វិទ្យាល័យ - La Reine Media

បច្ចេកវិទ្យា «មើលធ្លុះ» ជញ្ជាំងដោយប្រើប្រាស់ WiFi

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – អ្នកស្រាវជ្រាវមួយក្រុមនៅសាកលវិទ្យាល័យ California Santa Barbara អភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រថ្មីដែលអាចបង្ហាញត្រាប់តាមរូបភាពនឹង ដែលនៅពីក្រោយជញ្ជាំង ដោយការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធ WiFi។

ការធ្វើតេស្ត «ឆ្លុះមើល» វត្ថុកំពុងផ្លាស់ទីខាងក្រោយជញ្ជាំងដោយការប្រើប្រាស់រលកសញ្ញា WiFi ទទួលបានលទ្ធផលប្រកបដោយសក្ដានុពល ប៉ុន្តែវាជួបឧបសគ្គនៅពេលប្រើប្រាស់ចំពោះវត្ថុដែលនៅនឹងមួយកន្លែង។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ក្រុមស្រាវជ្រាវប្រើប្រាស់តួអក្សរអង់គ្លេសធ្វើជាវត្ថុនឹង។ វិធីសាស្ត្រដែលមានឈ្មោះថា Wiffract របស់ពួកគេ ប្រើប្រាស់រលកសញ្ញារបស់ម៉ាស៊ីនផ្សាយ និងទទួល WiFi ដើម្បីធ្វើការពិសោធ។

Wiffract ត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយយោងទៅតាមទ្រឹស្ដី GTD (Geometrical Theory of Diffraction) របស់ Joseph Keller។ វិធីសាស្ត្ររបស់ក្រុមស្រាវជ្រាវខាងលើអនុញ្ញាតឱ្យបង្ហាញរូបភាព WiFi របស់តួអក្សរអង់គ្លេសដែលដាក់នៅខាងក្រោយជញ្ជាំង។

ក្នុងការធ្វើតេស្ត ពួកគេដាក់តួអក្សរ «BELIEVE» នៅខាងក្រោយជញ្ជាំងដើម្បីអានដោយ WiFi។ លទ្ធផលចុងក្រោយបានបង្ហាញអក្សរនេះយ៉ាងច្បាស់។ «…Wiffract ជួយឱ្យអានធ្លុះជញ្ជាំងដោយប្រើប្រាស់ WiFi ដំបូងគេបង្អស់» ក្រុមស្រាវជ្រាវសន្មតដូច្នេះ។

ក្រោយពីទទួលបានរូបថត ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវអាចធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរូបថតនេះដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ចុងក្រោយ។ Wiffract អាចនឹងត្រូវបានអភិវឌ្ឍបន្ថែម និងប្រើប្រាស់ក្នុងការវិភាគក្រុមមនុស្ស កំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់មនុស្ស សុខភាព និងបរិយាកាសវៃឆ្លាត៕

September 18, 2023

រថយន្តអគ្គិសនីអាចនឹងក្ដោបក្ដាប់ 2/3 នៃទីផ្សាររថយន្តនៅឆ្នាំ 2030

ការរីកចម្រើនដ៏ឆាប់រហ័សរបស់ទីផ្សារអឺរ៉ុប និងចិន នឹងជួយឱ្យការជួញដូររថយន្តអគ្គិសនីមានកំណើនខ្ពស់ខ្លាំងនៅចុងទសវត្សរ៍នេះ។

លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយរបស់វិទ្យាស្ថាន Rocky Mountain Institute (RMI) បានបង្ហាញថា ដោយសារតែតម្លៃថ្មផ្ទុកថាមពលថយចុះ រថយន្តអគ្គិសនីអាចនឹងមានតម្លៃស្មើនឹងរថយន្តប្រេងសាំងនៅទ្វីបអឺរ៉ុបចាប់ពីឆ្នាំ 2024 និងទីផ្សារអាម៉េរិកចាប់ពីឆ្នាំ 2026 ហើយនឹងក្ដោបក្ដាប់ 2/3 នៃចំនួនរថយន្តសរុបដែលបានលក់ចេញនៅឆ្នាំ 2030។

របាយការណ៍របស់ RMI បានព្យាករថា តម្លៃថ្មផ្ទុកថាមពលនឹងថយចុះពាក់កណ្ដាលនៅទសវត្សរ៍នេះ ដោយធ្លាប់ពី 151 ដុល្លារ/គីឡូវ៉ាត់ម៉ោងនៅឆ្នាំ 2022 ចុះមកនៅត្រឹមប្រហែល 60 – 90 ដុល្លារ/គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង ដែលនឹងជួយឱ្យរថយន្តអគ្គិសនីធ្លាក់ថ្លៃមកស្មើនឹងរថយន្តប្រើប្រាស់ប្រេងសាំងនៅគ្រប់ទីផ្សារចាប់ពីឆ្នាំ 2030។

