វិទ្យាសាស្ត្រ - La Reine Media

ប្រេស៊ីលអភិវឌ្ឍ «វ៉ាក់សាំងព្យាបាលជំងឺញៀនកូកាអ៊ីន»

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅប្រទេសប្រេស៊ីលប្រកាសថា កំពុងអភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រថ្មីដែលទំនើប ដើម្បីព្យាបាលអាការញៀនកូកាអ៊ីន និងម៉ាទឹកកក ដោយយោងទៅតាមបច្ចេកវិទ្យាវ៉ាក់សាំង។

យោងតាម AFP ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 26 តុលា 2023 វ៉ាក់សាំងឈ្មោះ Calixcoca ដែលកំពុងត្រូវបានពិសោធនេះ អាចដាស់ប្រព័ន្ធការពាររាងកាយឱ្យទប់ស្កាត់សារធាតុកូកាអ៊ីន និងម៉ាទឹកកកដែលនឹងចូលទៅកាន់ខួរក្បាល ជួយឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បំផ្លាញវដ្ដនៃអាការញៀន។ នេះមានន័យថា ពួកគេនឹងលែងមានអារម្មណ៍ត្រេកត្រអាលនៅពេលប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។

អ្នកជំនាញនៅសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ Minas Gerais បានឱ្យដឹងថា បើសិនវិធីសាស្ត្រព្យាបាលនេះទទួលបានការអនុញ្ញាត នោះវានឹងក្លាយជាវ៉ាក់សាំងដំបូងគេដែលព្យាបាលអាការញៀនកូកាអ៊ីន។

បច្ចុប្បន្ន វ៉ាក់សាំងនេះជិតចូលដល់ដំណាក់កាលពិសោធចុងក្រោយនៅលើមនុស្ស។ អ្នកជំនាញឱ្យដឹងថា វ៉ាក់សាំង Calixcoca អាចកំណត់ឡើងវិញនូវការព្យាបាលអាការញៀននឹងគ្រឿងញៀន។

គម្រោងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងនេះទទួលបានពានរង្វាន់តម្លៃជាងកន្លះលានដុល្លារអាម៉េរិកពី Euro Health Innovation ដែលឧបត្ថម្ភដោយក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថ Eurofarma៕

October 27, 2023

ណាសាធ្វើតេស្តដ្រូនអវកាសខ្នាតធំសម្រាប់ព្រះចន្ទរបស់ភពសៅរ៍

Dragonfly ដែលជាដ្រូនគំរូដើមខ្នាតធំ ប៉ុនកូនរថយន្ត ហើយគ្រោងនឹងត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ព្រះចន្ទធំបំផុតរបស់ភពសៅរ៍ ទើបតែត្រូវបានធ្វើតេស្តក្នុងបន្ទប់ខ្យល់។

កន្លងមក ណាសាទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងត្រចះត្រចង់ ហួសពីគោលដៅនៃបេសកកម្មដំបូង នៅពេលឧទ្ធម្ភាគចក្រ Ingenuity ហោះហើរបាន 63 លើកនៅលើភពអង្គារ។ ណាសាយល់ដឹងបានច្រើនពីឧទ្ធម្ភាគចក្រដំបូងនេះ និងត្រៀមអនុវត្តចំពោះយានធំជាងនេះនៅលើទីតាន (Titan) ដែលជាព្រះចន្ទធំជាងគេរបស់ភពសៅរ៍។ នេះបើតាម Interesting Engineering ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 24 តុលា 2023។

ដ្រូន Dragonfly ប្រើប្រាស់ស្លាបកង្ហារចំនួន 8 និងមានទំហំប៉ុនកូនឡាន។ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ Johns Hopkins រដ្ឋ Maryland សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានធ្វើតេស្តទៅលើដ្រូនគំរូដើមដែលមានទំហំស្មើនឹងពាក់កណ្ដាលទំហំផ្លូវការ និងបានចែករំលែកលើអ៊ីនធើណិត។

