បង្ហាញ - La Reine Media

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញហ្សែនដែលអាចជួយឱ្យមនុស្សមានអាយុវែងជាងបច្ចុប្បន្ន

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – ក្រុមអ្នកជំនាញនៅសាកលវិទ្យាល័យ Rochester បានដាក់បញ្ចូលហ្សែនពិសេសមួយរបស់កណ្ដុរគ្មានរោម ទៅក្នុងកណ្ដុរប្រភេទធម្មតា និងបានរកឃើញថា ហ្សែននេះបានជួយឱ្យពួកវាមានសុខភាពល្អ និងរស់បានយូរជាង 4.4%។

ក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីដ៏អស្ចារ្យមួយ ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Rochester នៅនីវយ៉ក បានបង្ហាញវិធីសាស្ត្រដាក់បញ្ចូលហ្សែនរស់បានយូររបស់សត្វកណ្ដុរគ្មានរោម (Naked mole-rat) ដែលមានឈ្មោះក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រថា Heterocephalus glaber ទៅក្នុងកណ្ដុរប្រភេទធម្មតាដើម្បីអូសបន្លាយអាយុកាល និងកែលំអសុខភាព។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដី Nature កាលពីថ្ងៃទី 23 សីហា 2023។

កណ្ដុរខាងលើមានឈ្មោះល្បីខ្លាំងដោយសារតែសមត្ថភាពទប់ទល់នឹងជំងឺទាំងឡាយដែលទាក់ទងនឹងវ័យចំណាស់ និងមានអាយុវែងខុសធម្មតា ពោលគឺវែងជាងជិត 10 ដង បើធៀបនឹងប្រភេទសត្វកកេរដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែល។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រខាងលើ កាលពីឆ្នាំ 2020 បានរកឃើញហ្សែនមួយដែលរួមចំណែកក្នុងការជួយឱ្យវារស់បានយូរ។ ហ្សែននេះទទួលបន្ទុកផលិតអាស៊ីត HMW-HA ដែលជាម៉ូលេគុលជួយបង្កើនកម្លាំងរបស់កោសិកាក្នុងការទប់ទល់នឹងភាពតានតឹង និងរលាក ឆ្លងរោគ។

កណ្ដុរគ្មានរោម (Naked mole-rat) ដែលមានឈ្មោះក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រថា Heterocephalus glaber

កណ្ដុរគ្មានរោមនេះមាន HMW-HA ច្រើនជាងប្រហែល 10 ដង បើធៀបនឹងមនុស្ស ឬប្រភេទកណ្ដុរដទៃ។ មូលហេតុគឺថា ហ្សែន (ហ្សែន hyaluronan synthase 2) ដែលបង្កើតម៉ូលេគុលនេះ នៅលើកណ្ដុរខាងលើ បានបង្ហាញភាពខ្លាំងក្លាជាងបណ្ដាសត្វដទៃ។

ក្នុងការស្រាវជ្រាវថ្មីនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញថា បណ្ដាកណ្ដុរដែលមានហ្សែនរបស់កណ្ដុរគ្មានរោម Heterocephalus glaber មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការទប់ទល់នឹងជំងឺមហារីកស្បែក សុខភាពទូទៅត្រូវបានកែលំអ និងរស់បានយូរជាង 4.4% បើធៀបនឹងបណ្ដាប្រភេទកណ្ដុរធម្មតាដែលកើតដំណាលគ្នា។

ការរកឃើញថ្មីនេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបើកផ្លូវសម្រាប់ការស្វែងរកវិធីដែលអាចជួយឱ្យមនុស្សមានសុខភាពល្អ ពន្យារភាពក្មេង និងរស់បានយូរជាងបច្ចុប្បន្ន នាពេលអនាគត៕

August 26, 2023

ផ្កាយដុះកន្ទុយដែលមិនធ្លាប់បានដឹងពីមុន នឹងបង្ហាញខ្លួនឱ្យមនុស្សគយគន់ឆាប់ៗនេះ

នៅក្នុងប៉ុន្មានថ្ងៃចុងក្រោយរបស់ខែសីហា និងដើមខែកញ្ញា 2023 ដុំបាល់ភ្លើងពណ៌ខៀវដ៏ចម្លែកនឹងបង្ហាញខ្លួន ភ្លឺច្បាស់ពេលមើលពីផែនដី។ នេះគឺជាលើកដំបូង ហើយអាចជាលើកចុងក្រោយដែលមនុស្សអាចមើលឃើញវាដោយភ្នែកទទេ។

