Category: អន្តរជាតិ

  • មនុស្ស​ជាតិនឹង​​អាចត្រូវ​ផុត​ពូជទាំង​ស្រុង​ក្រោយ​ពី​ជាង​ពីរ​រយ​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​?

    មនុស្ស​ជាតិនឹង​​អាចត្រូវ​ផុត​ពូជទាំង​ស្រុង​ក្រោយ​ពី​ជាង​ពីរ​រយ​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​?

    ការ​ផុត​ពូជ​ដ៏​មហា​វិនាស​របស់​ថនិកសត្វ ក្នុង​នោះ​មាន​មនុស្ស​ជាតិ​ជាដើម អាចកើត​ឡើង​ក្រោយ​រយៈ​ពេល 250 លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​ នៅ​ពេល​អាកាសធាតុ​ប្រែប្រួល​​ទាំង​ស្រុង​។

    Alexander Farnsworth ដែលជា​បុរាណ​វិទូ​ប្រចាំ​សាកល​វិទ្យាល័យ Bristol រួម​នឹង​សហការី​ ព្យាករ​ថា ថនិកសត្វ​ រួម​ទាំង​មនុស្ស​ផងដែរ អាច​នឹង​មាន​វត្តមាន​ត្រឹម​តែ​ 250 លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​ ព្រោះ​​តែ​អាកាស​ធាតុ​នឹង​ប្រែ​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ ដោយ​សារ​កត្តា​ចំនួន​​បី​៖ ព្រះ​អាទិត្យ​ភ្លឺជាង​មុន ភូមិ​សាស្ត្រ​របស់​ទ្វីប​នានា​ប្រែប្រួល​ និង​ឧស្ម័ន​ CO2 កើន​ឡើង​ដល់​កំពូល។

    មុន​នោះ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​ព្យាករ​ថា ព្រះ​អាទិត្យ​នឹង​កាន់​តែ​ភ្លឺ​ជាង​មុន​ ហើយ​ក៏​ «លេបយក» ផែនដី​បន្ទាប់​ពី​ 7.6 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​។ ប៉ុន្តែ ជីវិត​ទំនង​ជា​មិន​អាច​មាន​វត្តមាន​បាន​យូរ​ដូច​នេះ​ឡើយ​។ នៅ​ពេល​ព្រះ​អាទិត្យ​បញ្ចេញ​ថាមពល​ច្រើន​​ជាង​មុន​ បរិយាកាស​ផែនដី​នឹង​ឡើង​កម្ដៅ​ ធ្វើ​ឱ្យ​ទឹក​ត្រូវ​ហួត​។ ទឹក​គឺជា​ឧស្ម័ន​ផ្ទះ​កញ្ចក់​មួយ​ប្រភេទ​ ដូច្នេះ​វា​នឹង​រក្សា​កម្ដៅ​កាន់​តែ​ច្រើន​។ ពីរពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត ផែនដី​អាច​នឹង​ឡើង​កម្ដៅរហូត​ដល់​ទឹក​ក្នុង​មហា​សមុទ្រ​ត្រូវ​ពុះ​។

    ការសិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់ Farnsworth ព្យាករ​ថា មហា​ទ្វីប​ថ្មី​មួយដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Pangea Ultima នឹង​កើត​ឡើង​តាម​បណ្ដោយ​ខ្សែ​អេក្វាទ័រ​ក្រោយ​រយៈ​ពេល​ 250 លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​។ Pangea Ultima នឹង​មាន​កម្ដៅ​ខ្ពស់​ជាង​ឆ្ងាយ​ធៀប​នឹង​បណ្ដា​ទ្វីប​នា​បច្ចុប្បន្ន​ ដោយ​សារ​តែ​ព្រះ​អាទិត្យ​។ រៀង​រាល់​ 110 លាន​ឆ្នាំ​កន្លង​ ថាមពល​ដែល​ព្រះ​អាទិត្យ​បញ្ចេញ​ នឹង​កើន​ឡើងបន្ថែម​​ 1%។

    មហា​ទ្វីប​ Pangea Ultima ក៏រួម​ចំណែក​ធ្វើ​ឱ្យ​ស្ថាន​ភាព​កាន់​តែ​អាក្រក់​ ព្រោះ​ដី​គោក​ឡើង​កម្ដៅ​លឿន​ជាង​មហា​សមុទ្រ​ ហើយ​ក៏​ធ្វើ​ឱ្យ​អាកាស​ធាតុ​ប្រែ​ប្រួល​ខ្លាំង​ ដោយ​សារ​​ភ្នំ​ភ្លើង​បំភាយ​ CO2 មាន​​ច្រើន​ជាង​មុន​។

    Pangea Ultima នឹង​ក្ដៅ​ខ្លាំង​ ធ្វើ​ឱ្យ​​សត្វ​ចិញ្ចឹម​កូន​ដោយ​ទឹក​ដោះ ក្នុង​នោះ​មាន​មនុស្ស​ជា​ដើម មិន​អាច​រស់​នៅ​បាន​។ ថនិកសត្វ​ទាំង​អស់​អាច​បាត់​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​យុគសម័យ​ផុត​ពូជ​ដ៏​មហា​វិនាស​ ហើយ​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ដោយ​ប្រភេទសត្វ​ល្មូន​ឈាម​ត្រជាក់​ដែល​អាច​ស៊ូទ្រាំ​នឹង​កម្ដៅ​បាន​ល្អ​៕

  • យានអវកាស​អាម៉េរិក​នាំ​យក​សំណាក​ដី​អាចម៍​ផ្កាយ​មក​កាន់​ផែនដី​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​

    យានអវកាស​អាម៉េរិក​នាំ​យក​សំណាក​ដី​អាចម៍​ផ្កាយ​មក​កាន់​ផែនដី​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​

