ស្លាប់ - La Reine Media

ផ្កាយមួយដួងនឹងផ្ទុះក្នុងឆ្នាំ 2024 ហើយអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេ

នៅកណ្ដាលកញ្ចុំផ្កាយ Hercules នឹងមានវត្ថុអវកាសមួយដែលមើលទៅដូចផ្កាយថ្មីទើបបង្ហាញខ្លួននៅលើផ្ទៃមេឃ។

យោងតាម Science Alert ហេតុការណ៍ផ្ទុះផ្កាយជិតនឹងកើតឡើងរបស់ T Coronae Borealis ដែលជាផ្កាយមួយគូ រួមមាន «ផ្កាយខ្មោចឆៅ» មួយដួង និងជនរងគ្រោះរបស់វា នឹងបញ្ចេញពន្លឺរហូតដល់ថ្នាក់មនុស្សនៅលើផែនដីអាចមើលឃើញវាដោយភ្នែកទទេ។

T Coronae Borealis ធ្លាប់បានផ្ទុះម្ដងរួចហើយកាលពីឆ្នាំ 1946។ យោងតាមការគណនារបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅអង្គការណាសា ផ្កាយភ្លោះ T Coronae Borealis នឹងត្រូវផ្ទុះម្ដងទៀត នៅចន្លោះពីខែកុម្ភៈ ដល់ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2024។

បច្ចុប្បន្ន វាមិនទាន់ផ្ទុះ ដូច្នេះ អ្នកដែលចូលចិត្តវិស័យតារាសាស្ត្រ អាចទន្ទឹមរង់ចាំមើលព្រឹត្តិការណ៍នេះ ចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ដាច់ខែកញ្ញា។

តាមរយៈភ្នែកទទេ អ្នកនឹងបានឃើញចំណុចដែលភ្លឺមួយដូចទៅនឹងផ្កាយថ្មីមួយដួងទើបរះនៅកណ្ដាលកញ្ចុំផ្កាយ Hercules ជាទីដែលផ្កាយមួយគូខាងលើកំពុងស្ថិតនៅ។ ក្នុងនោះ ពន្លឺរបស់វា ភ្លឺស្មើនឹងផ្កាយ North Star។

T Coronae Borealis គឺជាប្រព័ន្ធផ្កាយមួយដែលបានឈានចូលដល់ដំណាក់កាលស្លាប់។ បច្ចុប្បន្ន វារួមមាន ផ្កាយយក្សក្រហមមួយដួង និងកូនផ្កាយក្រិនពណ៌ស (White Dwarf) មួយដួង។ កូនផ្កាយក្រិនពណ៌សនេះ ដើរតួជាផ្កាយខ្មោចឆៅ ខណៈដែលផ្កាយយក្សក្រហមគឺជាជនរងគ្រោះរបស់វា។

កូនផ្កាយក្រិនពណ៌សនេះ ចេះតែជះកម្លាំងសម្ពាធ ហែកសាច់ផ្កាយយក្សក្រហមជាបន្តបន្ទាប់។ នៅពេលសម្ពាធធំគ្រប់គ្រាន់ ផ្កាយយក្សក្រហមនឹងផ្ទុះទៅតាមវដ្ដមួយនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដែលត្រូវបានហៅថា ហេតុការណ៍ផ្ទុះណូវ៉ា ដោយបញ្ចេញវត្ថុធាតុមួយផ្នែករបស់វាទៅក្នុងបរិយាកាស។

វត្ថុធាតុពីផ្កាយយក្សក្រហមដែលត្រូវបានបំបែកចេញ ក៏ត្រូវបានកូនផ្កាយក្រិនពណ៌ស ស៊ីជាចំណី ក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ដូច្នេះ អ្នកអាចតាមដានគយគន់ព្រឹត្តិការណ៍នេះជាច្រើនថ្ងៃផងដែរ។

រហូតដល់ថ្ងៃណាមួយនោះ ផ្កាយយក្សក្រហមនឹងត្រូវផ្កាយក្រិនពណ៌ស ហែកស៊ីវត្ថុធាតុរហូតដល់ឆ្អែត «បែកពោះ»។ ពេលនោះ ផ្កាយមួយគូនេះនឹងត្រូវផ្ទុះដំណាលគ្នា និងខ្លាំងក្លាជាងការផ្ទុះរបស់វានាពេលកន្លង នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលហៅថា «ហេតុការណ៍ផ្ទុះស៊ុបពើណូវ៉ា»។

ផ្កាយយក្សក្រហមគឺជាបណ្ដាផ្កាយដែលកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាល «ដង្ហើមចង្រិត» ពេលដែលជិតអស់ថាមពល។ ព្រះអាទិត្យរបស់មនុស្ស នៅសល់ 5 ពាន់លានឆ្នាំទៀត ក៏នឹងក្លាយជាផ្កាយយក្សក្រហម។

