Tag: ព្រះអាទិត្យ

  • ស្ថានីយ​ថាមពលព្រះអាទិត្យ​អាច​បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ទៅឱ្យ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ

    ស្ថានីយ​ថាមពលព្រះអាទិត្យ​អាច​បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ទៅឱ្យ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ

    ក្រុម​វិស្វករ​របស់​ប្រទេស​ស្វ៊ី​ស កំពុង​រៀប​គម្រោង​សាងសង់​ស្ថានីយ​ផលិត​អគ្គិសនី​ពី​កម្ដៅ​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​អាច​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ជា​បន្តបន្ទាប់​ទៅឱ្យ​មូលដ្ឋាន​នៅលើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ ក្នុង​ទម្រង់​រលក​មីក្រូ​វ៉េវ។

    ក្រុម​វិស្វករ​នៅក្នុង​ក្រុមហ៊ុន​ហ៊ុន​ស្វ៊ី​ស Astrostrom បានបង្ហាញ​សេចក្ដីលំអិត​អំពី​ស្ថានីយ​អគ្គិសនី​ព្រះ​ចន្ទ – ផែនដី​ខ្នាត​ធំ (GE⊕-LPS)។ ស្ថានីយ​នេះ​រួមមាន​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​រាង​អក្សរ V ជាច្រើន​ផ្ទាំង ត្រូវបាន​រៀប​ជា​រាងគូទខ្យង​នៅក្នុង​ផ្ទៃក្រឡា​មួយ​គីឡូ​ម៉ែត្រការ៉េ ដែល​អាច​បាញ់​បញ្ជូន​ថាមពល​ឡើងដល់ 23 ម៉េ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ (MW) ទៅកាន់​មូលដ្ឋាន​របស់​មនុស្ស​នៅលើ​ផ្ទៃ​របស់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ។

    យោងតាម​ការស្រាវជ្រាវ​របស់​ក្រុម​វិស្វករ​ខាងលើ ទាំង​ស្ថានីយ GE⊕-LPS ទាំង​ផ្ទាំង​សូ​ឡា អាច​ត្រូវបាន​ផលិតឡើង​ដោយ​ប្រើប្រាស់​វត្ថុ​ធាតុ​ដែលមាន​នៅលើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ។

    ស្ថានីយ​ផលិត​អគ្គិសនី​នឹងត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង​សម្រាប់​អ្នកស្នាក់នៅ​យូរអង្វែង ហើយ​ស្ថិតនៅក្នុង​តំបន់ Lagrange ត្រង់​ចន្លោះ​ផែនដី និង​ព្រះ​ចន្ទ ក្នុង​រយៈកម្ពស់ 61,350 គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ។

    «នៅពេល​គម្រោង​ដូច GE⊕-LPS បានបញ្ជាក់​អំពី​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ដំណើរ​ការផលិត និង​ដំឡើង​ផ្កាយរណប​ថាមពលព្រះអាទិត្យ យើង​នឹង​អាច​បង្កើន​វិសាលភាព​ក្នុង​ការផលិត​ផ្កាយរណប​ថាមពលព្រះអាទិត្យ​ពី​វត្ថុ​ធាតុ​ដែលមាន​នៅលើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​ភពផែនដី» Sanjay Vijendran ប្រធាន​គម្រោង​ស្រាវជ្រាវ​ថាមពលព្រះអាទិត្យ​ក្នុង​ទី​អវកាស SOLARIS របស់​អង្គការ ESA ឱ្យដឹង​ដូច្នេះ៕

  • ប្រទេស​​ដែល​ប្រជាជន​ប្រើប្រាស់​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​ច្រើនជាងគេ​លើ​ពិភពលោក

    ប្រទេស​​ដែល​ប្រជាជន​ប្រើប្រាស់​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​ច្រើនជាងគេ​លើ​ពិភពលោក

    អត្រា​នៃ​ការដំឡើង​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​លើ​ដំបូលផ្ទះ​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី ​ជិត​ឈានដល់​កម្រិត​កំពូល​បំផុត នៅពេល​គ្រួសារ​នានា​ស្វែងរក​វិធី​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​​បញ្ហា​​តម្លៃ​​ថាមពល។

    អូស្ត្រាលី​បច្ចុប្បន្ន​មាន​អត្រា​ប្រើប្រាស់​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​ខ្ពស់​ជាងគេ​លើ​ពិភពលោក ដោយ​គ្រួសារ​ជិត 1/3 នៅ​ទូទាំងប្រទេស​នេះ ប្រើប្រាស់​ថាមពលព្រះអាទិត្យ។ សូម្បីតែ​នៅក្នុង​រដូវរងា អគ្គិសនី​ជាង 25% ដែល​ប្រើប្រាស់​នៅ​ក្នុង​​បណ្ដា​រដ្ឋ​ភាគ​ខាងកើត ​ក៏បាន​មកពី​ផ្ទាំង​សូ​ឡា។

