មនុស្ស - La Reine Media

ឱសថដែលអាច «កម្ចាត់រាល់ដុំគីស» ទាំងកាចទាំងស្លួត

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអភិវឌ្ឍឱសថមួយប្រភេទដែលមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកម្ចាត់រាល់ដុំគិសរឹង ទាំងប្រភេទកាច ទាំងប្រភេទស្លូត ដោយមិនប៉ះពាល់ដល់កោសិកាដែលមានសុខភាពល្អ។

ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមអ្នកជំនាញប្រចាំមន្ទីរពេទ្យ City of Hope ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលព្យាបាលជំងឺមហារីកធំជាងគេមួយនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងត្រូវបានចុះផ្សាយលើទស្សនាវដ្ដី Cell Chemical Biology កាលពីថ្ងៃទី 02 សីហា 2023។ គ្រាប់ថ្នាំនេះមានឈ្មោះថា AOH1996។

City of Hope ឱ្យដឹងថា ឱសថ AOH1996 ដាក់គោលដៅកម្ចាត់ប្រូតេអ៊ីនមួយប្រភេទមាននៅក្នុងដុំសាច់មហារីកស្ទើរគ្រប់ប្រភេទ ដែលបណ្ដាលឱ្យដុំគីសរីកធំ និងកើនឡើងច្រើននៅក្នុងរាងកាយ។ ប្រូតេអ៊ីននេះគឺជាអង់ទីហ្សែន PCNA (Proliferating cell nuclear antigen) ដែលធ្លាប់ត្រូវបានចាត់ទុកថា មិនអាចកម្ចាត់បាន។

គ្រាប់ថ្នាំ AOH1996 កម្ចាត់កោសិកាមហារីកទៅតាមរបៀបដែលមានការជ្រើសរើស ដោយយន្តការបំបែកវដ្ដនៃការបង្កើតកូនចៅតាមធម្មតារបស់ដុំគីស ទប់ស្កាត់កោសិកា DNA ដែលមានកំហុស កុំឱ្យបន្តរីកចម្រើន ធ្វើឱ្យពួកវាមិនអាចចម្លងពីតិចទៅច្រើនទៀតបាន។ ប្រការនេះនឹងបណ្ដាលឱ្យកោសិកាមហារីកទាំងឡាយត្រូវងាប់ដោយឯកឯង និងមិនប៉ះពាល់ដល់កោសិកាល្អ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅ City of Hope អធិប្បាយថា PCNA គឺប្រៀបដូចទៅនឹងព្រលានយន្តហោះដ៏ធំមួយ ជាទីដែលជើងហោះហើរនានានាំយកកោសិកាមហារីកទៅកាន់គ្រប់ទីកន្លែងនៅក្នុងរាងកាយ។ ថ្នាំ AOH1996 ប្រៀបដូចព្យុះព្រឹលដែលវាយប្រហារកម្ទេចព្រលានយន្តហោះនេះ ធ្វើឱ្យជើងហោះហើរទាំងអស់ត្រូវឈប់ដំណើរការ។

ថ្នាំ AOH1996 ត្រូវបានសាកល្បងប្រើប្រាស់នៅលើកោសិកាមហារីកចំនួន 70 ប្រភេទផ្សេងៗគ្នា រួមមានទាំងមហារីកសុដន់ មហារីកខួរក្បាល ស្បែក សួត មាត់ស្បូន អូវ៉ែរ និងមហារីកប្រពេញប្រូស្តាតជាដើម។ ថ្នាំនេះមានប្រសិទ្ធភាពលើគ្រប់កោសិកាមហារីក។ City of Hope បានហៅឱសថនេះថា ជាលំដាប់កំពូលក្នុងរយៈពេល 20 ឆ្នាំ នៃការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍ។

បច្ចុប្បន្ន ឱសថ AOH1996 កំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់សាកល្បងលើមនុស្សដំណាក់កាលទីមួយ និងត្រូវបានជឿថា អាចនាំមកនូវលទ្ធផលល្អ គួរជាទីរីករាយ៕

August 4, 2023

ក្រុមហ៊ុនមេរបស់ Facebook បង្ហាញ AI និពន្ធបទភ្លេងពីសំណេរ

AudioCraft គឺជា AI (បញ្ញាសិប្បនិម្មិត) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់និពន្ធបទភ្លេង ឬសំឡេងបែបអាជីពដោយគ្រាន់តែត្រូវការសំណេររៀបរាប់អំពីខ្លឹមសារដែលត្រូវការបង្កើត។