    យានអវកាស​ OSIRIS-REx បាន​ហោះ​ហើរ​ក្នុង​ចម្ងាយ​ផ្លូវ​ 6.2 ពាន់​លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ និង​នាំយក​កាប៊ីន​ផ្ទុក​សំណាកដី​របស់​អាចម៍​ផ្កាយ​ Bennu មក​ចុះ​ចត​លើ​សមុទ្រ​ខ្សាច់​នៅ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ប្រកបដោយ​ភាពរលូន​។

    កាល​ពី​ថ្ងៃទី 24 កញ្ញា នៅ​តំបន់​ពិសោធន៍​ Dugway របស់​កងទ័ព​អាម៉េរិក​លើ​សមុទ្រ​ខ្សាច់​ Utah ក្រុម​បុគ្គលិក​របស់​ណាសា (NASA) និង​ទ័ព​អាកាស​អាម៉េរិក​ បាន​ប្រមូល​យក​កាប៊ីន​ផ្ទុក​សំណាក​ដី​ពី​អាចម៍​ផ្កាយ​ Bennu ដែល​យាន​អវកាស​ OSIRIS-REx យក​បាន​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2020​។

    យោង​តាម Space បេសកកម្ម​នេះ​គឺជា​លើក​ដំបូង​ដែល​ណាសា​​បាន​យក​ និងបញ្ជូន​សំណាក​ដី​ពី​អាចម៍​ផ្កាយ​មក​កាន់​ផែនដី​។

    បន្ទាប់​ពី​ធ្វើ​ដំណើរ​ជាង 6.2 ពាន់​លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ដើម្បី​ទៅ​កាន់​ Bennu និង​ត្រលប់មក​វិញ យាន​អវកាស OSIRIS-REx បាន​ទម្លាក់​កាប៊ីន​ផ្ទុក​សំណាក​ដី​អាចម៍​​ផ្កាយ​ពី​កម្ពស់​ 101,000 គីឡូម៉ែត្រ​ខាង​លើ​ផ្ទៃ​ផែនដី​។ កាប៊ីន​អវកាស​នេះ​ផ្ទុក​ដី​ និង​វត្ថុធាតុ​ផ្សេង​ៗទម្ងន់​ 250 ក្រាម​ ដែល​យក​បាន​​ពី​អាចម៍​ផ្កាយ Bennu។ សំណាក​ដី​នេះ​អាច​ជួយ​បក​ស្រាយ​សំណួរ​សំខាន់ៗ​របស់​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ ទាក់​ទង​នឹង​ប្រភព​នៃ​ជីវិត​​នៅ​លើ​ផែនដី​ និង​យុគ​សម័យ​ដំបូង​ៗ​របស់​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​។

    បេសកកម្ម​ OSIRIS-REx មាន​តម្លៃ​មួយ​ពាន់​លាន​ដុល្លារនេះ​​ត្រូវ​បាន​បាញ់​បង្ហោះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2016​ ហើយហោះ​​ទៅដល់​អាចម៍​ផ្កាយ​ Bennu ក្នុង​ឆ្នាំ​ 2018 និង​យក​សំណាកដី​ពី​អាចម៍​ផ្កាយ​នេះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2020​។

    សំណាកដី​អាចម៍​ផ្កាយ​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ចែក​រំលែក​ទៅ​ឱ្យ​វិទ្យាស្ថាន​ និង​ស្ថាប័ន​អវកាស​នានា​នៅ​លើ​ពិភពលោក​។ ណាសា​នឹង​រក្សា​ទុក​សំណាក់​ដី​នេះ 70% ដើម្បី​វិភាគ​នា​ពេល​ខាងមុខ​។ ក្រៅ​ពី​នេះ សំណាក់​ដី​ 25% ផ្សេង​ទៀត​នឹង​ត្រូវ​ប្រគល់​ឱ្យ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ជាង 200 នាក់​នៅ​ស្ថាប័ន​ស្រាវ​ជ្រាវ​ចំនួន 35 ខណៈ​សំណាក​ដី​ 4% ទៀត​នឹង​ត្រូវ​ប្រគល់​ឱ្យ​ស្ថាប័ន​អវកាស​កាណាដា និង​ 0.5% សម្រាប់​ស្ថាប័ន​អវកាស​ជប៉ុន​៕

  • វត្ថុ​អវកាស​ «ពាក់​កណ្ដាល​ផ្កាយ ពាក់​កណ្ដាល​ភព» ចំនួន​ពីរ​ ត្រូវ​ថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់

    វត្ថុ​អវកាស​ «ពាក់​កណ្ដាល​ផ្កាយ ពាក់​កណ្ដាល​ភព» ចំនួន​ពីរ​ ត្រូវ​ថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់

    ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​មួយ​ដែលមាន​​វត្ថុ​អវកាស​ចម្លែក​ចំនួន​បួន​ ទើប​តែ​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​អ្នក​តារាសាស្ត្រ​ថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់​ ក្នុង​នោះ​មាន​វត្ថុ​អវកាស​ពីរ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​ពាក់​កណ្ដាល​ភព​​ ពាក់​កណ្ដាល​ផ្កាយ​។

    យោង​តាម Sci-News ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​ដែល​ទើប​ត្រូវថត​បាន​ដោយ​ផ្ទាល់​នេះ​រួម​មាន​ ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយភ្លោះ​ពីរ​ដួង​​​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា HIP 81208 និង​វត្ថុ​អវកាស​ពីរ​ទៀត​ដែល​នៅ​ក្បែរ​ មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ប្រហែល 486 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ និង​នៅ​ក្នុង​កញ្ចុំ​ផ្កាយ​ Scorpius។

