Tag: ពណ៌

  • រឿង​ TikToker បន្ថែម​ទង់ជាតិ​ថៃ​ទៅ​ក្នុង​វីដេអូ​ថត​នៅ​អង្គរវត្ត ខាង​ «វៀតណាមកំពុង​មាន​ចំណាត់​ការ»

    រឿង​ TikToker បន្ថែម​ទង់ជាតិ​ថៃ​ទៅ​ក្នុង​វីដេអូ​ថត​នៅ​អង្គរវត្ត ខាង​ «វៀតណាមកំពុង​មាន​ចំណាត់​ការ»

    តំណាង​មន្ទីរ​វប្បធម៌ និង​កីឡានៃ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ ​ឱ្យ​ដឹង​ថា បាន​ក្ដាប់​បាន​ព័ត៌មាន និង​កំពុង​សហការ​ជាមួយ​នឹង​ភាគី​ពាក់​ព័ន្ធ​ ដើម្បី​មាន​ចំណាត់ការ​លើ​ TikToker វៀតណាម ហឿ ក្វុកអាញ់ (Hua Quoc Anh) ដែល​បាន​បង្ហោះ​វីដេអូបង្ហាញ​ពី​​ទិដ្ឋភាព​អង្គរបស់​កម្ពុជា​ ប៉ុន្តែ​បន្ថែម​រូប​ភាព​ស្ដេច​ថៃ និង​ទង់ជាតិ​ថៃ​។

    ការ​បញ្ជាក់​ខាងលើ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាលពី​ថ្ងៃទី 16 វិច្ឆិកា 2023 ដោយ​លោក ឡាំ ង៉ូ​ហ្វាំងអាញ់ ប្រធាន​មន្ទីរ​វប្បធម៌ និង​កីឡា នៃ​ទីក្រុង​ហូជីមិញ ជា​ទីដែល​ TikToker ហឿ ក្វុកអាញ់​ រស់​នៅ​។

    ប្រធានមន្ទីររូប​នេះ​ឱ្យ​ដឹង​ថា ក្រោយ​ពី​មាន​របាយការណ៍​ផ្លូវ​ការ​ មន្ទីរ​វប្បធម៌ និង​កីឡា​របស់​ទីក្រុង​ហូជីមិញ នឹង​សហការ​ ក៏​ដូច​ជា​មាន​មិត​សមស្រប​ចំពោះ​បញ្ហា​ដែល​ពាក់​ព័ន្ធ​។

    ចំណែក​លោក ហ្វាំ ង៉ុក អនុប្រធាន​មន្ទីរ​ខាងលើ​ក៏​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ដោយ​សារ​តែ​ការ​រំលោភ​បំពាន​ច្បាប់​របស់ TikToker វៀតណាម ហឿ ក្វុកអាញ់ កើត​ឡើង​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ប្រទេស​វៀតណាម ទើប​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ត្រូវ​ការ​ការ​បញ្ជាក់​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់​ មុន​នឹង​មាន​ចំណាត់​ការ​។

    លោក ង៉ូ ឡាំហ្វាងអាញ់ ប្រធានការិយាល័យនៃមន្ទីរវប្បធម៌ និងកីឡាទីក្រុងហូជីមិញ បានឆ្លើយតបអ្នក​សារព័ត៌មានអំពីហេតុការណ៍​ដែលពាក់ព័ន្ធនឹង TikToker ហឿ ក្វុកអាញ់ (Hua Quoc Anh)

    មុន​នោះ នៅលើ​ទំព័រ​ TikTok របស់​ខ្លួន ហឿ ក្វុកអាញ់ បាន​បង្ហោះ​វីដេអូ​មួយ​បង្ហាញ​ពី​​នារីម្នាក់​ស្លៀក​ឈុត​ពណ៌​ផ្កាឈូក កាន់​ដំបង​ ដើរ​ក្នុង​បរិវេណ​ប្រាសាទ​អង្គរវត្ត​របស់​កម្ពុជា​។ វីដេអូ​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ការ​រិះគន់​យ៉ាង​ខ្លាំងក្លា​ពី​អ្នក​លេង​បណ្ដាញ​សង្គម ពិសេស​គឺ​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ព្រោះ​ថា​ ក្នុង​វីដេអូ​ដែល​ថត​ទិដ្ឋភាព​អង្គរវត្ត​ បែរ​ជា​ត្រូវ​បាន​បញ្ចូលរូប​ភាព​​ទង់ជាតិ​ថៃ ក៏ដូច​ជា​ស្ដេច​ថៃ និង​សំឡេង​និយាយ​ «Hello Thailand» ជា​បន្ត​បន្ទាប់​។

    ក្រោយមក នៅ​ថ្ងៃ​ទី 12 វិច្ឆិកា អាជ្ញាធរជាតិ​​អប្សរា ក៏​ប្រកាស​ថា វីដេអូ​ដែល​បាន​និយាយ​ខាងលើ​នេះ​គឺ​ប៉ះពាល់​ដល់​វប្បធម៌ និង​បេតិកភណ្ឌ​របស់​កម្ពុជា​។

    ក្រោយ​ពី​ត្រូវ​បាន​មហាជន​រិះគន់ខ្លាំង​ក្លានៅ​លើបណ្ដាញ​សង្គម ជនជាតិ​វៀតណាម ហឿ ក្វុកអាញ់ ក៏​បាន​បង្ហោះ​វីដេអូ​សូមអភ័យ​ទោស​កាល​ពី​ព្រឹក​ថ្ងៃទី 14 វិច្ឆិកា។

    ជនបង្ក​ភាព​ហេតុ ហឿ ក្វុកអាញ់ (Hứa Quốc Anh)

    បន្ទាប់​មក TikToker រូប​នេះ​ក៏​បាន​លុប​វីដេអូ​នេះ​លើ​ Facebook, TikTok។ ទំព័រ TikTok របស់​ជន​នេះ​​ដែល​មានអ្នក​តាម​ដាន​ជាង 700,000 នាក់​ក៏​ត្រូវ​បាន​បិទ​ ក្រោយ​ពី​មាន​បញ្ហា​នេះ​។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ កំហឹង​របស់​មហា​ជន ពិសេស​គឺ​ជនជាតិ​ខ្មែរ​ នៅ​តែ​មិន​អាច​រសាយ​។

    នេះ​មិន​មែនជា​លើក​ដំបូង​ឡើយ​ដែល​ TikToker ម្នាក់​នេះ​ បង្ក​ឱ្យ​មាន​ការ​រិះគន់​លើបណ្ដាញ​សង្គម​។ កន្លង​មក ជន​នេះ​ក៏​ធ្លាប់បានបញ្ចេញ​មតិ​ខុស​ឆ្គង​ទាក់​ទង​នឹង​រឿង​សាសនា វប្បធម៌​របស់​ជនជាតិមួយ​ចំនួន​ផងដែរ​៕