Dragonfly នឹងជាបេសកកម្មដំបូងរបស់ណាសា ដែលឆ្ពោះទៅកាន់ផ្ទៃរបស់ «ពិភពមហាសមុទ្រ» មួយផ្សេងទៀត ក្រៅពីផែនដី។ ដូចទៅនឹងផែនដី ព្រះចន្ទទីតានមានប្រព័ន្ធអាកាសធាតុ ទន្លេ និងសមុទ្រនៅលើផ្ទៃ ប៉ុន្តែខុសត្រង់ថា ធាតុរាវដែលហូរនៅលើទីតានមានផ្ទុកមេតានរាវ មិនមែនទឹកឡើយ។ ទោះយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅតែជឿថា ព្រះចន្ទមួយនេះអាចមានលាក់ភាវៈរស់។

ដ្រូនថ្មីនេះនឹងស្រាវជ្រាវផ្ទៃខាងលើរបស់ព្រះចន្ទទីតាន ជាទីដែលមនុស្សទើបបានដឹងតិចតួចបំផុតនៅឡើយ។

តាមគម្រោង Dragonfly នឹងត្រូវបានបាញ់បង្ហោះទៅកាន់ទីអវកាសនៅឆ្នាំ 2027។ បើសិនអ្វីៗដំណើរការរលូន វានឹងទៅដល់ព្រះចន្ទទីតាននៅឆ្នាំ 2034។

October 26, 2023

ចាប់បានរលកវិទ្យុជះពី 8 ពាន់លានឆ្នាំមុន និងមានចង្វាក់ដូចសំឡេងបេះដូង

រលកវិទ្យុ «ផ្ទុះ» ភ្លឹបភ្លែតដែលទើបតែត្រូវបានរកឃើញ មានប្រភពពីទីដ៏គួរឱ្យព្រឺព្រួច ជាពេលដែលចក្រវាលទើបតែកកើតដំបូងៗ។

រលកសញ្ញាដ៏អាថ៌កំបាំង មានឈ្មោះថា FRB 20220610A ដែលកើតឡើងតាំងពី 8 ពាន់លានឆ្នាំមុន គឺជា «រលកវិទ្យុមួយចង្វាក់»។ រលកវិទ្យុមួយចង្វាក់គឺជារលកសញ្ញាវិទ្យុល្បឿនលឿនមួយប្រភេទដែលខ្លាំងក្លា អាចធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់លំហអន្តរកាឡាក់ស៊ី។ អ្នកខ្លះថា វាកើតឡើងដោយសារការប៉ះគ្នារវាងប្រហោងខ្មៅ (Black Hole) ផ្កាយនឺរត្រុង ឬពីមនុស្សភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

យោងតាម Live Science រលកវិទ្យុនេះមានវ័យចំណាស់ និងឆ្ងាយជាង 1.5 ដង បើធៀបនឹងរលកវិទ្យុដែលកាន់កាប់កំណត់ត្រាមុននោះ។

នៅក្នុងជ្រុងមួយនៃតេឡេស្កុបវិទ្យុ ពន្លឺជះចេញពីព្រឹត្តិការណ៍ផ្ទុះ មានល្បឿនលឿន ភ្លឹបភ្លែតទៅតាមវដ្ដមួយដូចចង្វាក់បេះដូង។

លើកនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿថា ពួកគេបានដឹងអំពីប្រភពរបស់វា នោះគឺ ហេតុការណ៍ប៉ះទង្គិចគ្នារវាងកាឡាក់ស៊ីបុរាណចំនួនបី។

October 20, 2023

រកឃើញ «ភ្នែកអវកាស» ដ៏មហិមា កំពុងសម្លឹងមកផែនដី

តេឡេស្កុបវិទ្យុ ASKAP នៅអូស្ត្រាលីភាគខាងលិច ថតបានរូបភាពដ៏ស្រស់ស្អាតស្ដីពីរចនាសម្ព័ន្ធអវកាសមួយដែលមានរូបរាងដូចភ្នែកដ៏ធំ លាតសន្ធឹងរហូតដល់ 60,000 ឆ្នាំពន្លឺ។ យោងតាមទំព័រ SpacePlace របស់ណាសា មួយឆ្នាំពន្លឺមានចម្ងាយប្រមាណ 9 ទ្រីលាន (9,000,000,000,000) គីឡូម៉ែត្រ។