    នោះ​គឺជាប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​​ដែល​មាន​អាយុ​ទើប​តែ​ 17 លាន​ឆ្នាំ ក្នុង​នោះ​ ផ្កាយ​ដែល​ភ្លឺ​ជាង​គេ​មាន​ឈ្មោះ​ថា HIP 81208A និងកូន​ផ្កាយ​​ក្រហម HIP 81208C ដែល​វិល​ជុំ​វិញ​ផ្កាយ​មេ HIP 81208A។

    ប្រព័ន្ធ​នេះ​មិន​ទាន់​មាន​ភពពេញ​លេញ​ ប៉ុន្តែ​មានភព​ដែល​កើត​ពី​ «ផ្កាយ​បរាជ័យ» ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា HIP 81208B ​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផ្កាយ​ A ដែលភ្លឺ​ជាង​គេ​។ HIP 81208B គឺជា​វត្ថុ​អវកាស​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ។

    ក្នុង​ការ​ថត​រូប​​ផ្ទាល់​ដោយ​ឧបករណ៍​ SPHERE ដែល​បំពាក់​លើ​តេឡេស្កុប ESO នៅ​ប្រទេស​ស៊ីលី អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​បាន​រកឃើញ​វត្ថុ​អវកាស​អាថ៌កំបាំង​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ហៅ​ថា HIP 81208Cb ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​កូន​ផ្កាយ​ក្រហម​ និង​មាន​ម៉ាស​ធំជាង​ភពព្រហស្បតិ៍​ 15 ដង​ ធ្វើ​ឱ្យ​វាត្រូវ​បាន​ចាត់​ចូល​​ក្នុង​ប្រភេទ​ «ភព​ព្រហស្បតិ៍​យក្ស» និង​កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​។

    ផ្កាយ​ប្រផេះ​គឺជា​វិធី​ហៅ​វត្ថុ​អវកាស​មួយ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ចន្លោះ​និយមន័យ​របស់​ផ្កាយ និង​ភព​។ ពួក​វា​តូច​ខ្លាំង​ មិន​អាច​រក្សា​ការ​​ប្រតិកម្ម​នុយក្លេអែរ​ក្នុង​ស្នូល​ដូច​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ ប៉ុន្តែ​ធំ​ខ្លាំង​បើ​ធៀប​នឹង​ភព​។ ពួក​វា​កើត​ចេញ​ពីពពក​ឧស្ម័ន​ធូលី​ក្នុង​​លំហ​អវកាស​ដូច​ទៅ​នឹង​ផ្កាយ​ធម្មតា​នានា ដោយ​មិនមែន​កើត​ពី​ថាស​ធូលី​របស់​ផ្កាយ ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ ពួក​វា​ក៏​មិន​មាន​លទ្ធភាព​ធ្វើ​ឱ្យ​ថាស​ធូលី​ដែល​នៅ​ជុំវិញខ្លួន​ កើត​ជា​​ភព​ដូច​បណ្ដា​ផ្កាយ​ដទៃ​។

    ដូច្នេះ កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រដូច​ទៅ​នឹង​ «ផ្កាយ​បរាជ័យ» មួយ​ដួង​ ឬ​ «ភពលំដាប់ខ្ពស់» ដែល​មាន​ភាព​ឯកា និង​អាថ៌កំបាំង​៕

  • មន្ត្រី​យោធា​អាម៉េរិក​ថា អ៊ុយក្រែន​រំដោះ​​ទឹក​ដី​​​បាន​ជាង​ពាក់​កណ្ដាល​ ពី​កងទ័ព​​រុស្ស៊ី

    មន្ត្រី​យោធា​អាម៉េរិក​ថា អ៊ុយក្រែន​រំដោះ​​ទឹក​ដី​​​បាន​ជាង​ពាក់​កណ្ដាល​ ពី​កងទ័ព​​រុស្ស៊ី

    ឧត្តម​សេនីយ៍ Milley អះអា​ង​ថា អ៊ុយក្រែន​បាន​វាយ​បក និង​ដណ្ដើម​មក​វិញ​បាន​ជាង 54% នៃ​ទឹក​ដី​ដែល​កងទ័ព​រុស្ស៊ី​បាន​វាយ​យក​តាំង​ពី​សង្គ្រាម​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង។

    ក្នុងសន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​នៅប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 19 កញ្ញា ឧត្តមសេនីយ៍ Mark Milley នាយ​​អគ្គសេនាធិការ​ចម្រុះ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​អះអាង​ថា កងទ័ព​អ៊ុយក្រែន​បន្ត​សម្រេច​បាន​គោលដៅក្នុងល្បឿន​យឺត​​ ប៉ុន្តែ​មាន​ស្ថិរភាព នៅ​ពេល​រុញ​ច្រាន​កងកម្លាំង​រុស្ស៊ីចេញ​ពី​តំបន់​កំពុង​គ្រប់​គ្រង​។

    «មក​ដល់​ពេល​នេះ អ៊ុយក្រែន​រំដោះ​​បាន​ជាង 54% នៃ​ទឹក​ដី​របស់​ខ្លួន​​ដែល​រុស្ស៊ី​​គ្រប់​គ្រង​ និង​បន្ត​រក្សា​ភាព​ម្ចាស់​ការ​ក្នុង​យុទ្ធ​សាស្ត្រ» ឧត្ដម​សេនីយ៍ Milley ឱ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ​។

    Dave Butler អ្នក​នាំ​ពាក្យ​របស់​លោក Milley ក្រោយ​មក​បាន​បក​ស្រាយ​ថា តួលេខ​ 54% គឺ​ទាក់ទង​​នឹង​តំបន់​នានា​ដែល​អ៊ុយក្រែន​រំដោះ​បាន​ រាប់​ចាប់​តាំង​ពី​រុស្ស៊ី​បាន​បើក​យុទ្ធនាការ​យោធា​នៅ​អ៊ុយក្រែន​កាល​ពី​ខែ​កុម្ភៈ 2022​។