ចូរស្រមៃមើលថាវាអស្ចារ្យកម្រិតណា នៅពេលតន្ត្រីករអាជីពម្នាក់អាចបង្កើតស្នាដៃនិពន្ធថ្មីដោយមិនចាំបាច់លេងភ្លេងអ្វីទាំងអស់ ឬថា អ្នកជំនួញម្នាក់ចង់បន្ថែម background music (ខ្ញុំហៅថា តន្ត្រីកំដរ) ទៅក្នុងវីដេអូផ្សាយពាណិជ្ជកម្មថ្មីបំផុត។ «នោះគឺនៅពេល AudioCraft បញ្ចេញប្រសិទ្ធភាព» តំណាងរបស់ Meta ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

យោងតាម Meta ឧបករណ៍ AudioCraft បំពាក់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតចំនួន 3 រួមមាន MusicGen, AudioGen និង Encodec។ MusicGen គឺជា AI ដែល Meta អភិវឌ្ឍតាំងពីឆ្នាំ 2022 និងអាចបង្កើតសូរសព្ទតន្ត្រីពីសំណេរ ខណៈដែល AudioGen មានជំនាញខាងកែប្រែសំឡេង ហើយក៏អាចបង្កើតសំឡេងពីសំណេរ មានជាអាទ៌ សំឡេងសុនកព្រុស សំឡេងស៊ីផ្លេឡាន ឬសំឡេងស្បែកជើងមនុស្សដើរជាដើម។

ចំណែក EnCodec វិញ គឺជាឧបករណ៍ដោះកូដសំឡេងដោយយោងទៅលើ AI ដែលបង្ហាញវត្តមានកាលពីឆ្នាំ 2022។ AI នេះក៏អាចនិពន្ធបទភ្លេងគុណភាពខ្ពស់ដោយមិនត្រូវការសំណេរច្រើនផងដែរ។ ទាំងអស់ខាងលើនេះត្រូវបានហៅថា AudioCraft ដែលជាកម្មវិធីបង្កើតសំឡេងប្រកបដោយគុណភាព និងងាយស្រួលប្រើប្រាស់។

បច្ចុប្បន្ន ឧបករណ៍បញ្ញាសិប្បនិម្មិតចេះនិពន្ធ (Generative artificial intelligence) អាចបង្កើតរូបភាព និងវីដេអូដែលស្ទើរតែដូចបេះបិទទៅនឹងការពិតជាក់ស្ដែង ដោយគ្រាន់តែប្រើប្រាស់សំណេរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងវិស័យសំឡេង វាហាក់មិនទាន់រីកចម្រើននៅឡើយ ដោយសារតែវាមានភាពលំបាកជាងវិស័យដទៃ៕

August 3, 2023

យន្តហោះដឹកមនុស្សប្រហែល 190 នាក់ ផ្ទុះកង់ពេលកំពុងចុះចត

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – យន្តហោះមួយគ្រឿងរបស់ Delta Airlines ដែលដឹកអ្នកដំណើរប្រហែល 190 នាក់ ផ្ទុះកង់នៅពេលកំពុងចុះចតបន្ទាន់នៅឯព្រលានយន្តហោះទីក្រុង Atlanta។

ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងដែនអាកាសអាម៉េរិក (FAA) កាលពីថ្ងៃទី 02 សីហា បានឱ្យដឹងថា កង់មួយគ្រាប់នៅខាងឆ្វេងបានផ្ទុះ នៅពេលយន្តហោះចុះចតបន្ទាន់នៅវេលាម៉ោងប្រហែល 18 នៅលើព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិ Hartsfield-Jackson Atlanta ក្នុងរដ្ឋ Georgia។ អ្នកដំណើរលើយន្តហោះនេះ ត្រូវលោតចេញពីយន្តហោះតាមពោងរអិលបន្ទាន់។

អ្នកដំណើរម្នាក់រៀបរាប់ប្រាប់ថា កង់មួយគ្រាប់បានផ្ទុះ ហើយមួយគ្រាប់ទៀតក៏បែកបាក់ បណ្ដាលឱ្យយន្តហោះរអិលនៅលើផ្លូវរត់។

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Delta Airlines ប្រកាសថា បន្ទាប់ពីត្រូវបាននាំចេញពីយន្តហោះ អ្នកដំណើរក៏ឡើងរថយន្ត និងត្រូវបាននាំទៅកាន់អាកាសយានដ្ឋាន។

យោងតាម ABC News នៅលើយន្តហោះនេះមានអ្នកដំណើរប្រហែល 190 នាក់ ក្នុងនោះមានម្នាក់រងរបួសក្នុងហេតុការណ៍ខាងលើ។ FAA បានបើកការស៊ើបអង្កេត ហើយបញ្ជាក់ថា សកម្មភាពគ្រប់គ្រងចរាចរណ៍ដែនអាកាសមិនរងផលប៉ះពាល់នោះទេ៕