តាមធម្មតា ថ្មផ្ទុកថាមពលតែងតែកាន់កាប់ប្រហែល 40% នៃតម្លៃសរុបរបស់រថយន្តអគ្គិសនីមួយគ្រឿង។ RMI ឱ្យដឹងថា តម្លៃនេះកំពុងថយចុះបន្តិចម្ដងៗនៅពេលបណ្ដាក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តនាំគ្នាវិនិយោគទៅលើគីមី វត្ថុធាតុ និងសបវ៉ែររបស់ថ្មផ្ទុកថាមពលប្រភេទថ្មី ដើម្បីបង្កើតបានរថយន្តអគ្គិសនីដែលមានប្រសិទ្ធភាពកាន់តែខ្ពស់។

លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវក្នុងគម្រោងសេដ្ឋសាស្ត្ររបស់សាកលវិទ្យាល័យ Exeter University បង្ហាញថា បរិមាណរថយន្តអគ្គិសនីដែលលក់ចេញនឹងកើនទៅតាមលេខគុណ។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវនេះ រថយន្តអគ្គិសនីនឹងមានតម្លៃស្មើនឹងរថយន្តដំណើរការដោយឥន្ធនៈនៅឆ្នាំ 2024 នៅអឺរ៉ុប, ឆ្នាំ 2025 នៅប្រទេសចិន, 2026 នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក និង 2027 នៅប្រទេសឥណ្ឌា ចំពោះរថយន្តខ្នាតមធ្យម និងឆាប់ជាងនេះចំពោះរថយន្តខ្នាតតូច៕

September 16, 2023

NASA-MIT រកឃើញភពអេលានដ៏ចម្លែក និងមហិមាជាងភពព្រហស្បតិ៍ទៅទៀត

«អ្នករុករកភពអេលាន» TESS របស់ណាសា (NASA) បានរកឃើញភពដ៏អស្ចារ្យពីរបន្ថែមទៀត ស្ថិតក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Draco ក្នុងនោះមានភពមួយដែលមានគន្លងតារាវិថីវែងជាងគេបង្អស់ក្នុងចំណោមភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដែលត្រូវបានរកឃើញកន្លងមក។

យោងតាម SciTech Daily ការរកឃើញនេះកើតឡើងពីកូនផ្កាយក្រហមមួយដួងដែលមានឈ្មោះថា TOI-4600 ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល 815 ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីណាសា រួមនឹងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា Massachusetts (MIT) និងសាកលវិទ្យាល័យ New Mexico (សហរដ្ឋអាម៉េរិក) បានវិភាគទិន្នន័យពីផ្កាយរណប TESS របស់ណាសា ដែលមានភារកិច្ចស្វែងរកភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

ពួកគេរកឃើញថា នៅជុំវិញកូនផ្កាយក្រហមដែលត្រជាក់ជាងព្រះអាទិត្យនេះ មានភពអស្ចារ្យជាងភពព្រហស្បតិ៍ដែលមានកាំធំជាង 11 ដង និងម៉ាសធំជាង 318 ដង ធៀបនឹងផែនដី។

ភពដំបូងក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយ TOI-4600 គឺ TOI-4600b មានកាំធំជាងភពព្រហស្បតិ៍ 6.8 ដង និងមួយឆ្នាំមាន 86 ថ្ងៃ។ ភពទីពីរដែលនៅគន្លងតារាវិថីខាងក្រៅគឺ TOI-4600c មានកាំធំជាងភពព្រហស្បតិ៍រហូតដល់ 9.4 ដង និងមួយឆ្នាំមានរហូតដល់ 486 ថ្ងៃ។ TOI-4600c គឺជាភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដែលមានគន្លងគោចរវែងជាងគេបង្អស់ដែលធ្លាប់ត្រូវបានរកឃើញ។

ទិន្នន័យបឋមបង្ហាញថា ភពទាំងពីរខាងលើអាចជាភពឧស្ម័នយក្សដូចភពព្រហស្បតិ៍ ប៉ុន្តែខាងក្នុងអាចមានលាយឡំរវាងឧស្ម័ន និងទឹកកក។ នេះគឺជាលើកដំបូងដែល TESS រកឃើញប្រព័ន្ធផ្កាយដែលក្នុងនោះមានភពទម្រង់ភពព្រហស្បតិ៍ក្ដៅ និងភពព្រហស្បតិ៍ត្រជាក់នៅជាមួយគ្នា។ ភពដែលនៅក្នុងគន្លងតារាវិថីខាងក្រៅមានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ស្មើ -82 អង្សាសេ ខណៈដែលភពនៅខាងក្នុងមានសីតុណ្ហភាព 74 អង្សាសេ។