យោងតាម Sky & Telescope ដុំបាល់ភ្លើងពណ៌ខៀវនេះគឺជាផ្កាយដុះកន្ទុយ C/2023 P1 Nishimura ឬហៅថាផ្កាយដុះកន្ទុយ Nishimura ដែលទើបត្រូវបានអ្នកចូលចិត្តតារាសាស្ត្រជនជាតិជប៉ុនប្រទះឃើញលើកដំបូងកាលពីថ្ងៃទី 12 សីហា 2023។

ពន្លឺរបស់ផ្កាយដុះកន្ទុយ C/2023 P1 Nishimura កើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងពេលវាហោះសំដៅមកកាន់ព្រះអាទិត្យ ហើយវាក៏កាន់តែមកក្បែរផែនដី។

(រូបខាងក្រោម) គន្លងគោចររបស់ផ្កាយដុះកន្ទុយ Nishimura (ពីឆ្វេងមកស្ដាំ) ក្នុងអំឡុងពេលដែលអាចមើលឃើញដោយកែវយឹត (22 សីហា ដល់ 18 ឬ 20 កញ្ញា) ក្នុងនោះ មានថ្ងៃខ្លះអាចមើលឃើញដោយភ្នែកទទេ។ វានឹងផ្លាស់ទីពីកញ្ចុំផ្កាយ Gemini ឆ្លងកាត់ Cancer, Leo និងឆ្ពោះទៅកាន់កញ្ចុំផ្កាយ Virgo។

អ្នកជំនាញរបស់ Sky & Telescope ព្យាករថា មនុស្សអាចមើលឃើញផ្កាយដុះកន្ទុយនេះដោយភ្នែកទទេចាប់ពីចុងខែសីហា ខណៈដែលណាសាយល់ថា អំឡុងពេលដែលល្អបំផុតសម្រាប់ការគយគន់ដុំបាល់ភ្លើងខៀវនេះ គឺនៅដើមខែកញ្ញា នៅពេលថ្ងៃរះ ឬថ្ងៃលិច។

ក្រុមអ្នកជំនាញនិយាយថា ផ្កាយដុះកន្ទុយ Nishimura នឹងមានពន្លឺថយចុះជាបន្តបន្ទាប់ ហើយនឹងមិនអាចមើលឃើញចាប់ពីថ្ងៃទី 5 កញ្ញា មុននឹងហោះដល់ចំណុចក្បែរព្រះអាទិត្យបំផុត ហើយក៏អាចជាទីអវសានរបស់វា នៅថ្ងៃទី 18 កញ្ញា 2023៕

August 25, 2023

ចន្ទពេញវង់ធំជាងគេបង្អស់ប្រចាំឆ្នាំ 2023 ជិតបង្ហាញខ្លួន

ចន្ទពេញបូណ៌មីថ្ងៃទី 30 សីហា នឹងស្ថិតនៅក្បែរផែនដីបំផុត ហើយបង្កើតបានជាចន្ទពេញវង់មានពន្លឺភ្លឺជាងគេបង្អស់នៅក្នុងឆ្នាំ 2023 ដែលយើងសូមហៅថា «មហាចន្ទ»។

ចន្ទពេញវង់ដ៏ធំ និងភ្លឺបំផុតប្រចាំឆ្នាំ 2023 ដែលនឹងរះនៅយប់ថ្ងៃទី 30 សីហា ត្រូវបានគេដាក់រហ័សនាមថា «ព្រះចន្ទខៀវ»។ នេះគឺជាលទ្ធផលដែលកើតឡើងដោយសារបាតុភូតព្រះចន្ទបីកើតឡើងក្នុងពេលដំណាលគ្នា។ យោងតាម Live Science រហ័សនាម «ព្រះចន្ទខៀវ» មិនជាប់ទាក់ទងនឹងពណ៌របស់ព្រះចន្ទនោះទេ ប៉ុន្តែនេះកើតចេញពីការពិតដែលថា វាជាចន្ទពេញបូណ៌មីលើកទីពីរក្នុងខែសីហា។ នេះគឺជាលើកទីពីរដែលមហាចន្ទបង្ហាញខ្លួនក្នុងខែតែមួយ (យប់ថ្ងៃទី 01 សីហា និងទៀបភ្លឺថ្ងៃទី 31 សីហា 2023)។

«ព្រះចន្ទខៀវ» មានពីរប្រភេទ ក្នុងនោះ មួយប្រភេទកើតឡើងទៅតាមប្រតិទិនដែលបង្ហាញខ្លួនពីពីរទៅបីឆ្នាំម្ដង។ ប្រភេទទីពីរគឺកើតឡើងទៅតាមរដូវ ដោយកើតឡើងនៅពេលឆ្នាំសូរិយាគតិមានចន្ទពេញវង់ 13 ដង មិនមែន 12 ដងដូចធម្មតា។