  • ម៉ាស៊ីន​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​របស់​ណាសាផ្ដល់​ក្ដី​សង្ឃឹមខ្ពស់​ដល់​មនុស្ស​ជាតិ

    ម៉ាស៊ីន​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​របស់​ណាសាផ្ដល់​ក្ដី​សង្ឃឹមខ្ពស់​ដល់​មនុស្ស​ជាតិ

    ឧបករណ៍​ធ្វើតេស្ត​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​ពី​កាបូន​ឌីអុកស៊ីតនៅ​លើ​ភព​អង្គារ​ដំណើរ​ការ​បាន​ល្អជាង​ការ​រំពឹង​ទុក​ និង​បញ្ជាក់​អំពី​សមត្ថភាព​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​ក្រុម​អ្នកអវកាស​ផ្សង​ព្រេង​ ស្រាវជ្រាវ​លើ​ភព​ពណ៌​ក្រហម​មួយ​នេះ​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។

    ឧបករណ៍ MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) មាន​ទំហំ​ប៉ុន​ចង្ក្រាន​ម៉ៃក្រូវ៉េវ ស្ថិត​លើ​រ៉ូបូត​ស្វ័យ​ប្រវត្ត Perseverance។ ការ​ពិសោធលើ​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​​របស់​ MOXIE ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាល​ពីជាង​ពីរ​ឆ្នាំ​មុន បន្ទាប់​ពី​រ៉ូបូត​នេះ​បាន​ចុះ​ចត​លើ​ភព​អង្គារ​។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក MOXIE ផលិត​អុកស៊ីសែន​បាន​ 122 ក្រាម​ គ្រប់​គ្រាន់​សម្រាប់​ឱ្យ​កូន​សុនក​មួយ​ក្បាល​ដក​ដង្ហើម​បាន​ 10 ម៉ោង​។ ឧបករណ៍​នេះ​បំប្លែង​មួយ​ផ្នែក​នៃ​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ដែល​សម្បូរ​នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​ ឱ្យ​ទៅ​ជា​អុកស៊ីសែន​។ មាន​ពេល​ខ្លះ​ MOXIE ផលិត​អុកស៊ីសែន​បាន 12 ក្រាម​ក្នុង​មួយ​ម៉ោង​។ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07 សីហា MOXIE ដំណើរ​ការ​ជា​លើក​ទី 16 ហើយ​ក៏​ជា​លើក​ចុង​ក្រោយ​ដែល​វា​បាន​សម្រេច​រាល់​ភារកិច្ច​។

    បរិយាកាស​ដ៏​ស្ដើង​របស់​ភព​អង្គារ​មាន​ឧស្ម័ន​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ចំនួន 96%​។ កំណែ​ធំ​ជាង និង​ល្អ​ជាង​របស់ MOXIE អាច​ផ្គត់​ផ្គង់ និង​រក្សា​ទុក​​អុកស៊ីសែន​ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ទ្រទ្រង់​ជីវិត និង​ធ្វើ​ជា​ឥន្ធនៈ​សម្រាប់​រ៉ុក្កែត​របស់​យាន​អវកាស​។

    ឧបករណ៍ MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment)

    បច្ចេក​វិទ្យា​ដូច MOXIE អាច​ជួយ​ដល់​ក្រុម​អ្នក​អវកាស​ រស់​នៅ​ ធ្វើ​ការ និង​ប្រើប្រាស់​ធនធាន​នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​។ បន្ទាប់​ពី​ជោគ​ជ័យ​របស់ MOXIE ណាសា​គ្រោង​នឹង​អនុវត្ត​ជំហាន​បន្ទាប់​ នោះ​គឺ​ការ​ធ្វើ​តេស្ត​បច្ចេកវិទ្យា​ដទៃ​នៅលើ​ភព​ក្រហម​នេះ​ ក្នុង​នោះ​មាន​ជាអាទិ៍ ឧបករណ៍ និង​វត្ថុ​ធាតុ​សម្រាប់​បង្កើត​បរិស្ថាន​រស់​នៅ​ជា​ដើម​៕

  • ថ្ងៃ​នេះ​មហា​ចន្ទ​ពេញ​វង់​ «រីក» ធំជាង​គេ​បង្អស់​​ក្នុង​ឆ្នាំ​ 2023

    ថ្ងៃ​នេះ​មហា​ចន្ទ​ពេញ​វង់​ «រីក» ធំជាង​គេ​បង្អស់​​ក្នុង​ឆ្នាំ​ 2023

    បើ​សិន​អាកាសធាតុ​មាន​អំណោយ​ផល​ល្អ នៅ​​ថ្ងៃ​ទី 31 សីហា​នេះ អ្នក​ដែល​ចូល​ចិត្ត​វិស័យ​តារា​សាស្ត្រ​នឹង​មានឱកាស​គយគន់ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មីធំជាង​គេ​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំនេះ​ បើធៀប​នឹង​ចន្ទ​ពេញ​វង់​ធម្មតា​។

    ឆ្នាំ​ 2023 ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ឆ្នាំ​ពិសេស​សម្រាប់​វិស័យ​តារា​សាស្ត្រ​ ដោយ​សារ​មាន​បាតុភូត​ចន្ទ​ពេញ​វង់​ធំជាង​គេ​បង្ហាញ​​ខ្លួន​​ពីរ​ដង​។ បាតុភូត​ចន្ទ​ពេញ​វង់​ធំជាង​គេ​លើក​នេះគឺ​ជា​ចន្ទ​ពេញបូណ៌មី​លើក​ទីពីរ​ក្នុង​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ 2023 និង​​ត្រូវ​បាន​គេ​ផ្ដល់​រហ័សនាម​ថា ព្រះ​ចន្ទ​ពណ៌ខៀវ។ មហា​ចន្ទ​ពេញ​វង់​លើក​នេះ​នឹង​មាន​រូប​រាង​ធំជាង​ និង​ភ្លឺ​ជាង​ប្រហែល 7%​ ធៀប​នឹង​ព្រះចន្ទ​ពេញ​វង់​ធម្មតា​។

    មហា​ចន្ទ​ពេញ​វង់​លើក​នេះ​​កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី 30 និង 31 ខែ​សីហា ប៉ុន្តែ​នឹង​ធំបំផុត​នៅ​វេលា​ម៉ោង 8 និង 35 នាទី ថ្ងៃ​ទី 31 សីហានៅ​កម្ពុជា។ ថ្វី​បើ​នេះ​មិន​មែន​ជា​ពេល​វេលា​ល្អ​សម្រាប់​ការ​គយគន់ ប៉ុន្តែ​ប្រជាជន​នៅ​កម្ពុជា​អាច​មើល​ព្រះ​ចន្ទ​ពេញ​វង់​ពិសេស​នេះ​នៅពេល​យប់​ តែ​ពន្លឺ​របស់​វា​នឹង​ថយ​ចុះ​បន្តិច​ធៀប​នឹង​វេលា​ខាង​លើ។