    ការ​អះអាង​របស់​លោក Milley ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ក្នុង​ពេល​​តំណាង​យោធា​ជាង 50 ប្រទេស​ ដែល​ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុម​ទំនាក់​ទំនង​ការ​ពារ​ជាតិ​អ៊ុយក្រែន​ ជួបប្រជុំ​នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​ការ​ជួយ​គាំទ្រ​ដល់​ទី​ក្រុង​កៀវ​។

    សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​គឺជា​ភាគី​ផ្ដល់​ជំនួយ​យោធា​ដល់​អ៊ុយក្រែន​​ច្រើន​ជាង​គេ​ ដោយ​បាន​សន្យា​ថា ការ​ផ្ដល់​ជំនួយ​នេះ​នឹង​មាន​រហូត​ដល់ 43.7 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​។ ដំបូង​ឡើយ អាម៉េរិក​ផ្ដល់​អាវុធ​ធុន​ស្រាល ហើយ​បន្ទាប់​មក​ក៏​ផ្ដល់​កាំជ្រួច​ហ្វូង​ HIMARS, ប្រព័ន្ធ​មីស៊ីល​ការ​ពារ​ដែន​អាកាស Patriot, រថក្រោះ​​ធុន​ធ្ងន់ M2 Bradley, រថក្រោះ M1 Abrams ហើយ​ថ្មី​ៗ​នេះ​ក៏​បាន​សន្យា​ថា នឹង​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​ពីឡុត​ F-16 ដល់​អ៊ុយក្រែន​​ទៀត​ផង៕

  • មនុស្ស​ស្លាប់ដោយ​សារ​ទឹក​ជំនន់​​នៅ​លីប៊ី​កើន​លើស​មួយ​ម៉ឺន​មួយ​ពាន់​នាក់​

    មនុស្ស​ស្លាប់ដោយ​សារ​ទឹក​ជំនន់​​នៅ​លីប៊ី​កើន​លើស​មួយ​ម៉ឺន​មួយ​ពាន់​នាក់​

    ក្រុម​មន្ត្រី​លីប៊ី​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​ការ​ស៊ើប​អង្កេត​បន្ទាន់​ បន្ទាប់​ពី​ចំនួន​មនុស្ស​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ទឹក​ជំនន់​នៅ​ទីក្រុង​ជាប់​សមុទ្រ Derna កាល​ពី​ថ្ងៃទី 11 កញ្ញា​ បាន​កើន​ឡើង​ដល់ជាង 11,000 នាក់​។

    អង្គការ​អឌ្ឍចន្ទក្រហម​លីប៊ី​ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 14 កញ្ញា​ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា មនុស្ស​ 11,300 នាក់​ត្រូវ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​បាន​ស្លាប់​ក្នុង​គ្រោះ​មហន្តរាយ​ទឹក​ជំនន់​នេះ ក្នុង​នោះ​មាន​សាកសព​ជិត 2,000 នាក់​ត្រូវ​បាន​ទឹក​ជំនន់​គួច​ចូល​ទៅ​សមុទ្រ​។ ក្រុម​មន្ត្រី​នៅ​ទីក្រុង Derna ជឿ​ថា ចំនួន​មនុស្ស​ដែល​បាន​ស្លាប់​អាច​កើន​ដល់​ 20,000 នាក់​។

    អង្គការ​ឧតុនិយម​ពិភពលោក (WMO) របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​យល់​ថា ការ​បាត់បង់​ជីវិត​មនុស្ស​ដ៏​ធំធេង​អាច​ចៀស​វាង​បាន​ បើ​សិន​លីប៊ី​មាន​ស្ថាប័ន​ឧតុនិយម​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។ «បើ​សិន​ស្ថាប័ន​ឧតុនិយមដំណើរ​ការ​ធម្មតា ពួក​គេ​អាច​ប្រកាស​អាសន្ន​។ ស្ថាប័ន​គ្រប់​គ្រង​ស្ថានការណ៍​បន្ទាន់​គួរ​ណាស់​តែ​បាន​ធ្វើ​ការ​ឈ្លៀស​មនុស្ស​» Petteri Taalas ប្រធាន​ WMO ថ្លែង​ដូច្នេះ​។

    ភ្លៀង​ធំ​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​ព្យុះ​ Daniel កាល​ពី​ដើម​សប្ដាហ៍​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ទំនប់​ទឹក​ចំនួន​ពីរ​នៅ​កំណាត់​ខាង​លើ​នៃ​ទន្លេ​ដែល​ហូរ​ឆ្លង​កាត់​ទីក្រុង Derna ត្រូវ​បាក់​ នាំ​ឱ្យ​ទឹក​ជំនន់​ហូរ​ចូលទីក្រុង​ដែល​មានប្រជាជន​ប្រមាណ 90,000 នាក់​ និង​បាន​បំផ្លាញ និង​កួច​យក​​ស្ទើរ​គ្រប់​អ្វីៗ​ទាំង​អស់​ទៅ​កាន់​សមុទ្រ​៕

  • រកឃើញ​ភព​មួយ​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ​ក្នុង​តំបន់​អាច​រស់​នៅ​បាន «​អាច​មាន​មហា​សមុទ្រ​»

    រកឃើញ​ភព​មួយ​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ​ក្នុង​តំបន់​អាច​រស់​នៅ​បាន «​អាច​មាន​មហា​សមុទ្រ​»

    ភព K2-18 b មាន​ទំហំ​ធំជាង​ពីរ​ដង​ធៀប​នឹង​ផែនដី និង​គោចរ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​អាច​រស់​នៅ​បាន​នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ​មេ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​ (មួយ​ឆ្នាំពន្លឺ​មាន​ចម្ងាយ 9.46 ទ្រីលាន​គីឡូម៉ែត្រ)។