    យោងតាម​ស្ថិតិ​របស់ Green Energy Market (GEM) គ្រួសារ និង​ក្រុមហ៊ុន​នានា​នៅ​អូស្ត្រាលី បាន​បន្ថែម​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​ដែល​ផ្ទាល់​ថាមពល​អគ្គិសនី 1.46 ជី​ហ្គា​វ៉ា​ត់​នៅក្នុង​ពាក់កណ្ដាល​ដើមឆ្នាំ​នេះ ខ្ពស់ជាង 20% ធៀប​នឹង​ដំណាក់កាល​ដូចគ្នា​ក្នុង​ឆ្នាំ​កន្លង។ គិតតែ​ក្នុង​ខែមិថុនា 2023 អគ្គិសនី​ជិត 250 ម៉េ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ត្រូវបាន​បន្ថែម​ពី​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​នៅលើ​ដំបូលផ្ទះ ខ្ពស់ជាង 13.2% បើ​ធៀប​នឹង​ខែមិថុនា​ឆ្នាំ 2022។

    មន្ត្រី​នៅ GEM ឱ្យដឹងថា តម្លៃ​អគ្គិសនី​កើនឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​កន្លង ​បាន​ជំរុញ​ឱ្យ​ប្រជាជននាំ​គ្នា​សម្រុក​ទៅ​​ទិញ​ផ្ទាំង​សូ​ឡា។ ការកើនឡើង​នេះ​អាចជួយ​ឱ្យ​វិស័យថាមពល​​បំបែក​កំណត់ត្រា​​ស្ដី​ពី​ការ​បន្ថែម​អគ្គិសនី 3.2 ជី​ហ្គា​វ៉ា​ត់ទៅ​ក្នុង​បណ្ដាញ​អគ្គិសនី​របស់​អូស្ត្រាលី កាលពី​ឆ្នាំ 2021៕

  • រោងចក្រ​ផលិត​អគ្គិសនី​ដោយ​កម្ដៅថ្ងៃ 1,000 ម៉េ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ត​ភ្ជាប់​នឹង​​បណ្ដាញ​អគ្គិសនី​នៅ​ប្រទេស​ចិន

    រោងចក្រ​ផលិត​អគ្គិសនី​ដោយ​កម្ដៅថ្ងៃ 1,000 ម៉េ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ត​ភ្ជាប់​នឹង​​បណ្ដាញ​អគ្គិសនី​នៅ​ប្រទេស​ចិន

    រោងចក្រ​ផលិត​អគ្គិសនី​ពី​ថាមពលព្រះអាទិត្យ​ថ្មី​នៅ Tianjin មាន​កម្លាំង 1,000 ម៉េ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ អាច​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ដល់​ពលរដ្ឋ 1.5 លាន​គ្រួសារ។

    យោងតាមសារព័ត៌មាន​ចិន​ រោងចក្រ​ផលិត​អគ្គិសនី​ដោយ​ផ្ទាំង​សូ​ឡា Huadian Tianjin Haijing ត្រូវបាន​ត​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​បណ្ដាញ​អគ្គិសនី​នៅ Tianjin កាលពី​ថ្ងៃទី 08 កក្កដា 2023។ សកម្មភាព​របស់​រោង​ចក្រ​ដែលមាន​កម្លាំង 1,000 ម៉េ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ (MW) នេះ រួមមាន រូបមន្ត​ឧស្សាហកម្ម​រួមផ្សំ​នឹង​ការផលិត​អគ្គិសនី​ពី​ផ្ទាំង​សូ​ឡា ការផលិត halogen លើ​ផ្ទៃ​ទឹក និង​ក្នុង​ទឹក ទន្ទឹមនឹង​ការកែលំអ​សមត្ថភាព​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​នៅ​ភាគ​ខាងជើង​ប្រទេស​ចិន។

    ស្ថិតនៅ​តំបន់​ស្រែអំបិល Changlu រោងចក្រ Huadian Tianjin Haijing គ្រប់ដណ្ដប់​​លើ​ផ្ទៃដី​ប្រហែល 1,333 ហិកតា និង​អាច​ផ្គង់​ផ្គង់​អគ្គិសនី​ស្អាត 1.5 ពាន់​លាន​គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ អាចឆ្លើយតប​នឹង​តម្រូវការ​ប្រើប្រាស់​របស់​មនុស្ស 1.5 លាន​គ្រួសារ និង​កាត់បន្ថយ​ឧស្ម័ន​កាបូនឌីអុកស៊ីដ​បាន​ប្រហែល 1.25 លាន​តោន ធៀប​នឹង​ការប្រើប្រាស់​ធ្យូងថ្ម។

    យោងតាម Yang Fan ប្រធាន​គម្រោង​ខាងលើ រោងចក្រ​នេះ​នឹង​ជួយ​ជំរុញ​ការកែប្រែ​រចនាសម្ព័ន្ធ​ថាមពល​ស្អាត​នៅ​ភាគ​ខាងជើង​ប្រទេស​ចិន។ រោងចក្រ​នេះ​ក៏​ផ្សារភ្ជាប់​ការផលិត​អគ្គិសនី​ជាមួយនឹង​ការផលិត​អំបិល និង​នេសាទ​ផងដែរ៕

  • បើសិន​យក​ទឹក​ទាំងអស់​របស់​ផែនដី ទៅ​ជះ​លើ​ព្រះអាទិត្យ តើ​នឹង​មានរឿង​អ្វី​កើតឡើង?

