស់​រុស្ស៊ី​បាន​បរាជ័យ​ក្នុងការ​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​។

    ចន្ទ្រាយាន​-1 ដែល​ជា​យាន​អវកាស​ដែល​ធ្លាប់​ហោះ​ជុំវិញ​ព្រះចន្ទ​ក្នុង​ឆ្នាំ 2008 គឺជា​ការ​ប្រឹង​ប្រែង​ដំបូង​របស់​ឥណ្ឌា ដើម្បី​បាញ់​បង្ហោះ​យាន​ចេញ​ពី​ផែនដី​។ នោះ​ក៏​ជា​បេសក​កម្ម​ដំបូង​ដែល​បាន​រក​ឃើញ​ទឹក​លើ​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ ដែល​នេះ​បាន​ជះឥទ្ធិពល​ធំធេង​ដល់​គម្រោង​អវកាស​របស់​អាម៉េរិក និង​ចិន​។ ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​ក៏​ជា​ទីតាំង​ចុះ​ចត​នៃ​​បេសក​កម្ម​ Artemis-3 របស់​អាម៉េរិក​ផងដែរ​។

    ចាប់​ពី​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​គ្រឿង​ផ្គុំ​​របស់​រ៉ុក្កែត​ដោយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​កង់ និង​រទេះ​គោ រហូត​ដល់​បេសក​កម្ម​ចន្ទ្រាយាន-3 រឿង​រ៉ាវ​ស្ដី​ពី​វឌ្ឍនភាព​របស់ ISRO គឺ​ដូច​ទៅ​នឹង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​។ «ជោគ​ជ័យ​ដ៏​មហា​ធំធេង​នេះ​គឺជា​ភ័ស្ដុតាង​បង្ហាញ​អំពី​ការ​ប្រឹង​ប្រែង​មិន​ឈប់​ឈរ​នៃ​​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​របស់​យើង​» នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ធ្លាប់​បាន​សរសេរ​ដូច្នេះ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​។

    ប្រវត្តិរបស់​ ISRO មាន​ចំណុច​ពិសេស​មួយ នោះ​​គឺ​ភាព​ធន់​ ច្នៃ​ប្រឌិត និង​សហការ​។ ISRO ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​កាល​ពី​ឆ្នាំ 1969 និង​រក្សា​កម្មវិធី​ស្រាវជ្រាវ​អវកាស​តាំង​ពី​ឆ្នាំ 1988​ ហើយ​បាន​ផ្ដល់​ទិន្នន័យ​ដ៏មាន​តម្លៃ​ទាក់​ទង​នឹង​ទិដ្ឋភាព​ផែនដី​។ កាមេរ៉ា​ PAN របស់​ពួក​គេ​ធ្លាប់​ជា​កាមេរ៉ា​ស៊ីវិល​ដែល​មាន​កម្រិត​ភាព​ច្បាស់​ខ្ពស់​បំផុត​ មុន​ពេល​ផ្កាយ​រណប​ Ikonos របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ DigitalGlobe នៅ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ បាញ់​បង្ហោះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 1999​។

    ISRO បាន​បាញ់​បង្ហោះ​យាន​អវកាស​ចំនួន 124 លើក ក្នុង​នោះ​ក៏​​មាន​យាន​ 3 គ្រឿង​ទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ និង​ 1 គ្រឿង​ទៅ​កាន់​ភព​អង្គារ​ ព្រម​ទាំង​បាន​ជួយ​ដល់​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​ 424 គ្រឿង​ពី​​ប្រទេស​​នានា​ផងដែរ​។ រ៉ុក្កែត PSLV របស់​ឥណ្ឌា​គឺជា​ជម្រើស​ដំបូង​សម្រាប់​បេសក​កម្ម​ហោះ​ហើរ​ទៅ​កាន់​ទី​អវកាស​ ដោយ​ធ្លាប់​ដាក់​ពង្រាយ​ផ្កាយ​រណប 104 គ្រឿង​ក្នុង​មួយ​ជើង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​ 2017 ដែល​ជា​កំណត់​ត្រា​ពិភព​លោក រហូត​ដល់​បេសកកម្ម​ Transporter-1 របស់ SpaceX យក​ឈ្នះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2021​។