បន្ទាប់ពីលទ្ធផលខាងលើដែលត្រូវបានចុះផ្សាយលើទំព័រ Astrophysical Journal Letters ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រឱ្យដឹងថា នឹងបន្តស្រាវជ្រាវស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត៕

September 5, 2023

រកឃើញភពដែលមានកន្ទុយដូចកញ្ជ្រោងដ៏មហិមា មានចម្ងាយជិតមួយពាន់ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី

ភពខ្នាតយក្សមួយដែលស្ថិតក្នុងប្រភេទភពព្រហស្បតិ៍ក្ដៅមានកន្ទុយដ៏ចម្លែក ត្រូវបានស្ថានីយសង្កេតតារារបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិករកឃើញ ក្នុងនោះ កន្ទុយចម្បងវែងជាង 53 ដង បើធៀបនឹងប្រវែងកាំរបស់ភពនោះ។

ភពព្រហស្បតិ៍ក្ដៅគឺជាភពឧស្ម័នខ្នាតយក្សដែលដូចទៅនឹងភពព្រហស្បតិ៍របស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្បែរផ្កាយមេខ្លាំងពេក ទើបមានកម្ដៅខ្ពស់ខ្លាំង។

ភពដែលមានឈ្មោះថា HAT-P-32b ខាងលើនេះ កំពុងតែបញ្ចេញកន្ទុយឧស្ម័នដ៏វែងទៅក្នុងទីអវកាស។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយបង្ហាញថា វាកំពុងតែ «ព្រលាត់សម្បែក» ខ្លួនឯង។

«អ្វីដែលយើងមើលឃើញគឺកន្ទុយអេល្យូមដ៏មហិមាដែលភ្ជាប់ទៅនឹងភពនេះ វែងជាង 53 ដង បើធៀបនឹងប្រវែងកាំរបស់ភព» អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់សាកលវិទ្យាល័យ California នៅ Santa Cruz ថ្លែងលើទស្សនាវដ្ដី Science Advances ដូច្នេះ។

យោងតាម Sci-Tech Daily កន្ទុយមួយចំនួនផ្សេងទៀតដែលតួចជាង និងស្ដើងជាងកន្ទុយចម្បង អាចជាលំហូរនៃឧស្ម័នអេល្យូមចាស់ ដែលត្រូវបានបំភាយចេញពីបរិយាកាសរបស់ HAT-P-32b។ ភព HAT-P-32b មានចម្ងាយពីផែនដីប្រហែល 950 ឆ្នាំពន្លឺ។

September 4, 2023

រថយន្តដឹកទំនិញពាសផ្ទាំងសូឡាធ្វើដំណើរបន្ថែមបានប្រាំពាន់គីឡូម៉ែត្រ

(ស៊ុយអែត) – រថយន្តដឹកទំនិញដែលសាកល្បងដំណើរការក្នុងគម្រោងពិសោធន៍ថ្មី ពាសផ្ទាំងសូឡាដែលមានផ្ទៃក្រឡារហូតដល់ 100 ម៉ែត្រការ៉េ ជួយឱ្យរថយន្តធ្វើដំណើរបន្ថែមបាន 5,000 គីឡូម៉ែត្រ ដោយមិនបាច់ឈប់ចាក់សាំង។

សាកលវិទ្យាល័យ Uppsala សហការជាមួយបណ្ដាក្រុមហ៊ុន Eksjo Maskin & Truck, Midsummer, Ernsts Express, Dalakraft និង Scania អនុវត្តគម្រោងស្រាវជ្រាវថ្មីមួយដើម្បីអភិវឌ្ឍរថយន្តដឹកទំនិញដំណើរការដោយថាមពលព្រះអាទិត្យ។ គម្រោងនេះឧបត្ថម្ភដោយស្ថាប័នច្នៃប្រឌិត Vinnova របស់ស៊ុយអែត។

យោងតាមទំព័រ New Atlas ក្រុមអ្នកជំនាញអភិវឌ្ឍផ្ទាំងសូឡាស្រាលសម្រាប់ភ្ជាប់លើរថយន្ត ដើម្បីទាញយកថាមពលពីកម្ដៅព្រះអាទិត្យ ជួយកាត់បន្ថយការចំណាយ និងការបំភាយឧស្ម័ន។ល។

រថយន្តដឹកទំនិញខាងលើប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនកម្លាំង 560 សេះ និងមានដងខ្លួនប្រវែង 18 ម៉ែត្រ ក្នុងនោះផ្ទៃក្រឡាខាងក្រៅទំហំ 100 ម៉ែត្រការ៉េត្រូវបានគ្របដោយផ្ទាំងសូឡាកម្លាំង 13.2 គីឡូវ៉ាត់ ដែលអាចបង្កើតអគ្គិសនីបានប្រហែល 8,000 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង/ឆ្នាំ ពេលប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសស៊ុយអែត។ ថ្មផ្ទុកអគ្គិសនីរបស់រថយន្តនេះមានកម្លាំង 300 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង ក្នុងនោះ 100 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោងសម្រាប់ក្បាលរថយន្ត និង 200 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោងសម្រាប់ទូសណ្ដោង។