មហាចន្ទកើតឡើងនៅពេលវាពេញបូណ៌មី ហើយស្ថិតនៅក្បែរផែនដីបំផុត។ គន្លងតារាវិថីរបស់ព្រះចន្ទជុំវិញផែនដីមានរាងដូចពងក្រពើ ដូច្នេះជារៀងរាល់ខែ ព្រះចន្ទតែងតែគោចរឆ្លងកាត់តំបន់ជិតផែនដីបំផុត និងតំបន់ឆ្ងាយពីផែនដីបំផុត។

ចន្ទពេញបូរណ៌មីលើកទីពីរក្នុងខែសីហា គឺជាមហាចន្ទទីបី និងស្ថិតនៅជិតផែនដីបំផុតក្នុងចំណោមមហាចន្ទទាំងបួនក្នុងឆ្នាំ 2023។

August 25, 2023

វិស័យអវកាសឥណ្ឌា៖ តាំងពីដឹករ៉ុក្កែតតាមកង់ រហូតដល់បានឡើងដល់ឋានព្រះចន្ទ

អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌាបានទទួលជោគជ័យក្រោយពីការប្រឹងប្រែងមិនឈប់ឈររយៈពេលយូរ រាប់ចាប់តាំងពីការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងផ្គុំរបស់រ៉ុក្កែតដោយប្រើប្រាស់កង់ និងរទេះគោ រហូតដល់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបនាំទៅរកបេសកកម្មចន្ទ្រាយាន-3 (Chandrayaan-3)។

ថ្ងៃទី 23 សីហា 2023 គឺជាថ្ងៃដ៏អស្ចារ្យសម្រាប់ឥណ្ឌា និងការស្រាវជ្រាវអវកាស។ យានអវកាសចន្ទ្រាយាន-3 របស់អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា (ISRO) បានចុះចតដោយជោគជ័យនៅលើឋានព្រះចន្ទ នាំឱ្យឥណ្ឌាក្លាយជាប្រទេសទីបួនបន្ទាប់ពីសូវៀត អាម៉េរិក និងចិន ដែលធ្លាប់បានបញ្ជូនយានស្វ័យប្រវត្តទៅចុះចតនៅទីនេះ។ នេះបើតាមទំព័រ Space News។

ជោគជ័យខាងលើក៏បានធ្វើឱ្យចន្ទ្រាយាន-3 ក្លាយជាយានអវកាសដំបូងគេដែលបានចុះចតនៅប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ ជាទីដែលមានទឹកកក និងរ៉ែមានតម្លៃជាច្រើន។ ជោគជ័យរបស់យានអវកាសឥណ្ឌានឹងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យនានាសម្រាប់ជួយដល់បេសកកម្មឋានព្រះចន្ទក្នុងអនាគត។ ឥណ្ឌាទទួលបានជោគជ័យនេះបន្ទាប់ពីបេសកកម្ម Luna-25 របស់រុស្ស៊ីបានបរាជ័យក្នុងការចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ។

ចន្ទ្រាយាន-1 ដែលជាយានអវកាសដែលធ្លាប់ហោះជុំវិញព្រះចន្ទក្នុងឆ្នាំ 2008 គឺជាការប្រឹងប្រែងដំបូងរបស់ឥណ្ឌា ដើម្បីបាញ់បង្ហោះយានចេញពីផែនដី។ នោះក៏ជាបេសកកម្មដំបូងដែលបានរកឃើញទឹកលើផ្ទៃព្រះចន្ទ ដែលនេះបានជះឥទ្ធិពលធំធេងដល់គម្រោងអវកាសរបស់អាម៉េរិក និងចិន។ ប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទក៏ជាទីតាំងចុះចតនៃបេសកកម្ម Artemis-3 របស់អាម៉េរិកផងដែរ។

ចាប់ពីការដឹកជញ្ជូនគ្រឿងផ្គុំរបស់រ៉ុក្កែតដោយការប្រើប្រាស់កង់ និងរទេះគោ រហូតដល់បេសកកម្មចន្ទ្រាយាន-3 រឿងរ៉ាវស្ដីពីវឌ្ឍនភាពរបស់ ISRO គឺដូចទៅនឹងខ្សែភាពយន្ត។ «ជោគជ័យដ៏មហាធំធេងនេះគឺជាភ័ស្ដុតាងបង្ហាញអំពីការប្រឹងប្រែងមិនឈប់ឈរនៃក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់យើង» នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ធ្លាប់បានសរសេរដូច្នេះនៅលើបណ្ដាញសង្គម។