    បាតុភូតចន្ទពេញវង់ធំជាងគេលើកនេះ ត្រូវបានគេផ្ដល់រហ័សនាមថា ព្រះចន្ទពណ៌ខៀវ

    មហា​ចន្ទ​​ពេញ​វង់​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ព្រះ​ចន្ទ​​ពេញ​បូណ៌មី​ និង​​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផែនដី​បំផុត។ ​គន្លង​តារាវិថី​​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​ជុំវិញ​ផែនដី​មាន​រាង​ដូច​ពង​ក្រពើ​ ដូច្នេះ​ជា​រៀង​រាល់​ខែ​ ព្រះចន្ទ​តែង​តែ​គោចរ​ឆ្លង​កាត់​តំបន់​ជិត​ផែនដី​បំផុត​ និង​តំបន់​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី​បំផុត​។

    ព្រះ​ចន្ទ​ពេញបូរណ៌មី​​លើក​ទី​ពីរ​ក្នុង​ខែ​សីហានេះ គឺជា​មហា​ចន្ទ​ពេញ​វង់​ទីបី​​ និង​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ផែនដី​បំផុត​​ក្នុង​ចំណោម​មហា​ចន្ទ​​ពេញ​វង់​ទាំង​បួន​ក្នុង​ឆ្នាំ 2023​៕

  • ផ្កាយ​ដុះ​កន្ទុយ​ដែល​​​មិន​ធ្លាប់​បាន​ដឹងពី​មុន នឹង​បង្ហាញ​ខ្លួន​ឱ្យ​មនុស្ស​គយគន់​ឆាប់​ៗ​នេះ

    ផ្កាយ​ដុះ​កន្ទុយ​ដែល​​​មិន​ធ្លាប់​បាន​ដឹងពី​មុន នឹង​បង្ហាញ​ខ្លួន​ឱ្យ​មនុស្ស​គយគន់​ឆាប់​ៗ​នេះ

    នៅ​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ចុង​ក្រោយ​របស់​ខែ​សីហា និង​ដើម​ខែ​កញ្ញា 2023 ដុំបាល់​ភ្លើង​ពណ៌​ខៀវ​ដ៏​ចម្លែក​នឹងបង្ហាញ​ខ្លួន ​ភ្លឺ​ច្បាស់​ពេល​មើល​ពី​ផែនដី​។ នេះ​គឺជា​លើក​ដំបូង ហើយ​អាច​ជា​លើក​ចុង​ក្រោយ​ដែល​មនុស្ស​អាច​មើល​ឃើញ​វា​ដោយ​ភ្នែក​​ទទេ​។

    យោង​តាម​ Sky & Telescope ដុំបាល់​ភ្លើង​ពណ៌​ខៀវ​នេះ​គឺជា​ផ្កាយ​ដុះ​កន្ទុយ​ C/2023 P1 Nishimura ឬ​ហៅ​ថាផ្កាយ​ដុះ​កន្ទុយ​ Nishimura​ ដែល​ទើប​ត្រូវ​បាន​អ្នកចូល​ចិត្ត​​តារា​សាស្ត្រ​​ជនជាតិ​ជប៉ុន​ប្រទះ​ឃើញ​លើក​ដំបូង​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 12 សីហា​ 2023​។

    ពន្លឺ​របស់​ផ្កាយ​ដុះ​កន្ទុយ C/2023 P1 Nishimura ​កើន​ឡើង​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ក្នុង​ពេល​វា​ហោះ​សំដៅ​មក​កាន់​ព្រះ​អាទិត្យ​ ហើយ​វា​ក៏​កាន់​តែ​មក​ក្បែរ​ផែនដី​។

    (រូបខាង​ក្រោម) គន្លង​គោចរ​របស់​ផ្កាយ​ដុះកន្ទុយ Nishimura (ពីឆ្វេង​មក​ស្ដាំ) ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ដែល​អាច​មើល​ឃើញ​ដោយ​កែវយឹត​ (22 សីហា ដល់ 18 ឬ 20 កញ្ញា) ក្នុង​នោះ​ មាន​ថ្ងៃ​ខ្លះ​អាច​មើល​ឃើញ​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ​។ វា​នឹង​ផ្លាស់​ទី​ពី​កញ្ចុំ​ផ្កាយ​ Gemini ឆ្លង​កាត់​ Cancer, Leo និង​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​កញ្ចុំ​ផ្កាយ Virgo។

    អ្នក​ជំនាញ​របស់ Sky & Telescope ព្យាករ​ថា មនុស្ស​អាច​មើល​ឃើញ​ផ្កាយ​ដុះ​កន្ទុយ​នេះ​ដោយ​ភ្នែក​ទទេ​ចាប់​ពី​ចុង​ខែ​សីហា ខណៈ​ដែល​ណាសា​យល់​ថា អំឡុង​ពេល​ដែល​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​ការ​គយគន់​ដុំ​បាល់​ភ្លើង​ខៀវ​នេះ ​គឺ​នៅ​ដើម​ខែ​កញ្ញា​ នៅ​ពេល​ថ្ងៃ​រះ ឬ​ថ្ងៃ​លិច​។

    ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​និយាយ​ថា ផ្កាយ​ដុះ​កន្ទុយ​ Nishimura ​នឹង​មាន​ពន្លឺ​ថយ​ចុះ​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​ ហើយ​នឹង​មិន​អាច​មើល​ឃើញ​ចាប់​ពី​ថ្ងៃទី 5 កញ្ញា​ មុន​នឹង​ហោះ​ដល់​ចំណុច​ក្បែរ​ព្រះ​អាទិត្យ​បំផុត​ ហើយ​ក៏​​​អាច​ជា​ទី​អវសាន​របស់​វា​ នៅ​ថ្ងៃទី 18 កញ្ញា 2023​៕

  • ចន្ទពេញ​វង់​ធំជាងគេបង្អស់​​ប្រចាំឆ្នាំ​ 2023 ជិត​បង្ហាញ​ខ្លួន

    ចន្ទពេញ​វង់​ធំជាងគេបង្អស់​​ប្រចាំឆ្នាំ​ 2023 ជិត​បង្ហាញ​ខ្លួន

    ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មីថ្ងៃ​ទី​ 30 សីហា នឹង​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផែនដីបំផុត​ ហើយ​បង្កើត​បាន​ជា​ចន្ទ​ពេញ​វង់​​មាន​ពន្លឺភ្លឺ​ជាង​គេ​​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ 2023​ ដែល​យើងសូម​​ហៅ​ថា «មហា​ចន្ទ»។