    ឆ្នាំ 2018 ISRO បាន​ដំឡើង​ប្រព័ន្ធ​កំណត់​ទិស​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា NavlC ដើម្បី​ជំនួស​ GPS របស់​អាម៉េរិក និង​ប្រព័ន្ធ​កំណត់​ទិស​របស់​រុស្ស៊ី ចិន សហភាព​អឺរ៉ុប និង​ជប៉ុន​។


    បណ្ដា​បេសកកម្ម​ ចន្ទ្រាយាន ឬ​ចន្ត្រាយាន (Chandrayaan) បាន​បង្ហាញ​ថា ឥណ្ឌា​កំពុងក្លាយ​ជា​​ម្ចាស់​មួយ​របស់​​វិស័យ​បច្ចេកវិទ្យា​ដឹក​ជញ្ជូន​ធុន​ធ្ងន់​។ ជោគ​ជ័យ​កន្លង​មក​បាន​បញ្ជាក់​ថា ឥណ្ឌា​មាន​លទ្ធភាព​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​អនុវត្ត​គម្រោង​នានា​នៅ​ឋានព្រះ​ចន្ទ​ក្នុងពេល​អនាគត​៕

  • របក​គំហើញ​ថ្មី​! ភព​ចំនួន​ 7 ដូច​ផែនដី ទំនង​ជា​កំពុង​មាន​ផ្ទុក​ភាវៈ​រស់​

    របក​គំហើញ​ថ្មី​! ភព​ចំនួន​ 7 ដូច​ផែនដី ទំនង​ជា​កំពុង​មាន​ផ្ទុក​ភាវៈ​រស់​

    ផ្កាយ​ TRAPPIST-1 បាន​ក្លាយជា​ទី​ជជែក​វែក​ញែក​តាំង​ពី​យូរ​មក​ហើយ នៅ​ពេល​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​កត្តា​មួយ​ចំនួន​ពី​ផ្កាយ​មេ​ និង​កត្តា​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​បណ្ដា​ភព​នេះ ​អាច​រារាំង​លទ្ធភាព​កកើត​ជីវិត​។

    ក៏ប៉ុន្តែ​ លទ្ធផល​នៃការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ដែល​ទើប​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ Nature ដែល​នាំ​មុខ​ដោយ​តារា​វិទូ Frank Selsis មក​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Bordeaux (បារាំង​) បាន​នាំ​មក​នូវ​ដំណឹង​ល្អ​ដ៏​ធំ​មួយ​។

    TRAPPIST-1 គឺជា​ផ្កាយ​ក្រិន​ពណ៌​ក្រហម​មួយ​ដួង​ មាន​ទំហំ​តូច​ខ្លាំង និង​ត្រជាក់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​ឆ្ងាយ​ណាស់​ ហើយមាន​ចម្ងាយ​​ពី​ផែនដី​ត្រឹម​តែ​ 40 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ប៉ុណ្ណោះ​។

    ភព​ទាំង​ 7 របស់​ផ្កាយ TRAPPIST-1 មាន​ទំហំ​ និង​រូប​រាង​ខុសៗ​គ្នា និង​សុទ្ធ​តែ​មាន​ចំណុច​ពិសេស​មួយ​ចំនួន​ដែល​ដូច​ទៅ​នឹង​ផែនដី ដែល​អាច​គាំទ្រ​ដល់​ភាវៈ​រស់​។

    អ្វីដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចាប់​អារម្មណ៍​ជាង​គេ​​គឺ ភព​ទាំង​ 7 នេះ​សុទ្ធ​តែ​មាន​លទ្ធភាព​ខ្ពស់​ អាច​ផ្ទុក​ទឹក​រាវ​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ ឬ​នៅ​ក្រោម​ដី​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ មាន​ឧបសគ្គ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​​នា​ពេល​កន្លង​។ ភាព​ចម្លែក​របស់​ «ភព​មហាសមុទ្ឬ» មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ចំណោម​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ព្រួយ​បារម្ភ​។ ពួក​គេ​យល់​ថា ការ​ដែល​ពួក​វា​មាន​ទឹក​ច្រើន​ពេក​ធៀប​នឹង​ផែនដី​ នឹង​បង្ក​ផល​វិបាក​ដល់​ភាវៈ​រស់​។