    បើសិន​យក​ទឹក​ទាំងអស់​របស់​ផែនដី ទៅ​ជះ​លើ​ព្រះអាទិត្យ តើ​នឹង​មានរឿង​អ្វី​កើតឡើង?

    ការ​ពន្លត់ភ្លើង​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ពិតជា​មធ្យោបាយ​មួយ​សម្រាប់​ករណី​អគ្គិភ័យ​នៅលើ​ផែនដី ប៉ុន្តែ​អណ្ដាតភ្លើង​នៅលើ​ព្រះអាទិត្យ​គឺជា​រឿង​ដោយឡែក ហើយ​ការ​​យក​ទឹក​ទាំងអស់​របស់​ផែនដី ទៅ​ជះ​លើ​ព្រះអាទិត្យ​នឹង​កើតមាន​ហេតុការណ៍​ដែល​ស្ទើរ​គ្រប់គ្នា​នឹកស្មាន​មិន​ដល់។

    យោងតាម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ចម្លើយ​គឺថា យើង​មិនអាច​យក​ទឹក​ទៅ​ពន្លត់ភ្លើង​ព្រះអាទិត្យឱ្យ​ថម​​ថយកម្ដៅ​បានឡើយ។ ព្រោះថា ព្រះអាទិត្យ​មិនមែនជា​អណ្ដាតភ្លើង​ដែល​ឆេះ​ដោយសារ​អុកស៊ីសែន​ដូច​នៅលើ​ផែនដី​នោះទេ។ នៅក្នុង​លំហ​ដែល​ពុំមាន​អុកស៊ីសែន ព្រះអាទិត្យ​រក្សា​វត្តមាន​របស់ខ្លួន​បាន​គឺ​មកពី​ប្រតិកម្ម​នុយ​ក្លេ​អែរ​ដែល​ប្រែក្លាយ​អ៊ីដ្រូសែន​ទៅជា​អេ​ល្យូ​ម។

    ដូច្នោះ​ហើយ បើសិន​យើង​ជះ​ទឹក​ទៅលើ​ព្រះអាទិត្យ​គឺ​ស្មើនឹង​ការបន្ថែម​ឥន្ធនៈ​ឱ្យ​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​នេះ​កាន់តែ​ឆេះ​ខ្លាំង​ឡើង និង​ធ្វើឱ្យ​ធ្ងន់​ជាង​មុន​ថែម​មួយកម្រិត​ទៀត នាំឱ្យ​ភព​នានា​នៅក្បែរ​ព្រះអាទិត្យ​ប្រឈម​នឹង​ការឆេះ​ខ្លោច​ឆាប់​ជាង​ធម្មតា។

    បើទោះជា​បន្ថែម​ទឹក​ឱ្យ​ព្រះអាទិត្យ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្កាយ​នេះ​ក៏​នៅតែ​ត្រូវអស់​ថាមពល នៅ​ប្រហែល 5 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត បន្ទាប់ពី​ឆេះ​អស់​អ៊ីដ្រូសែន​ដែលមាន 73% និង​អេ​ល្យូ​ម​ដែលមាន 25%។ ក៏ប៉ុន្តែ មុននឹង​ក្លាយជា​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ស ហើយ​បន្ត​ចុះ​ត្រជាក់​រហូត​​​ក្លាយ​ជា​​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ប្រផេះ ព្រះអាទិត្យ​​នឹង​រីក​មាឌ លេប​យក​ភព​ពុធ និង​ភព​សុក្រ។ ចំណែក​ភព​អង្គារ​ក៏ត្រូវ​ខ្ទាត​ចេញពី​តំបន់​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ព្រះអាទិត្យ ខណៈដែល​ជីវិត​នៅលើ​ផែនដី​ក៏ត្រូវ​សាប​សូន្យ​សុង​៕

  • ភព​ខ្នាត​យក្ស​មួយ​ទើបតែ​លេចមុខ​ឡើង​ ក្រោយ​ការ​រីក​មាឌ​របស់​ផ្កាយ​មេ

    ភព​ខ្នាត​យក្ស​មួយ​ទើបតែ​លេចមុខ​ឡើង​ ក្រោយ​ការ​រីក​មាឌ​របស់​ផ្កាយ​មេ

    ភព​ខ្នាត​ធំ​មួយ​ដែល​ត្រូវបាន​ដាក់ឈ្មោះថា Halla ទើបតែ​បានបង្ហាញ​ខ្លួន​ដោយ​គោចរ​ជុំវិញ Bakedu ដែល​ជា​វត្ថុ​អវកាស​​ទើបតែ​លេច​ឡើងជា​ផ្កាយ​យក្ស​ក្រហម ហើយ​គួរ​ណាស់​តែ​បាន​លេប​ត្របាក់​ភព​នេះ​រួចហើយ​។

    Halla ដែលជា​ភព​ខ្នាត​យក្ស​ដូច​ទៅនឹង​ភព​ព្រហស្បតិ៍ ត្រូវបាន​រកឃើញ​នៅពេល​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ពិនិត្យមើល​ដំណាក់កាល Bakedu រីក​មាឌ និង​ក្លាយជា​ផ្កាយ​ខ្នាត​យក្ស​ពណ៌​ក្រហម។

    ផ្កាយ​នានា​នៅក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​ដូច​ព្រះអាទិត្យ​របស់​មនុស្ស នៅពេល​អស់​ថាមពល​នឹង​ប៉ោង​ឡើង រីក​មាឌ​ជា​លើកចុងក្រោយ ក្លាយជា​ផ្កាយ​យក្ស​ក្រហម ដោយ​ធំ​ជាង​មុន 1.5 ដង។ ក្រោយមក វា​នឹងត្រូវ​ដួលរលំ ក្លាយជា​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ស។

    ក្នុងអំឡុងពេល​រីក​មាឌ​ជា​លើកចុងក្រោយ ផ្កាយ​ទាំងនេះ​អាច​លេប​ត្របាក់​យក​បណ្ដា​ភព​ដែល​នៅក្បែរ​វា។ ព្រះអាទិត្យ​របស់​មនុស្ស​ក៏ត្រូវ​បាន​ព្យាករ​ថា នឹង​លេប​យក​ភព​ចំនួន​បី​ដែល​នៅក្បែរ រួមមាន ភព​ពុធ ភព​សុក្រ និង​ផែនដី នៅ​ពេល​វា​រីក​មាឌ​។

    ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ Bakedu ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​តារាសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Hawaii (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) បាន​ប្រទះឃើញ Halla បង្ហាញខ្លួន​បន្ទាប់ពី​ហេតុការណ៍​រីក​មាឌ​ដល់​កម្រិត​កំពូល​​របស់​ផ្កាយ​ក្រហម Bakedu។ ភព Halla «នៅមាន​ជីវិត»​ និង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​លំហ​ដែល​មុន​នោះ​ផ្កាយ Bakedu បាន​គ្របដណ្ដប់​ទាំងស្រុង។

    ការសង្កេត​ថ្មី​បំផុត​បាន​បញ្ជាក់ថា ភព​ខាងលើ​នៅតែ​គោចរ​លើ​គន្លង​​ប្រកបដោយ​ស្ថិរភាព​ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​មួយ​ទសវត្សរ៍ និង​នៅតែមាន «ជីវិត» ជាមួយនឹង​ផ្កាយ​មេ​ដែល​កំពុង​ព្យាយាម​លេប​យក​វា។

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មិនទាន់​យល់ច្បាស់​ថា ហេតុអ្វី​បានជា Halla នៅមាន​ជីវិត។ មានការ​សន្និដ្ឋានថា Halla ប្រហែលជា​ធ្លាប់​គោចរ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ឆ្ងាយ នៅ​មុនពេល​ហេតុការណ៍​រីក​មាឌ​របស់ Bakedu។ ប៉ុន្តែ លទ្ធភាព​នេះ​ហាក់​មាន​តិចតួច។

    លទ្ធភាព​ទី​ពីរ​គឺថា Halla បានកកើតឡើង​ពី​ការ​ប៉ះគ្នា​រវាង​ផ្កាយ​ពីរ​ដួង។ ដូច្នេះ Halla អាចជា «ខ្មោចឆៅ» របស់​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ក្នុងចំណោម​ពីរ​ដែល​បាន​ងាប់ ពោលគឺ​មិនមែន Bakedu។

    លទ្ធភាព​ទី​បី គឺថា Halla ពិតជា​នៅមាន​ជីវិត​ក្រោយ​ហេតុការណ៍​ផ្កាយ Bakedu ​រីក​មាឌ។ ប្រការនេះ​អាច​នាំមក​នូវ​ក្ដីសង្ឃឹម​ខ្លះ​សម្រាប់​អនាគត​របស់​ផែនដី៕

  • ប្រហោង​ខ្មៅមហា​យក្ស​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​របស់​មនុស្ស «ហែក​ស៊ី» ​ផ្កាយ​ទើប​កើត

    ប្រហោង​ខ្មៅមហា​យក្ស​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​របស់​មនុស្ស «ហែក​ស៊ី» ​ផ្កាយ​ទើប​កើត

    Sagittarius A* ដែល​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នឹកស្មានថា​បាន «ដេក​លង់លក់» នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​ដែលមាន​ផ្ទុក​ផែនដី ពេលនេះ​បែរជា​បញ្ចេញ​សញ្ញា​ដ៏​គួរឱ្យ​ភ័យខ្លាច។

    យានអវកាស IXPE របស់​ណា​សា​ថត​បាន «សញ្ញា​ពី​ឋាននរក» ដែល​បញ្ជាក់ថា ប្រហោង​ខ្មៅ​របស់​កាឡាក់ស៊ី​មី​ល​គី​វ៉េ (Milky Way) មិនបាន​ដេក​លង់លក់​ទាំងស្រុង​ដូច​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បានគិត​ឡើយ។