បើទោះនៅស៊ុយអែតខ្វះថាមពលព្រះអាទិត្យព្រោះតែអាកាសធាតុ ប៉ុន្តែផ្ទាំងសូឡាដែលភ្ជាប់លើរថយន្តដឹកទំនិញខាងលើនៅតែអាចទាញយកថាមពលបានច្រើន ជួយឱ្យរថយន្តធ្វើដំណើរបន្ថែមបានរហូតដល់ 5,000 គីឡូម៉ែត្ររៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលជួយឱ្យរថយន្តមិនបាច់ឈប់ដើម្បីចាក់សាំង។ ក្រុមស្រាវជ្រាវសង្ឃឹមថា ថាមពលព្រះអាទិត្យដែលប្រមូលបាននៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសក្បែរតំបន់អេក្វាទ័រនឹងខ្ពស់ជាងនេះទ្វេដង៕

September 2, 2023

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញហ្សែនដែលអាចជួយឱ្យមនុស្សមានអាយុវែងជាងបច្ចុប្បន្ន

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – ក្រុមអ្នកជំនាញនៅសាកលវិទ្យាល័យ Rochester បានដាក់បញ្ចូលហ្សែនពិសេសមួយរបស់កណ្ដុរគ្មានរោម ទៅក្នុងកណ្ដុរប្រភេទធម្មតា និងបានរកឃើញថា ហ្សែននេះបានជួយឱ្យពួកវាមានសុខភាពល្អ និងរស់បានយូរជាង 4.4%។

ក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីដ៏អស្ចារ្យមួយ ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Rochester នៅនីវយ៉ក បានបង្ហាញវិធីសាស្ត្រដាក់បញ្ចូលហ្សែនរស់បានយូររបស់សត្វកណ្ដុរគ្មានរោម (Naked mole-rat) ដែលមានឈ្មោះក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រថា Heterocephalus glaber ទៅក្នុងកណ្ដុរប្រភេទធម្មតាដើម្បីអូសបន្លាយអាយុកាល និងកែលំអសុខភាព។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដី Nature កាលពីថ្ងៃទី 23 សីហា 2023។

កណ្ដុរខាងលើមានឈ្មោះល្បីខ្លាំងដោយសារតែសមត្ថភាពទប់ទល់នឹងជំងឺទាំងឡាយដែលទាក់ទងនឹងវ័យចំណាស់ និងមានអាយុវែងខុសធម្មតា ពោលគឺវែងជាងជិត 10 ដង បើធៀបនឹងប្រភេទសត្វកកេរដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែល។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រខាងលើ កាលពីឆ្នាំ 2020 បានរកឃើញហ្សែនមួយដែលរួមចំណែកក្នុងការជួយឱ្យវារស់បានយូរ។ ហ្សែននេះទទួលបន្ទុកផលិតអាស៊ីត HMW-HA ដែលជាម៉ូលេគុលជួយបង្កើនកម្លាំងរបស់កោសិកាក្នុងការទប់ទល់នឹងភាពតានតឹង និងរលាក ឆ្លងរោគ។

កណ្ដុរគ្មានរោម (Naked mole-rat) ដែលមានឈ្មោះក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រថា Heterocephalus glaber

កណ្ដុរគ្មានរោមនេះមាន HMW-HA ច្រើនជាងប្រហែល 10 ដង បើធៀបនឹងមនុស្ស ឬប្រភេទកណ្ដុរដទៃ។ មូលហេតុគឺថា ហ្សែន (ហ្សែន hyaluronan synthase 2) ដែលបង្កើតម៉ូលេគុលនេះ នៅលើកណ្ដុរខាងលើ បានបង្ហាញភាពខ្លាំងក្លាជាងបណ្ដាសត្វដទៃ។

ក្នុងការស្រាវជ្រាវថ្មីនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញថា បណ្ដាកណ្ដុរដែលមានហ្សែនរបស់កណ្ដុរគ្មានរោម Heterocephalus glaber មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការទប់ទល់នឹងជំងឺមហារីកស្បែក សុខភាពទូទៅត្រូវបានកែលំអ និងរស់បានយូរជាង 4.4% បើធៀបនឹងបណ្ដាប្រភេទកណ្ដុរធម្មតាដែលកើតដំណាលគ្នា។

ការរកឃើញថ្មីនេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបើកផ្លូវសម្រាប់ការស្វែងរកវិធីដែលអាចជួយឱ្យមនុស្សមានសុខភាពល្អ ពន្យារភាពក្មេង និងរស់បានយូរជាងបច្ចុប្បន្ន នាពេលអនាគត៕

August 26, 2023

ភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យទើបតែបាត់បង់អស់ពពក៖ មូលហេតុគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល!