    ក្ដី​បារម្ភ​ធំ​បំផុត​នៅ​តែ​ជា​ផ្កាយ​មេ​ TRAPPIST-1។ ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម​នេះ​ត្រជាក់មែន​ពិត​ ប៉ុន្តែដោយ​សារ​តែ​​វា​មាន​​វិទ្យុ​សកម្ម​​​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​ ដូច្នេះ​ទឹក​ក្នុង​បរិយាកាស​ប្រាកដ​ជា​ត្រូវ​ហួត​ទៅ​ក្នុង​ទីអវកាស​ ហើយ​ពួក​វា​នឹង​ក្លាយ​ជា​ «ភព​សុក្រ​» របស់​ផ្កាយ​ TRAPPIST-1 ជំនួស​ឱ្យ​ផែនដី​។

    ទោះយ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ បណ្ឌិត​ Selsis ឱ្យ​ដឹង​ថា ពន្លឺ​ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម​ដូច TRAPPIST-1 ត្រូវ​​ថយចុះ​ទៅ​តាម​ពេល​វេលា​ ដែល​នេះ​មាន​ន័យ​ថា អនាគត​របស់​ពួក​វា​នៅ​តែ​អាច​មាន​ទឹក​។

    រូប​មន្ត​ដែល​លោក Frank Selsis និង​សហការី​បាន​អភិវឌ្ឍ បង្ហាញ​ថា TRAPPIST-1 ដំបូង​ឡើយ​គឺពិត​ជា​បាន​ដុត​កម្ដៅ​ភព​ទាំង​ 7 របស់​វា​ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​តែ​ជា​ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម ដូច្នេះ​វា​នឹង​មិន​មាន​កម្ដៅ​ច្រើន​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​ដុត​រំលាយ​សម្បក​ខាង​លើ​ និង​ស្រទាប់​បន្ទាប់​របស់​បណ្ដា​ភព​ម៉ាក់ម៉ា​នេះ​។

    ប្រការ​នេះ​មាន​ន័យ​ថា មាន​ទឹក​ជា​ច្រើន​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ថ្ម​ ពោល​គឺថា​ ការ​ដែល​បណ្ដា​ភព​នេះ​លិច​ទឹក​ គឺនាំ​មក​នូវ​​ផល​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ផងដែរ​។ ក្នុង​ពេល​ដែល​ផ្កាយ​មេ​ចុះ​ត្រជាក់​ បណ្ដា​មហា​សមុទ្រ​ទឹក​រាវ​ក៏​ទំនង​ជា​បាន​កើត​ឡើង​ ហើយ​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ​អាច​មាន​ភាវៈ​រស់​​ប្រកប​ដោយ​ភាព​សម្បូរ​បែប​។

    យោង​តាម​ទំព័រ Space ការ​រក​ឃើញ​ខាង​លើ​ មិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មាន​ក្ដីសង្ឃឹម​ច្រើន​ជាង​មុន​នោះ​ទេ តែក៏​បង្កើន​ឱកាស​ច្រើន​ដើម្បីអាច​​បញ្ចាក់​​បាន​ថា មនុស្ស​ជាតិ​មិន​មែន​នៅ​ឯកា​ក្នុង​​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវ៉េ ឬ​ចក្រ​វាល​ទាំង​មូល​ឡើយ​ ព្រោះ​ថា ផ្កាយ​ដូច TRAPPIST-1 គឺជា​ផ្កាយ​ដែល​មាន​ច្រើន​ជាង​​គេ​នៅ​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​​របស់​ផែនដី​៕

  • យន្តហោះ​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង​របស់​ណា​សា ត្រៀម​ហោះហើរ​សាកល្បង

    យន្តហោះ​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង​របស់​ណា​សា ត្រៀម​ហោះហើរ​សាកល្បង

    យន្តហោះ​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង X-59 ត្រូវបាន​គេ​ជឿថា នឹង​ហោះហើរ​យ៉ាង​ស្ងាត់​នៅលើ​តំបន់​ដីគោក មិន​ដូច​ទៅនឹង​យន្តហោះ Concorde ដែល​លាន់​កក្រើក​មេឃ។