    តេឡេស្កុប​អវកាស James Webb (JWST) របស់​អាម៉េរិក បាន​រក​ឃើញ​ភស្តុតាង​ស្ដី​ពី​ម៉ូលីគុល​ដែល​មាន​ផ្ទុក​កាបូន​នៅ​ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សង្ស័យ​ថា​មាន​មហា​សមុទ្រ​។ ភព​ K2-18 b នេះ​គឺជា​គោលដៅ​ដ៏​ទាក់​ទាញ​សម្រាប់​អ្នក​តារា​សាស្ត្រ​ ព្រោះ​ពួក​គេ​កំពុង​ស្វែង​រក​ភាវៈ​រស់​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​។ យោង​តាម​ Space ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 11 កញ្ញា 2023 ការ​សិក្សា​ស្វែង​យល់ និង​សង្កេត​​ដោយ​តេឡេស្កុប​អវកាស Hubble មុន​នោះ​បង្ហើប​ឱ្យ​ដឹង​ថា ភព​ខាងលើ​នេះ​អាច​ជា​ភព​ដែល​មាន​មហា​សមុទ្រ​ទឹករាវ​។

    K2-18 b មាន​ម៉ាស​ធំជាង​ផែនដី​ប្រហែល 8.6 ដង​ និង​ស្ថិត​ក្នុង​តំបន់​ដែល​អាចរស់​នៅ​បាន​របស់​​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយក្រហម​ K2-18។

    ភព​នេះ​មាន​កាំ​ធំជាង​ផែនដី​ពី 2 ទៅ 3 ដង និង​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​របស់​មនុស្ស​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវថ្មី​បង្ហាញ​ថា ដាន​របស់​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ និង​មេតាន​​ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b និង​មិន​មាន​អាម៉ូញាក់​ បញ្ជាក់​ថា មាន​មហា​សមុទ្រ​មួយ​នៅ​ខាង​ក្រោម​បរិយាកាស​ដែល​សម្បូរ​អ៊ីដ្រូសែន​។

    JWST ហាក់​បាន​រកឃើញ​ dimethyl sulfide (DMS) ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b ទៀត​ផង​។ សមាស​ធាតុ​នេះ​កើត​ឡើង​តែ​ពី​ប្លង់តុង​ (plankton ​គឺ​ជា​មីក្រូ​សារពាង្គកាយ​ដែល​រស់នៅក្នុង​ស្រទាប់​លើ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ទឹក) លើ​ផែនដី​។ ក្រុមអ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ Cambridge ​ឱ្យ​ដឹង​ថា នឹង​បន្ត​សង្កេត K2-18 b ដើម្បី​ស្វែង​យល់​បន្ថែម​អំពី​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​បរិស្ថាន​របស់​វា​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ពួក​គេ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​ Astrophysical Journal Letters៕

  • ​អវកាស​ចរដែល​ស្ថិត​នៅ​ទីអវកាស​យូរ​ជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក​

    ​អវកាស​ចរដែល​ស្ថិត​នៅ​ទីអវកាស​យូរ​ជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក​

    Frank Rubio បាន​ស្ថិត​នៅ​លើ​គន្លង​តារាវិថី​កម្រិត​ទាប​របស់​ផែន​ដី​ជាង 355 ថ្ងៃ​ បំណែក​កំណត់​ត្រា​ស្ដី​ពី​ការ​បំពេញ​បេសកកម្ម​អវកាស​យូរ​បំផុតលើពិភពលោក​។

    យោង​តាម​ណាសា លោក Rubio រស់​នៅ និង​ធ្វើការ​លើស្ថានីយ​អវកាស​អន្តរ​ជាតិ​ (ISS) ចាប់​ពី​ខែ​កញ្ញា 2022 យូរ​ជាង​កំណត់​ត្រា​មុន​នោះ​របស់​អ្នក​អវកាស​ Mark Vande Hei កាល​ពី​វេលា​ម៉ោង 00 និង 40 នាទី ថ្ងៃទី 12 កញ្ញា 2023 (ពេល​វេលា​​នៅ​កម្ពុជា)។

    តាម​គម្រោង យាន​អវកាស​ Soyuz របស់​រុស្ស៊ី នឹង​ដឹក​ Rubio ត្រលប់​មក​កាន់​ផែនដី​នៅ​ថ្ងៃទី 27 កញ្ញា​ខាងមុខ​។ ប្រការ​នេះ​មាន​ន័យ​​ថា លោក Rubio នឹង​ឆ្លង​កាត់​ពេល​វេលា​យ៉ាង​តិច 371 ថ្ងៃ​នៅ​លើ​គន្លង​តារាវិថី​ មុន​នឹង​បញ្ចប់​បេសកកម្ម​។ ពេល​នោះ លោក Rubio នឹង​ក្លាយ​ជា​ជនជាតិ​អាម៉េរិក​ដំបូង​គេ​ដែល​រស់​នៅ និង​ធ្វើការ​ជាង​មួយ​ឆ្នាំ​ក្នុង​បរិស្ថានមីក្រូ​ទំនាញ (ទំនាញ​ផែនដី​កម្រិត​ទាប)​។

    ការបំបែក​កំណត់​ត្រា​ខាងលើ​របស់ Rubio គឺជារឿង​ចៃដន្យ ព្រោះ​ថា ដំបូង​ក្រុម​របស់លោក​គ្រោង​នឹង​បំពេញ​បេសកកម្ម​តែ​ 6​ ខែ​ប៉ុណ្ណោះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ដោយ​សារ​យាន​អវកាស​​ដែល​ដឹក​ Rubio និង​មិត្ត​រួម​ការ​ងារ​ជនជាតិ​រុស្ស៊ី​ពីរ​នាក់​ទៀត​ បាន​ជួប​បញ្ហា​ធ្លាយ​សារធាតុ​ត្រជាក់​​កាល​ពី​ខែ​ធ្នូ 2022​។