ក្រោយការផ្ទុះណូវ៉ា និងការផ្ទុះស៊ុបពើណូវ៉ា អ្វីដែលនៅសេសសល់ នឹងប្រមូលផ្ដុំគ្នា ក្លាយជាកូនផ្កាយក្រិនពណ៌ស ដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលនឹងភពផែនដី ប៉ុន្តែមានផ្ទុកថាមពលមហិមា។

តាមការគណនា ក្រោយរយៈពេលប្រហែល 10 ពាន់លានឆ្នាំទៀត ពោលគឺប្រហែល 5 ពាន់លានឆ្នាំដែលបានក្លាយជាផ្កាយយក្សក្រហម ព្រះអាទិត្យរបស់មនុស្សនឹងក្លាយទៅជាកូនផ្កាយក្រិនពណ៌ស៕

March 4, 2024

ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នរបស់យានរុករកភាវៈរស់របស់ណាសាលើភពអង្គារ

មូលហេតុពិតប្រាកដដែលនៅពីក្រោយ «ការស្លាប់» របស់យានស្វែងរកភាវៈរស់ Ingenuity ទើបតែត្រូវបានបង្ហើបឱ្យដឹងនៅក្នុងរូបដែលថតដោយមិត្តរួមការងាររបស់វា។

Ingenuity គឺជាយានស្រាវជ្រាវដែលមានរូបរាងជាកូនឧទ្ធម្ភាគចក្រ ដែលបានចុះចតជាមួយនឹងយាន Perseverance លើផ្ទៃភពអង្គារ កាលពីខែកុម្ភៈ 2021។

Ingenuity គឺជាអ្នកនាំផ្លូវរបស់ Perseverance ដែលមានមាឌធំជាង និងបំពាក់ឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រច្រើន។ បន្ទាប់ពី Ingenuity បានបញ្ចប់បេសកកម្មរបស់ខ្លួនដោយឧបទ្ទវហេតុកាលពីចុងខែមករាឆ្នាំនេះ ណាសានៅតែបន្តស្វែងរកមូលហេតុនៃបញ្ហានេះ។

មុននោះ ណាសាយល់ថា បញ្ហាបាក់ស្លាបចក្រ គឺជាមូលហេតុដែលនាំឱ្យ Ingenuity ជួបត្រូវ «ស្លាប់»។ វាទំនងជាបានធ្លាក់ពីកម្ពស់មួយម៉ែត្រ នៅពេលកំពុងចុះចត នាំឱ្យស្លាបចក្រត្រូវបាក់។

ក៏ប៉ុន្តែ រូបថតថ្មីដែលត្រូវបានថត និងបញ្ជូនមកកាន់ផែនដីដោយយាន Perseverance ក្រោយពីការស្វែងរកមិត្តរួមការងារ អស់មួយរយៈពេល បង្ហាញថា ស្ថានភាពរបស់ Ingenuity ធ្ងន់ធ្ងរជាងការសន្និដ្ឋានមុននេះទៅទៀត។ នេះបើតាម Space.com។

នៅក្នុងរូបថតថ្មីបំផុត Ingenuity បានបាត់បង់ស្លាបចក្រមួយទាំងស្រុង នៅក្នុងចំណោមស្លាបចក្រទាំងបួនរបស់វា។

ណាសាឱ្យដឹងថា សេណារីយ៉ូដែលអាចកើតឡើងបំផុតគឺ ដោយសារតំបន់ដែល Ingenuity ចុះចតចុងក្រោយ និងបានជួបបញ្ហានេះ គឺសុទ្ធតែជាដីខ្សាច់ ខណៈវាមិនអាចមើលឃើញផ្ទៃដីតាមភាពជាក់ស្ដែង នៅពេលចុះចត នាំឱ្យវាត្រូវផ្អៀង ហើយស្លាបក៏ត្រូវកាប់ទៅលើដីពេញទំហឹង។

បើទោះជានោះគឺជាដំណឹងអាក្រក់ ប៉ុន្តែ Ingenuity បានបង្ហាញអំពីសមត្ថភាពដ៏អស្ចារ្យ បន្ទាប់ពីដំណើរការបានពីរឆ្នាំនៅលើភពអង្គារ គ្រាដែលគម្រោងដំបូង ណាសាបានរំពឹងថា Ingenuity អាចដំណើរការល្អក្នុងរយៈពេលតែ 30 ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ៕

នៅក្នុងរូបថតថ្មីបំផុត Ingenuity បានបាត់បង់ស្លាបចក្រមួយទាំងស្រុង នៅក្នុងចំណោមស្លាបចក្រទាំងបួនរបស់វា។