    ចន្ទ​ពេញ​វង់​ដ៏ធំ និង​ភ្លឺ​បំផុត​ប្រចាំ​ឆ្នាំ 2023 ដែល​នឹង​រះ​នៅយប់​​ថ្ងៃទី 30 សីហា ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​​រហ័សនាម​ថា «ព្រះ​ចន្ទ​ខៀវ»។ នេះ​គឺជា​លទ្ធផល​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​បាតុភូត​ព្រះ​ចន្ទ​បី​កើត​ឡើង​ក្នុង​ពេល​ដំណាល​គ្នា​។ យោង​តាម​ Live Science រហ័សនាម​ «ព្រះចន្ទ​ខៀវ» មិន​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​ពណ៌​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​នោះទេ ប៉ុន្តែ​នេះ​កើត​ចេញ​ពី​ការ​ពិត​ដែល​ថា វា​ជា​ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មី​លើក​ទីពីរ​ក្នុង​ខែ​សីហា។ នេះ​គឺ​ជា​លើក​ទីពីរ​ដែល​មហា​ចន្ទ​​បង្ហាញ​ខ្លួន​ក្នុង​ខែ​តែ​មួយ​ (យប់​ថ្ងៃ​ទី 01 សីហា និង​ទៀបភ្លឺ​ថ្ងៃ​ទី 31 សីហា 2023)​។

    «ព្រះចន្ទ​ខៀវ» មាន​ពីរ​ប្រភេទ ក្នុង​នោះ​ មួយ​ប្រភេទ​កើត​ឡើង​ទៅ​តាម​ប្រតិទិនដែល​បង្ហាញ​ខ្លួន​ពី​ពីរ​ទៅ​បី​ឆ្នាំ​ម្ដង។ ប្រភេទ​ទីពីរ​គឺ​កើត​ឡើង​ទៅ​តាម​រដូវ​ ដោយ​​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ឆ្នាំ​សូរិយាគតិ​មាន​ចន្ទ​ពេញ​វង់ 13 ដង មិន​មែន​ 12 ដង​ដូច​ធម្មតា​។

    មហា​ចន្ទ​​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​វា​ពេញ​បូណ៌មី​ ហើយ​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផែនដី​បំផុត។ ​គន្លង​តារាវិថី​​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​ជុំវិញ​ផែនដី​មាន​រាង​ដូច​ពង​ក្រពើ​ ដូច្នេះ​ជា​រៀង​រាល់​ខែ​ ព្រះចន្ទ​តែង​តែ​គោចរ​ឆ្លង​កាត់​តំបន់​ជិត​ផែនដី​បំផុត​ និង​តំបន់​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី​បំផុត​។

    ចន្ទ​ពេញបូរណ៌មី​​លើក​ទី​ពីរ​ក្នុង​ខែ​សីហា គឺជា​មហា​ចន្ទ​ទីបី​​ និង​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ផែនដី​បំផុត​​ក្នុង​ចំណោម​មហា​ចន្ទ​ទាំង​បួន​ក្នុង​ឆ្នាំ 2023​។

  • ​ផ្កានេះ​​នៅ​ស្រុក​យើង​​គឺ​ជា​ផ្កា តែ​ទៅ​ដល់​​​បរទេស ​គឺ​​ជា​ «ត្បូងមាន​តម្លៃ » ព្រោះ​តែ​​ឧស្សាហកម្ម​ទឹក​អប់

    ​ផ្កានេះ​​នៅ​ស្រុក​យើង​​គឺ​ជា​ផ្កា តែ​ទៅ​ដល់​​​បរទេស ​គឺ​​ជា​ «ត្បូងមាន​តម្លៃ » ព្រោះ​តែ​​ឧស្សាហកម្ម​ទឹក​អប់

    ផ្កាមួយ​ប្រភេទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ដូច​ទៅ​នឹង​ត្បូង​ពេជ្រ​​ពណ៌​សនៃ​វិស័យឧស្សាហកម្ម​ផលិត​ទឹក​អប់​ ដោយ​សារ​តែ​សារធាតុ​ប្រេង​របស់​វា​អាច​ជួយ​ឱ្យ​រោង​ចក្ររក​ប្រាក់​ចំណូល​បាន​​ប្រហែល 17,000,000 រៀល ក្នុង​មួយ​លីត្រ។

    ផ្កា​ម្លិះ​ត្រូវ​បាន​ប្រដូច​ទៅ​នឹង​ «ត្បូង​ពេជ្រ​ពណ៌​ស» របស់​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​ទឹក​អប់​។ ក្លិន​ក្រអូប​របស់​វា​សាយភាយ​ពេញ​បរិយាកាស​​ចំការ​ នៅ​ពេល​កសិករ​នៅ​ឥណ្ឌា​នាំ​គ្នា​ប្រមូល​ផល​។ ផ្កា​ដែល​ស្រស់​បំផុត​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​យក​ និង​កែច្នៃ​ជា​មឋម​ដើម្បី​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​វត្ថុ​ធាតុ​សម្រាប់​ការ​ផលិត​ទឹក​អប់គុណ​ភាព​ខ្ពស់​​ច្រើនប្រភេទ​នៅ​លើ​ពិភពលោក​។ នេះ​បើ​តាម​ទំព័រ The New Indian Express។

    នៅ​​ទីក្រុង Madurai ក្នុង​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ផ្កាម្លិះ​គុណភាព​ខ្ពស់​មាន​វត្តមាន​នៅ​ពាស​ពេញ​តំបន់​។ ពួក​វា​ទាក់​ទាញ​បាន​អ្នក​ផ្គត់ផ្គង់​ទឹក​អប់​ល្បី​ៗ​លំដាប់​កំពូល​លើ​ពិភពលោក មាន​ដូច​ជា Jádore by Dior ឬ​ Mon Guerlain ជា​ដើម​។

    លោក Raja Palaniswamy ប្រធាន​ក្រុម​ហ៊ុន​ចម្រាញ់​ប្រេង​ពី​ផ្កា​ម្លិះ Jasmine Concrete ឱ្យ​ដឹង​ថា ប្រេង​របស់​ផ្កា​នេះ​គឺជា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រេង​ផ្កា​ដែល​ថ្លៃ​បំផុត​ក្នុង​ពិភពលោក​។

    ក្រោយ​ពី​ត្រូវ​បាន​បេះ​ពីដើម ផ្កាម្លិះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​លក់​ពី 200 ទៅ 2,000 រូពី​ឥណ្ឌា​ (ប្រហែល​ពី 10,000 ទៅ 100,000​ រៀល) ក្នុង​មួយ​គីឡូក្រាម​ អាស្រ័យ​លើ​គុណភាព​។ ប៉ុន្តែ​នេះ​គ្រាន់​តែ​ជា​តម្លៃ​របស់​ផ្កា​ម្លិះ​ស្រស់​ប៉ុណ្ណោះ​។