ប្រវត្តិរបស់ ISRO មានចំណុចពិសេសមួយ នោះគឺភាពធន់ ច្នៃប្រឌិត និងសហការ។ ISRO ត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ 1969 និងរក្សាកម្មវិធីស្រាវជ្រាវអវកាសតាំងពីឆ្នាំ 1988 ហើយបានផ្ដល់ទិន្នន័យដ៏មានតម្លៃទាក់ទងនឹងទិដ្ឋភាពផែនដី។ កាមេរ៉ា PAN របស់ពួកគេធ្លាប់ជាកាមេរ៉ាស៊ីវិលដែលមានកម្រិតភាពច្បាស់ខ្ពស់បំផុត មុនពេលផ្កាយរណប Ikonos របស់ក្រុមហ៊ុន DigitalGlobe នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បាញ់បង្ហោះកាលពីឆ្នាំ 1999។

ISRO បានបាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួន 124 លើក ក្នុងនោះក៏មានយាន 3 គ្រឿងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទ និង 1 គ្រឿងទៅកាន់ភពអង្គារ ព្រមទាំងបានជួយដល់ការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប 424 គ្រឿងពីប្រទេសនានាផងដែរ។ រ៉ុក្កែត PSLV របស់ឥណ្ឌាគឺជាជម្រើសដំបូងសម្រាប់បេសកកម្មហោះហើរទៅកាន់ទីអវកាស ដោយធ្លាប់ដាក់ពង្រាយផ្កាយរណប 104 គ្រឿងក្នុងមួយជើងកាលពីឆ្នាំ 2017 ដែលជាកំណត់ត្រាពិភពលោក រហូតដល់បេសកកម្ម Transporter-1 របស់ SpaceX យកឈ្នះកាលពីឆ្នាំ 2021។

ឆ្នាំ 2018 ISRO បានដំឡើងប្រព័ន្ធកំណត់ទិសផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានឈ្មោះថា NavlC ដើម្បីជំនួស GPS របស់អាម៉េរិក និងប្រព័ន្ធកំណត់ទិសរបស់រុស្ស៊ី ចិន សហភាពអឺរ៉ុប និងជប៉ុន។

បណ្ដាបេសកកម្ម ចន្ទ្រាយាន ឬចន្ត្រាយាន (Chandrayaan) បានបង្ហាញថា ឥណ្ឌាកំពុងក្លាយជាម្ចាស់មួយរបស់វិស័យបច្ចេកវិទ្យាដឹកជញ្ជូនធុនធ្ងន់។ ជោគជ័យកន្លងមកបានបញ្ជាក់ថា ឥណ្ឌាមានលទ្ធភាពគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីអនុវត្តគម្រោងនានានៅឋានព្រះចន្ទក្នុងពេលអនាគត៕

August 25, 2023

យន្តហោះដឹកមេក្រុមទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner ដែលបានធ្លាក់ «មិនធ្លាប់ជួបបញ្ហាសុវត្ថិភាព»

ប្រភេទយន្តហោះ Legacy 600 ដែលត្រូវបានមេក្រុមទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner ប្រើប្រាស់ជាញឹកញាប់ក្នុងការធ្វើដំណើរ មិនធ្លាប់កើតមានគ្រោះថ្នាក់ស្លាប់មនុស្សឡើយ នៅមុនករណីធ្លាក់នៅរុស្ស៊ី។

សារព័ត៌មានរុស្ស៊ី TASS កាលពីថ្ងៃទី 23 សីហា បានរាយការណ៍ថា មេក្រុមទាហានស៊ីឈ្នួល Wagner លោក Yevgeny Prigozhin មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីអ្នកដំណើរលើយន្តហោះឯកជន Embraer Legacy 600 ដែលបានធ្លាក់នៅក្នុងខេត្ត Tver។ ក្រសួងស្ថានការណ៍បន្ទាន់រុស្ស៊ីបានឱ្យដឹងថា មនុស្សទាំង 10 នាក់លើយន្តហោះនេះបានបាត់បង់ជីវិត។

ទិន្នន័យពីទំព័រតាមដានជើងហោះហើរ Flightradar24 បង្ហាញថា យន្តហោះ Embraer Legacy 600 ដែលមានលេខសម្គាល់ RA-02795 បានបាត់ខ្លួនពីរ៉ាដាវេលាម៉ោង 18 និង 11 នាទី ថ្ងៃទី 23 សីហា (ម៉ោង 22 និង 11 នាទី នៅកម្ពុជា)។ វីដេអូមួយដែលបានបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គមបង្ហាញថា យន្តហោះនេះបាក់ស្លាបម្ខាង និងធ្លាក់បុកដី។