March 2, 2024

ណាសារកឃើញឧទ្ធម្ភាគចក្រលើភពអង្គារ ដែលជួបគ្រោះថ្នាក់នៅតំបន់ដែលអាចមានផ្ទុកភាវរស់

យានអវកាស Perseverance បានបញ្ជូនរូបភាពស្ដីពីដៃគូសហការដែលបាន «ស្លាប់» របស់ខ្លួន មកកាន់ផែនដី។

នៅក្នុងរូបភាពដែលទើបត្រូវបានណាសាប្រកាស យានអវកាស Ingenuity ដែលជារ៉ូបូតឧទ្ធម្ភាគចក្ររបស់មនុស្សនៅលើភពអង្គារ កំពុងដេកស្ងៀមតែឯងនៅលើវាលខ្សាច់។ វាទើបត្រូវបានប្រកាសថា បានបញ្ចប់បេសកកម្មតាមរកភាវរស់នៅលើភពក្រហមនេះ។

យោងតាម Space.com រូបភាពនេះត្រូវបានយានរ៉ូបូត Perseverance ជាមិត្តរួមការងាររបស់ Ingenuity ថតនៅវេលាម៉ោង 13 និង 5 នាទី ថ្ងៃទី 4 កុម្ភៈ ម៉ោងក្នុងតំបន់នៅលើភពអង្គារ ក្រោយពី Perseverance បានចំណាយពេលច្រើនថ្ងៃក្នុងការស្វែងរក។

មុននោះ Ingenuity បានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយណាសា កាលពីពាក់កណ្ដាលខែមករា 2024។ បញ្ហានេះត្រូវបានរកឃើញថា កើតឡើងដោយសារឧទ្ធម្ភាគចក្រនេះធ្លាក់ក្នុងពេលចុះចត។

ឧទ្ធម្ភាគចក្រ Ingenuity និងយាន Perseverance បានចុះចតលើភពអង្គារកាលពីខែកុម្ភៈ 2021។ ពួកវាមានភារកិច្ចតាមរកភាវរស់នៅភពក្រៅផែនដី ពោលគឺនៅតំបន់ Jezero Crater របស់ភពអង្ការ ជាទីដែលធ្លាប់មានបឹងទឹក និងវាលរាបកាលពីបុរាណ។

Ingenuity មានភារកិច្ចហោះហើរស៊ើបការណ៍ ដើម្បីជួយ Perseverance ដែលបំពាក់ឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រជាច្រើនមុខ កំណត់ទិសដៅក្នុងការតាមរកដាននៃជីវិត។

Ingenuity ត្រូវបានណាសាកំណត់ពេលវេលា 30 ថ្ងៃ ក្នុងការបំពេញបេសកកម្ម ខណៈដែល Perseverance ត្រូវបានកំណត់ពេលវេលាជិត 2 ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែ Ingenuity បានធ្វើការមិនឈប់ឈរក្នុងរយៈពេល 3 ឆ្នាំកន្លង គ្រាដែលរ៉ូបូត Perseverance នៅតែមានស្ថានភាពល្អ ហើយអាចចំណាយពេលធ្វើការលើភពអង្គារបានច្រើនឆ្នាំទៀត។

នៅលើភពអង្គារ ក្រៅពីយានទាំងពីរគ្រឿងខាងលើ ណាសាក៏នៅមានរ៉ូបូតមួយទៀតដែលដូចទៅនឹង Perseverance ប៉ុន្តែជាកំណែចាស់ជាង នោះគឺ Curiosity។ យាននេះបានធ្វើសកម្មភាពលើភពអង្គារតាំងពីឆ្នាំ 2011 ហើយមកដល់បច្ចុប្បន្ន វានៅតែមានស្ថានភាពល្អប្រសើរ៕

February 7, 2024

របកគំហើញថ្មីស្ដីពី «បទពិសោធន៍ជិតស្លាប់»៖ ខួរក្បាលនៅតែដំណើរការបានរហូតដល់ 60 នាទី ក្រោយពីបេះដូងឈប់ដើរ

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា ខួរក្បាលរបស់មនុស្សនៅតែអាចដំណើរការបានរហូតដល់មួយម៉ោង ក្រោយពីបេះដូងរបស់ពួកគេលែងដើរ។