    Sagittarius A* គឺជា​ប្រហោង​ខ្មៅ​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​មី​ល​គេ​វ៉េ​ដែល​បាន​ឆ្លង​ផុត​ដំណាក់កាល​លេប​ត្របាក់​ដ៏​កាច​សាហាវ។ វា​មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ​ប្រហែល​នឹង 4.1 លាន​ដង និង​ស្ថិតក្នុង​ក្រុម​ប្រហោង​ខ្មៅ​ដែល​ធំជាងគេ​ក្នុង​ចក្រវាល។

    Sagittarius A* ស្ថិតនៅកណ្ដាលកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ

    ក៏ប៉ុន្តែ ថ្មីៗនេះ​មាន​ភស្ដុតាង​កាន់តែច្រើន​បង្ហាញថា ប្រហោង​ខ្មៅ​នេះ​នៅតែ «ចាប់​ស៊ី» វត្ថុ​អវកាស​ទាំងឡាយណា​ដែល​គោចរ​មក​ក្បែរ​មាត់​របស់​វា។

    យានអវកាស IXPE កត់ត្រា​បាន​ពន្លឺ​ចែងចាំង​ឡើង​ខុសធម្មតា​របស់​ពពក​ប​ង្ក​បង្កើត​ផ្កាយ (Molecular cloud) ស្ថិតនៅ​ក្បែរ​ចំណុចកណ្ដាល​របស់​ប្រហោង​ខ្មៅ Sagittarius A* និង​បានដឹងថា វា​កំពុង​បញ្ចេញ​ពន្លឺ​ខ្លាំង​ជាង​ការគ្រោងទុក។

    ការវិភាគ​បានបង្ហាញ​ថា ពន្លឺ​នេះ​ពុំមែន​ពពក​បង្កបង្កើត​ផ្កាយ​ជា​អ្នក​បញ្ចេញ ប៉ុន្តែ​វា​គ្រាន់តែ​ជា​ចំណាំង​ប្លាត​ពន្លឺ​ពី​ហេតុការណ៍​ផ្ទុះ​របស់ Sagittarius A*។

    រូប​រាង​ពិត​របស់ Sagittarius A*

    ការ​គណនា​របស់​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បារាំង​បាន​បង្ហាញថា ហេតុការណ៍​ផ្ទុះ​នេះ​ទើបតែ​កើតឡើង​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី XIX និង​អូស​បន្លាយពេល​ប្រហែល​មួយឆ្នាំ​កន្លះ។

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មិនទាន់​ដឹង​ច្បាស់​ថា វត្ថុ​អវកាស​ដែល​ត្រូវបាន​ប្រហោង​ខ្មៅ​ខាងលើ​ហែក​ស៊ី​គឺជា​អ្វី​នៅឡើយ ប៉ុន្តែ​បើតាម​ទ្រឹ​ស្ត្រី វា​អាចជា​ផ្កាយ​ដែល​ទើប​ចាប់កំណើត​ពី​ពពក​ម៉ូលេគុល​នៅក្បែរ​ប្រហោង​ខ្មៅ​នោះ។

  • បណ្ដុំ​រោងចក្រ​សូ​ឡា-វា​រី​អគ្គិសនី​ធំជាងគេ​លើ​លោក ចាប់ផ្ដើម​ដំណើរការ​ក្នុងដំណាក់កាល​ថ្មី

    បណ្ដុំ​រោងចក្រ​សូ​ឡា-វា​រី​អគ្គិសនី​ធំជាងគេ​លើ​លោក ចាប់ផ្ដើម​ដំណើរការ​ក្នុងដំណាក់កាល​ថ្មី

    រោងចក្រ​ផលិត​អគ្គិសនី​ដោយ​ថាមពលព្រះអាទិត្យ Kela នៅក្នុង​ខេត្ត Sichuan ប្រទេស​ចិន​បានចាប់ផ្ដើម​ដំណើរការ​កាលពី​ថ្ងៃទី 25 មិថុនា 2023 ជួយ​ឱ្យបំពេញ​បណ្ដុំ​រោងចក្រ​សូ​ឡា-វា​រី​អគ្គិសនី​ធំជាងគេ​លើ​លោក។

    រោងចក្រ​ផលិត​អគ្គិសនី​ដោយ​ផ្ទាំង​សូ​ឡា Kela ខាងលើនេះ ត្រូវបាន​សាងសង់​នៅលើ​កម្ពស់ 4,600 ម៉ែត្រ ធៀប​នឹង​ផ្ទៃ​ទឹកសមុទ្រ នៅ​តំបន់​ស្វយ័ត​ទី​បេ Garzê ក្នុង​ខេត្ត Sichuan ប្រទេស​ចិន។ ដំណាក់កាល​ដំបូង​របស់​រោងចក្រ​នេះ មាន​កម្លាំង 1 លាន​គីឡូវ៉ាត់។

    ដោយមាន​ផ្ទៃក្រឡា​ប្រហែល 16 គីឡូម៉ែត្រ​កា​រ៉ា រោងចក្រ​រោងចក្រ Kela នឹង​ផលិត​អគ្គិសនី​បាន​ប្រហែល 2 ពាន់​លាន​គីឡូវ៉ាត់​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ អាច​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ដល់​ប្រជាជន​ប្រហែល 700 គ្រួសារ។