Grey Zone ដែលជាទំព័រ Telegram ផ្សារភ្ជាប់នឹង Wagner ប្រកាសថា លោក Prigozhin បានបាត់បង់ជីវិត។ មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់របស់ Wagner លោក Dmitry Utkin ដែលជាដៃស្ដាំរបស់លោក Prigozhin ក៏មានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីអ្នកដំណើរលើយន្តហោះនេះផងដែរ។ គណៈកម្មការស៊ើបអង្កេតរុស្ស៊ីប្រកាសថា បានបើកការស្រាវជ្រាវលើករណីធ្លាក់យន្តហោះនេះហើយ។

យោងតាមទំព័រ International Aviation HQ យន្តហោះ Legacy 600 ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ចាប់ពីឆ្នាំ 2002 ក្នុងនោះជិត 300 គ្រឿងត្រូវបានលក់ រហូតដល់ឈប់ផលិតនៅឆ្នាំ 2020។ ក្នុងរយៈពេលជាង 20 ឆ្នាំ ក្នុងចំណោមយន្តហោះ Legacy 600 មានតែមួយករណីប៉ុណ្ណោះដែលបានជួបគ្រោះថ្នាក់៕

August 24, 2023

យន្តហោះបុគ្គលមានរាងដូចស៊ុត អាចហោះក្នុងល្បឿនមួយរយគីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង

Airscooter ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីជំនួសកូនរថយន្ត អាចហោះហើរក្នុងល្បឿន 100 គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ដោយហោះឡើង និងចុះចតត្រង់ដូចឧទ្ធម្ភាគចក្រ។

អ្នកស្រាវជ្រាវជនជាតិបារាំង Franky Zapata បានបង្ហាញយន្តហោះលក្ខណៈបុគ្គលថ្មីមួយប្រភេទ មានកាប៊ីនសម្រាប់អ្នកបើកបរដែលមានរូបរាងដូចស៊ុត និងអាចហោះក្នុងកម្ពស់ 2,900 ម៉ែត្រ។ យោងតាម Mail ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 21 សីហា 2023 យន្តហោះ Airscooter អាចជួយឱ្យការធ្វើដំណើរប្រហែលពីរម៉ោងតាមរថយន្តនៅក្នុងពេលចរាចរណ៍ចង្អៀត ចុះមកនៅត្រឹម 10 នាទី។

ក្រុមហ៊ុន Zapata ឱ្យដឹងថា យានជំនិះថ្មីនេះកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍ។ Airscooter គឺជាយន្តជំនិះដែលហោះឡើង និងចុះចត់ត្រង់ដូចឧទ្ធម្ភាគចក្រ (VTOL)។ នេះគឺជាយន្តហោះកូនកាត់ (ហាយព្រីដ) ប្រើប្រាស់អគ្គិសនី និងប្រេងឥន្ធនៈ ដើម្បីផ្ដល់ថាមពលដល់រ៉ូទ័រ 6 គ្រឿងដែលបំពាក់ពីខាងលើកាប៊ីន។ Airscooter អាចហោះហើររយៈពេលពីរម៉ោងបន្តបន្តបន្ទាប់ យូរជាងយាន VTOL ដទៃ។

Airscooter មានទម្ងន់ 115 គីឡូក្រាម។ គ្រប់គ្នាអាចបើកបរយន្តហោះនេះបាន បន្ទាប់ពីឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហាត់រយៈពេលខ្លី។ បើទោះជាផលិតឡើងក្នុងបំណងជំនួសកូនរថយន្ត ប៉ុន្តែ Airscooter នឹងមិនត្រូវបានដាក់លក់ក្នុងទីផ្សារនោះទេ។ ជំនួសមកវិញ អ្នកប្រើប្រាស់នឹងត្រូវបង់ប្រាក់មួយចំនួនសម្រាប់ការបើកបរ 40 នាទីដោយផ្ទាល់ដៃ និងគយគន់ទេសភាពតាមបង្អួច។

ចាប់ពីដើមឆ្នាំក្រោយ Zapata នឹងបើកមជ្ឈមណ្ឌលហោះហើរនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក ដើម្បីផ្ដល់សេវាកម្មហោះហើរកម្សាន្តដល់អតិថិជន។ មជ្ឈមណ្ឌលដំបូងនឹងមាននៅក្នុងទីក្រុង Lake Havasu រដ្ឋ Arizona៕

August 23, 2023

រុស្ស៊ីបរាជ័យក្នុងបេសកកម្មបញ្ជូនយានទៅចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ

បេសកកម្មព្រះចន្ទដំបូងរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ីក្រោយរយៈពេល 47 ឆ្នាំ បានទទួលបរាជ័យ ពេលយាន Luna-25 បាត់បង់ការគ្រប់គ្រងក្នុងគ្រាចុះចត និងបានធ្លាក់បុកផ្ទៃព្រះចន្ទ។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Reuters ទីភ្នាក់ងារអវកាសរុស្ស៊ី Roscosmos ប្រកាសថា បានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយាន Luna-25 វេលាម៉ោង 18 និង 57 នាទី ថ្ងៃទី 19 សីហា 2023 (ម៉ោងនៅកម្ពុជា) ពេលយាននេះជួបបញ្ហាពេលឆ្ពោះទៅកាន់គន្លងគោចរ មុនពេលចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ។ តាមគម្រោង Luna-25 នឹងចុះចតលើឋានព្រះចន្ទនៅថ្ងៃទី 21 សីហានេះ។ «យានអវកាសហោះហើរក្នុងគន្លងគោចរដែលមិនអាចស្មានត្រូវ និងឈប់ដំណើរការដោយសារតែប៉ះទង្គិចនឹងផ្ទៃព្រះចន្ទ» Roscosmos ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

Roscosmos បានបង្កើតគណៈកម្មការផ្ទៃក្នុងពិសេសមួយដើម្បីស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុនៅពីក្រោយបរាជ័យរបស់យាន Luna-25 ដែលជាបេសកកម្មវិលត្រលប់មកប្រកួតប្រជែងលើឋានព្រះចន្ទ។ បរាជ័យនេះបានបង្ហាញនូវជំហានថយក្រោយរបស់រុស្ស៊ី រាប់ចាប់ពីសង្គ្រាមត្រជាក់ ដែលកាលនោះ សូវៀត (រុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន) បានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេដែលបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Sputnik 1 ឡើងទៅកាន់គន្លងតារាវិថីផែនដីក្នុងឆ្នាំ 1957 និងអ្នកអវកាស Yuri Gagarin បានក្លាយជាមនុស្សដំបូងគេដែលបានហោះទៅកាន់ទីអវកាសក្នុងឆ្នាំ 1961។ Luna-25 គឺជាបេសកកម្មទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទដំបូងរបស់រុស្ស៊ី បន្ទាប់ពី Luna-24 ក្នុងឆ្នាំ 1976។

រុស្ស៊ីកំពុងរត់ប្រណាំងជាមួយនឹងឥណ្ឌា ជាប្រទេសដែលបានបាញ់បញ្ជូនយានអវកាសទៅកាន់តំបន់ប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ។ តាមគម្រោងរបស់អង្គការស្រាវជ្រាវអវកាសឥណ្ឌា (ISRO) យាន Chandrayaan-3 នឹងចុះចតលើឋានព្រះចន្ទនៅថ្ងៃទី 23 សីហាខាងមុខ។

យាន Luna-25 បានចាកចេញពីគន្លងតារាវិថីផែនដីដោយជោគជ័យ ប៉ុន្តែបរាជ័យរបស់វាមានន័យថា រុស្ស៊ីអាចនឹងមិនមែនជាប្រទេសដំបូងគេដែលយកបានសំណាកទឹកកកនៅតំបន់ប៉ូលរបស់ព្រះចន្ទ៕

August 21, 2023

បច្ចេកវិទ្យារបស់ណាសា អាចធ្វើឱ្យឡានហោះក្លាយជាការពិត

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – ការបំពាក់ស្លាបកង្ហារនៅសងខាង និងខាងក្រោយ ជួយឱ្យយានជំនិះនេះអាចហោះឡើងត្រង់ទៅលើ និងឆ្ពោះទៅមុខដោយកម្លាំងរុញច្រាន។

ក្រុមហ៊ុន Applied eVTOL Concepts បង្ហាញគម្រោងអភិវឌ្ឍយានជំនិះមួយប្រភេទដែលហោះឡើង និងចុះចតដោយត្រង់ (eVTOL) ដែលមានឈ្មោះថា Epiphany Transporter។ យានជំនិះនេះអាចហោះក្នុងល្បៀន 258 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង ប៉ុន្តែមានសំឡេងរំខានមិនដល់កម្រិត 55 decibel (dB) នៅលើកម្ពស់ 15 ម៉ែត្រ។ សំឡេងរំខាននេះស្ថិតក្នុងចន្លោះសំឡេងទឹកភ្លៀងធ្លាក់ស្មើ (50 dB) និងសំឡេងមនុស្សនិយាយគ្នាធម្មតា (60 dB)។ នេះបើតាម Space ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 18 សីហា។