រលកសញ្ញាខួរក្បាល រួមនឹងការស្រមៃអំពីជីវិតរបស់អ្នកជំងឺ អាចបកស្រាយបាននូវអ្វីដែលហៅថា «បទពិសោធន៍ជិតស្លាប់»។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវកាលពីពេលថ្មីៗនេះបង្ហាញថា ក្នុងចំណោម 10 នាក់ដែលបានចូលរួមពិសោធន៍ គឺមានមនុស្ស 4 នាក់អាចរៀបរាប់ឡើងវិញនូវអ្វីដែលកើតឡើងនៅក្នុងអារម្មណ៍ បន្ទាប់ពីពួកគេបានជួបនឹងស្ថានភាពជិតស្លាប់។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវឱ្យដឹងថា ជារៀងរាល់ឆ្នាំ មានមនុស្សពី 350,000 នាក់ ដល់ 750,000 នាក់នៅ សហរដ្ឋអាម៉េរិក ជួបករណីបេះដូងឈប់ដើរ ពោលគឺប្រហែលពី 1,000 ទៅ 2,000 នាក់/ថ្ងៃ ហើយអត្រានៃការរួចពីការស្លាប់គឺ 10% ដែលប្រហែលនឹងពី 100 ទៅ 200 នាក់។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវត្រូវបានធ្វើឡើងតាំងពីឆ្នាំ 2015 និងប្រកាសកាលពីដើមឆ្នាំ 2023 នៅលើទស្សនាវដ្ដី Resuscitation។

ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 3 ឆ្នាំនៃការស្រាវជ្រាវ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានធ្វើការតាមដានអ្នកជំងឺដែលជួបបញ្ហាបេះដូងឈប់ដើរចំនួន 567 ករណី ក្នុងនោះមាន 53 ករណីត្រូវបានសង្គ្រោះ ហើយក្នុងចំណោមនេះមាន 28 នាក់អាចឆ្លើយសំណួរសម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ។

ក្នុងចំណោមមនុស្ស 28 នាក់ខាងលើ មាន 11 នាក់ឱ្យដឹងថា ពួកគេទទួលបានបទពិសោធន៍ ឬអារម្មណ៍ដូចទៅនឹងអ្វីដែលបានកើតឡើងក្នុងពេលបេះដូងឈប់ដើរ, 6 នាក់ឱ្យដឹងថា បានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍ផុតពីការស្លាប់ និង 3 នាក់និយាយថា មានអារម្មណ៍ដូចជាសុបិន។

ខួរក្បាលនៅតែដំណើរការបានរហូតដល់ 60 នាទី ក្រោយពីបេះដូងឈប់ដើរ

ពួកគេទាំងនេះ គ្មានអ្នកណាម្នាក់ពិតជាដឹងច្បាស់ថា បានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍ជាក់ស្ដែងឡើយ។ អ្នកជឺងឺម្នាក់ៗ សុទ្ធតែមានអារម្មណ៍ ឬបានឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍ដោយឡែករបស់ខ្លួនក្នុងពេលបេះដូងឈប់ដើរ រួមមានដូចជា បានជួបសាច់ញាតិដែលបានស្លាប់ និងទទួលបានការណែនាំថា «ចូរត្រឡប់ទៅវិញ»។ អ្នកខ្លះក៏ស្រមៃឃើញថា ព្រលឹងរបស់ពួកគេចេញផុតពីរាងកាយ និងឈរមើលវេជ្ជបណ្ឌិតកំពុងជួយសង្គ្រោះ ឬនឹកឃើញដល់អតីតកាល។ល។

ជារួម លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះបានបង្ហាញថា សកម្មភាពរបស់ខួរក្បាលអ្នកជំងឺនៅតែដំណើរការបានរហូតដល់ 60 នាទី ក្រោយពីបេះដូងបានចាប់ផ្ដើមឈប់ដើរ និងចាប់ផ្ដើមត្រូវបានជួយសង្គ្រោះពីវេជ្ជបណ្ឌិត៕

December 27, 2023

បរិភោគក្រោយម៉ោងនេះ ហានិភ័យដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលនឹងកើនបន្ថែម 28 ភាគរយ

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវរយៈពេល 7 ឆ្នាំ និងបានរកឃើញថា ពេលវេលានៃការបរិភោគអាហារពេលល្ងាច អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបេះដូង និងបង្កើនហានិភ័យកើតជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ដែលនាំឱ្យស្លាប់មួយចំហៀងខ្លួនជាដើម។

ក្រុមអ្នកជំនាញមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Sorbonne Paris Nord នៃប្រទេសបារាំង បានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ វាយតម្លៃស្ថានភាពសុខភាពរបស់មនុស្ស 103,389 នាក់ នៅក្នុងរង្វង់ 7 ឆ្នាំ ហើយបានរកឃើញថា ការបរិភោគអាហារពេលល្ងាចមុនម៉ោង 20 (ម៉ោង 8 យប់) នឹងល្អសម្រាប់សុខភាព។ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានពិនិត្យមើលកាលវិភាគនៃការបរិភោគអាហាររបស់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តដែលបានកត់ត្រាចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2009 ដល់ 2022។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានជាតិស្រាវជ្រាវផ្នែកសុខាភិបាល និងសុខភាពបារាំង ដែលបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី 14 ធ្នូ 2023 ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវរកឃើញថា 1/3 នៃអ្នកស្ម័គ្រចិត្តខាងលើ បរិភោគអាហារពេលល្ងាចមុនម៉ោង 8 យប់ ខណៈដែល 1/3 ផ្សេងទៀតបរិភោគនៅម៉ោង 9 យប់។ ក្នុងដំណាក់កាលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវ មានប្រហែល 2,000 ករណី កើតជំងឺបេះដូង។