August 3, 2023

មេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារយោធានៅនីហ្សេប្រកាសថា មិនរាថយ

មេដឹកនាំក្រុមរដ្ឋប្រហារយោធានៅប្រទេសនីហ្សេ ប្រកាសប្រឆាំងនឹងការដាក់ទណ្ឌកម្មពីអន្តរជាតិ និងបានបញ្ជាក់ថា មិនចុះចាញ់នៅចំពោះមុខការគំរាមកំហែងទាំងឡាយ។

ឧត្ដមសេនីយ៍ Abdourahamane Tiani មេដឹកនាំអាជ្ញាធរយោធានីហ្សេ កាលពីថ្ងៃទី 02 សីហា បានហៅការដាក់ទណ្ឌកម្មលើប្រទេសនេះថាជា «ការមិនអើពើដល់រឿងមនុស្សធម៌ និងមិនមានភាពស្មើគ្នា» និងត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបង្អាប់តម្លៃរបស់កងកម្លាំងការពារជាតិ និងប្រទេសនីហ្សេ។

«យើងច្រានចោលរាល់ទណ្ឌកម្ម និងបដិសេធការចុះចាញ់នៅចំពោះមុខការគំរាមកំហែង បើទោះវាឡើងដល់កម្រិតណាក៏ដោយ» លោក Tiani ថ្លែងដូច្នេះ និងប្រកាសមិនទទួលស្គាល់សកម្មភាពជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់នីហ្សេ។

ការលើកឡើងរបស់លោក Tiani ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពី សហគមន៍សេដ្ឋកិច្ចនៃបណ្ដាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច (ECOWAS) ដែលមានសមាជិក 13 ប្រទេស កាលពីចុងសប្ដាហ៍កន្លង បានឯកភាពគ្នាក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្មផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងហិរញ្ញវត្ថុលើប្រទេសនីហ្សេ ទន្ទឹមនឹងការកំណត់ឱសានវាទមួយសប្ដាហ៍ដើម្បីឱ្យអាជ្ញាធរយោធាប្រគល់អំណាចត្រលប់ទៅឱ្យរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល។ ក្រុមប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកខាងលិចក៏បានបញ្ជាក់ថា អន្តរាគមន៍យោធាគឺជាមធ្យោបាយចុងក្រោយ។

ចំណែកប្រទេសម៉ាលី និងបួគីណាហ្វាសូ (សមាជិកដែលត្រូវ ECOWAS ព្យួរអាសនៈ ព្រោះតែរដ្ឋប្រហារ) ដែលកំពុងគ្រប់គ្រងដោយក្រុមមេដឹកនាំរដ្ឋប្រហារដែរនោះ បានអះអាងថា ពួកគេនឹងប្រកាសសង្គ្រាម បើសិនអាជ្ញាធរយោធានីហ្សេត្រូវបរទេសធ្វើអន្តរាគមន៍យោធា។

កាលពីថ្ងៃទី 26 កក្កដា 2023 រដ្ឋាភិបាលស៊ីវិលរបស់លោក Mohamed Bazoum ត្រូវបានកងទ័ពនីហ្សេធ្វើរដ្ឋប្រហារផ្ដួលរំលំ ដោយចោទថា អាជ្ញាធរស៊ីវិលគ្រប់គ្រងបែបធូររលុង និងបានធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍សន្តិសុខកាន់តែអាក្រក់ឡើង៕

August 3, 2023

ចម្លែកមែន! ស្ត្រីម្នាក់មិនបានដេក 40 ឆ្នាំមកហើយ តែនៅមានកម្លាំងដូចធម្មតា

ថ្មីៗនេះ សារព័ត៌មានចិនបានរាយការណ៍ថា មានស្ត្រីម្នាក់ប្រកាសថា មិនបានដេកអស់រយៈពេលប្រហែល 4 ទសវត្សរ៍មកហើយ ប៉ុន្តែមិនមានសភាពងងុយដេក ឬអស់កម្លាំងអ្វីឡើយ។

មនុស្សគ្រប់រូបត្រូវការដំណេកដើម្បីយកកម្លាំងមកវិញ ប៉ុន្តែ Li Zhanying ដែលជាស្ត្រីម្នាក់រស់នៅក្នុងខេត្ត Henan ប្រទេសចិន បានឱ្យដឹងថា បានឆ្លងកាត់ពេលវេលា 40 ឆ្នាំ ដោយមិនបានដេកពួនសោះឡើយ។ នេះគឺជារឿងចម្លែកដែលត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយស្វាមីរបស់អ្នកស្រី និងអ្នកជិតខាង។