    ក្រុម​អ្នក​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​នៅ​ទី​ភ្នាក់​ងារ​អវកាស​រុស្ស៊ី Roscosmos ក្រោយ​មក​ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ថា យាន​នេះ​មិន​មាន​សុវត្ថិភាព​នៅ​ក្នុង​ការ​នាំ​អវកាស​ចរ​ត្រលប់មក​កាន់​ផែនដី​។ យាន Soyuz MS-22 បាន​ត្រលប់មក​កាន់​ផែនដី​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 28 មីនា 2023 ដោយ​មិន​បាន​ដឹក​អ្នក​អវកាស​។

    Roscosmos ក៏​បាន​បញ្ជូន​យាន​​ Soyuz MS-23 ទៅ​កាន់​ ISS កាល​ពី​ថ្ងៃទី 25 កុម្ភៈ 2023 ដើម្បី​ជំនួស​យាន​ Soyuz MS-22។​ ថ្ងៃ​ត្រលប់​មក​កាន់​ផែនដី​របស់ Rubio ត្រូវ​បាន​ពន្យារ​រហូត​ដល់​ខែ​កញ្ញា 2023 ពេល​រុស្ស៊ី​ត្រៀម​សម្រាប់​ការ​ហោះ​ហើរ​របស់​យាន​ Soyuz បន្ទាប់​ ដែល​គ្រោង​នឹង​ដឹក​អ្នក​អវកាស​​អាម៉េរិក​ម្នាក់ និង​អ្នក​អវកាស​រុស្ស៊ី​​ពីរ​នាក់​ ទៅ​កាន់ ISS នៅ​ថ្ងៃទី 15 កញ្ញា​ខាង​មុខ​៕

  • ដីមួយ​ក្ដាប់​​​ដែល​​មាន​តម្លៃ​រហូតដល់រាប់​​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក

    ដីមួយ​ក្ដាប់​​​ដែល​​មាន​តម្លៃ​រហូតដល់រាប់​​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក

    គ្រាន់​តែ​មួយ​ក្ដាប់​សោះ ដី​នេះ​មាន​តម្លៃ​ឡើងដល់​ 9 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​ សូម្បី​តែ​កំពូល​មហា​សេដ្ឋី​ពិភព​លោក​ក៏​ពិបាក​រក​ទិញ ព្រោះ​តែ​ភាព​កម្រ​របស់​វា​។ ដូច្នេះ​តើ​នេះ​គឺជា​ដី​អ្វី?

    ដី ឬ​ធូលី​​មួយ​ក្ដាប់ដែល​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុក​​ថា​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់​ជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក​ គឺ​ធូលី​របស់​ភព​អង្គារ​។ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​និយាយ​ថា ធូលី​ភព​អង្គារ​តែ​មួយ​ក្ដាប់​ក៏​អាច​ត្រូវ​បាន​លក់​ដេញ​ថ្លៃ​ក្នុង​តម្លៃ​រហូត​ដល់ 9 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​។ នេះ​អាច​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​ថា​ ជា​ធូលី​ថ្លៃ​បំផុត​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវ៉េ​។

    មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ធូលី​ភព​អង្គារ​មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់បែប​នេះ​គឺ​ដោយ​សារ​គេ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​រហូត​ដល់​មួយ​ទសវត្សរ៍​ ប្រាក់​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក និង​បេសកកម្ម​អវកាស​ជា​ច្រើន​​ ទើប​អាច​នាំ​យក​ដី ឬ​ធូលី​មួយ​ក្ដាប់​​មក​ដល់​ផែនដី​។

    យាន​ Perseverance លើផ្ទៃភពអង្គារ

    ជាក់​ស្ដែង បេសកកម្ម​ដែល​នាំ​ទៅ​រក​ការ​យក​បាន​ដី​មួយ​ក្ដាប់​ពី​ភព​អង្គារ​មក​កាន់​ផែនដី​ បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ពី​ថ្ងៃទី 30 កក្កដា 2020​ ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​រ៉ុក្កែត​ Atlas V ដែល​មាន​តម្លៃ​សរុបប្រហែល 109 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​។ Atlas V នាំ​យក​យាន​ Perseverance និង​កូន​ឧទ្ធម្ភាគ​ចក្រ​ Ingenuity ទៅ​ជា​មួយ​។ ជើង​ហោះ​ហើរ​នេះ​អូស​បន្លាយ​ពេល​ប្រហែល​ 7 ខែ​។

    រហូត​ដល់​ថ្ងៃទី 18 កុម្ភៈ 2021 រ៉ុក្កែត​ Atlas V ក៏​បាន​ហោះ​ដល់​គោល​ដៅ​។ ក្រោយ​ពី​បាន​ចុះ​ចតដោយ​ជោគ​ជ័យ​លើ​ផ្ទៃ​ភព​អង្គារ យាន​ Perseverance ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​ដំណើរ​ប្រមូល​យក​សំណាក​ដី​ និង​អនុវត្ត​បេសកកម្ម​នាំ​យក​ដី​​ ធូលី​​របស់​ភព​ក្រហម​នេះ​មក​កាន់​ផែនដី​។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្ឃឹម​ថា អាច​រក​ឃើញ​ដាន​នៃ​ភាវៈរស់​ក្នុង​សំណាក​ដី​ភពអង្គារ​នេះ​។

    កូន​ឧទ្ធម្ភាគ​ចក្រ​ Ingenuity លើ​ផ្ទៃភព​អង្គារ

    បេសកកម្មរបស់​យាន​ Perseverance របស់​ណាសា ក៏​មាន​គោលដៅ​មួយ​ផ្សេងទៀត​ នោះ​គឺ​ការ​ពិសោធ​បច្ចេកវិទ្យា​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​ ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​ធនធាន​នៅ​លើ​ភព​នេះ​។ ដើម្បី​ធ្វើ​បាន​បែប​នេះ យាន​របស់​ណាសា​ដែល​មាន​តម្លៃ 2.7 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ នឹង​ប្រមូល​សំណាក​ដី​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ 2023​។ ប៉ុន្តែ​យាន​នេះ​នឹង​ទុក​បំពង់​ផ្ទុក​សំណាក​ដី​លើ​ផ្ទៃ​ភព​អង្គារ​។