    ផ្កា​ម្លិះ​ដែល​ទើប​តែ​ត្រូវ​បាន​បេះ​នឹង​ត្រូវ​ត្រាំ​ក្នុង​សារធាតុ​រំលាយ​ម្យ៉ាង​ដើម្បី​បង្កើត​បាន​ជា​ប្រេង​ពិសេស​មួយ​ប្រភេទ​ បន្ទាប់​មក​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​​អាល់កុល​​ដើម្បី​ចម្រាញ់​ចោល​កាក និង​យក​សារធាតុ​ប្រេង​សុទ្ធ​ ដែល​ជា​វត្ថុ​ធាតុ​សម្រាប់​ការ​​ផលិត​ទឹក​អប់​។

    លោក Palaniswamy ឱ្យ​ដឹង​ថា គេ​ត្រូវ​ការ​ផ្កា​ម្លិះ​ស្រស់​រហូត​ដល់ 700 គីឡូក្រាម​ ទើប​​អាច​ចម្រាញ់​យក​សារធាតុ​ប្រេង​ម្លិះ​សុទ្ធ​បាន​មួយ​លីត្រ​។ ប្រេង​ម្លិះ​សុទ្ធ​ត្រូវ​បាន​លក់​ក្នុង​តម្លៃ​ប្រហែល 4,200 ដុល្លារ​អាម៉េរិក​ (ប្រហែល​នឹង 17,300,000 រៀល) ក្នុង​មួយ​លីត្រ។

    កំហាប់​ប្រេង​ម្លិះ​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ ​ទឹក​អប់​ក៏នឹង​កាន់​តែ​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់​​ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​ផលិត​ និង​ដាក់​ចូល​ដប​។ យោង​តាម​ទំព័រ Bellatorty ទឹក​អប់​ Clive Christian Imperial Majesty ដែល​ផលិត​ពី​ផ្កា​ម្លិះ​នៅ​ឥណ្ឌា មាន​តម្លៃ​រហូត​ដល់​ 215,000 ដុល្លារ​អាម៉េរិក (ឬ 888,791,510​ រៀល) ក្នុង​មួយ​ដប​ 500 មិល្លីលីត្រ​៕

  • ភព​មួយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​ទើប​តែ​បាត់​បង់​អស់​ពពក​៖ មូលហេតុ​គួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​!

    ភព​មួយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​ទើប​តែ​បាត់​បង់​អស់​ពពក​៖ មូលហេតុ​គួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​!

    យោង​តាម​បណ្ដា​រូប​ថត​ថ្មី​បំផុត​ពី​​ណាសា ភព​មួយ​ដែល​មានពណ៌​ខៀវ​ដ៏ស្រស់ស្អាត​ និង​ស្ថិត​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​ ទើប​តែ​ បាន​បាត់​បង់​ពពក​។

    ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​ប្រចាំ​សាកល​វិទ្យាល័យ California នៅ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ បាន​ពិនិត្យ​ទិន្នន័យ​ដែល​តេឡេស្កុប​របស់​ណាសា​ថត​​ភព​ណិបទូន​ពី​ឆ្នាំ 1994 ដល់​ឆ្នាំ 2022 និង​បាន​រកឃើញ​ប្រការ​ដ៏​ចម្លែក​៖ ពី​ឆ្នាំ 2019 នៅ​ជុំវិញ​តំបន់រយៈទទឹង​មធ្យម​ ភាព​បិទ​បាំង​របស់​ពពក​ក្រាស់​ចាប់​ផ្ដើម​ព្រិល​បន្តិច​ម្ដងៗ​។ មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​ ភព​ពណ៌​ខៀវ​នេះ​បាន​ប្រែ​ប្រួល​ឱ្យ​យើង​ឃើញ​យ៉ាង​ច្បាស់​ ដោយ​សារ​តែ​ពពករបស់​វា​​បាន​បាត់​បង់​ទាំង​ស្រុង​។

    បន្ទាប់​ពី​សម្រេច​ចិត្ត​ស្វែង​យល់​ស៊ី​ជម្រៅ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ក៏បាន​រក​ឃើញ​មូលហេតុ​ដ៏គួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ នោះ​គឺ​ ព្រះ​អាទិត្យ​ និង​វដ្ដ​ 11 ឆ្នាំ​របស់​វា​។

    យោង​តាម​ទំព័រ​ Space លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ខាងលើ​បង្ហាញ​ថា មិន​ត្រឹម​តែ​បណ្ដា​ភព​ក្បែរ​នោះ​ទេ​ ព្រះ​អាទិត្យ​ក៏​មាន​ថាមពល​គ្រប់គ្រាន់​ដើម្បី​ជះឥទ្ធិពល​ដល់​ភព​ដែល​នៅ​ឆ្ងាយ​ៗ​ដូច​ណិបទូន​ផងដែរ​។

    វដ្ដ 11 ឆ្នាំ​របស់ព្រះ​អាទិត្យ​រួម​មាន​ដំណាក់​កាល​ធ្វើសកម្មភាព​កម្រិត​ទាប និង​ដំណាក់​កាល​ធ្វើ​សកម្មភាព​ខ្លាំង​ក្លា​ដូច​បច្ចុប្បន្ន​។ ដំណាក់​កាល​ធ្វើ​សកម្មភាព​ខ្លាំង​ក្លា​នេះ​កំពុង​តែធ្វើ​ឱ្យ​​តំបន់​អវកាសដែល​​រង​ឥទ្ធិពល​ពី​ផែនដី (​​ម៉ាញេតូស្វៀរ (magnetosphere)) ត្រូវ​រង​គ្រាប់​ផ្ទុក​ថាមពល​កម្រិត​ខ្ពស់​ បង្ក​ឱ្យ​មាន​ព្យុះ​ដែន​ទំនាញ​។

    សម្រាប់​ភព​ណិបទូន អ្វី​ដែល​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ធំបំផុត​ គឺ​អំឡុង​ពេល​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ពី​ដំណាក់​កាល​មួយ​ទៅ​ដំណាក់​កាល​មួយ​នៅ​ក្នុង​វដ្ដ 11 ឆ្នាំ​របស់​ព្រះ​អាទិត្យ​ ដោយ​បង្កើត​វិទ្យុសកម្ម​ភាព​អ៊ុលត្រា​វីយូឡេ​ខ្ពស់​ជាង​ធម្មតា​។ វិទ្យុសកម្ម​នេះ​សាយភាយ​ពាស​ពេញ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ ប៉ះ​ពាល់​ដល់​បណ្ដា​ភព​ដែល​មាន​បរិយាកាស​ពិសេស​ ដែល​ភព​ណិបទូន​ក៏​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​នោះ​។

    ប្រតិកម្មរស្មី​សំយោគ​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​វិទ្យុសកម្ម​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ​កម្រិត​ខ្ពស់ បាន​បង្កើត​ស្រទាប់​ពពក​យ៉ាង​ក្រាស់ ដែល​ណាសា​ធ្លាប់​បាន​ឃើញ​នៅ​លើ​ភព​ណិបទូន​។ ក្រោយ​មក ស្រទាប់​ពពក​ក្រាស់​នេះ​ក៏​ស្ដើង​បន្តិច​ម្ដង​ៗ​ទៅ​តាម​ពេល​វេលា​ និង​រង់​ចាំ​ដំណាក់​កាល​មួយ​ទៀត​ក្នុង​​វដ្ដ​ 11​ ឆ្នាំ​របស់​ព្រះ​អាទិត្យ​ ដើម្បី​ឡើង​ក្រាស់​ជា​ថ្មី​។