គន្លឹះសំខាន់គឺស្ថិតនៅលើស្លាបកង្ហាររុញច្រានដែលបំពាក់នៅសងខាង និងផ្នែកខាងក្រោយរបស់ Epiphany Transporter។ នេះគឺជារចនាដែលដូចទៅនឹងរូបរាងរបស់យានជំនិះមួយប្រភេទដែលត្រូវបានណាសាអភិវឌ្ឍកាលពីឆ្នាំ 2002 ប៉ុន្តែបានឆ្លងកាត់ការអភិវឌ្ឍជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេលប្រហែលពីរទសវត្សរ៍កន្លង។

Epiphany Transporter ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីអាចដឹកអ្នកដំណើរបានពីរនាក់ រួមនឹងអីវ៉ាន់។ ក្រុមហ៊ុនខាងលើឱ្យដឹងថា យានជំនិះនេះមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលនឹងរថយន្ត Tesla Model S និងអាចចតក្នុងចំណតធម្មតាបាន៕

August 19, 2023

ភពមួយក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យទើបតែបាត់បង់អស់ពពក៖ មូលហេតុគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល!

យោងតាមបណ្ដារូបថតថ្មីបំផុតពីណាសា ភពមួយដែលមានពណ៌ខៀវដ៏ស្រស់ស្អាត និងស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ទើបតែ បានបាត់បង់ពពក។

ក្រុមអ្នកជំនាញប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ California នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក បានពិនិត្យទិន្នន័យដែលតេឡេស្កុបរបស់ណាសាថតភពណិបទូនពីឆ្នាំ 1994 ដល់ឆ្នាំ 2022 និងបានរកឃើញប្រការដ៏ចម្លែក៖ ពីឆ្នាំ 2019 នៅជុំវិញតំបន់រយៈទទឹងមធ្យម ភាពបិទបាំងរបស់ពពកក្រាស់ចាប់ផ្ដើមព្រិលបន្តិចម្ដងៗ។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន ភពពណ៌ខៀវនេះបានប្រែប្រួលឱ្យយើងឃើញយ៉ាងច្បាស់ ដោយសារតែពពករបស់វាបានបាត់បង់ទាំងស្រុង។

បន្ទាប់ពីសម្រេចចិត្តស្វែងយល់ស៊ីជម្រៅ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏បានរកឃើញមូលហេតុដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល នោះគឺ ព្រះអាទិត្យ និងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់វា។

យោងតាមទំព័រ Space លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវខាងលើបង្ហាញថា មិនត្រឹមតែបណ្ដាភពក្បែរនោះទេ ព្រះអាទិត្យក៏មានថាមពលគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីជះឥទ្ធិពលដល់ភពដែលនៅឆ្ងាយៗដូចណិបទូនផងដែរ។

វដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យរួមមានដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពកម្រិតទាប និងដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លាដូចបច្ចុប្បន្ន។ ដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លានេះកំពុងតែធ្វើឱ្យតំបន់អវកាសដែលរងឥទ្ធិពលពីផែនដី (ម៉ាញេតូស្វៀរ (magnetosphere)) ត្រូវរងគ្រាប់ផ្ទុកថាមពលកម្រិតខ្ពស់ បង្កឱ្យមានព្យុះដែនទំនាញ។

សម្រាប់ភពណិបទូន អ្វីដែលបង្កផលប៉ះពាល់ធំបំផុត គឺអំឡុងពេលផ្លាស់ប្ដូរពីដំណាក់កាលមួយទៅដំណាក់កាលមួយនៅក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ដោយបង្កើតវិទ្យុសកម្មភាពអ៊ុលត្រាវីយូឡេខ្ពស់ជាងធម្មតា។ វិទ្យុសកម្មនេះសាយភាយពាសពេញប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ប៉ះពាល់ដល់បណ្ដាភពដែលមានបរិយាកាសពិសេស ដែលភពណិបទូនក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមនោះ។

ប្រតិកម្មរស្មីសំយោគក្នុងដំណាក់កាលវិទ្យុសកម្មអ៊ុលត្រាវីយូឡេកម្រិតខ្ពស់ បានបង្កើតស្រទាប់ពពកយ៉ាងក្រាស់ ដែលណាសាធ្លាប់បានឃើញនៅលើភពណិបទូន។ ក្រោយមក ស្រទាប់ពពកក្រាស់នេះក៏ស្ដើងបន្តិចម្ដងៗទៅតាមពេលវេលា និងរង់ចាំដំណាក់កាលមួយទៀតក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំរបស់ព្រះអាទិត្យ ដើម្បីឡើងក្រាស់ជាថ្មី។