    រោងចក្រវារីអគ្គិសនី Lianghekou នៅលើទន្លេ Yalong Jiang

    ដោយសារតែ​អគ្គិសនី​ផលិត​ដោយ​រោងចក្រ Kela នឹងត្រូវ​ត​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​រោងចក្រ​វា​រី​អគ្គិសនី Lianghekou នៅលើ​ទន្លេ Yalong Jiang ដែល​ដាក់ឱ្យ​ដំណើរការ​កាលពី​ខែមីនា 2023 បរិមាណ​អគ្គិសនី​សរុប​របស់​បណ្ដុំ​រោងចក្រ​សូ​ឡា-វា​រី​អគ្គិសនី​នេះ​នឹង​ឡើងដល់ 3 លាន​គីឡូវ៉ាត់។

    ក្រោយពី​ដំណើរការ​ពេញលេញ បណ្ដុំ​រោងចក្រ​ខាងលើ​អាច​ផលិត​អគ្គិសនី​ប្រចាំឆ្នាំ​បាន​ប្រហែល 300 ពាន់​លាន​គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង នឹង​អាច​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ដល់​ប្រជាជន 100 គ្រួសារ៕

  • រកឃើញ​វត្ថុ​អវកាសចម្លែក​ដែល​ «ក្ដៅ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ» ទៅទៀត

    រកឃើញ​វត្ថុ​អវកាសចម្លែក​ដែល​ «ក្ដៅ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ» ទៅទៀត

    ក្រុម​តារាវិទូ​បាន​រកឃើញ​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ប្រផេះ​មួយ​ដួង​ដែល​ក្ដៅ​ខុសពី​ធម្មតា កំពុង​វិលជុំ​វិញ​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ដែលមាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ប្រហែល 1,400 ឆ្នាំ​ពន្លឺ (មួយឆ្នាំ​ពន្លឺ​ស្មើនឹង 9.46 ទ្រី​លាន​គីឡូម៉ែត្រ)។

    យោងតាមលទ្ធផល​នៃ​​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​​បង្ហោះ​លើ​ថ្នាល​ទិន្នន័យ arXiv ដែល​គ្រោង​នឹង​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Nature Astronomy កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ប្រផេះ​ដែល​ទើប​ត្រូវបាន​រកឃើញ មាន​សីតុណ្ហភាព​ប្រមាណ 7,730 អង្សា​សេ ខ្ពស់ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង 5,500 អង្សា​សេរ​បស់​ព្រះអាទិត្យ។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី 20 មិថុនា របស់ Newsweek។ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​អន្តរជាតិ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​តារាវិទូ Na’ama Hallakoun មកពី​វិទ្យាស្ថាន​វិទ្យាសាស្ត្រ Weizmann របស់​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល បានដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​វត្ថុ​អវកាស​ថ្មី​នេះ​ថា WD0023-317B។

    កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​គឺជា​វត្ថុ​អវកាស​ពាក់កណ្ដាល​ផ្កាយ ពាក់កណ្ដាល​ភព ដែល​ជួនកាល​ក៏ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា «ផ្កាយ​បរាជ័យ»។ ពួកវា​គឺជា​ដុំ​ឧស្ម័ន​យក្ស​ដែល​តែងមាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ពី 13 ទៅ 80 ដង ធៀប​នឹង​ភព​ព្រហស្បតិ៍ ធ្វើ​ឱ្យ​វា​មិនទាន់មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់​គ្រាន់​ក្នុង​ការ​​រក្សា​ដំណើរការ​ប្រតិកម្ម​នុយ​ក្លេ​អែរ​ចាំបាច់ ដែល​នេះ​នាំ​ឱ្យ​វា​មិនអាច​ក្លាយជា​ផ្កាយ​ពិតប្រាកដ​ដូច​ព្រះអាទិត្យ។

    កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​ធម្មតា តែងតែ​​មាន​សីតុណ្ហភាព​ចន្លោះ​ពី 480 ទៅ 1,930 អង្សា​សេ ទាប​ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង WD3323-317B ដូច្នេះ វត្ថុ​អវកាស​ថ្មី​នេះ​បាន​បំបែក​កំណត់ត្រា​របស់​កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​ដែល​ធ្លាប់​ត្រូវបាន​រកឃើញ​នាពេល​កន្លង។ WD3323-317B មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ពី 75 ទៅ 88 ដង ធៀប​នឹង​ម៉ាស​របស់​ភព​ព្រហស្បតិ៍ និង​វិល​ជុំវិញ​ផ្កាយ​មេ 2.3 ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​ជុំ។

    កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ WD3323-317B ដែលមាន​កម្ដៅ​ខ្ពស់​ខ្លាំង​បែបនេះ ​គឺ​មកពី​វា​គោចរជិត​ផ្កាយ​មេ​រប​ស់វា​ខ្លាំងពេក។

    ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​សង្ឃឹមថា ការរកឃើញ​ថ្មី​នេះ​អាចជួយ​ឱ្យ​ពួកគេ​យល់​កាន់តែច្បាស់​អំពី​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​របស់​​បណ្ដា​ភព​ឧស្ម័ន​ខ្នាត​យក្ស​ដូចជា​ភព​ព្រហស្បតិ៍​ជាដើម៕

  • ​ប្រភព​របស់​ទឹក​នៅលើ​ផែនដី មាន​ទ្រឹស្ដី​ថ្មី​ស្ដី

    ​ប្រភព​របស់​ទឹក​នៅលើ​ផែនដី មាន​ទ្រឹស្ដី​ថ្មី​ស្ដី

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មកពី​សាកលវិទ្យាល័យ Copehagen របស់​ប្រទេស​ដាណឺម៉ាក យល់ថា ទឹក​មាន​វត្តមាន​នៅលើ​ផែនដី​នៅពេល​ភព​នេះ​ស្រូប​ទាញ​ធូលី និង​ទឹកកក​ក្នុងដំណាក់កាល​កកើតដំបូង​។

    ផែនដី​ទំនងជា​អាចមាន​វត្តមាន​ឆាប់​ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង​ទ្រឹស្ដីមុនៗ បន្ទាប់ពី​កកើតឡើង​ក្នុង​ទម្រង់​គ្រាប់​ខ្សាច់ និង​ថ្មល្អិតៗ ដែល​ប្រមូល​ផ្ដុំគ្នា​ក្នុង​រយៈពេល​រាប់លាន​ឆ្នាំ។ ទ្រឹស្ដី​ថ្មី​នេះ​ក៏​ចង់​និយាយថា មូលហេតុ​ដែល​ទឹក​មាន​វត្តមាន​នៅលើ​ផែនដី គឺ​ដោយសារ​ផែនដី​ស្រូប​ទាញយក​ទឹក​ពី​ទី​អវកាស​នៅ​ជុំវិញ មិនមែន​ដោយសារ​ផ្កាយដុះកន្ទុយ​នាំ​ទឹកកក​មកកាន់​ផែនដី​ឡើយ។

    ការសន្និដ្ឋាន​ខាងលើ​មានន័យ​សំខាន់​ចំពោះ​ការស្វែងរក​ភាវៈ​រស់នៅ​ខាងក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ ដោយ​ជឿថា ចំនួន​​ភព​ដែលមាន​ទឹក និង​អាច​រស់​នៅបាន ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ​ដទៃ អាចមាន​ច្រើនជាង​ការគិត​នាបច្ចុប្បន្ន។

    ទ្រឹស្ដី​ថ្មី​របស់​ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​មកពី​សាកលវិទ្យាល័យ Copehagen អធិប្បាយ​ថា កាលពី​ប្រហែល 4.5 ពាន់​លាន​ឆ្នាំមុន នៅពេល​ព្រះអាទិត្យ​នៅ​ជា​ផ្កាយ​វ័យក្មេង​ដែល​ព័ទ្ធជុំវិញ​ដោយ​ថាស​ធូលី និង​ឧស្ម័ន​នៅ​ឡើយ គ្រាប់វត្ថុ​ធាតុ​ មាន​ដូច​ជា​​ធូលី​ល្អិត​​ជា​ដើម​ ក៏ត្រូវ​បាន​ភព​ដែល​កំពុង​កកើត ស្រូប​ទាញ​នៅពេល​ពួកវា​មាន​ទំហំ​កាន់​តែ​​ធំ។ នៅក្នុង​ដំណាក់​កាលនោះ ផែនដី​មិន​ត្រឹមតែ​ស្រូប​ទាញយក​វត្ថុ​នានា​នៅក្នុង​ថាស​ធូលី និង​ឧស្ម័ន​នោះទេ តែ​ស្រូប​ទាញយក​ទឹក​ផងដែរ ព្រោះ​ថាស​ធូលី និង​ឧស្ម័ន​នៅ​ជុំវិញ​ព្រះអាទិត្យ​ក៏មាន​ផ្ទុក​ទឹកកក។

    ទំព័រ Space ឱ្យដឹងថា ទ្រឹស្ដី​ថ្មី​នេះ​ព្យាករ​ថា បើសិន​ភព​មួយ​ដែល​វិល​ជុំវិញ​ផ្កាយ​មេ​ដូច​ទៅនឹង​ព្រះអាទិត្យ​ នៅក្នុង​គម្លាត​សមស្រប វា​នឹង​មានទឹក។ នេះ​បើតាម​សាស្ត្រាចារ្យ Martin Bizzarro សហការី​មកពី​វិទ្យាស្ថាន Globe៕