នៅពេលពិនិត្យទៅលើពេលវេលានៃការបរិភោគអាហារពេលល្ងាចរបស់អ្នកដែលកើតជំងឺបេះដូងទាំងនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា អ្នកបរិភោគក្រោយម៉ោង 9 យប់ មានហានិភ័យកើតស្ត្រូក (ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល) ឬអាការខ្វះឈាមខួរក្បាលមួយរយៈពេលខ្លី ខ្ពស់ជាង 28% បើធៀបនឹងអ្នកដែលបរិភោគអាហារមុនម៉ោង 8 យប់៕

December 19, 2023

អាម៉េរិកអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងដំបូងគេលើពិភពលោកដែលទប់ស្កាត់ជំងឺគ្រុនឈីក

រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឪសថអាម៉េរិក (FDA) កាលពីថ្ងៃទី 09 វិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2023 បានអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងដំបូងគេលើពិភពលោកដែលទប់ស្កាត់ការឆ្លងជំងឺគ្រុនឈីកពីមូសដែលមានផ្ទុកវីរុស Chikungunya។

សារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយថា នៅក្នុងរបាយការណ៍មួយ FDA ឱ្យដឹងថា វ៉ាក់សាំងទប់ស្កាត់ជំងឺដែលកើតឡើងដោយសារវីរុស Chikungunya ត្រូវបានអនុម័តឱ្យប្រើប្រាស់សម្រាប់មនុស្សដែលមានអាយុចាប់ពី 18 ឆ្នាំឡើងទៅ ដែលប្រឈមនឹងហានិភ័យឆ្លងខ្ពស់ជាងគេ។ វ៉ាក់សាំងនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុន Valneva របស់អឺរ៉ុប ហើយថា នឹងត្រូវបានដាក់លក់ក្នុងទីផ្សារក្រោមឈ្មោះថា Ixchiq។

ការអនុម័តរបស់ FDA នេះ ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបង្កើនល្បឿននៃការដាក់ពង្រាយវ៉ាក់សាំង Ixchiq នៅតាមបណ្ដាប្រទេសដែលសម្បូរវីរុស Chikungunya ជាងគេ មានជាអាទិ៍ ទ្វីបអាហ្វ្រិក តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងតំបន់មួយចំនួននៅទ្វីបអាម៉េរិកជាដើម។

ជំងឺគ្រុនឈីកបង្កឡើងដោយវីរុស Chikungunya ឬហៅថា វីរុសឈីក និងបណ្ដាលមកពីមូសខ្លាញី Aedes aegypti (the yellow fever mosquito) ខាំ ជាពិសេសនៅពេលថ្ងៃ ហើយអាចកើតមានចំពោះមនុស្សគ្រប់វ័យ និងឆ្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅមនុស្សម្នាក់ផ្សេងទៀត។

មជ្ឈមណ្ឌលជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺគ្រុនចាញ់ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្រ្ត និងបាណកសាស្រ្ត នៃក្រសួងសុខាភិបាលកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ជំងឺគ្រុនឈីកមានរោគសញ្ញាសំខាន់ៗចំនួនបី រួមមាន គ្រុនក្តៅពី 3 ទៅ 4 ថ្ងៃ, ឈឺសន្លាក់ឆ្អឹង និងមានស្នាមកន្ទួល ឬក្រហមលើស្បែកដូចកើតស្អូច ឬកញ្ជ្រឹល។ ជំងឺគ្រុនឈីកមិនបណ្តាលឱ្យអ្នកជំងឺស្លាប់ លើកលែងតែវាកើតរួមគ្នាជាមួយជំងឺផ្សេងៗ ដូចជាជំងឺគ្រុនឈាម គ្រុនចាញ់ ឬជំងឺរលាកស្រោមខួរជាដើម។

យោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) រាប់ចាប់តាំងពីត្រូវបានរកឃើញលើកដំបូងនៅប្រទេសតង់ហ្សានីកាលពីឆ្នាំ 1952 វីរុសឈីកនេះបានឆ្លងរាលដាលដល់ប្រទេស និងដែនដីជាង 110 រួចហើយ។