យោងតាមបណ្ដារូបថតថ្មីបំផុតពីណាសា ភពមួយដែលមានពណ៌ខៀវដ៏ស្រស់ស្អាត និងស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ទើបតែ បានបាត់បង់ពពក។

ក្រុមអ្នកជំនាញប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ California នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានពិនិត្យទិន្នន័យដែលតេឡេស្កុបរបស់ណាសាថតភពណិបទូនពីឆ្នាំ 1994 ដល់ឆ្នាំ 2022 និងបានរកឃើញប្រការដ៏ចម្លែក៖ ពីឆ្នាំ 2019 នៅជុំវិញតំបន់រយៈទទឹងមធ្យម ភាពបិទបាំងរបស់ពពកក្រាស់ចាប់ផ្ដើមព្រិលបន្តិចម្ដងៗ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ភពពណ៌ខៀវនេះបានប្រែប្រួលឱ្យយើងឃើញយ៉ាងច្បាស់ ដោយសារតែពពករបស់វាបានបាត់បង់ទាំងស្រុង។

បន្ទាប់ពីសម្រេចចិត្តស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បានរកឃើញមូលហេតុដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល នោះគឺ ព្រះអាទិត្យ និងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់វា។

យោងតាមទំព័រ Space លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើបង្ហាញថា មិនត្រឹមតែបណ្ដាភពក្បែរនោះទេ ព្រះអាទិត្យក៏មានថាមពលគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីជះឥទ្ធិពលដល់ភពដែលនៅឆ្ងាយៗដូចណិបទូនផងដែរ។

វដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យរួមមានដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពកម្រិតទាប និងដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លាដូចបច្ចុប្បន្ន។ ដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លានេះកំពុងតែធ្វើឱ្យតំបន់អវកាសដែលរងឥទ្ធិពលពីផែនដី (ម៉ាញេតូស្វៀរ (magnetosphere)) ត្រូវរងគ្រាប់ផ្ទុកថាមពលកម្រិតខ្ពស់ បង្កឱ្យមានព្យុះដែនទំនាញ។

សម្រាប់ភពណិបទូន អ្វីដែលបង្កផលប៉ះពាល់ធំបំផុត គឺអំឡុងពេលផ្លាស់ប្ដូរពីដំណាក់កាលមួយទៅដំណាក់កាលមួយនៅក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ដោយបង្កើតវិទ្យុសកម្មភាពអ៊ុលត្រាវីយូឡេខ្ពស់ជាងធម្មតា។ វិទ្យុសកម្មនេះសាយភាយពាសពេញប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ប៉ះពាល់ដល់បណ្ដាភពដែលមានបរិយាកាសពិសេស ដែលភពណិបទូនក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមនោះ។

ប្រតិកម្មរស្មីសំយោគក្នុងដំណាក់កាលវិទ្យុសកម្មអ៊ុលត្រាវីយូឡេកម្រិតខ្ពស់ បានបង្កើតស្រទាប់ពពកយ៉ាងក្រាស់ ដែលណាសាធ្លាប់បានឃើញនៅលើភពណិបទូន។ ក្រោយមក ស្រទាប់ពពកក្រាស់នេះក៏ស្ដើងបន្តិចម្ដងៗទៅតាមពេលវេលា និងរង់ចាំដំណាក់កាលមួយទៀតក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ដើម្បីឡើងក្រាស់ជាថ្មី។

បច្ចុប្បន្ន ព្រះអាទិត្យកំពុងឆ្ពោះទៅជិតដល់ដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លាក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំ។ ពេលវាឡើងដល់ចំណុចកំពូល ប្រហែលឆ្នាំ 2025 ឬឆាប់ជាងនេះ ព្រះអាទិត្យនឹងផ្លាស់ប្ដូរប៉ូលម៉ាញេទិច និងងាកមកដំណាក់កាល «ស្លូត»។ ពេលនោះ ព្យុះដែនទំនាញ ឬព្យុះម៉ាញេទិចនឹងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់មកលើផែនដី គ្រាដែលភពណិបទូនក៏នឹងមានពពកក្រាស់សាជាថ្មី៕

August 19, 2023

របកគំហើញថ្មី! ភពចំនួន 7 ដូចផែនដី ទំនងជាកំពុងមានផ្ទុកភាវៈរស់

ផ្កាយ TRAPPIST-1 បានក្លាយជាទីជជែកវែកញែកតាំងពីយូរមកហើយ នៅពេលក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រួយបារម្ភអំពីកត្តាមួយចំនួនពីផ្កាយមេ និងកត្តាផ្ទៃក្នុងរបស់បណ្ដាភពនេះ អាចរារាំងលទ្ធភាពកកើតជីវិត។