បច្ចុប្បន្ន ព្រះអាទិត្យកំពុងឆ្ពោះទៅជិតដល់ដំណាក់កាលធ្វើសកម្មភាពខ្លាំងក្លាក្នុងវដ្ដ 11 ឆ្នាំ។ ពេលវាឡើងដល់ចំណុចកំពូល ប្រហែលឆ្នាំ 2025 ឬឆាប់ជាងនេះ ព្រះអាទិត្យនឹងផ្លាស់ប្ដូរប៉ូលម៉ាញេទិច និងងាកមកដំណាក់កាល «ស្លូត»។ ពេលនោះ ព្យុះដែនទំនាញ ឬព្យុះម៉ាញេទិចនឹងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់មកលើផែនដី គ្រាដែលភពណិបទូនក៏នឹងមានពពកក្រាស់សាជាថ្មី៕

August 19, 2023

រូបភាពភ្នំភ្លើងលើឋានព្រះចន្ទដែលថតដោយយានអវកាសរុស្ស៊ី Luna-25

រូបភាពដំបូងដែលថតដោយយានស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទរបស់ប្រទេសរុស្ស៊ី ត្រូវបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី 17 សីហា ឆ្នាំ 2023 (ពេលវេលាក្នុងស្រុក)។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារអវកាសរុស្ស៊ី Roscosmos យានអវកាស Luna-25 បានបញ្ជូនបណ្ដារូបភាពស្ដីពីមាត់ភ្នំភ្លើងនៅតំបន់ប៉ូលឆ្ងាយរបស់ព្រះចន្ទ មកកាន់ផែនដី។ តាមគម្រោង យានស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទដំបូងរបស់រុស្ស៊ីក្រោយរយៈពេល 47 ឆ្នាំ គ្រោងនឹងធ្វើការពិសោធ ស្រាវជ្រាវផ្ទៃរបស់ឋានព្រះចន្ទចាប់ពីសប្ដាហ៍ក្រោយ។

បណ្ដារូបភាពស្ដីពីមាត់ភ្នំភ្លើង Zeeman បង្ហាញថា ភ្នំភ្លើងនេះមានកម្ពស់ជិត 8 គីឡូម៉ែត្រ ធៀបនឹងផ្ទៃរាបរបស់ព្រះចន្ទ។ ភ្នំភ្លើងនេះ កន្លងមកមិនត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសង្កេតមើលនោះទេ ដោយសារតែវាស្ថិតនៅមួយចំហៀងដែលតែងតែបែរខ្នងដាក់ផែនដី។

Roscosmos បញ្ជាក់ថា យាន Luna-25 ក៏បានវាស់វែងកាំរស្មីហ្គាម៉ា និងនឺត្រុងពីផ្ទៃរបស់ព្រះចន្ទ ក៏ដូចជាតួលេខប្លាស្មាក្នុងទីអវកាសជុំវិញព្រះចន្ទ រួមនឹងឧស្ម័ន និងធូលីលើគន្លងតារាវិថីរបស់ឋាននេះផងដែរ។

Luna-25 គឺជាយានស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទដំបូងដែលអភិវឌ្ឍ ផលិត និងដំណើរការទាំងស្រុងដោយប្រទេសរុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន។ គម្រោងដែលត្រូវបានបង្ហាញកាលពីថ្ងៃទី 11 សីហានេះ មានគោលដៅក្លាយជាយានអវកាសដំបូងដែលចុះចតដោយថ្នមៗនៅតំបន់ប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ ដែលគ្រោងនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 21 សីហាខាងមុខ។

រូបភាពភ្នំភ្លើង Zeeman នៅប៉ូលខាងត្បូងរបស់ព្រះចន្ទ ដែលថតដោយ Luna-25

គោលដៅចម្បងរបស់គម្រោងនេះគឺការពិសោធដីព្រះចន្ទដើម្បីស្វែងរកទឹកកក ប៉ុន្តែ Roscosmos ក៏បានឱ្យដឹងថា ពួកគេក៏ចង់សាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាចុះចតដោយថ្នមៗ រួមនឹងស្រាវជ្រាវស្រទាបដីខាងលើរបស់ឋានមួយនេះផងដែរ។

ការបាញ់បង្ហោះ Luna-25 គឺជាសញ្ញាបង្ហាញថា រុស្ស៊ីបានវិលត្រលប់ទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទវិញ ក្រោយការខកខានអស់ 47 ឆ្នាំ។ កម្មវិធី Luna ដំបូងត្រូវបានចាប់ផ្ដើមក្នុងសម័យសូវៀត ដែលសម្រេចបេសកកម្មព្រះចន្ទបានចំនួន 24 លើក ចាប់ពីខែកញ្ញា 1958 ដល់ខែសីហា 1976៕

August 18, 2023

Tag: បង្ហាញ