AFP ឱ្យដឹងថា អ្នកជំនាញផ្នែកសុខាភិបាលសាធារណៈបានសម្ដែងការព្រួយបារម្ភថា វីរុស Chikungunya អាចបង្កឱ្យមានវិបត្តិសុខភាពសកលនៅក្នុងពេលអនាគត នៅពេលការប្រែប្រួលអាកាសធាតុជំរុញឱ្យមូសចម្លងវីរុសនេះទៅកាន់តំបន់ថ្មីៗនៅទូទាំងពិភពលោក៕

November 14, 2023

ណាសារកឃើញផ្កាយពីរដួងបុកគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លារហូតដល់ «បង្កើតបានជាមាស»

ដោយការប្រើប្រាស់តេឡេស្កុបអវកាស James Webb (JWST) ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញករណីផ្ទុះកាំរស្មីហ្គាម៉ា (GRB) ដ៏មហាចែងចាំង។ នេះគឺជាករណីប៉ះទង្គិចគ្នាដ៏ខ្លាំងក្លារវាងផ្កាយណឺត្រុងពីរដួង។

ករណីផ្ទុះក្នុងទីអវកាសដ៏កម្រដែលត្រូវបានហៅថា គីឡូណូវ៉ា (Kilonova) នេះ ខ្លាំងរហូតដល់អាចបង្កើតបានជាមាស ប្លាទីន និងអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមក្នុងទីអវកាស។

ការស្លាប់របស់ផ្កាយណឺត្រុងពីរដួង

ករណីផ្ទុះគីឡូណូវ៉ា កើតឡើងនៅពេលផ្កាយណឺត្រុងពីរដួង (ជាផ្កាយខ្នាតយក្សដែលត្រូវបែកធ្លាយ) ស្រូបទាញគ្នា ហើយចុងក្រោយក៏ប៉ះទង្គិចនឹងគ្នា។ ការប៉ះទង្គិចខ្លាំងក្លានេះត្រូវបានហៅថា ការផ្ទុះកាំរស្មីហ្គាម៉ា ដែលបញ្ចេញរលកថាមពលនៃកាំរស្មីអ៊ុលត្រាវីយូឡេ អ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ និងកាំរស្មីអ៊ិច។ ករណីផ្ទុះនេះត្រូវបានណាសាដាក់ឈ្មោះឱ្យថា GRB 230307A។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើប្រាស់តេឡេស្កុបអវកាស James Webb (JWST) ក្នុងការតាមរកករណីផ្ទុះកាំរស្មីហ្គាម៉ា (GRB) ដ៏មហាចែងចាំងនេះ។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រខាងលើបានប្រើប្រាស់តេឡេស្កុបអវកាស James Webb ដើម្បីតាមដានការធ្វើដំណើររបស់បណ្ដាផ្កាយណឺត្រុង មុនពេលពួកវាផ្ទុះ។ ពួកវាគឺជាផ្កាយពីរដួងនៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយភ្លោះដែលស្ថិតនៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីរាងគូទខ្យងមួយ។ ផ្កាយមួយដួងក្នុងចំណោមនេះបានផ្ទុះ បន្សល់ទុកផ្កាយណឺត្រុងមួយដួង ហើយក្រោយមក ការផ្ទុះនេះក៏បានកើតឡើងចំពោះផ្កាយដែលនៅសល់។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមានបំណងស្វែងរកបន្ថែមនូវករណីប៉ះទង្គិចនានាដែលបង្កើតបានជាការផ្ទុះកាំរស្មីហ្គាម៉ា ដើម្បីកំណត់មូលហេតុ ក៏ដូចជាឱ្យដឹងច្បាស់ថា តើធាតុនានាមានការពាក់ព័ន្ធទៅនឹងដំណើរការនេះ ឬអត់៕

November 1, 2023

អាម៉េរិក រុស្ស៊ី ចិន ខ្វែងគំនិតគ្នារឿងសង្គ្រាមអ៊ីស្រាអែល – ហាម៉ាស

សហរដ្ឋអាម៉េរិក រុស្ស៊ី និងចិន យល់ឃើញផ្ទុយគ្នានៅពេលក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខកោះប្រជុំបន្ទាន់ ពិភាក្សាអំពីសង្គ្រាមរវាងអ៊ីស្រាអែល និងកងទ័ពហាម៉ាសរបស់ប៉ាលេស្ទីន។

សមាជិកចំនួន 15 របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃទី 08 តុលា បានបើកកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់រយៈពេលប្រហែល 90 នាទី នៅទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៃអង្គការសហប្រជាជាតិនៅបុរីនីវយ៉ាក ដើម្បីស្ដាប់បេសកជនសន្តិភាពមជ្ឈិមបូព៌ា រាយការណ៍អំពីស្ថានការណ៍សង្គ្រាមហាម៉ាស – អ៊ីស្រាអែល។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំបិទទ្វារ អាម៉េរិកបានអំពាវនាវឱ្យមានការថ្កោលទោសខ្លាំងក្លាទៅលើយុទ្ធនាការវាយប្រហាររបស់ក្រុមហាម៉ាសសំដៅលើអ៊ីស្រាអែលកាលពីថ្ងៃទី 07 តុលា។ «ប្រទេសមួយចំនួនបានថ្កោលទោសហាម៉ាស ប៉ុន្តែមិនមែនទាំងអស់» ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរងអាម៉េរិកនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Robert Wood បានប្រាប់ក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានបន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំនោះដូច្នេះ។