ក៏ប៉ុន្តែ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលទើបត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដីវិទ្យាសាស្ត្រ Nature ដែលនាំមុខដោយតារាវិទូ Frank Selsis មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Bordeaux (បារាំង) បាននាំមកនូវដំណឹងល្អដ៏ធំមួយ។

TRAPPIST-1 គឺជាផ្កាយក្រិនពណ៌ក្រហមមួយដួង មានទំហំតូចខ្លាំង និងត្រជាក់ជាងព្រះអាទិត្យឆ្ងាយណាស់ ហើយមានចម្ងាយពីផែនដីត្រឹមតែ 40 ឆ្នាំពន្លឺប៉ុណ្ណោះ។

ភពទាំង 7 របស់ផ្កាយ TRAPPIST-1 មានទំហំ និងរូបរាងខុសៗគ្នា និងសុទ្ធតែមានចំណុចពិសេសមួយចំនួនដែលដូចទៅនឹងផែនដី ដែលអាចគាំទ្រដល់ភាវៈរស់។

អ្វីដែលធ្វើឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចាប់អារម្មណ៍ជាងគេគឺ ភពទាំង 7 នេះសុទ្ធតែមានលទ្ធភាពខ្ពស់ អាចផ្ទុកទឹករាវនៅលើផ្ទៃ ឬនៅក្រោមដី។ ក៏ប៉ុន្តែ មានឧបសគ្គមួយចំនួនត្រូវបានលើកឡើងនាពេលកន្លង។ ភាពចម្លែករបស់ «ភពមហាសមុទ្ឬ» មួយចំនួនក្នុងចំណោមនោះ បានធ្វើឱ្យក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រួយបារម្ភ។ ពួកគេយល់ថា ការដែលពួកវាមានទឹកច្រើនពេកធៀបនឹងផែនដី នឹងបង្កផលវិបាកដល់ភាវៈរស់។

ក្ដីបារម្ភធំបំផុតនៅតែជាផ្កាយមេ TRAPPIST-1។ ផ្កាយក្រិនក្រហមនេះត្រជាក់មែនពិត ប៉ុន្តែដោយសារតែវាមានវិទ្យុសកម្មដ៏ខ្លាំងក្លា ដូច្នេះទឹកក្នុងបរិយាកាសប្រាកដជាត្រូវហួតទៅក្នុងទីអវកាស ហើយពួកវានឹងក្លាយជា «ភពសុក្រ» របស់ផ្កាយ TRAPPIST-1 ជំនួសឱ្យផែនដី។

ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ បណ្ឌិត Selsis ឱ្យដឹងថា ពន្លឺផ្កាយក្រិនក្រហមដូច TRAPPIST-1 ត្រូវថយចុះទៅតាមពេលវេលា ដែលនេះមានន័យថា អនាគតរបស់ពួកវានៅតែអាចមានទឹក។

រូបមន្តដែលលោក Frank Selsis និងសហការីបានអភិវឌ្ឍ បង្ហាញថា TRAPPIST-1 ដំបូងឡើយគឺពិតជាបានដុតកម្ដៅភពទាំង 7 របស់វា ប៉ុន្តែដោយសារតែជាផ្កាយក្រិនក្រហម ដូច្នេះវានឹងមិនមានកម្ដៅច្រើនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីដុតរំលាយសម្បកខាងលើ និងស្រទាប់បន្ទាប់របស់បណ្ដាភពម៉ាក់ម៉ានេះ។

ប្រការនេះមានន័យថា មានទឹកជាច្រើននៅតែស្ថិតក្នុងថ្ម ពោលគឺថា ការដែលបណ្ដាភពនេះលិចទឹក គឺនាំមកនូវផលប្រយោជន៍ច្រើនផងដែរ។ ក្នុងពេលដែលផ្កាយមេចុះត្រជាក់ បណ្ដាមហាសមុទ្រទឹករាវក៏ទំនងជាបានកើតឡើង ហើយមកដល់បច្ចុប្បន្ន អាចមានភាវៈរស់ប្រកបដោយភាពសម្បូរបែប។

យោងតាមទំព័រ Space ការរកឃើញខាងលើ មិនត្រឹមតែជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមានក្ដីសង្ឃឹមច្រើនជាងមុននោះទេ តែក៏បង្កើនឱកាសច្រើនដើម្បីអាចបញ្ចាក់បានថា មនុស្សជាតិមិនមែននៅឯកាក្នុងកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ ឬចក្រវាលទាំងមូលឡើយ ព្រោះថា ផ្កាយដូច TRAPPIST-1 គឺជាផ្កាយដែលមានច្រើនជាងគេនៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីរបស់ផែនដី៕

August 14, 2023

គ្រាន់តែស្ដាប់សំឡេងក្ដារចុច ក៏ AI ដឹងខ្លឹមសារ ពិសេសគឺលេខសម្ងាត់!