អ្នកស្រី Li ប្រាប់ថា តាមការចងចាំ គាត់ធ្លាប់បានដេកមួយដំណេកកាលពីអាយុ 5 ឬ 6 ឆ្នាំ។ ក៏ប៉ុន្តែពេលនេះ បើទោះមានអាយុជាង 40 ទៅហើយ ដំណេករបស់អ្នកស្រី គឺនៅសល់តែអនុស្សាវរីយ៍ប៉ុណ្ណោះ។

លោក Liu Suoquin ដែលជាស្វាមីរបស់អ្នកស្រី Li បានប្រាប់ថា តាំងពីពេលរៀបការរួច គាត់មិនដែលឃើញភរិយាខ្លួនដេកនៅពេលយប់នោះទេ ហើយពេលថ្ងៃក៏នៅតែធ្វើការ។ លោក Liu ធ្លាប់បានទិញថ្នាំងងុយដេកឱ្យលេប ប៉ុន្តែក៏មិនបានផល។

យោងតាមទំព័រ Bastille Post អ្នកស្រី Li បានស្វែងរកជំនួយពីវេជ្ជបណ្ឌិតជាច្រើនលើក ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហារបស់ខ្លួន តែវេជ្ជបណ្ឌិតទាំងនោះសុទ្ធតែមិនបានរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីទាក់ទងនឹងអាការមិនងងុយដេករបស់គាត់។

ក៏ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពីបានទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលសុខាភិបាលមួយនៅរដ្ឋធានីប៉េកាំង កាលពីពេលថ្មីៗនេះ អាថ៌កំបាំងស្ដីពីកង្វះដំណេករាប់សិបឆ្នាំរបស់អ្នកស្រី Li ក៏ទទួលបានចម្លើយ។

ក្រោយការតាមដាន 48/48 ម៉ោង ក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតខាងលើបានរកឃើញថា តាមពិត អ្នកស្រី Li នៅតែបានទទួលទានដំណេក ប៉ុន្តែដំណេករបស់គាត់មិនដូចមនុស្សទូទៅ។ ពួកគេរកឃើញថា រាងកាយរបស់អ្នកជំងឺនេះមានចំណុចពិសេសមួយចំនួន អនុញ្ញាតឱ្យស្ថិតក្នុងស្ថានភាពសម្រាកទាំងនៅពេលកំពុងជជែកជាមួយអ្នកនៅជុំវិញ ឬកំពុងធ្វើការ។ ការបិទភ្នែកតែប៉ុន្មាននាទីប៉ុណ្ណោះគឺអាចឱ្យរាងកាយយកកម្លាំងមកវិញបាន។

ក្រុមអ្នកជំនាញបានវិភាគលទ្ធផលនៃការស្កេតខួរក្បាលរបស់ Li ហើយក៏រកឃើញថា ការប្រើប្រាស់កម្លាំងរបស់ Li នៅពេលថ្ងៃ គឺតិចជាងអ្នកដទៃឆ្ងាយណាស់។ ពួកគេថា អ្នកស្រី Li តាមពិត បាន «ចាញ់បោក» ខួរក្បាលខ្លួនឯង។ ពេល Li កំពុងសម្រាក ផ្នែកខ្លះនៃរាងកាយរបស់គាត់ក៏ប្ដូរទៅរកស្ថានភាពដេក ដោយមិនចាំបាច់បិទភ្នែក។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅមានរឿងជាច្រើនទៀតដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របច្ចុប្បន្នមិនអាចបកស្រាយបានទាក់ទងនឹងករណីរបស់អ្នកស្រី Li។ ប៉ុន្តែ យ៉ាងហោចណាស់ក៏ពួកគេអាចបញ្ជាក់បានថា រាងកាយរបស់ស្ត្រីរូបនេះគឺមានសភាពធម្មតា៕

August 2, 2023

អាម៉េរិកជិតបាញ់បង្ហោះយានអវកាសដែលមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបបំផុតលើពិភពលោក

យានអវកាសទំនើបបំផុតរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកនេះ អាចត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 300 ឆ្នាំ នៅលើគន្លងតារាវិថីផែនដី។

បច្ចុប្បន្ន នៅចំពោះមុខការប្រកួតប្រជែងគ្នាក្នុងការគ្រប់គ្រងទីអវកាស គ្រាដែលបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗកំពុងត្រូវបានបង្កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ បណ្ដាប្រទេសរីកចម្រើនក៏ចាប់ផ្ដើមអភិវឌ្ឍយានអវកាសដែលអាចប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនដំណើរការដោយថាមពលនុយក្លេអែរ។