«គ្រប់គ្នាអាចស្មានបានថា អ្នកណាខ្លះដែលមិនថ្កោលទោសហាម៉ាស ដោយមិនចាំបាច់បញ្ចេញឈ្មោះ» លោក Wood បន្ថែមដូច្នេះ ដែលហាក់ចង់សំដៅទៅលើរុស្ស៊ី។

ក្រុមអ្នកការទូតឱ្យដឹងថា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ទំនងជានឹងមិនចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមនៅក្រោយកិច្ចប្រជុំបន្ទាន់នេះ។ សេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមត្រូវការមតិយល់ស្របពីសមាជិកទាំង 15 របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ ខណៈដែលឯកអគ្គរដ្ឋទូតរងអាម៉េរិក លោក Wood ឱ្យដឹងថា នេះមិនមែនជាអាទិភាពរបស់អាម៉េរិកនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

សហរដ្ឋអាម៉េរិកប្រកាសគាំទ្រអ៊ីស្រាអែល ថ្កោលទោសហាម៉ាស និងអំពាវនាវឱ្យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខថ្កោលទោសផងដែរ គ្រាដែលចិន និងរុស្ស៊ី មិនយល់ស្របនឹងការយល់ឃើញរបស់អាម៉េរិក។

កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធហាម៉ាសរបស់ប៉ាលេស្ទីនដែលគ្រប់គ្រងតំបន់ហ្គាហ្សា (Gaza) កាលពីថ្ងៃទី 07 តុលា បានបាញ់ស្រោចរ៉ុក្កែតរាប់ពាន់គ្រាប់ និងវាយសម្រុកព្រមគ្នាតាមផ្លូវគោក ផ្លូវអាកាស ផ្លូវទឹកទៅលើទឹកដីអ៊ីស្រាអែល។

រដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែល ក្នុងថ្ងៃដដែលនោះក៏បានប្រកាសសង្គ្រាម ចេញបញ្ជាឱ្យទ័ពអាកាសបើកការវាយប្រហារដោយយន្តហោះចម្បាំងរាប់សិបគ្រឿងទៅលើគោលដៅនានានៅតំបន់ហ្គាហ្សា។

ភាគីអ៊ីស្រាអែល កាលពីថ្ងៃទី 09 តុលាបានឱ្យដឹងថា ប្រជាជនប្រទេសនេះជាង 700 នាក់បានស្លាប់ រាប់ចាប់តាំងពីហាម៉ាសបើកការវាយប្រហារ។ ចំណែកភាគីគ្រប់គ្រងតំបន់ហ្គាហ្សាវិញ រាយការណ៍ថា មនុស្សយ៉ាងតិច 413 នាក់បានស្លាប់នៅក្នុងតំបន់នេះ៕

October 9, 2023

ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិកជិតសាកល្បង «បំពាក់ឈីបកុំព្យូទ័រក្នុងខួរក្បាលមនុស្ស»

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាប្រព័ន្ធប្រសាទ Neuralink ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមហាសេដ្ឋីអាម៉េរិក Elon Musk កំពុងអភិវឌ្ឍកូនឈីប «អ៊ីនធើហ្វេសខួរក្បាល-កុំព្យូទ័រ» សម្រាប់ដាំក្នុងខួរក្បាលមនុស្ស។

កាលពីខែឧសភា 2023 រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថអាម៉េរិក (FDA) បានយល់ព្រមផ្ដល់សិទ្ធិឱ្យ Neuralink ធ្វើការសាកល្បងវះកាត់ដាំកូនឈីប «អ៊ីនធើហ្វេសខួរក្បាល-កុំព្យូទ័រ» (brain-computer interface) ក្នុងខួរក្បាលមនុស្សដំបូងគេបង្អស់។

កាលពីថ្ងៃទី 19 កញ្ញា 2023 ក្រុមហ៊ុន Neuralink ប្រកាសថា បានទទួលការអនុញ្ញាតពីក្រុមប្រឹក្សាវាយតម្លៃឯករាជមួយដើម្បីចាប់ផ្ដើមធ្វើតេស្តឈីបខួរក្បាលដំបូងសម្រាប់ក្រុមអ្នកជំងឺដែលស្លាប់អវយវៈ។ ក្រុមហ៊ុននេះក៏ឱ្យដឹងថា បានចាប់ផ្ដើមស្វែងរកអ្នកស្ម័គ្រចិត្តសម្រាប់ការពិសោធនេះហើយ។