    បច្ចុប្បន្ន ព្រះ​អាទិត្យ​កំពុង​ឆ្ពោះ​ទៅ​ជិត​ដល់​ដំណាក់​កាល​ធ្វើ​សកម្មភាព​ខ្លាំង​ក្លា​ក្នុង​​វដ្ដ 11 ឆ្នាំ​។​ ពេល​វា​ឡើង​ដល់​ចំណុច​កំពូល ប្រហែល​ឆ្នាំ 2025 ឬ​ឆាប់​ជាង​នេះ ព្រះ​អាទិត្យ​នឹងផ្លាស់ប្ដូរ​ប៉ូល​ម៉ាញេទិច​ និង​ងាក​មក​ដំណាក់​កាល​ «ស្លូត»។ ពេល​នោះ ព្យុះ​ដែន​ទំនាញ​ ឬ​ព្យុះ​ម៉ាញេទិច​នឹង​កាត់​បន្ថយ​ផលប៉ះពាល់​មក​លើ​ផែនដី គ្រាដែល​ភព​ណិបទូន​​ក៏​នឹង​មាន​ពពក​ក្រាស់​សា​ជាថ្មី​៕

  • ចម្លែក! នារី​ក្នុង​កុលសម្ព័ន្ធ​ស្បែ​កស​ស្រស់​ស្អាត​នៅ​ប្រទេស​ចិន មិន​រៀបការ​ជាមួយ​ជនជាតិ​ដទៃ តើ​ហេតុអ្វី?

    ចម្លែក! នារី​ក្នុង​កុលសម្ព័ន្ធ​ស្បែ​កស​ស្រស់​ស្អាត​នៅ​ប្រទេស​ចិន មិន​រៀបការ​ជាមួយ​ជនជាតិ​ដទៃ តើ​ហេតុអ្វី?

    នៅពេល​និយាយ​ដល់​ជនជាតិ​ស្បែ​កស យើង​តែ​នឹកឃើញ​ដល់​ជនជាតិ​អាម៉េរិក ឬ​អឺរ៉ុប។ល។ ប៉ុន្តែ រឿង​ដែល​ចម្លែក​គឺថា នៅ​ប្រទេស​ចិន ជា​ដែនដី​មួយ​ក្នុង​​ទ្វីបអាស៊ី​បែរជា​មាន​កុលសម្ព័ន្ធ​ស្បែ​កស​មួយ​ដែល​បង្ហាញ​វត្តមាន​រាប់ពាន់​ឆ្នាំ​មកហើយ។ នារីៗនៅក្នុង​កុលសម្ព័ន្ធ​នេះ មាន​សម្រស់​ស្រស់ស្អាត​ជាង​ជនជាតិ​ដទៃ​មួយ​ចំនួន​។

    ជនជាតិ​ស្បែ​កស​ខាងលើនេះ​មានឈ្មោះ​ថា Tajik រស់​នៅលើ​ជួរ​ភ្នំ Pamirs ជាទី​ដែល​ត្រូវបាន​ចាត់ទុកថាជាដំបូលផ្ទះ​ពិភពលោក។ យោងតាម​ស្ថិតិ​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ចិន ជនជាតិ Tajik នេះ ​មាន​​ប្រហែល​ជាង 50,000 នាក់​ប៉ុណ្ណោះ។

    ក្រៅ​ពីលើ​ភ្នំ Pamirs ជនជាតិ Tajik ក៏​រស់នៅ​ប្រមូល​ផ្ដុំគ្នា​នៅ​ស្រុក​ស្វយ័ត​ជនជាតិ Tajik Tashkurgan, Kashgar (ឬ Kashi), តំបន់​ស្វយ័ត Xinjiang។

    ជនជាតិ Tajik បរិភោគ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ច្រើន​ប្រភេទ រួម​នឹង​សាច់​អាំង នំ​ផេ​ន​ខេ​ក និង​ផលិតផល​ធ្វើ​ពី​ទឹកដោះគោ បន្លែ។ល។ ហើយ​ពួកគេ​ក៏​ចូលចិត្ត​ផឹក​តែ​ផងដែរ។

    សម្រស់​របស់​ជនជាតិ​ស្បែ​កស Tajik នៅ​ប្រទេស​ចិន មាន​ចំណុច​ពិសេស​របស់​ជនជាតិ​អឺរ៉ុប ដោយមាន​ថ្កាស​ខ្ពស់ ស្បែក​ពណ៌​អូ​លីវ (លឿង​ច្រើនជាង​ក្រហម) ភ្នែក​ធំ ក្រហូង​ភ្នែក​ជ្រៅ និង​ក្ដោង​ច្រមុះ​ដ៏​ទាក់ទាញ។

    អំពី​ទំនៀមទម្លាប់​ក្នុង​គ្រួសារ​ជនជាតិ Tajik

    ឪពុកម្ដាយចាស់ៗមាន​ទំនោរ​លើកស្ទួយ​កូនប្រុស​ជាង​កូនស្រី។ ដូច្នេះ ដើម្បី​អាចបន្ត​វត្តមាន និង​រីកចម្រើន នារី​ជនជាតិ Tajik ត្រូវឆ្លង​កាត់​ឧបសគ្គ និង​​សម្ពាធយ៉ាង​ច្រើន។

    នារី​ជនជាតិ​ស្បែ​កស Tajik មាន​សម្រស់​ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង​ជនជាតិ​អឺរ៉ុប ដូច្នេះ​ពួកគេ​តែង​ទទួលបាន​ចំណាប់អារម្មណ៍​ច្រើន​ពី​សាធារណជន។ ក៏ប៉ុន្តែ ជនជាតិ​នេះ​​មានច្បាប់​បុរាណ​ដែល​មិនបាន​ចារ​លើ​ក្រដាស​មួយ​ដ៏​សំខាន់ សម្រាប់​ការ​អនុវត្ត​ចំពោះ​នារី​ភេទ នោះ​គឺ​កូនក្រមុំ​ជនជាតិ​នេះ​មិន​ត្រូវបាន​អនុញ្ញាតឱ្យ​រៀបការ​នឹង​ជនជាតិ​ដទៃ។

    មូលហេតុ​ដែល​នាំ​ឱ្យ​មាន​ច្បាប់​បុរាណ​ខាងលើ​ នោះ​គឺ​ថា ជនជាតិ Tajik ចង់​រក្សា​ឈាមជ័រ ពូជសាសន៍​របស់​ខ្លួន​​ឱ្យនៅ «បរិសុទ្ធ» ដោយ​មិន​ត្រូវបាន​លាយឡំ​នឹង​ពូជសាសន៍​ដទៃ៕

  • «រោងចក្រ» មួយ​របស់​ចក្រវាល ផលិត​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ស្មើ​ផែនដី​មួយ​ពាន់​ដង

    «រោងចក្រ» មួយ​របស់​ចក្រវាល ផលិត​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ស្មើ​ផែនដី​មួយ​ពាន់​ដង

    ករណី​ផ្ទុះ​មួយ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ 3​ ពាន់​​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ បង្កើត​ចេញ​លោហធាតុ​គ្រប់​ប្រភេទ​ដែល​មាន​ទម្ងន់​សរុប​​លើស​ពី​ភព ព្រះចន្ទ និង​អាចម៍​ផ្កាយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​បូក​បញ្ចូល​គ្នា​ទៅទៀត​។

    ឆ្នាំ​ 2021 ស្ថានីយ​សង្កេត​តារា Neil Gehrels បាន​រក​ឃើញ​ករណី​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​វត្ថុ​អវកាសក្រាស់ៗ​ចំនួន​​​ពីរ​​ដែល​ហៅ​ថា kilonova និង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​ថា GRB 211211A។ នេះ​គឺជា​ឧទាហរណ៍​ជិត​បំផុត​ស្ដី​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​តារា​សាស្ត្រ​កម្រ​ចួប​នេះ​ដែល​មនុស្ស​មិន​បាន​រក​ឃើញ​ជាមួយ​នឹង​រលក​ទំនាញ​។ GRB 211211A ប្លែក​ពី​គេ​ ដោយ​សារ​តែ​ពន្លឺ​ហ្គាម៉ា (GRB) ដែល​វា​បញ្ចេញ​ អូស​បន្លាយ​ពេល​មួយ​នាទី​។ កន្លង​មក ថេរវេលា​ដូច​គ្នា​នេះ​តែង​តែ​អម​ជាមួយ​នឹង GRB ពី​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​ផ្កាយ​នានា​​ដែល​ហៅ​ថាស៊ូពើណូវ៉ា​ ជំនួស​ឱ្យ​ការ​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​ផ្កាយ​នឺត្រុង។

    ទំព័រ IFL Science រាយការណ៍​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 15 សីហា​​ថា លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវចំនួន​បួន​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ដំណាល​គ្នា​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Nature បរិយាយ​អំពី​ការ​រកឃើញ​ខាងលើ និង​ដំណើរ​ការ​ដែល​អាច​បង្កើត​បាន​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​បែប​នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​គួរ​ឱ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ជាង​គេ​នៃ​ហេតុការណ៍​នេះ​ អាច​ជា​បរិមាណ​វត្ថុ​ធាតុ​ធ្ងន់​ៗ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ពី​ការ​ផ្ទុះ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​លោហធាតុ​កម្រ​ មាន​ដូច​ជា​ មាស និង​ប្លាទីន​ជា​ដើម​។

    រូបភាព​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ត្រាប់​តាម​រស្មី​ហ្គាម៉ាដែល​ជះចេញ​ពី GRB 211211A

    ជា​ធម្មតា ផ្កាយ​មួយ​ដួង​តែង​​ច្របាច់​អ៊ីដ្រូសែន​បញ្ចូល​គ្នា​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​អេល្យូម រួច​ក៏​ប្រែ​ក្លាយ​អេល្យូម​ទៅ​ជា​សារធាតុ​ដទៃ​ៗ​នៅ​ក្នុង​វដ្ដ​របស់​វា​។ ពេល​ស្លាប់​ទៅ ផ្កាយ​ដែល​មាន​ម៉ាស​តូច​ទាប​នឹង​បង្កើត​សារធាតុ​ថ្មីៗ​ ប៉ុន្តែ​វត្ថុធាតុ​ភាគ​ច្រើន​ទាម​ទារ​ឱ្យ​មាន​វិធី​កកើត​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​។ សារធាតុ​ដូច​អាលុយមីញ៉ោម​ និង​ប៉ូតាស្យូម​កកើត​ពី​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​ផ្កាយមួយ​ដួង​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​​ (ស៊ូពើណូវ៉ា) ប៉ុន្តែ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​សង្ស័យ​ថា មាន​ប្រភព​សារធាតុ​ធ្ងន់ៗ​​ដទៃ​ ដោយ​សារ​ថា​ ចំនួន​ករណី​ផ្ទុះ​ស៊ូពើណូវ៉ា​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ប្រទះ​ មិន​សម​ស្រប​នឹង​កម្រិត​សម្បូរ​បែប​របស់​សារធាតុ​ធ្ងន់ៗ​។

    នៅ​ពេល​ផ្កាយ​នឺត្រុង​ពីរ​ដួង​ប៉ះទង្គិច​គ្នា និង​ត្រូវ​បាន​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា ថាមពល​ដែល​ពួក​វា​បញ្ចេញកកើត​​ទៅ​ជា​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​​ស៊ូពើណូវ៉ា​។ បើទោះជា​គីឡូណូវ៉ា កម្រ​កើត​មាន​ បើធៀប​នឹង​ស៊ូពើណូវ៉ា តែ​ពួក​វា​បង្កើត​សារធាតុ​ធ្ងន់​ៗ​​ច្រើន​ជាង​ និង​កាន់កាប់​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ៗ​​​ភាគ​ច្រើន​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ចក្រវាល​។ ឧទាហរណ៍​៖ ​ព្រះអាទិត្យ​​មាន​ម៉ាស​ធ្ងន់​ជាង​ផែនដី 330,000 ដង ខណៈ​ 99.5% នៃ​សម្បក​ផែនដី​មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​មិន​ធ្ងន់​ជាង​ដែក​។ ប្រការ​នេះ​បញ្ចាក់​ថា «រោងចក្រ​ផលិត​មាស​ក្នុង​ចក្រវាល» មាន​ទំហំ​ធំ​ខ្លាំង​ណាស់​។

    រូបភាពបរិយាយអំពីការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងផ្កាយក្រិនពណ៌ស (ឆ្វេង) និងផ្កាយនឺត្រុង (កណ្ដាលថាសវត្ថុធាតុ)

    ដើម្បី​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ព្រឹត្តិការណ៍​ដូច GRB 211211A រួម​ចំណែក​អ្វី​ខ្លះ​ក្នុង​ការ​កកើត​សារធាតុ​ធ្ងន់ៗ​ក្នុង​ចក្រវាល​ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ត្រូវ​ការ​ដឹង​អំពី​ចំនួន​របស់​ពួក​វា​។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​កំពុង​ស្វែង​រក​អ្វី​ដែល​បាន​បង្កើត​ GRB 211211A។ បច្ចុប្បន្ន​ សម្មតិកម្ម​មួយ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង នោះ​គឺការ​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​ផ្កាយ​នីត្រុង និង​កូន​ផ្កាយ​ក្រិន​ពណ៌​ស បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ ​GRB 211211A មិន​មែន​ការ​បុក​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​ផ្កាយ​នីត្រុង​ពីរ​ដួង​នោះទេ៕

  • របក​គំហើញ​ថ្មី​! ភព​ចំនួន​ 7 ដូច​ផែនដី ទំនង​ជា​កំពុង​មាន​ផ្ទុក​ភាវៈ​រស់​

    របក​គំហើញ​ថ្មី​! ភព​ចំនួន​ 7 ដូច​ផែនដី ទំនង​ជា​កំពុង​មាន​ផ្ទុក​ភាវៈ​រស់​

    ផ្កាយ​ TRAPPIST-1 បាន​ក្លាយជា​ទី​ជជែក​វែក​ញែក​តាំង​ពី​យូរ​មក​ហើយ នៅ​ពេល​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​កត្តា​មួយ​ចំនួន​ពី​ផ្កាយ​មេ​ និង​កត្តា​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​បណ្ដា​ភព​នេះ ​អាច​រារាំង​លទ្ធភាព​កកើត​ជីវិត​។

    ក៏ប៉ុន្តែ​ លទ្ធផល​នៃការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ដែល​ទើប​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ Nature ដែល​នាំ​មុខ​ដោយ​តារា​វិទូ Frank Selsis មក​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Bordeaux (បារាំង​) បាន​នាំ​មក​នូវ​ដំណឹង​ល្អ​ដ៏​ធំ​មួយ​។

    TRAPPIST-1 គឺជា​ផ្កាយ​ក្រិន​ពណ៌​ក្រហម​មួយ​ដួង​ មាន​ទំហំ​តូច​ខ្លាំង និង​ត្រជាក់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​ឆ្ងាយ​ណាស់​ ហើយមាន​ចម្ងាយ​​ពី​ផែនដី​ត្រឹម​តែ​ 40 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ប៉ុណ្ណោះ​។

    ភព​ទាំង​ 7 របស់​ផ្កាយ TRAPPIST-1 មាន​ទំហំ​ និង​រូប​រាង​ខុសៗ​គ្នា និង​សុទ្ធ​តែ​មាន​ចំណុច​ពិសេស​មួយ​ចំនួន​ដែល​ដូច​ទៅ​នឹង​ផែនដី ដែល​អាច​គាំទ្រ​ដល់​ភាវៈ​រស់​។

    អ្វីដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចាប់​អារម្មណ៍​ជាង​គេ​​គឺ ភព​ទាំង​ 7 នេះ​សុទ្ធ​តែ​មាន​លទ្ធភាព​ខ្ពស់​ អាច​ផ្ទុក​ទឹក​រាវ​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ ឬ​នៅ​ក្រោម​ដី​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ មាន​ឧបសគ្គ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​​នា​ពេល​កន្លង​។ ភាព​ចម្លែក​របស់​ «ភព​មហាសមុទ្ឬ» មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ចំណោម​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ព្រួយ​បារម្ភ​។ ពួក​គេ​យល់​ថា ការ​ដែល​ពួក​វា​មាន​ទឹក​ច្រើន​ពេក​ធៀប​នឹង​ផែនដី​ នឹង​បង្ក​ផល​វិបាក​ដល់​ភាវៈ​រស់​។

    ក្ដី​បារម្ភ​ធំ​បំផុត​នៅ​តែ​ជា​ផ្កាយ​មេ​ TRAPPIST-1។ ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម​នេះ​ត្រជាក់មែន​ពិត​ ប៉ុន្តែដោយ​សារ​តែ​​វា​មាន​​វិទ្យុ​សកម្ម​​​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​ ដូច្នេះ​ទឹក​ក្នុង​បរិយាកាស​ប្រាកដ​ជា​ត្រូវ​ហួត​ទៅ​ក្នុង​ទីអវកាស​ ហើយ​ពួក​វា​នឹង​ក្លាយ​ជា​ «ភព​សុក្រ​» របស់​ផ្កាយ​ TRAPPIST-1 ជំនួស​ឱ្យ​ផែនដី​។

    ទោះយ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ បណ្ឌិត​ Selsis ឱ្យ​ដឹង​ថា ពន្លឺ​ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម​ដូច TRAPPIST-1 ត្រូវ​​ថយចុះ​ទៅ​តាម​ពេល​វេលា​ ដែល​នេះ​មាន​ន័យ​ថា អនាគត​របស់​ពួក​វា​នៅ​តែ​អាច​មាន​ទឹក​។

    រូប​មន្ត​ដែល​លោក Frank Selsis និង​សហការី​បាន​អភិវឌ្ឍ បង្ហាញ​ថា TRAPPIST-1 ដំបូង​ឡើយ​គឺពិត​ជា​បាន​ដុត​កម្ដៅ​ភព​ទាំង​ 7 របស់​វា​ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​តែ​ជា​ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម ដូច្នេះ​វា​នឹង​មិន​មាន​កម្ដៅ​ច្រើន​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​ដុត​រំលាយ​សម្បក​ខាង​លើ​ និង​ស្រទាប់​បន្ទាប់​របស់​បណ្ដា​ភព​ម៉ាក់ម៉ា​នេះ​។

    ប្រការ​នេះ​មាន​ន័យ​ថា មាន​ទឹក​ជា​ច្រើន​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ថ្ម​ ពោល​គឺថា​ ការ​ដែល​បណ្ដា​ភព​នេះ​លិច​ទឹក​ គឺនាំ​មក​នូវ​​ផល​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ផងដែរ​។ ក្នុង​ពេល​ដែល​ផ្កាយ​មេ​ចុះ​ត្រជាក់​ បណ្ដា​មហា​សមុទ្រ​ទឹក​រាវ​ក៏​ទំនង​ជា​បាន​កើត​ឡើង​ ហើយ​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ​អាច​មាន​ភាវៈ​រស់​​ប្រកប​ដោយ​ភាព​សម្បូរ​បែប​។

    យោង​តាម​ទំព័រ Space ការ​រក​ឃើញ​ខាង​លើ​ មិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មាន​ក្ដីសង្ឃឹម​ច្រើន​ជាង​មុន​នោះ​ទេ តែក៏​បង្កើន​ឱកាស​ច្រើន​ដើម្បីអាច​​បញ្ចាក់​​បាន​ថា មនុស្ស​ជាតិ​មិន​មែន​នៅ​ឯកា​ក្នុង​​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវ៉េ ឬ​ចក្រ​វាល​ទាំង​មូល​ឡើយ​ ព្រោះ​ថា ផ្កាយ​ដូច TRAPPIST-1 គឺជា​ផ្កាយ​ដែល​មាន​ច្រើន​ជាង​​គេ​នៅ​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​​របស់​ផែនដី​៕