AI (បញ្ញាសិប្បនិម្មិត) អាចដឹងបាននូវខ្លឹមសារដែលម្ចាស់កុំព្យូទ័រចុចលើក្ដារចុច តាមរយៈការស្ដាប់សំឡេងពីលេបថបក្នុងហាងកាហ្វេ ហើយមានសុក្រឹតភាពជិត 100%។

ក្រុមស្រាវជ្រាវមួយក្រុមរួមមាន Joshua Harrison មកពីក្រុមហ៊ុន Amazon, សាស្ត្រាចារ្យ Ehsan Toreini មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Surrey និងសាស្ត្រាចារ្យ Maryam Mehrenzhad មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Royal Holloway របស់អង់គ្លេស ឱ្យដឹងថា កុំព្យូទ័រយួរដៃកំពុងក្លាយជាគោលដៅដ៏ល្អសម្រាប់ការវាយប្រហារដោយការប្រើប្រាស់ AI ព្រោះតែលក្ខណៈចល័តរបស់ពួកវា។

«មនុស្សជាច្រើនចូលចិត្តយកលេបថបទៅធ្វើការក្នុងបណ្ណាល័យ ហាងកាហ្វេ ជាទីដែលសំឡេងចុចកុំព្យូទ័រងាយស្រួលត្រូវគេថតដោយមិនដឹងខ្លួន» របាយការណ៍របស់ក្រុមស្រាវជ្រាវខាងលើសរសេរដូច្នេះ និងបន្តថា «សំឡេងពីគ្រាប់ចុចកុំព្យូទ័រកំពុងក្លាយជាមធ្យោបាយសម្រាប់ការវាយប្រហារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ព្រោះវាមានស្រាប់ ចំណែកជនរងគ្រោះក៏មិនមានការសង្ស័យ ហើយបើទោះជាដឹងក៏មិនអាចលាក់បាំង (សំឡេង) បាន»។

ក្រុមខាងលើបានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ច្រើនប្រភេទដើម្បីថតសំឡេងចុចកុំព្យូទ័រ ក្នុងនោះមានទូរស័ព្ទជាដើម។ សំឡេងនោះ ក្រោយមកក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់កុំព្យូទ័រដែលមានកម្មវិធីសិក្សាជ្រៅ (deep learning) ពីចម្ងាយ និងមានភារកិច្ចស្វែងយល់នូវខ្លឹមសារដែលត្រូវបានគោលដៅបញ្ចូលទៅក្នុងកុំព្យូទ័រតាមរយៈក្ដារចុច ទៅតាមពេលវេលាដំណាលគ្នា។

នៅក្នុងការពិសោធស្វែងយល់ខ្លឹមសារដែលបញ្ចេញសំឡេងពីក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ MacBook Pro និងត្រូវបានថតដោយស្មាតហ្វូន លទ្ធផលដែលទទួលបានគឺត្រូវរហូតដល់ 95%។ ចំណែកការថតតាមរយៈការហៅទូរស័ព្ទវីដេអូដូច Zoom ជាដើម ភាពសុក្រឹតគឺ 93%។

ក្រុមស្រាវជ្រាវនិយាយថា លទ្ធផលនៃការពិសោធនេះបង្ហាញថា វិធីខាងលើនេះមានប្រសិទ្ធភាពចំពោះតែការចុចកុំព្យូទ័ររយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ ការវាយប្រហារពីចោរអ៊ីនធើណិត ទំនងជាប្រើប្រាស់វិធីនេះដើម្បីលួចតែទិន្នន័យសំខាន់ៗ និងមានតម្លៃខ្ពស់ មានជាអាទិ៍ ឈ្មោះគណនី លេខសម្ងាត់ និងព័ត៌មានកាត ATM ជាដើម។

វិធីដែលអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យត្រូវគេលួចថតសំឡេងចុចកុំព្យូទ័រ គឺការប្រើប្រាស់លេខសម្ងាត់ស្មុគស្មាញ រួមមានអក្សរពិសេសៗ បូកនឹងអក្សរធំ អក្សរតូច និងលេខជាដើម ហើយដាក់លេខកូដបញ្ជាក់ច្រើនជាន់ ឬប្រើវិធីស្កេនផ្ទៃមុខ ក្រយៅដៃដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពទិន្នន័យ៕

August 10, 2023

បើមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងទីអវកាស តើនឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើង ហើយត្រូវដោះស្រាយយ៉ាងណា?