កាលពីថ្ងៃទី 26 កក្កដា 2023 សហរដ្ឋអាម៉េរិកបានប្រកាសថា កំពុងរៀបគម្រោងបាញ់បង្ហោះយានអវកាសដែលប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីននុយក្លេអែរដំបូងលើពិភពលោក ឡើងទៅកាន់គន្លងតារាវិថីផែនដី នៅឆ្នាំ 2027។

យោងតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ណាសា និងទីភ្នាក់ងារគម្រោងស្រាវជ្រាវទំនើបសម្រាប់ការពារជាតិ (DARPA) ដែលជាស្ថាប័នរបស់ក្រសួងការពារជាតិអាម៉េរិក កំពុងតែរកវិធីអភិវឌ្ឍម៉ាស៊ីនរ៉ុក្កែតដែលប្រើថាមពលនុយក្លេអែរ ដែលអាចបង្កើនលឿននៃដំណើរផ្សងព្រេងក្នុងទីអវកាស និងជួយឱ្យមនុស្សឡើងទៅកាន់ភពអង្គារបានឆាប់រហ័ស។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Washington Post។

ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី 26 កក្កដា ណាសា និង DARPA ក៏បានប្រកាសថា ពួកគេសម្រេចបានកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយនឹង Lockheed Martin ក្នុងការអភិវឌ្ឍ ផលិត និងសាកល្បងដំណើរការរ៉ុក្កែតប្រើថាមពលនុយក្លេអែរនេះហើយ។ បើសិនគ្រប់យ៉ាងដំណើរការល្អ Lockheed Martin នឹងទទួលបានប្រាក់ជិត 500 លានដុល្លារ ក្នុងនោះមានពាក់កណ្ដាលបានពីណាសា និងពាក់កណ្ដាលទៀតបានពី DARPA។

បន្ទាប់ពីយានអវកាសត្រូវបានដំឡើងម៉ាស៊ីនរ៉ុក្កែតនុយក្លេអែររបស់ Lockheed Martin វានឹងត្រូវបាននាំឡើងទៅកាន់កម្ពស់ពី 700 ទៅ 2,000 គីឡូម៉ែត្រ។ យានអវកាសនេះនឹងស្ថិតនៅលើគន្លងតារាវិថីផែនដីប្រហែល 300 ឆ្នាំ គ្រប់គ្រាន់ដើម្បីឱ្យវិទ្យុសកម្មដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់វា រលាយដល់កម្រិតសុវត្ថិភាព៕

August 2, 2023

ESA បង្ហាញ «សារអាថ៌កំបាំង» ពីទីតាំងឆ្ងាយពីផែនដីជិត 1,500 ឆ្នាំពន្លឺ

សញ្ញាសួរពណ៌ក្រហមដ៏ចម្លែក ត្រូវបានអវកាស «ផ្ដល់ជាសញ្ញា» មកកាន់មនុស្សនៅលើផែនដី តាមរយៈរូបភាពដ៏អាថ៌កំបាំងដែលតេឡេស្កុបអវកាស James Webb ទើបតែផ្ដិតយកបាន។

នោះគឺជាវត្ថុអវកាសដ៏ធំមួយដែលមានរូបរាងដូចទៅនឹងសញ្ញាសួរ ស្ថិតនៅខាងក្រោមផ្កាយក្មេងពីរដួងនៅក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Vela (Vela Supercluster)។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសថ្មីរបស់ក្រុមអ្នកធ្វើការជាមួយតេឡេស្កុបអាម៉េរិក James Webb មកពីទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA)។

ដំបូងឡើយ ក្រុមរបស់ ESA នៅ James Webb សង្កេតមើលចំណុចលម្អិតរបស់ផ្កាយក្មេងមួយគូដែលមានឈ្មោះថា Herbig-Haro 46/47 ដែលកំពុងត្រូវឡោមព័ទ្ធដោយថាសវត្ថុធាតុដែលចិញ្ចឹមពួកវាឱ្យធំធាត់ក្នុងរយៈពេលរាប់លានឆ្នាំ។

នៅខាងក្រោមផ្កាយពីរដួងខាងលើ ពួកគេបានប្រទះឃើញអ្វីមួយដ៏អាថ៌កំបាំង និងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល៖ សញ្ញាសួរមួយបង្ហាញខ្លួនដូចទៅនឹងមនុស្សលើភពដទៃកំពុងបញ្ជូនសញ្ញាដល់មនុស្សនៅលើផែនដី។

បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថា សញ្ញាសួរដ៏ធំមហិមានេះគឺជាអ្វីនៅឡើយ ប៉ុន្តែពណ៌ និងរូបរាងរបស់វា បាននាំឱ្យតារាវិទូនានាមានយោបល់មួយចំនួន។

នៅលើទំព័រ Space តំណាងរបស់តេឡេស្កុប James Webb យល់ថា វាអាចជាកាឡាក់ស៊ីដែលនៅសែនឆ្ងាយ ឬបណ្ដាកាឡាក់ស៊ីកំពុងប៉ះទង្គិចគ្នា នាំឱ្យមានរូបរាងខុសធម្មតា។ ចំណែកពណ៌ក្រហមរបស់សញ្ញាសួរនេះ កើតឡើងដោយសារវានៅឆ្ងាយ និងបន្តផ្លាស់ទីទៅឆ្ងាយ ព្រោះចក្រវាលកំពុងរីកមាឌ។

បើទោះសញ្ញាសួរនេះបង្ហាញខ្លួននៅក្បែរវត្ថុអវកាសដែលមានចម្ងាយ 1,470 ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី ប៉ុន្តែគម្លាតពិតរបស់សញ្ញាសួរនេះ អាចឡើងដល់រាប់ពាន់លានឆ្នាំ។

ចំណែកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ Illinois វិញ យល់ថា សញ្ញាសួរនេះគឺជាកាឡាក់ស៊ីពីរកំពុងច្របាច់បញ្ចូលគ្នា ក្នុងនោះចំណុចដូចផ្លែសន្ទូចនៅខាងលើគឺកើតឡើងដោយសារកាឡាក់ស៊ីធំមួយត្រូវបានកាច់ឱ្យកោង៕

August 2, 2023

ណាសារកឃើញរលកសញ្ញារបស់យានអវកាសស្ថិតក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ

ក្រុមវិស្វកររបស់ណាសា បានទទួលរលកសញ្ញាពី Voyager 2 ដែលនេះនាំមកនូវក្ដីសង្ឃឹមនៅក្នុងការតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញជាមួយនឹងយានអវកាសនេះបានឆាប់ជាងច្រើនខែ ធៀបនឹងការគ្រោងទុក។

ជាងមួយសប្ដាហ៍បន្ទាប់ពីបានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយានអវកាសអន្តរតារា Voyager 2 ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (NASA) ក៏ទទួលបានរលកសញ្ញាដែលអាចឱ្យពួកគេភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងឡើងវិញ។ ការទទួលបានរលកសញ្ញានេះកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី 01 សីហា នៅពេល Voyager 2 កំពុងផ្លាស់ទីឆ្លងកាត់លំហអវកាសក្នុងតំបន់អន្តរតារា និងមានចម្ងាយពីផែនដីចំនួន 19.9 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។

អ្នកជំនាញរបស់ណាសា និយាយថា «សញ្ញា «ចង្វាក់បេះដូង» នេះ បង្ហើបឱ្យដឹងថា យាន Voyager 2 នៅតែធ្វើសកម្មភាព»។

ក្រោយពីរលកសញ្ញាត្រូវបានបញ្ជាក់ ណាសានឹងសាកល្បងបញ្ជូនកូដបញ្ជាយានទៅកាន់ Voyager 2 ដើម្បីឱ្យវាបង្វែរទិសរបស់អង់តែនតម្រង់មកកាន់ផែនដី។ តាមធម្មតា កូដបញ្ជាយាននេះត្រូវការពេលប្រហែល 18.5 ម៉ោង ទើបទៅដល់យាន Voyager 2 ហើយថែមប្រហែល 18.5 ម៉ោងទៀត ដើម្បីឱ្យមនុស្សអាចទទួលបានទិន្នន័យពីយាននេះ។

បើសិនការសាកល្បងខាងលើមិនបានជោគជ័យ យាន Voyager 2 នឹងតម្រង់ទិសអង់តែនរបស់វាឡើងវិញដោយខ្លួនឯងនៅថ្ងៃទី 15 តុលា 2023 ទៅតាមការកំណត់នៅក្នុងកម្មវិធីដែលបំពាក់លើយាន។

ណាសាឱ្យដឹងថា ពួកគេបានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយាន Voyager 2 តាំងពីថ្ងៃទី 21 កក្កដា 2023 បន្ទាប់ពីកូដបញ្ជាយានមួយចំនួនបានធ្វើឱ្យអង់តែនរបស់យានអវកាសនេះ ត្រូវបែរល្អៀងពីមុខព្រួញមកកាន់ផែនដីប្រហែល 2 ឌឺក្រេ។ កំហុសនេះធ្វើឱ្យណាសាមិនអាចទទួលទិន្នន័យដែលបញ្ជូនមកពី Voyager 2។ យានអវកាសនេះ បច្ចុប្បន្នកំពុងគោចរតែលតោលនៅក្នុងលំហអវកាសងងឹត ក្រោយពីបានហោះផុតពីតំបន់ព្រំដែនខាងក្រៅរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ 2018។