  • ស្ថានីយ​អវកាស ISS ហោះ​កាត់​ពីមុខ​ចំណុច​ខ្មៅ​លើ​ព្រះអាទិត្យ​ធំ​ប៉ុន​ផែនដី

    ស្ថានីយ​អវកាស ISS ហោះ​កាត់​ពីមុខ​ចំណុច​ខ្មៅ​លើ​ព្រះអាទិត្យ​ធំ​ប៉ុន​ផែនដី

    Thierry Legault អ្នក​ថតរូប​តារាសាស្ត្រ​ជនជាតិ​បារាំង ប្រើប្រាស់​តេ​ឡេ​ស្កុប​ដើម្បី​ថតរូប​ភាព​របស់​ស្ថានីយ​អវកាស​អន្តរជាតិ (ISS) ដែល​កំពុង​ហោះ​កាត់​ពីមុខ​ព្រះអាទិត្យ កាលពី​ថ្ងៃទី 09 មិថុនា។

    ដោយ​ហោះ​ក្នុង​ល្បឿន​ប្រហែល 28,000 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង ISS គោចរ​​​បាន​មួយ​ជុំ​ផែនដី​ក្នុង​រយៈពេល 90 នាទី ឬ​យូរ​ជាង​នេះ​បន្តិច តែ​វា​ហោះ​កាត់​ពីមុខ​ព្រះអាទិត្យ​ក្នុង​រង្វង់ 0.75 វិនាទី​ប៉ុណ្ណោះ នៅពេល​មើល​ពី​ផែនដី។ ដូច្នេះ ការថត​រូបភាព​ដែលមាន​គុណភាព​ខ្ពស់​ដូច Legault គឺជា​រឿង​លំបាក​ខ្លាំង។ នេះ​បើតាម Business Insider ចុះ​ផ្ស​យ​កាលពី​ថ្ងៃទី 14 មិថុនា ឆ្នាំ 2023។

    «ការហោះ​កាត់​មាន​រយៈពេល​មិន​ដល់​មួយ​វិនាទី» Legault បញ្ជាក់​ដូច្នេះ។ គាត់​សំណាង​ណាស់​ដែល​ថត​បាន​ទិដ្ឋភាព​នេះ ព្រោះតែ 45 នាទី​ក្រោយមក ពពក​ធំ​មួយ​ហោះ​មក​បាំង​ជិត​ព្រះអាទិត្យ។

    នៅក្នុង​វីដេអូ ISS ហោះ​កាត់​ខាងមុខ​ចំណុច​ខ្មៅ​ចំនួន​បី​លើ​ព្រះអាទិត្យ ក្នុងនោះ​មាន​មួយ​ធំ​ល្មម​អាចដាក់​ផែនដី​បាន។ នៅក្នុង​ពេលនោះ អវកាស​ចរ​របស់​ណា​សា ក៏​កំពុង​ឈាន​ជើង​ចេញ​ក្រៅ​ស្ថានីយ​ដើម្បី​ដំឡើង​ថ្ម​ផ្ទុក​ថាមពលព្រះអាទិត្យ។

    ក្នុង​វីដេអូ ISS មើលទៅ​ហាក់​ស្ថិត​នៅក្បែរ​ព្រះអាទិត្យ​ខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែ​តាមពិត វា​មាន​គម្លាត​យ៉ាង​ឆ្ងាយ។ ISS វិល​ជុំវិញ​ផែនដី​ក្នុង​រយៈកម្ពស់​ប្រហែល 400 គីឡូម៉ែត្រ ខណៈដែល​ព្រះអាទិត្យ​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ប្រហែល 150 លាន​គីឡូម៉ែត្រ។

    យោងតាម​ណា​សា ចំណុច​ខ្មៅ​លើ​ព្រះអាទិត្យ​កើតឡើង​នៅពេល​តំបន់​របស់​​ពួកវា​ត្រជាក់​ជាង​តំបន់​ដទៃ​នៅលើ​ផ្ទៃ​ព្រះអាទិត្យ។ ភាព​ត្រជាក់​នោះ​កើតឡើង​ដោយសារតែ​ស្ថិតនៅក្នុង​តំបន់​ដែលមាន​ដែន​ម៉ាញ៉េ​ទិច​កម្លាំង​ខ្លាំងក្លា រារាំង​កម្ដៅ​ពី​ខាងក្នុងព្រះ​អាទិត្យ​​មិនឱ្យ​ភាយ​មក​ខាងក្រៅ។ នៅត្រង់ចំណុច​ខ្មៅ ដែន​ម៉ាញ៉េ​ទិច​មិនមាន​ស្ថិរភាព និង​អាចបង្កើត​បានជា​ហេតុការណ៍​ផ្ទុះ​អណ្ដាតភ្លើង​ព្រះអាទិត្យ (solar flare) និង​បាតុភូត​ជះ​ពពក​​ដ៏​ធំ​ដែលមាន​ផ្ទុក​ភាគល្អិត​ម៉ាញ៉េ​ទិច​ទៅក្នុង​លំហ​អវកាស (CME)។ ការផ្ទុះ​អណ្ដាតភ្លើង​ព្រះអាទិត្យ​អាចបង្កើត​បានជា​បាតុភូត​ពន្លឺ​អូ​រ៉ូ​រ៉ា​លើ​ផែនដី តែ​ក៏​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​រលក​វិទ្យុ ផ្កាយរណប បណ្ដា​ទូរគមនាគមន៍ បណ្ដាញ​អគ្គិសនី​​ជាដើម៕