វិធីចាត់ចែងសាកសពនៅពេលមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងទីអវកាស គឺអាស្រ័យលើគម្លាតជាមួយនឹងផែនដី រួមនឹងកត្តាជាច្រើនផ្សេងទៀត។

ចាប់តាំងពីមនុស្សលោកបានចាប់ផ្ដើមស្រាវជ្រាវទីអវកាសកាលពីជាង 60 ឆ្នាំមុន មកដល់បច្ចុប្បន្នមានមនុស្សចំនួន 20 នាក់បានបាត់បង់ជីវិត រួមមាន 14 នាក់នៅក្នុងគ្រោះថ្នាក់យាន Space Shuttle របស់ណាសា ក្នុងឆ្នាំ 1986, 3 នាក់ក្នុងបេសកកម្ម Soyuz 11 កាលពីឆ្នាំ 1971 និង 3 នាក់ក្នុងហេតុការណ៍ឆេះប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែត Apollo 1 ក្នុងឆ្នាំ 1967។

ក្នុងគ្រាដែលណាសាកំពុងមានគម្រោងនាំមនុស្សឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទក្នុងឆ្នាំ 2025 និងភពអង្គារក្នុងទសវត្សរ៍ក្រោយ បូករួមនឹងការរីកចម្រើននៃវិស័យទេសចរណ៍អវកាស ដែលអាចនឹងមានមនុស្សកាន់តែច្រើនធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីអវកាស ក៏មានសំណួរមួយត្រូវបានលើកឡើង នោះគឺថា «បើមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងទីអវកាស តើនឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះសាកសព?»។

ទាក់ទងនឹងសំណួរខាងលើ Emmanuel Urquieta សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជសាស្ត្រអវកាស និងវេជ្ជសាស្ត្របន្ទាន់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Baylor ជាអ្នកជំនាញក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវរកវិធីសាស្ត្រថែទាំសុខភាពសម្រាប់អ្នកអវកាស បានបង្ហើបឱ្យដឹងអំពីវិធីដោះស្រាយករណីបែបនេះ។

បើសិនមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងបេសកកម្មនៅលើគន្លងតារាវិថីកម្រិតទាបរបស់ផែនដី ដូចនៅក្នុងស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) ជាដើម ក្រុមអវកាសចរអាចដាក់សាកសពក្នុងកាប៊ីនយានអវកាស និងនាំត្រលប់មកកាន់ផែនដីក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ ករណីបែបនេះនឹងមិនចោទជាបញ្ហាធំឡើងសម្រាប់សាកសព។

ស្ថានការណ៍នឹងខុសគ្នា បើសិនមានអវកាសចរស្លាប់ក្នុងដំណើរទៅកាន់ភពអង្គារដែលមានចម្ងាយជិត 483 លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី។ ក្នុងករណីនេះ ក្រុមហោះហើរនឹងមិនអាចត្រលប់មកកាន់ផែនដី រួចក៏បន្តធ្វើដំណើរទៅកាន់ភពអង្គារទៀតបានទេ។ ជំនួសមកវិញ សាកសពទំនងជានឹងត្រូវត្រលប់មកកាន់ផែនដីជាមួយនឹងក្រុមហោះហើរនៅចុងបញ្ចប់នៃបេសកកម្ម ពោលគឺប្រហែលពីរឆ្នាំក្រោយ។ ក្រុមហោះហើរនឹងរក្សាសាកសពក្នុងកាប៊ីនដោយឡែក ឬក្នុងថង់សម្រាប់ដាក់សាកសព។ តាមទ្រឹស្ដី សីតុណ្ហភាព និងសំណើមក្នុងយានអវកាស នឹងជួយរក្សាសាកសពមិនឱ្យរលួយ។

ក៏ប៉ុន្តែ វិធីសាស្ត្រខាងលើអនុវត្តបានសម្រាប់តែមនុស្សដែលបានស្លាប់ក្នុងបរិស្ថានដែលមានសម្ពាធបរិយាកាសល្អដូចនៅក្នុងស្ថានីយអវកាសប៉ុណ្ណោះ។ បើសិនមានមនុស្សស្លាប់លើដីភពអង្គារ ការបូជាសពដោយការដុតគឺជារឿងពិបាក ដោយសារក្រុមហោះហើរត្រូវការថាមពលដើម្បីធ្វើកិច្ចការចាំបាច់ដទៃ។ ចំណែកការបញ្ចុះសពវិញក៏មិនមែនជាគំនិតល្អ ព្រោះថា បាក់តេរី និងមេរោគជាច្រើនក្នុងរាងកាយសាកសព អាចបំពុលបរិស្ថានរបស់ដីនៅភពអង្គារ។ ជំនួសមកវិញ ក្រុមអវកាសចរប្រហែលជាត្រូវរក្សាសាកសពក្នុងថង់ មុននឹងនាំយកមកកាន់ផែនដី៕

August 8, 2023

Tag: វិទ្យាល័យ