    X-59 QuessT (Quiet SuperSonic Technology) គឺជា​យន្តហោះ​ប្រតិកម្ម​រហ័ស​កំណែ​សាកល្បង​ឆ្ពោះ​ទៅរក​ការកាត់បន្ថយ​សំឡេង​ផ្ទុះ​ដែល​កើតឡើង​នៅពេល​យន្តហោះ​បំបែក​រនាំង​សំឡេង។ ជំនួស​ឱ្យ​ការបញ្ចេញ​សំឡេង​លាន់​កក្រើក​មេឃ​នៅពេល​យន្តហោះ​ធ្វើដំណើរ​ក្នុង​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង (Mach 1 ឬ 1,235 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង) X-59 បញ្ចេញ​សំឡេង​ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង​សំឡេង​បិទទ្វារ​ឡាន​ប៉ុណ្ណោះ។

    ក្រុមហ៊ុន Lockheed Martin ដែល​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​យន្តហោះ​ប្រតិកម្ម​គំរូ​នៅ​រោងចក្រ​ផលិត​យន្តហោះ Skunk Works ក្នុង​តំបន់ Palmdale នៃ​រដ្ឋ California បាន​ចែករំលែក​វីដេអូ​បង្ហាញ​អំពី​ទិដ្ឋភាព X-59 ត្រូវបាន​បើកបរ​ចេញពី​ឃ្លាំង និង​ត្រៀមខ្លួន​សម្រាប់​ការហោះហើរ​សាកល្បង។ នេះ​បើតាម Space ចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី 04 សីហា។

    វីដេអូ​នេះ​បង្ហាញ​រូបរាង​ពិសេស​របស់ X-59 ដែលមាន​ក្បាល​ស្រួច ប្រវែង 11.5 ម៉ែត្រ។ យន្តហោះ​នេះ​មាន​ប្រព័ន្ធ​អេក្រង់​មើល​ខាងក្រៅ (XVS) ដែល​អនុញ្ញាតឱ្យ​ពី​ឡុ​ត​មើល​ទិដ្ឋភាព​ខាងក្រៅ​តាម​រយៈ​​អេក្រង់។

    បន្ទាប់ពី​ដំឡើង X-59 រួចរាល់ ក្រុមការងារ​របស់​ណា​សា និង Lockheed Martin នឹងធ្វើ​ការ​សាក​ល្បង​នៅលើ​ដី មុនពេល​ហោះហើរ។ ការហោះហើរ​សាកល្បង​នឹងធ្វើ​ឡើង​ពីលើ​តំបន់​ដែលមាន​ប្រជាជន​រស់នៅ ដើម្បី​ប្រមូល​ទិន្នន័យ​ស្ដីពី​ការ​ប្រតិកម្ម​របស់​មនុស្ស​ទៅនឹង​សំឡេង​របស់ X-59 មុននឹង​ដាក់ពាក្យ​ស្នើ​សូម​ការអនុញ្ញាត​ពី​អាជ្ញាធរ សម្រាប់​ការធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​លើ​យន្តហោះ​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង​នេះ។

    យន្តហោះ​នេះ​មាន​ប្រព័ន្ធ​អេក្រង់​មើល​ខាងក្រៅ (XVS) ដែល​អនុញ្ញាតឱ្យ​ពី​ឡុ​ត​មើល​ទិដ្ឋភាព​ខាងក្រៅ​តាម​រយៈ​​អេក្រង់

    សកម្មភាព​ហោះហើរ​ពីលើ​តំបន់​ដីគោក​នៅ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ត្រូវបាន​ហាមឃាត់​តាំងពី​ឆ្នាំ 1973។ ណា​សា​សង្ឃឹមថា ការអភិវឌ្ឍ​យន្តហោះ​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង​នេះ​អាចជួយ​កាត់បន្ថយ​ពេល​វេលា​នៃ​ការហោះហើរ​ក្នុងប្រទេស ចុះមក​នៅ​ពាក់កណ្ដាល​នាពេល​អនាគត​ដ៏​ខ្លី​ខាងមុខ៕

    យន្តហោះ​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង X-59

    សំឡេង​ផ្ទុះ​ដែល​កើត​ឡើង​ពេល​យន្តហោះ​មាន​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង