ផែនដី - La Reine Media

វិស័យអវកាសឥណ្ឌា៖ តាំងពីដឹករ៉ុក្កែតតាមកង់ រហូតដល់បានឡើងដល់ឋានព្រះចន្ទ

អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌាបានទទួលជោគជ័យក្រោយពីការប្រឹងប្រែងមិនឈប់ឈររយៈពេលយូរ រាប់ចាប់តាំងពីការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងផ្គុំរបស់រ៉ុក្កែតដោយប្រើប្រាស់កង់ និងរទេះគោ រហូតដល់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបនាំទៅរកបេសកកម្មចន្ទ្រាយាន-3 (Chandrayaan-3)។

ថ្ងៃទី 23 សីហា 2023 គឺជាថ្ងៃដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ឥណ្ឌា និងការស្រាវជ្រាវអវកាស។ យានអវកាសចន្ទ្រាយាន-3 របស់អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា (ISRO) បានចុះចតដោយជោគជ័យនៅលើឋានព្រះចន្ទ នាំឱ្យឥណ្ឌាក្លាយជាប្រទេសទីបួនបន្ទាប់ពីសូវៀត អាម៉េរិក និងចិន ដែលធ្លាប់បានបញ្ជូនយានស្វ័យប្រវត្តទៅចុះចតនៅទីនេះ។ នេះបើតាមទំព័រ Space News។

ជោគជ័យខាងលើក៏បានធ្វើឱ្យចន្ទ្រាយាន-3 ក្លាយជាយានអវកាសដំបូងគេដែលបានចុះចតនៅប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ ជាទីដែលមានទឹកកក និងរ៉ែមានតម្លៃជាច្រើន។ ជោគជ័យរបស់យានអវកាសឥណ្ឌានឹងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យនានាសម្រាប់ជួយដល់បេសកកម្មឋានព្រះចន្ទក្នុងអនាគត។ ឥណ្ឌាទទួលបានជោគជ័យនេះបន្ទាប់ពីបេសកកម្ម Luna-25 របស់រុស្ស៊ីបានបរាជ័យក្នុងការចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ។

ចន្ទ្រាយាន-1 ដែលជាយានអវកាសដែលធ្លាប់ហោះជុំវិញព្រះចន្ទក្នុងឆ្នាំ 2008 គឺជាការប្រឹងប្រែងដំបូងរបស់ឥណ្ឌា ដើម្បីបាញ់បង្ហោះយានចេញពីផែនដី។ នោះក៏ជាបេសកកម្មដំបូងដែលបានរកឃើញទឹកលើផ្ទៃព្រះចន្ទ ដែលនេះបានជះឥទ្ធិពលធំធេងដល់គម្រោងអវកាសរបស់អាម៉េរិក និងចិន។ ប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទក៏ជាទីតាំងចុះចតនៃបេសកកម្ម Artemis-3 របស់អាម៉េរិកផងដែរ។

ចាប់ពីការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងផ្គុំរបស់រ៉ុក្កែតដោយការប្រើប្រាស់កង់ និងរទេះគោ រហូតដល់បេសកកម្មចន្ទ្រាយាន-3 រឿងរ៉ាវស្ដីពីវឌ្ឍនភាពរបស់ ISRO គឺដូចទៅនឹងខ្សែភាពយន្ត។ «ជោគជ័យដ៏មហាធំធេងនេះគឺជាភ័ស្ដុតាងបង្ហាញអំពីការប្រឹងប្រែងមិនឈប់ឈរនៃក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់យើង» នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ធ្លាប់បានសរសេរដូច្នេះនៅលើបណ្ដាញសង្គម។

ប្រវត្តិរបស់ ISRO មានចំណុចពិសេសមួយ នោះគឺភាពធន់ ច្នៃប្រឌិត និងសហការ។ ISRO ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ 1969 និងរក្សាកម្មវិធីស្រាវជ្រាវអវកាសតាំងពីឆ្នាំ 1988 ហើយបានផ្ដល់ទិន្នន័យដ៏មានតម្លៃទាក់ទងនឹងទិដ្ឋភាពផែនដី។ កាមេរ៉ា PAN របស់ពួកគេធ្លាប់ជាកាមេរ៉ាស៊ីវិលដែលមានកម្រិតភាពច្បាស់ខ្ពស់បំផុត មុនពេលផ្កាយរណប Ikonos របស់ក្រុមហ៊ុន DigitalGlobe នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បាញ់បង្ហោះកាលពីឆ្នាំ 1999។

ISRO បានបាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួន 124 លើក ក្នុងនោះក៏មានយាន 3 គ្រឿងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទ និង 1 គ្រឿងទៅកាន់ភពអង្គារ ព្រមទាំងបានជួយដល់ការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប 424 គ្រឿងពីប្រទេសនានាផងដែរ។ រ៉ុក្កែត PSLV របស់ឥណ្ឌាគឺជាជម្រើសដំបូងសម្រាប់បេសកកម្មហោះហើរទៅកាន់ទីអវកាស ដោយធ្លាប់ដាក់ពង្រាយផ្កាយរណប 104 គ្រឿងក្នុងមួយជើងកាលពីឆ្នាំ 2017 ដែលជាកំណត់ត្រាពិភពលោក រហូតដល់បេសកកម្ម Transporter-1 របស់ SpaceX យកឈ្នះកាលពីឆ្នាំ 2021។

ឆ្នាំ 2018 ISRO បានដំឡើងប្រព័ន្ធកំណត់ទិសផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានឈ្មោះថា NavlC ដើម្បីជំនួស GPS របស់អាម៉េរិក និងប្រព័ន្ធកំណត់ទិសរបស់រុស្ស៊ី ចិន សហភាពអឺរ៉ុប និងជប៉ុន។

បណ្ដាបេសកកម្ម ចន្ទ្រាយាន ឬចន្ត្រាយាន (Chandrayaan) បានបង្ហាញថា ឥណ្ឌាកំពុងក្លាយជាម្ចាស់មួយរបស់វិស័យបច្ចេកវិទ្យាដឹកជញ្ជូនធុនធ្ងន់។ ជោគជ័យកន្លងមកបានបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌាមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអនុវត្តគម្រោងនានានៅឋានព្រះចន្ទក្នុងពេលអនាគត៕

August 25, 2023

រ៉ូបូតស្វ័យប្រវត្តលើឋានព្រះចន្ទរបស់ឥណ្ឌា ចាប់ផ្ដើមចល័តលើដី

បន្ទាប់ពីស្ថានីយ Vikram បានចុះចតដោយជោគជ័យលើឋានព្រះចន្ទ រ៉ូបូតស្វ័យប្រវត្ត Pragyan ក៏ចាប់ផ្ដើមចាកចេញពីស្ថានីយ Vikram នៅវេលាម៉ោង 23 និង 13 នាទី ថ្ងៃទី 23 សីហា (ពេលវេលានៅកម្ពុជា)។

មកដល់ម៉ោងជិត 10 ព្រឹក ថ្ងៃទី 24 សីហា (ម៉ោងនៅកម្ពុជា) អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា (ISRO) ប្រកាសថា រ៉ូបូត Pragyan បានចាកចេញពីស្ថានីយ Vikram និងចាប់ផ្ដើមការស្រាវជ្រាវលើឋានព្រះចន្ទ។

រ៉ូបូត Pragyan មានទំហំប្រហាក់ប្រហែលនឹងសុនកមួយក្បាល និងមានទម្ងន់ 26 គីឡូក្រាម។ តាមផែនការ វានឹងប្រមូលសំណាកដីនៅប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ការស្រាវជ្រាវរបស់រ៉ូបូតនេះអាចដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការស្វែងយល់អំពីវិធីទាញយកទឹកលើឋានព្រះចន្ទ ដែលនេះគឺជាគោលដៅចម្បងដែលប្រទេសនានាកំពុងចាប់អារម្មណ៍។

រ៉ូបូត Pragyan ដែលដំណើរការដោយថាមពលព្រះអាទិត្យ នឹងស្រាវជ្រាវអំពីផ្ទៃរបស់ព្រះចន្ទក្នុងរយៈពេលមួយថ្ងៃលើឋាននេះ (ប្រហែលនឹង 14 ថ្ងៃនៅលើផែនដី) មុនពេលរាត្រីព្រះចន្ទមកដល់ ធ្វើឱ្យពួកវាអស់ថាមពល។

ស្ថានីយចុះចត Vikram របស់យានអវកាសចន្ទ្រាយាន-3 បានចុះចតដោយជោគជ័យលើតំបន់ក្បែរប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទនៅវេលាម៉ោង 19 និង 34 នាទី ថ្ងៃទី 23 សីហា (ម៉ោងនៅកម្ពុជា)។ ជោគជ័យរបស់ចន្ទ្រាយាន-3 បាននាំឱ្យឥណ្ឌាក្លាយជាប្រទេសទីបួនលើពិភពលោកដែលមានយានចុះចតលើឋានព្រះចន្ទបានសម្រេច បន្ទាប់ពីសូវៀត អាម៉េរិក និងចិន៕

August 24, 2023

បន្ទាប់ពីយានអវកាសបានចុះចតលើឋានព្រះចន្ទដោយជោគជ័យ ឥណ្ឌារៀបផែនការសម្រាប់បេសកកម្មមានមនុស្ស

ក្នុងពេលដែលឥណ្ឌាកំពុងអបអរសាទរចំពោះយានអវកាសចន្ទ្រាយាន-3 (Chandrayaan-3) ចុះចតបានជោគជ័យកាលពីថ្ងៃទី 23 សីហា 2023 នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសនេះបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌាគ្រោងនឹងនាំមនុស្សឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ។

ស្ថានីយចុះចត Vikram របស់យានអវកាសចន្ទ្រាយាន-3 បានឆ្លងផុតរាល់ឧបសគ្គដើម្បីចុះចតក្បែរប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទកាលពីព្រលប់ថ្ងៃទី 23 សីហា នាំឱ្យឥណ្ឌាក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេលើពិភពលោកមានយានចុះចតលើតំបន់នេះ និងជាប្រទេសទីបួនដែលមានយានចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ បន្ទាប់ពីសូវៀត អាម៉េរិក និងចិន។

យោងទៅលើជោគជ័យរបស់ចន្ទ្រាយាន-3 ឥណ្ឌានឹងបន្តបោះជំហានទៅមុខ តាមរយៈការបាញ់បង្ហោះយានដឹកមនុស្សដំបូងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទ។ «ឥណ្ឌាកំពុងស្ថិតនៅលើឋានព្រះចន្ទ» នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ថ្លែងអំពីការចុះចតលើឋានព្រះចន្ទកាលពីម្សិលមិញដូច្នេះ។ លោក Modi បន្ថែមថា ប្រទេសនេះនឹងពិនិត្យមើលលទ្ធភាពបង្កើតបេសកកម្មមានមនុស្សនាពេលខាងមុខ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ថ្លែងអំពីការចុះចតលើឋានព្រះចន្ទកាលពីម្សិលមិញ

យោងតាម Times of India មុននោះ ឥណ្ឌាក៏បានប្រកាសអំពីគម្រោងនៃបេសកកម្មមានអវកាសចរនៅលើគន្លងតារាវិថីផែនដីសម្រាប់ឆ្នាំ 2024 បន្ទាប់ពីការបាញ់បង្ហោះយានគ្មានមនុស្ស Gaganyaan-1 និង Gaganyaan-2 ឡើងទៅកាន់ទីអវកាសនៅចុងឆ្នាំ 2023 នេះ។

គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋឥណ្ឌាដំបូងគេ និងតែម្នាក់គត់ដែលធ្លាប់បានហោះឡើងទៅកាន់ទីអវកាស នោះគឺអវកាសចរ Rakesh Sharma។ ឆ្នាំ 1982 Sharma ត្រូវបានជ្រើសរើសសម្រាប់បេសកកម្មអវកាសរវាងសូវៀត និងឥណ្ឌា។ ថ្ងៃទី 03 មេសា 1984 លោក Sharma រួមនឹងអ្នកអវកាសសូវៀតពីររូបទៀតបានឡើងទៅកាន់ស្ថានីយអវកាស Salyut 7 តាមរយៈយាន Soyuz T-11 ដើម្បីធ្វើការពិសោធមួយចំនួន។ ក្រោយពីចប់បេសកកម្ម អ្នកអវកាសខាងលើក៏បានចុះចតលើទឹកដីកាហ្សាក់ស្ថាននៅថ្ងៃទី 11 មេសា 1984៕

August 24, 2023

ឥណ្ឌាប្រកាសកាលបរិច្ឆេទនៃការចុះចតលើឋានព្រះចន្ទរបស់យានអវកាស Chandrayaan-3

អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា (ISRO) បានប្រកាសថា ស្ថានីយចុះចតរបស់បេសកកម្ម Chandrayaan-3 នឹងចុះចតលើឋានព្រះចន្ទនៅវេលាម៉ោង 19 និង 34 នាទី ថ្ងៃទី 23 សីហា 2023 (ម៉ោងនៅកម្ពុជា)។

ដំណើរការចុះចតនឹងត្រូវបានផ្សាយផ្ទាល់លើគេហទំព័រផ្លូវការរបស់ ISRO និងលើទូរទស្សន៍ជាតិឥណ្ឌា Doordarshan រួមនឹងបណ្ដាញសង្គម Facebook និង YouTube ជាដើម។ នេះបើតាមអង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា ប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី 20 សីហា។

«សមិទ្ធផលនេះនឹងជាជំហានសំខាន់មួយសម្រាប់វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកទេស និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ឥណ្ឌា ដែលជានិមិត្តរូបនៃវឌ្ឍនភាពរបស់ប្រទេសជាតិក្នុងវិស័យស្រាវជ្រាវអវកាស» ISRO លើកឡើងដូច្នេះ។

រ៉ុក្កែត LVM3 នាំស្ថានីយចុះចត Vikram របស់បេសកកម្ម Chandrayaan-3 ហោះឡើងពីមជ្ឈមណ្ឌលអវកាស Satish Dhawan នៅវេលាម៉ោង 16 និង 05 នាទី ថ្ងៃទី 14 កក្កដា 2023 (ពេលវេលានៅកម្ពុជា)។ យាន Chandrayaan-3 បានហោះដល់គន្លងតារាវិថីព្រះចន្ទកាលពីថ្ងៃទី 05 សីហា 2023។

Vikram នាំយករ៉ូបូត Pragyan មួយគ្រឿងទៅតាមខ្លួន។ យានមួយគូដែលដំណើរដោយថាមពលព្រះអាទិត្យនេះនឹងស្រាវជ្រាវអំពីផ្ទៃរបស់ព្រះចន្ទក្នុងរយៈពេលមួយថ្ងៃលើឋាននេះ (ប្រហែលនឹង 14 ថ្ងៃនៅលើផែនដី) មុនពេលរាត្រីព្រះចន្ទមកដល់ ធ្វើឱ្យពួកវាអស់ថាមពល។

ស្ថានីយ Vikram បានទៅដល់គន្លងគោចរដែលមានចម្ងាយពីព្រះចន្ទពី 25 ទៅ 134 គីឡូម៉ែត្រ កាលពីថ្ងៃទី 20 សីហា 2023។ ស្ថានីយនេះនឹងត្រូវឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យដោយស្វ័យប្រវត្ត និងរង់ចាំព្រះអាទិត្យរះនៅតំបន់ក្បែរប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទដែលត្រូវបានកំណត់ជាទីតាំងចុះចត។ តំបន់ដែលអាចមានទឹកក្នុងទម្រង់កកនេះក៏ជាគោលដៅរបស់យានអវកាសរុស្ស៊ី Luna-25 ផងដែរ ប៉ុន្តែវាបានធ្លាក់ទៅបុកដីព្រះចន្ទ មិនអាចចុះចតនៅថ្ងៃទី 21 សីហា ទៅតាមផែនការ។ Vikram បំពាក់ឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រចំនួនបួនគ្រឿងសម្រាប់ការពិសោធវិទ្យាសាស្ត្រ៕

August 21, 2023

រុស្ស៊ីបរាជ័យក្នុងបេសកកម្មបញ្ជូនយានទៅចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ

បេសកកម្មព្រះចន្ទដំបូងរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ីក្រោយរយៈពេល 47 ឆ្នាំ បានទទួលបរាជ័យ ពេលយាន Luna-25 បាត់បង់ការគ្រប់គ្រងក្នុងគ្រាចុះចត និងបានធ្លាក់បុកផ្ទៃព្រះចន្ទ។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Reuters ទីភ្នាក់ងារអវកាសរុស្ស៊ី Roscosmos ប្រកាសថា បានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយាន Luna-25 វេលាម៉ោង 18 និង 57 នាទី ថ្ងៃទី 19 សីហា 2023 (ម៉ោងនៅកម្ពុជា) ពេលយាននេះជួបបញ្ហាពេលឆ្ពោះទៅកាន់គន្លងគោចរ មុនពេលចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ។ តាមគម្រោង Luna-25 នឹងចុះចតលើឋានព្រះចន្ទនៅថ្ងៃទី 21 សីហានេះ។ «យានអវកាសហោះហើរក្នុងគន្លងគោចរដែលមិនអាចស្មានត្រូវ និងឈប់ដំណើរការដោយសារតែប៉ះទង្គិចនឹងផ្ទៃព្រះចន្ទ» Roscosmos ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

Roscosmos បានបង្កើតគណៈកម្មការផ្ទៃក្នុងពិសេសមួយដើម្បីស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុនៅពីក្រោយបរាជ័យរបស់យាន Luna-25 ដែលជាបេសកកម្មវិលត្រលប់មកប្រកួតប្រជែងលើឋានព្រះចន្ទ។ បរាជ័យនេះបានបង្ហាញនូវជំហានថយក្រោយរបស់រុស្ស៊ី រាប់ចាប់ពីសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលកាលនោះ សូវៀត (រុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន) បានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេដែលបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Sputnik 1 ឡើងទៅកាន់គន្លងតារាវិថីផែនដីក្នុងឆ្នាំ 1957 និងអ្នកអវកាស Yuri Gagarin បានក្លាយជាមនុស្សដំបូងគេដែលបានហោះទៅកាន់ទីអវកាសក្នុងឆ្នាំ 1961។ Luna-25 គឺជាបេសកកម្មទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទដំបូងរបស់រុស្ស៊ី បន្ទាប់ពី Luna-24 ក្នុងឆ្នាំ 1976។

រុស្ស៊ីកំពុងរត់ប្រណាំងជាមួយនឹងឥណ្ឌា ជាប្រទេសដែលបានបាញ់បញ្ជូនយានអវកាសទៅកាន់តំបន់ប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ។ តាមគម្រោងរបស់អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា (ISRO) យាន Chandrayaan-3 នឹងចុះចតលើឋានព្រះចន្ទនៅថ្ងៃទី 23 សីហាខាងមុខ។

យាន Luna-25 បានចាកចេញពីគន្លងតារាវិថីផែនដីដោយជោគជ័យ ប៉ុន្តែបរាជ័យរបស់វាមានន័យថា រុស្ស៊ីអាចនឹងមិនមែនជាប្រទេសដំបូងគេដែលយកបានសំណាកទឹកកកនៅតំបន់ប៉ូលរបស់ព្រះចន្ទ៕

August 21, 2023

ភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យទើបតែបាត់បង់អស់ពពក៖ មូលហេតុគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល!

យោងតាមបណ្ដារូបថតថ្មីបំផុតពីណាសា ភពមួយដែលមានពណ៌ខៀវដ៏ស្រស់ស្អាត និងស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ទើបតែ បានបាត់បង់ពពក។

ក្រុមអ្នកជំនាញប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ California នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានពិនិត្យទិន្នន័យដែលតេឡេស្កុបរបស់ណាសាថតភពណិបទូនពីឆ្នាំ 1994 ដល់ឆ្នាំ 2022 និងបានរកឃើញប្រការដ៏ចម្លែក៖ ពីឆ្នាំ 2019 នៅជុំវិញតំបន់រយៈទទឹងមធ្យម ភាពបិទបាំងរបស់ពពកក្រាស់ចាប់ផ្ដើមព្រិលបន្តិចម្ដងៗ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ភពពណ៌ខៀវនេះបានប្រែប្រួលឱ្យយើងឃើញយ៉ាងច្បាស់ ដោយសារតែពពករបស់វាបានបាត់បង់ទាំងស្រុង។

បន្ទាប់ពីសម្រេចចិត្តស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បានរកឃើញមូលហេតុដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល នោះគឺ ព្រះអាទិត្យ និងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់វា។

យោងតាមទំព័រ Space លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើបង្ហាញថា មិនត្រឹមតែបណ្ដាភពក្បែរនោះទេ ព្រះអាទិត្យក៏មានថាមពលគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីជះឥទ្ធិពលដល់ភពដែលនៅឆ្ងាយៗដូចណិបទូនផងដែរ។

វដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យរួមមានដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពកម្រិតទាប និងដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លាដូចបច្ចុប្បន្ន។ ដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លានេះកំពុងតែធ្វើឱ្យតំបន់អវកាសដែលរងឥទ្ធិពលពីផែនដី (ម៉ាញេតូស្វៀរ (magnetosphere)) ត្រូវរងគ្រាប់ផ្ទុកថាមពលកម្រិតខ្ពស់ បង្កឱ្យមានព្យុះដែនទំនាញ។

សម្រាប់ភពណិបទូន អ្វីដែលបង្កផលប៉ះពាល់ធំបំផុត គឺអំឡុងពេលផ្លាស់ប្ដូរពីដំណាក់កាលមួយទៅដំណាក់កាលមួយនៅក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ដោយបង្កើតវិទ្យុសកម្មភាពអ៊ុលត្រាវីយូឡេខ្ពស់ជាងធម្មតា។ វិទ្យុសកម្មនេះសាយភាយពាសពេញប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ប៉ះពាល់ដល់បណ្ដាភពដែលមានបរិយាកាសពិសេស ដែលភពណិបទូនក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមនោះ។

ប្រតិកម្មរស្មីសំយោគក្នុងដំណាក់កាលវិទ្យុសកម្មអ៊ុលត្រាវីយូឡេកម្រិតខ្ពស់ បានបង្កើតស្រទាប់ពពកយ៉ាងក្រាស់ ដែលណាសាធ្លាប់បានឃើញនៅលើភពណិបទូន។ ក្រោយមក ស្រទាប់ពពកក្រាស់នេះក៏ស្ដើងបន្តិចម្ដងៗទៅតាមពេលវេលា និងរង់ចាំដំណាក់កាលមួយទៀតក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ដើម្បីឡើងក្រាស់ជាថ្មី។

បច្ចុប្បន្ន ព្រះអាទិត្យកំពុងឆ្ពោះទៅជិតដល់ដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លាក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំ។ ពេលវាឡើងដល់ចំណុចកំពូល ប្រហែលឆ្នាំ 2025 ឬឆាប់ជាងនេះ ព្រះអាទិត្យនឹងផ្លាស់ប្ដូរប៉ូលម៉ាញេទិច និងងាកមកដំណាក់កាល «ស្លូត»។ ពេលនោះ ព្យុះដែនទំនាញ ឬព្យុះម៉ាញេទិចនឹងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់មកលើផែនដី គ្រាដែលភពណិបទូនក៏នឹងមានពពកក្រាស់សាជាថ្មី៕

August 19, 2023

រូបភាពភ្នំភ្លើងលើឋានព្រះចន្ទដែលថតដោយយានអវកាសរុស្ស៊ី Luna-25

រូបភាពដំបូងដែលថតដោយយានស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ី ត្រូវបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី 17 សីហា ឆ្នាំ 2023 (ពេលវេលាក្នុងស្រុក)។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារអវកាសរុស្ស៊ី Roscosmos យានអវកាស Luna-25 បានបញ្ជូនបណ្ដារូបភាពស្ដីពីមាត់ភ្នំភ្លើងនៅតំបន់ប៉ូលឆ្ងាយរបស់ព្រះចន្ទ មកកាន់ផែនដី។ តាមគម្រោង យានស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទដំបូងរបស់រុស្ស៊ីក្រោយរយៈពេល 47 ឆ្នាំ គ្រោងនឹងធ្វើការពិសោធ ស្រាវជ្រាវផ្ទៃរបស់ឋានព្រះចន្ទចាប់ពីសប្ដាហ៍ក្រោយ។

បណ្ដារូបភាពស្ដីពីមាត់ភ្នំភ្លើង Zeeman បង្ហាញថា ភ្នំភ្លើងនេះមានកម្ពស់ជិត 8 គីឡូម៉ែត្រ ធៀបនឹងផ្ទៃរាបរបស់ព្រះចន្ទ។ ភ្នំភ្លើងនេះ កន្លងមកមិនត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសង្កេតមើលនោះទេ ដោយសារតែវាស្ថិតនៅមួយចំហៀងដែលតែងតែបែរខ្នងដាក់ផែនដី។

Roscosmos បញ្ជាក់ថា យាន Luna-25 ក៏បានវាស់វែងកាំរស្មីហ្គាម៉ា និងនឺត្រុងពីផ្ទៃរបស់ព្រះចន្ទ ក៏ដូចជាតួលេខប្លាស្មាក្នុងទីអវកាសជុំវិញព្រះចន្ទ រួមនឹងឧស្ម័ន និងធូលីលើគន្លងតារាវិថីរបស់ឋាននេះផងដែរ។

Luna-25 គឺជាយានស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទដំបូងដែលអភិវឌ្ឍ ផលិត និងដំណើរការទាំងស្រុងដោយប្រទេសរុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន។ គម្រោងដែលត្រូវបានបង្ហាញកាលពីថ្ងៃទី 11 សីហានេះ មានគោលដៅក្លាយជាយានអវកាសដំបូងដែលចុះចតដោយថ្នមៗនៅតំបន់ប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 21 សីហាខាងមុខ។

រូបភាពភ្នំភ្លើង Zeeman នៅប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ ដែលថតដោយ Luna-25

គោលដៅចម្បងរបស់គម្រោងនេះគឺការពិសោធដីព្រះចន្ទដើម្បីស្វែងរកទឹកកក ប៉ុន្តែ Roscosmos ក៏បានឱ្យដឹងថា ពួកគេក៏ចង់សាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាចុះចតដោយថ្នមៗ រួមនឹងស្រាវជ្រាវស្រទាបដីខាងលើរបស់ឋានមួយនេះផងដែរ។

ការបាញ់បង្ហោះ Luna-25 គឺជាសញ្ញាបង្ហាញថា រុស្ស៊ីបានវិលត្រលប់ទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទវិញ ក្រោយការខកខានអស់ 47 ឆ្នាំ។ កម្មវិធី Luna ដំបូងត្រូវបានចាប់ផ្ដើមក្នុងសម័យសូវៀត ដែលសម្រេចបេសកកម្មព្រះចន្ទបានចំនួន 24 លើក ចាប់ពីខែកញ្ញា 1958 ដល់ខែសីហា 1976៕

August 18, 2023

យានចុះចត Luna-25 របស់រុស្ស៊ី ហោះចូលដល់គន្លងតារាវិថីព្រះចន្ទដោយជោគជ័យ

កាលពីថ្ងៃទី 16 សីហា ទីភ្នាក់ងារអវកាសរុស្ស៊ី Roscosmos ប្រកាសថា យានចុះចត Luna-25 របស់ប្រទេសនេះត្រូវបាននាំឡើងទៅដល់គន្លងតារាវិថីរបស់ព្រះចន្ទដោយជោគជ័យ។

អ្នកនាំពាក្យរបស់ Roscosmos និយាយថា «ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របច្ចុប្បន្នរបស់រុស្ស៊ី យានអវកាសស្វ័យប្រវត្តមួយគ្រឿងត្រូវបាននាំឡើងទៅដល់គន្លងតារាវិថីរបស់ព្រះចន្ទនៅវេលាម៉ោង 12 និង 03 នាទីល្ងាច ម៉ោងនៅមូស្គូ (ម៉ោង 09 និង 30 នាទី GMT)»។

អ្នកនាំពាក្យខាងលើបន្ថែមថា «ប្រព័ន្ធទាំងឡាយរបស់ Lunar-25 កំពុងដំណើរការល្អ ហើយទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយាននេះមានស្ថិរភាព»។ ម៉ាស៊ីនថតដែលត្រូវបានដំឡើងលើយាន បានថតរូបផែនដី និងព្រះចន្ទពីចម្ងាយ។

រ៉ុក្កែត Soyuz 2.1b នាំយាន Lunar-25 ឡើងទៅកាន់ទីអវកាសកាលពីថ្ងៃទី 11 សីហា 2023

តាមផែនការ Lunar-25 នឹងគោចរជុំវិញព្រះចន្ទលើកម្ពស់ 100 គីឡូម៉ែត្រ មុនពេលចុះចតនៅថ្ងៃទី 21 សីហា 2023 នៅភាគខាងជើងនៃមាត់ភ្នំភ្លើង Boguslawsky ក្នុងតំបន់ប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ។

មុននោះ កាលពីថ្ងៃទី 11 សីហា 2023 យាន Luna-25 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះពីព្រលានយានអវកាស Vostochny ដោយប្រើប្រាស់រ៉ុក្កែត Soyuz 2.1b។ យាន Luna-25 នឹងធ្វើការពិសោធវិទ្យាសាស្ត្រនៅប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ ទាក់ទងនឹងប្រភពទឹក រស្មីពីទីអវកាស និងវិទ្យុសកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចលើឋានរណបតែមួយគត់នេះរបស់ផែនដី។

August 17, 2023

«រោងចក្រ» មួយរបស់ចក្រវាល ផលិតលោហធាតុធ្ងន់ស្មើផែនដីមួយពាន់ដង

ករណីផ្ទុះមួយដែលមានចម្ងាយពីផែនដី 3 ពាន់លានឆ្នាំពន្លឺ បង្កើតចេញលោហធាតុគ្រប់ប្រភេទដែលមានទម្ងន់សរុបលើសពីភព ព្រះចន្ទ និងអាចម៍ផ្កាយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យបូកបញ្ចូលគ្នាទៅទៀត។

ឆ្នាំ 2021 ស្ថានីយសង្កេតតារា Neil Gehrels បានរកឃើញករណីច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងវត្ថុអវកាសក្រាស់ៗចំនួនពីរដែលហៅថា kilonova និងត្រូវបានដាក់ឈ្មោះឱ្យថា GRB 211211A។ នេះគឺជាឧទាហរណ៍ជិតបំផុតស្ដីពីព្រឹត្តិការណ៍តារាសាស្ត្រកម្រចួបនេះដែលមនុស្សមិនបានរកឃើញជាមួយនឹងរលកទំនាញ។ GRB 211211A ប្លែកពីគេ ដោយសារតែពន្លឺហ្គាម៉ា (GRB) ដែលវាបញ្ចេញ អូសបន្លាយពេលមួយនាទី។ កន្លងមក ថេរវេលាដូចគ្នានេះតែងតែអមជាមួយនឹង GRB ពីហេតុការណ៍ផ្ទុះផ្កាយនានាដែលហៅថាស៊ូពើណូវ៉ា ជំនួសឱ្យការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងផ្កាយនឺត្រុង។

ទំព័រ IFL Science រាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី 15 សីហាថា លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវចំនួនបួនត្រូវបានប្រកាសដំណាលគ្នាលើទស្សនាវដ្ដី Nature បរិយាយអំពីការរកឃើញខាងលើ និងដំណើរការដែលអាចបង្កើតបានជាព្រឹត្តិការណ៍បែបនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ជាងគេនៃហេតុការណ៍នេះ អាចជាបរិមាណវត្ថុធាតុធ្ងន់ៗដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងពីការផ្ទុះដ៏អស្ចារ្យ ក្នុងនោះមានទាំងលោហធាតុកម្រ មានដូចជា មាស និងប្លាទីនជាដើម។

រូបភាពដែលបង្កើតឡើងត្រាប់តាមរស្មីហ្គាម៉ាដែលជះចេញពី GRB 211211A

ជាធម្មតា ផ្កាយមួយដួងតែងច្របាច់អ៊ីដ្រូសែនបញ្ចូលគ្នាឱ្យក្លាយជាអេល្យូម រួចក៏ប្រែក្លាយអេល្យូមទៅជាសារធាតុដទៃៗនៅក្នុងវដ្ដរបស់វា។ ពេលស្លាប់ទៅ ផ្កាយដែលមានម៉ាសតូចទាបនឹងបង្កើតសារធាតុថ្មីៗ ប៉ុន្តែវត្ថុធាតុភាគច្រើនទាមទារឱ្យមានវិធីកកើតដ៏ខ្លាំងក្លា។ សារធាតុដូចអាលុយមីញ៉ោម និងប៉ូតាស្យូមកកើតពីហេតុការណ៍ផ្ទុះផ្កាយមួយដួងដោយឡែកពីគ្នា (ស៊ូពើណូវ៉ា) ប៉ុន្តែ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសង្ស័យថា មានប្រភពសារធាតុធ្ងន់ៗដទៃ ដោយសារថា ចំនួនករណីផ្ទុះស៊ូពើណូវ៉ាដែលពួកគេបានប្រទះ មិនសមស្របនឹងកម្រិតសម្បូរបែបរបស់សារធាតុធ្ងន់ៗ។

នៅពេលផ្កាយនឺត្រុងពីរដួងប៉ះទង្គិចគ្នា និងត្រូវបានច្របាច់បញ្ចូលគ្នា ថាមពលដែលពួកវាបញ្ចេញកកើតទៅជាលោហធាតុធ្ងន់ជាងឆ្ងាយបើធៀបនឹងហេតុការណ៍ផ្ទុះស៊ូពើណូវ៉ា។ បើទោះជាគីឡូណូវ៉ា កម្រកើតមាន បើធៀបនឹងស៊ូពើណូវ៉ា តែពួកវាបង្កើតសារធាតុធ្ងន់ៗច្រើនជាង និងកាន់កាប់លោហធាតុធ្ងន់ៗភាគច្រើនដែលមាននៅក្នុងចក្រវាល។ ឧទាហរណ៍៖ ព្រះអាទិត្យមានម៉ាសធ្ងន់ជាងផែនដី 330,000 ដង ខណៈ 99.5% នៃសម្បកផែនដីមានផ្ទុកសារធាតុមិនធ្ងន់ជាងដែក។ ប្រការនេះបញ្ចាក់ថា «រោងចក្រផលិតមាសក្នុងចក្រវាល» មានទំហំធំខ្លាំងណាស់។

រូបភាពបរិយាយអំពីការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងផ្កាយក្រិនពណ៌ស (ឆ្វេង) និងផ្កាយនឺត្រុង (កណ្ដាលថាសវត្ថុធាតុ)

ដើម្បីឱ្យដឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍ដូច GRB 211211A រួមចំណែកអ្វីខ្លះក្នុងការកកើតសារធាតុធ្ងន់ៗក្នុងចក្រវាល ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រត្រូវការដឹងអំពីចំនួនរបស់ពួកវា។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងស្វែងរកអ្វីដែលបានបង្កើត GRB 211211A។ បច្ចុប្បន្ន សម្មតិកម្មមួយត្រូវបានលើកឡើង នោះគឺការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងផ្កាយនីត្រុង និងកូនផ្កាយក្រិនពណ៌ស បង្កើតឱ្យមាន GRB 211211A មិនមែនការបុកបញ្ចូលគ្នារវាងផ្កាយនីត្រុងពីរដួងនោះទេ៕

August 17, 2023

ផ្កាយដែលមានរលកយក្សល្បឿនលឿនជាងសំឡេង និងខ្ពស់ជាងព្រះអាទិត្យបីដង

មហារលកយក្សកើតឡើងម្ដងៗមានកម្ពស់ 4 លានគីឡូម៉ែត្រ ដែលបោកខ្ទប់លើផ្ទៃផ្កាយនេះ សុទ្ធតែបញ្ចេញថាមពលមហាសាល គ្រប់គ្រាន់អាចកម្ទេចផែនដីឱ្យក្លាយជាបំណែករាប់រយ។

ផ្កាយខ្នាតយក្សមួយដួងកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលឆ្លងកាត់រលកយក្សដ៏ខ្លាំងក្លា និងខ្ពស់ជាងព្រះអាទិត្យ 3 ដង បោកខ្ទប់ទៅលើផ្ទៃរបស់វា។ ផ្កាយដែលមានរហ័សនាមថា «ផ្កាយចង្វាក់បេះដូង» នេះ ក៏ជាវត្ថុអវកាសដែលមានពន្លឺប្រែប្រួលខ្លាំងទៅតាមវដ្ដ នៅពេលកម្លាំងទំនាញរបស់ផ្កាយមួយដួងដែលរួមដំណើរ ទាញវាឱ្យទៅជារាងពងក្រពើ។ នេះបើតាម Space ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 15 សីហា 2023។

តាមជាក់ស្ដែង រលកយក្សនៅលើផ្កាយចង្វាក់បេះដូង កើតឡើងក្រោមឥទ្ធិពលរបស់ផ្កាយដែលធ្វើដំណើរជាមួយ នៅពេលវាគោចរដល់ចំណុចក្បែរបំផុត ទៅតាមគន្លងដែលមានរូបរាងដូចពងក្រពើ និងមានវដ្ដ 32.8 ថ្ងៃ។ ដូចទៅនឹងទំនាញរបស់ព្រះចន្ទដែលជាប្រភពនៃបាតុភូតទឹកជោរនាចនៅលើផែនដីនៅពេលវាអូសមហាសមុទ្រទៅរកវា កម្លាំងទំនាញរបស់ផ្កាយរួមដំណើរក៏ទាញវត្ថុធាតុពីផ្កាយចង្វាក់បេះដូងទៅរកវាក្នុងល្បឿនលឿនជាងសំឡេង បង្កើតបានជាមហារលកយក្សប្លាស្មា។

ប្រព័ន្ធផ្កាយភ្លោះខាងលើមានឈ្មោះថា MACHO 80.7443.1718 និងមានចម្ងាយពីផែនដី 169,000 ឆ្នាំពន្លឺ ស្ថិតក្នុងបណ្ដុំពពក Magellan ធំ។ ប្រព័ន្ធផ្កាយនេះរួមមាន ផ្កាយធំជាងគេមានម៉ាសធំជាងព្រះអាទិត្យ 35 ដង និងផ្កាយរួមដំណើរមួយដួងដែលតូចជាង។

ដោយសារតែរូបរាងរបស់ផ្កាយធំជាងគេក្នុងប្រព័ន្ធ MACHO 80.7443.1718 ត្រូវប្រែប្រួល ពួកវាប្ដូរវេនគ្នាបែរផ្ទៃមុខធំជាង និងតូចជាងតម្រង់មកកាន់ផែនដី នាំឱ្យពន្លឺមានការប្រែប្រួលចុះឡើងដូចចង្វាក់បេះដូង។ នេះគឺជាមូលហេតុដែល MACHO 80.7443.1718 មានរហ័សនាមថា ផ្កាយចង្វាក់បេះដូង។ ឱ្យតែគោចរបាន 32.8 ថ្ងៃ ផ្កាយនេះត្រូវឆ្លងកាត់វដ្ដធម្មតាមួយដែលមានពន្លឺកើនឡើង 20% ខ្ពស់ជាង 200 ដង បើធៀបនឹងការប្រែប្រួលពន្លឺរបស់បណ្ដាផ្កាយប្រភេទចង្វាក់បេះដូងដទៃ។

តារាវិទូ Morgan MacLeod និងសហការីនៅមជ្ឈមណ្ឌល Harvard – Smithsonian បានរកឃើញថា MACHO 80.7443.1718 មិនត្រឹមតែមានផ្កាយពីរដួងដែលជាប្រភេទផ្កាយចង្វាក់បេះដូងនោះទេ តែមហារលកយក្សប្លាស្មាដែលកើត ពីទំនាញរវាងផ្កាយទាំងពីរនេះ ក៏ខ្ពស់ និងមានថាមពលខ្លាំងក្លាផងដែរ។ «រលកយក្សដែលកើតឡើងម្ដងៗ មានកម្ពស់ 4 លានគីឡូម៉ែត្រ និងបើកខ្ទប់លើផ្ទៃផ្កាយនេះ សុទ្ធតែបញ្ចេញថាមពលច្រើនគ្រប់គ្រាន់អាចកម្ទេចផែនដីឱ្យក្លាយជាបំណែករាប់រយ» Morgan MacLeod ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

ផ្កាយធំជាងគេក្នុងប្រព័ន្ធ MACHO 80.7443.1718 មានកាំប្រវែង 16.7 លានគីឡូម៉ែត្រ វែងជាងកាំរបស់ព្រះអាទិត្យ 24 ដង។ MACHO 80.7443.1718 មានអាយុទើបតែ 6 លានឆ្នាំ ហើយវានឹងផ្ទុះទៅជាស៊ូពើណូវ៉ាក្រោយរយៈពេលតែប៉ុន្មានលានឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ៕

August 16, 2023

Tag: ផែនដី