យានអវកាស Voyager 1 និង Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីខីសីហា និងកញ្ញា ឆ្នាំ 1977 ក្នុងនោះ Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះមុន។ យានទាំងពីរនេះសុទ្ធតែបានហោះកាត់ពីមុខបណ្ដាភពដែលនៅជាយប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ មុនពេលឆ្លងកាត់ព្រំដែនឆ្ងាយបំផុតរបស់តំបន់ហេលីអូស្ពែរ (Heliosphere) ជាស្រទាប់ក្រៅបង្អស់នៃបរិយាកាសព្រះអាទិត្យដែលបែងចែកប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យពីតំបន់អន្តរតារា។

យាន Voyager 1 បានទៅដល់តំបន់អន្តរតារាមុន ដោយបានឆ្លងកាត់ហេលីអូស្ពែរកាលពីខែសីហា 2012។ បច្ចុប្បន្ន យាននេះកំពុងស្ថិតឆ្ងាយពីផែនដី 23.8 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។ Voyager 1 និង Voyager 2 នៅសល់ថាមពលដែលអាចឱ្យប្រើប្រាស់បានរហូតដល់យ៉ាងតិចត្រឹមឆ្នាំ 2025។

Voyager 1 និង Voyager 2 នឹងនៅតែអាចបន្តបំពេញបេសកកម្មផ្ញើសារទៅកាន់ភាវៈរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយនានា បន្ទាប់ពីពួកវាអស់ថាមពល ដោយសារតែមានបំពាក់ថាសដែលផ្ទុកសារពីមនុស្សលោក ក្នុងនោះមានទាំងសំឡេងនានា និងផែនទីផ្កាយរបស់ផែនដីជាដើម៕

August 2, 2023

ផ្ទាំងឆត្រខ្នាតយក្សបាំងផែនដីពីព្រះអាទិត្យដើម្បីទប់ទល់នឹងការឡើងកម្ដៅជាសកល

អ្នកស្រាវជ្រាវអាម៉េរិកមួយរូបស្នើឱ្យមានការប្រើប្រាស់ផ្ទាំងឆត្រខ្នាតយក្សដែលភ្ជាប់ជាមួយនឹងអាចម៍ផ្កាយដើម្បីកាត់បន្ថយកម្ដៅពីព្រះអាទិត្យជះមកលើផែនដី ដែលអាចជួយទប់ទល់នឹងបញ្ហាឡើងកម្ដៅនៅទូទាំងសកលលោក។

ផែនដីកំពុងតែឡើងកម្ដៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏កំពុងតែអភិវឌ្ឍដំណោះស្រាយដើម្បីបន្ធូរបន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ Istvan Szapudi ដែលជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានតារាសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យ Hawaii បានលើកឡើងនូវដំណោះស្រាយថ្មីសម្រាប់បញ្ហាខាងលើ នោះគឺផ្ទាំងឆត្រខ្នាតយក្សបាំងពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងអាចម៍ផ្កាយ។

បច្ចុប្បន្ន ការស្រាវជ្រាវរកបច្ចេកទេសសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដំណោះស្រាយរបស់ Istvan Szapudi អាចចាប់ផ្ដើមបាន និងអាចមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងរង្វង់តែប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ Szapudi បានបរិយាយអំពីដំណោះស្រាយរបស់ខ្លួននៅលើទស្សនាវដ្ដី Proceedings of the National Academy of Sciences, Phys.org កាលពីថ្ងៃទី 31 កក្កដា 2023។

គំនិតស្ដីពីឆត្របាំងព្រះអាទិត្យ កន្លងមកក៏ធ្លាប់ត្រូវបានលើកឡើង ប៉ុន្តែគេត្រូវការផ្ទាំងឆត្រដ៏ធ្ងន់ និងធំមហិមាដើម្បីអាចទប់ទល់នឹងកម្លាំងទំនាញ ក៏ដូចជាទប់ទល់នឹងកម្លាំងខ្យល់បក់បំប៉ើងពីព្រះអាទិត្យ។