    ជិត​មួយ​ទសវត្សរ៍​ក្រោយ សំណាក​ដី​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​យក​មក​កាន់​ផែនដី​ដោយ​យាន​មួយ​ផ្សេងទៀត​ដែល​មាន​តម្លៃ​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ និង​ចំណាយ​ពេល​ 7​ ខែ​ដើម្បី​ហោះ​ទៅ​ដល់​ភព​អង្គារ។ បេសកកម្ម​ថ្មី​នា​ពេល​អនាគត​នោះ​នឹង​ចំណាយ​ពេល​សរុប​ប្រហែល​ 5 ឆ្នាំ​​ទៀត​។ សំណាក​ដី​ភព​អង្គារ​ដែល​នឹង​ត្រូវ​បាន​នាំ​មក​ដល់​ផែនដី នឹង​ត្រូវ​បាន​មនុស្ស​ពិនិត្យ​ដើម្បី​ឱ្យ​ដឹងថា តើ​ភព​អង្គារ​មាន​ភាវៈរស់​ ឬ​អត់​?

    ផ្ទៃភពអង្គារ

    ជាង​នេះ ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​សំណាក​ដី​ ធូលី​ភព​អង្គារ​ក៏​អាច​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ ឬ​បកស្រាយ​អំពី​អាថ៌កំបាំង​ជា​ច្រើន​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​ភព​ក្រហម​នេះ​ផងដែរ​។ នេះ​ក៏​ជា​មូលហេតុ​ដែល​រួម​ចំណែក​ជួយ​ឱ្យ​ដី ឬ​ធូលីភព​អង្គារ​​មួយ​ក្ដាប់​​មាន​តម្លៃ​រហូត​ដល់ 9 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​៕

  • អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចិន​ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុងជ្រូក​បាន​ជោគ​ជ័យ​

    អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចិន​ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុងជ្រូក​បាន​ជោគ​ជ័យ​

    ជា​លើក​ដំបូង​ហើយ​ដែល​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​មួយ​ក្រុម​នៅ​ប្រទេស​ចិន​ ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​មាន​កោសិកា​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុង​សត្វ​ជ្រូក​ ដែល​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​ នឹង​ក្លាយ​ជា​វិធី​សាស្ត្រជំនួស​នៅ​ក្នុង​ការ​វះកាត់​ប្ដូរ​សរីរាង្គ​របស់​មនុស្ស​។

    លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​វេជ្ជសាស្ត្រ​ និង​សុខភាព​ក្វាងចូវ នៃ​បណ្ឌិត្យ​សភា​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចិន​ ប្រកាស​នៅ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​ Cell Stem Cell កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07​ កញ្ញា​ 2023​ បាន​បង្ហាញ​អំពី​សក្ដានុពល​នៃ​ការ​ចិញ្ចឹម​សរីរាង្គ​ដើម្បី​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ និង​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​លើ​សត្វ​ជ្រូក​។ យោង​តាម​ China Science Net នេះ​គឺជា​លើក​ដំបូង​ដែល​សរីរាង្គ​របស់​មនុស្ស​រីក​ចម្រើន​នៅ​ខាង​ក្នុង​រាង​កាយ​សត្វ​ដទៃ។

    ក្នុង​ចំណោម​អំប៊្រីយ៉ុង​ជា 1,800 នៅ​ក្នុ​ងការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​លើ មាន​អំប៊្រីយ៉ុង​ចំនួន​ 5 បាន​រីក​ចម្រើន​ប្រកប​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​។ អំប៊្រីយ៉ុង​ទាំង​នេះ​ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​ដែល​មាន​ផ្ទុក​កោសិកា​មនុស្ស​ពី 50 ទៅ 60​%​។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​​ប្រើ​ប្រាស់​ឧបករណ៍​កែសម្រួល​ហ្សែន​ CRISPR ដើម្បី​ចាត់​ចែង​ហ្សែន​ចំនួន​ពីរ​ដែល​មាន​តួនាទី​គ្រប់​គ្រង​ការ​វិវត្ត​​របស់​តម្រង​នោម និង​កាត់ប​ន្ថយ​ការ​រីក​ចម្រើន​របស់​កោសិកា​ជ្រូក​។

    តម្រង​នោម​គឺជា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សរីរាង្គ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្ដូរ​ច្រើន​ជាង​គេ​នៅ​លើ​មនុស្ស​ ប៉ុន្តែ​កង្វះ​តម្រង​នោម​ល្អ​ដែល​បាន​ពី​ការ​បរិច្ចាគ​​កំពុង​ក្លាយ​ជា​រឿង​លំបាក​។ ការ​ចិញ្ចឹម​សរីរាង្គ​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុង​សត្វ​មាន​ដោះ​ធំ​នឹង​ជា​ដំណោះ​ស្រាយ​ល្អ​សម្រាប់​បញ្ហា​នេះ​។

  • ជប៉ុន​បាញ់​បង្ហោះ​ស្ថានីយ​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ

    ជប៉ុន​បាញ់​បង្ហោះ​ស្ថានីយ​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ

    យាន​អវកាស SLIM នឹង​ហោះ​ដល់​គន្លង​តារា​វិថី​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពី 3 ទៅ 4 ខែ​ទៀត​ រួច​ក៏​នឹង​​ចុះ​ចត​ខាង​​ក្នុងមាត់​​រណ្ដៅ​​​មួយ​ដែល​មាន​ទំហំ 300 ម៉ែត្រ​។