អ្នកជំងឺស្ម័គ្រចិត្តដែលចូលរួមការពិសោធនេះនឹងត្រូវបានរ៉ូបូតវះកាត់ដាំកូនឈីបកុំព្យូទ័រទៅក្នុងតំបន់ខួរក្បាលដែលមានតួនាទីបញ្ជាលើការកម្រើករបស់អវយវៈ។ អ្នកជំនាញសង្ឃឹមថា ឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាដែលមានឈ្មោះថា «The Link» នេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកជំងឺដែលពិការអវយវៈ អាចបញ្ជាគ្រាប់ចុច ឬទស្សន៍ទ្រនិច (Cursor) របស់កុំព្យូទ័របាន ដោយការប្រើកម្លាំងនៃការគិត។

គោលដៅនៃការធ្វើតេស្តខាងលើគឺដើម្បីត្រួតពិនិត្យបញ្ហាសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាពរបស់ «អ៊ីនធើហ្វេសខួរក្បាល-កុំព្យូទ័រ» របស់ Neuralink។ «The Link» គឺជាឧបករណ៍សម្រាប់បំពាក់ភ្ជាប់ទៅនឹងប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ ដែលផលិតឡើងដើម្បីបកស្រាយរលកសញ្ញាខួរក្បាល និងជំរុញសកម្មភាពរបស់ខួរក្បាល។

បើសិនទទួលបានជោគជ័យ បច្ចេកវិទ្យារបស់ Neuralink នឹងអាចជាបដិវត្តន៍សម្រាប់វិស័យជាច្រើន មានជាអាទិ៍ វិស័យថែទាំសុខភាព ទូរគមនាគមន៍ និងអន្តរកម្មរវាងមនុស្សជាមួយនឹងកុំព្យូទ័រ ក៏ដូចជាបច្ចេកវិទ្យាទំនើបដទៃទៀត៕

September 22, 2023

មនុស្សស្លាប់ដោយសារទឹកជំនន់នៅលីប៊ីកើនលើសមួយម៉ឺនមួយពាន់នាក់

ក្រុមមន្ត្រីលីប៊ីបានអំពាវនាវឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតបន្ទាន់ បន្ទាប់ពីចំនួនមនុស្សស្លាប់ដោយសារទឹកជំនន់នៅទីក្រុងជាប់សមុទ្រ Derna កាលពីថ្ងៃទី 11 កញ្ញា បានកើនឡើងដល់ជាង 11,000 នាក់។

អង្គការអឌ្ឍចន្ទក្រហមលីប៊ី កាលពីថ្ងៃទី 14 កញ្ញា បានឱ្យដឹងថា មនុស្ស 11,300 នាក់ត្រូវបានបញ្ជាក់ថាបានស្លាប់ក្នុងគ្រោះមហន្តរាយទឹកជំនន់នេះ ក្នុងនោះមានសាកសពជិត 2,000 នាក់ត្រូវបានទឹកជំនន់គួចចូលទៅសមុទ្រ។ ក្រុមមន្ត្រីនៅទីក្រុង Derna ជឿថា ចំនួនមនុស្សដែលបានស្លាប់អាចកើនដល់ 20,000 នាក់។

អង្គការឧតុនិយមពិភពលោក (WMO) របស់អង្គការសហប្រជាជាតិយល់ថា ការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សដ៏ធំធេងអាចចៀសវាងបាន បើសិនលីប៊ីមានស្ថាប័នឧតុនិយមដែលមានប្រសិទ្ធភាព។ «បើសិនស្ថាប័នឧតុនិយមដំណើរការធម្មតា ពួកគេអាចប្រកាសអាសន្ន។ ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍បន្ទាន់គួរណាស់តែបានធ្វើការឈ្លៀសមនុស្ស» Petteri Taalas ប្រធាន WMO ថ្លែងដូច្នេះ។

ភ្លៀងធំដែលកើតឡើងដោយសារព្យុះ Daniel កាលពីដើមសប្ដាហ៍នេះបានធ្វើឱ្យទំនប់ទឹកចំនួនពីរនៅកំណាត់ខាងលើនៃទន្លេដែលហូរឆ្លងកាត់ទីក្រុង Derna ត្រូវបាក់ នាំឱ្យទឹកជំនន់ហូរចូលទីក្រុងដែលមានប្រជាជនប្រមាណ 90,000 នាក់ និងបានបំផ្លាញ និងកួចយកស្ទើរគ្រប់អ្វីៗទាំងអស់ទៅកាន់សមុទ្រ៕

September 15, 2023

Tag: ស្លាប់