ដំណោះស្រាយរបស់ Szapudi គឺ ការប្រើប្រាស់វត្ថុមានទម្ងន់ផ្ទុយដែលត្រូវចងភ្ជាប់ទៅនឹងផ្ទាំងឆត្រ ជួយឱ្យទម្ងន់របស់ផ្ទាំងឆត្រ និងវត្ថុផ្ទុយ ថយចុះប្រហែល 3.5 លានតោន ទាបជាងមួយរយដងបើធៀបនឹងការគណនាអំពីផ្ទាំងចត្រមិនមានវត្ថុសម្រាប់តោង។ គំនិតរបស់ Szapudi គឺការប្រើប្រាស់អាចម៍ផ្កាយដែលមនុស្ស «ចាប់បាន» ធ្វើជាវត្ថុមានទម្ងន់ផ្ទុយ ចៀសវាងការដែលត្រូវបាញ់បង្ហោះច្រើនលើកពីផែនដី។

រចនាសម្ព័ន្ធដូចខាងលើនឹងអាចត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងរហ័ស និងមានតម្លៃទាបជាង បើធៀបនឹងការផលិត និងដំឡើងផ្ទាំងឆត្រដទៃ។

Szapudi ចាប់ផ្ដើមជាមួយនឹងគោលដៅកាត់បន្ថយវិទ្យុសកម្មព្រះអាទិត្យឱ្យបាន 1.7%។ នេះគឺជាអត្រាចាំបាច់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឡើងកម្ដៅផែនដីខ្ពស់ដល់ថ្នាក់បង្កើតបានជាគ្រោះមហន្តរាយ៕

August 2, 2023

អាយុរបស់មនុស្សនឹងកើនឡើងដល់ 120 ដោយសារតែបច្ចេកវិទ្យា និងការយល់ដឹង

(ស៊ុយអែត) – អាយុរបស់មនុស្សគ្រោងនឹងកើនឡើងដល់ 120 ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខ ដោយសារតែបច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងដែលបានពីវិបត្តិសុខភាពកូវីដ-19។ល។

បណ្ឌិត Ignat Kulkov នៅសាកលវិទ្យាល័យ Malardalen (MDU) ឱ្យដឹងថា អាយុរបស់មនុស្សអាចឡើងដល់ពី 100 ទៅ 120 នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 2070 យ៉ាងហោចណាស់នៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសអភិវឌ្ឍ។ នេះគឺជាលទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់លោក Kulkov និងសហការីនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ បារាំង និងអង់គ្លេស ហើយត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដីវិទ្យាសាស្ត្រ Futures កាលពីថ្ងៃទី 30 កក្កដា 2023។

យោងតាមបណ្ឌិត Kulkov ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ មានមនុស្សកាន់តែច្រើនដែលពាក់ឧបករណ៍តាមដានសុខភាព។ ឧបករណ៍ទាំងនេះតែងត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងមន្ទីរពេទ្យ ជួយឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងណែនាំប្រកបដោយភាពសុក្រឹតសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងអ្នកជំងឺ ដែលនាំឱ្យពួកគេកែលំអការរស់នៅ ប្ដូរទម្លាប់មិនល្អសម្រាប់សុខភាពតាំងពីក្មេង ដូច្នេះពួកគេនឹងមានអាយុវែងជាងធម្មតា។

ក្រៅពីនេះ ការរីកចម្រើនរបស់វិស័យដទៃក៏អាចជួយឱ្យមនុស្សរស់បានយូរជាងមុន។ ឧទាហរណ៍ដូចជា វិបត្តិសុខភាពសកលកូវីដ-19 បានជួយឱ្យមនុស្សជាតិយល់ដឹងបន្ថែមអំពីការតាមដានវីរុសប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ បច្ចេកវិទ្យា រួមនឹងវិធីសាស្ត្រព្យាបាលបែបទំនើបនានាក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងសម័យកូវីដផងដែរ។

តាមជាក់ស្ដែង អាយុរបស់មនុស្សបាន និងកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងរយៈពេល 200 ឆ្នាំកន្លង។ កាលពីខែវិច្ឆិកា 2022 មូលនិធិប្រជាជននៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានព្យាករថា អាយុជាមធ្យមរបស់មនុស្សនៅទូទាំងសកលលោកកើតដល់ 77.2 ឆ្នាំនៅឆ្នាំ 2050 ដោយសារតែការរីកចម្រើននៃវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ ដែលក្នុងនោះមានទាំងវ៉ាក់សាំង និងថ្នាំរម្ងាប់មេរោគ ខណៈដែលអនាម័យ ការរស់នៅ ក៏ដូចជាអាហារ និងជីវជាតិក៏ត្រូវបានកែលំអ៕

August 1, 2023

Tag: មនុស្ស