    រ៉ុក្កែត​ H-2A របស់​ជប៉ុន​ ដឹក​ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​ SLIM និង​តេឡេស្កុប​អវកាស XRISM ហោះ​ឡើង​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស​ Tanegashima កាល​ពី​ម៉ោង​ 6 និង 42 នាទី ថ្ងៃទី 6 កញ្ញា​ (ពេលវេលា​នៅ​កម្ពុជា)​ យឺត​ជាង​ 10 ថ្ងៃ បើ​ធៀប​នឹង​ផែនការ​ដំបូង​ ដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​អាកាសធាតុ​។

    យាន​អវកាស​ទាំង​ពីរ​គ្រឿង​បាន​ហោះ​ហោះ​ដូច​ការ​គ្រោង​ទុក​ បន្ទាប់​ពី​ត្រូវ​បាន​បាញ់​បង្ហោះជិត​​មួយ​ម៉ោង​។ បើ​សិន​ជា​គ្រប់​យ៉ាង​ដំណើរ​ការ​រលូត​ តែ​ប៉ុន្មាន​ខែ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ SLIM (ស្ថានីយ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​ឆ្លាត​វៃ) នឹង​រក​វិធី​ចុះ​ចត​លើ​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ជា​លើក​ដំបូង​ ដើម្បី​បើក​ផ្លូវ​សម្រាប់​បេសក​កម្ម​ប្រកប​ដោយមហិច្ឆតា​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​។

    យោង​តាម​អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ជប៉ុន (JAXA) ស្ថានីយ​ SLIM ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​ការធ្វើ​តេស្ត​​​ប្រព័ន្ធ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ស្រាល​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​តូច​ និង​ប្រើ​ប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ចុះ​ចត​ប្រកប​ដោយ​ភាព​សុក្រឹត​​ចាំ​បាច់​សម្រាប់​យាន​អវកាសចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​ពេល​អនាគត​។

    SLIM គឺជា​យាន​អវកាស​ខ្នាត​តូច​ មាន​កម្ពស់​ 2.4 ម៉ែត្រ, បណ្ដោយ​ 2.7 ម៉ែត្រ និង​ទទឹង​ 1.7 ម៉ែត្រ​។ នៅ​ពេល​ហោះ​ឡើង​ យាន​នេះ​មាន​ទម្ងន់​ 700 គីឡូក្រាម ក្នុង​នោះ​ ឥន្ធនៈ​មាន​រហូត​ដល់ 70%​ នៃ​ទម្ងន់​​សរុប​។ SLIM នឹង​ហោះ​ទៅ​តាម​គន្លង​វែង​ឆ្ងាយ​ដែល​សន្សំ​សំចៃ​ឥន្ធនៈ​ ហើយ​គ្រោង​នឹង​ទៅ​ដល់​គន្លង​តារាវិថី​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ 3 ឬ 4 ខែ​ទៀត​។​ យាន​អវកាស​នេះ​នឹង​សង្កេត​មើល​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ក្នុង​មួយ​ខែ​ មុន​នឹង​បន្តចុះ​ចត​ខាង​ក្នុង​មាត់រណ្ដៅ​អាចម៍​ផ្កាយ​​ Shioli Crater ទំហំ​ 300 ម៉ែត្រ ដើម្បី​ធ្វើ​តេស្ត​បច្ចេក​វិទ្យា​ចុះ​ចត​។

    SLIM ក៏​នាំ​យក​យាន​ស្រាវ​ជ្រាវ​ខ្នាត​តូច​ពីរ​គ្រឿង​ ដែល​គ្រោង​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ពង្រាយ​លើ​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ​ បន្ទាប់​ពី​បាន​ចុះ​ចត​។ យាន​ខ្នាត​តូច​មួយ​គូ​នេះ​នឹង​ជួយ​ក្រុម​អ្នក​បច្ចេកទេស​លើ​ផែនដី​អាច​តាម​ដាន​ស្ថានភាព​របស់​យាន​ចុះ​ចត SLIM និង​ថត​រូប​តំបន់​ចុះ​ចត​ ក៏ដូច​ជា​ផ្ដល់​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់​ទំនង​ផ្ទាល់​ជាមួយ​នឹង​ផែនដី​។

    មុន​នោះ ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​ Hakuto-R របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ឯកជន​ Hakuto-R នៅ​តូក្យូ ក៏​បាន​ហោះ​ដល់​គន្លង​តារា​វិថី​ព្រះ​ចន្ទ​ ប៉ុន្តែ​បាន​ធ្លាក់​បុក​ដី​កាល​ពី​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ​កន្លង​។ ដូច្នេះ ជោគ​ជ័យ​របស់ SLIM នឹង​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​។ គិត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន លើ​ពិភពលោក​មាន​តែ​បួន​ប្រទេស​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​ធ្លាប់​បាន​បញ្ជូន​យាន​អវកាស​ទៅ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ នោះ​គឺ​ សូវៀត អាម៉េរិក ចិន និង​ឥណ្ឌា​។

    ក្រៅ​ពី SLIM រ៉ុក្កែត​រុញ​ច្រាន H-2A ​ក៏​ដឹកឡេស្កុបអវកាស​​ XRISM (បេសកកម្ម​ថត​រូបដែល​​បំពាក់​បច្ចេក​វិទ្យាកាំ​រស្មី​អ៊ិច (X)) ដែល​ជា​គម្រោង​សហការ​រវាង​​ទី​ភ្នាក់​ងារ​អវកាស​ជប៉ុន អាម៉េរិក និង​អឺរ៉ុប​ នឹង​ធ្វើ​សកម្មភាព​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​កម្រិត​ទាប​របស់​ផែនដី​។ តេឡេស្កុប​នេះ​នឹង​ស្រាវ​ជ្រាវ​ចក្រវាល​តាមរយៈ​កាំរស្មី​អ៊ិច​ថាមពល​ខ្ពស់​​ក្នុង​ទីអវកាស៕