យោងតាមការប្រកាសនៅលើទំព័រ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society រចនាសម្ព័ន្ធអវកាសចម្លែកនេះគឺជា កាឡាក់ស៊ីប្រភេទ Polar-ring (បកប្រែក្រៅផ្លូវការថា «កាឡាក់ស៊ីរង្វង់ចិញ្ចៀន») និងត្រូវបានដាក់ឈ្មោះឱ្យថា NCG 4632។

ខុសពីកាឡាក់ស៊ីដែលមានផែនដី Milky Way កាឡាក់ស៊ី NCG 4632 មានថាសពន្លឺមួយ និងពពកដ៏មហិមាព័ទ្ធជុំវិញស្នូលរបស់វា។ រង្វង់ពពកនេះភាគច្រើនគឺជាឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន និងផ្អៀងប្រហែល 90 ឌឺក្រេ បើធៀបនឹងផ្ទៃរបស់កាឡាក់ស៊ី។

រចនាសម្ព័ន្ធដែលមានរូបរាងដូចភ្នែកនេះអាចមានផ្ទុកធូលី និងផ្កាយ។ រង្វង់របស់ NCG 4632 លាតសន្ធឹងរហូតដល់ 60,000 ឆ្នាំពន្លឺ។ រង្វង់ឧស្ម័ននៅខាងក្រៅ បូករួមនឹងថាសខាងក្នុងដែលនៅជុំវិញស្នូល NCG 4632 ហាក់ដូចជាកែវភ្នែកដ៏ធំមួយគ្រាប់កំពុងសម្លឹងមកកាន់ផែនដី។

ការស្វែងយល់អំពីកាឡាក់ស៊ីរង្វង់មូលដូច NCG 4632 នឹងរួមចំណែកជួយឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រយល់ដឹងអំពីអាថ៌កំបាំងដែលមនុស្សមិនទាន់ដឹង ទាក់ទងនឹងរបៀបកកើតរបស់បណ្ដាកាឡាក់ស៊ី និងការវិវត្តរបស់ពួកវានៅក្នុងចក្រវាល។ យោងតាម Science News មកដល់បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅតែមិនទាន់អាចឆ្លើយនឹងសំណួរដែលថា «ហេតុអ្វីកាឡាក់ស៊ីមួយចំនួនមានរង្វង់មូល ខណៈកាឡាក់ស៊ីស្ទើរតែទាំងអស់បែរជាមិនរង្វង់បែបនេះទៅវិញ?»។

October 3, 2023

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដើម្បីអភិវឌ្ឍថ្នាំព្យាបាលទឹកនោមផ្អែម

ដោយមានជំនួយពីបញ្ហាសិប្បនិម្មិត ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចិនបានបង្កើតឱសថបញ្ចុះទម្ងន់ថ្មីមួយប្រភេទ។ ថ្នាំនេះក៏អាចព្យាបាលជំងឺទឹកនោមផ្អែមកម្រិតពីរផងដែរ។

យោងតាមសារព័ត៌មាន SCMP ឱសថថ្មីដែលត្រូវបានស្រាវជ្រាវ អភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុនឱសថ MindRank ដោយមានជំនួយពីបច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) នេះ បានឈានដល់ការពិសោធន៍លើមនុស្សដំណាក់កាលទីពីរ។ ក្រុមហ៊ុនខាងលើឱ្យដឹងថា ឱសថនេះនឹងត្រូវបានដាក់លក់ក្នុងទីផ្សារលឿនជាងឆ្ងាយបើធៀបនឹងថ្នាំធម្មតា។

ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា MDR-001 ឱសថនេះដំណើរការតាមរយៈការតភ្ជាប់ peptide-1 ដូច glucaon (GLP-1-R) ដែលជួយឱ្យវាជំរុញការបញ្ចេញអាំងស៊ុយលីនពីលំពែង ដើម្បីកាត់បន្ថយបរិមាណជាតិស្ករក្នុងឈាម និងបញ្ចុះទម្ងន់រាងកាយ។

MDR-001 ទទួលបានជោគជ័យក្នុងការពិសោធលើមនុស្សដំណាក់កាលដំបូង ហើយកាលពីដើមខែកញ្ញា 2023 ក្រុមស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ថ្នាំនេះក្នុងការពិសោធដំណាក់កាលទីពីរ។

MDR-001 គឺជាឱសថដំបូងរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន MindRank ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយមានជំនួយពី AI។ ការប្រើប្រាស់ AI កំពុងតែជួយកាត់បន្ថយពេលវេលានៃការអភិវឌ្ឍ កាត់បន្ថយការចំណាយ ប៉ុន្តែនៅតែមានប្រសិទ្ធភាព និងសុវត្ថិភាព៕

September 30, 2023

យានស្រាវជ្រាវរបស់ឥណ្ឌាទើបតែរកឃើញធនធានដ៏មានតម្លៃលើឋានព្រះចន្ទ

យានអវកាសឥណ្ឌា ដែលទើបតែបានចុះចតលើឋានព្រះចន្ទកាលពីមួយខែមុន ប៉ុន្តែបានរួមចំណែកធំធេងនៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ។

ក្រោយពីបេសកកម្ម Chadrayaan-3 របស់ប្រទេសឥណ្ឌា ទទួលបានជោគជ័យក្នុងការចុះចត ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រទេសនេះកំពុងតែមមាញឹកក្នុងការវិភាគទិន្នន័យដែលយានចុះចត Vikram និងយានស្រាវជ្រាវ Pragyan បានបញ្ជូនមកកាន់ផែនដីបន្ទាប់ពីធ្វើការលើឋានព្រះចន្ទបានមួយថ្ងៃ (មួយថ្ងៃព្រះចន្ទស្មើនឹង 14 ថ្ងៃលើផែនដី)។

មកដល់ពេលនេះ Pragyan បានរកឃើញអ្វីៗជាច្រើនដែលមានតម្លៃ ក្នុងនោះក៏មានដែក ទីតានីញ៉ូម អាលុយមីញ៉ូម និងពិសេសគឺ ស្ពាន់ធ័រ រួមនឹងកំហាប់របស់វា នៅក្នុងដីរបស់ព្រះចន្ទ។

មុននោះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានដឹងថា ស្ពាន់ព័រមាននៅក្នុងដី និងថ្មរបស់ព្រះចន្ទ ប៉ុន្តែមានកំហាប់ទាប។ យានរបស់ឥណ្ឌារកឃើញថា ស្ពាន់ធ័រមាននៅក្នុងដីព្រះចន្ទច្រើនជាងការរំពឹងទៅទៀត។

ស្ពាន់ធ័រលើឋានព្រះចន្ទគឺជាប្រភពធនធានដ៏មានតម្លៃចំពោះបេសកកម្មអវកាសរយៈពេលយូរ។ ស្ថាប័នអវកាសជាច្រើនកំពុងគិតដល់ការសាងសង់មូលដ្ឋានរបស់មនុស្សនៅលើឋានព្រះចន្ទ ក្នុងនោះក៏ត្រូវការស្ពាន់ធ័រជាចាំបាច់ផងដែរ។ ដោយសារមានស្ពាន់ធ័រលើឋានព្រះចន្ទស្រាប់ អ្នកអវកាសមិនបាច់វិលមកកាន់ផែនដីដើម្បីដឹកជញ្ជូនវត្ថុធាតុឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទ។

អ្នកអវកាសអាចប្រើប្រាស់ស្ពាន់ធ័រដើម្បីផលិតផ្ទាំងសូឡា និងថ្មផ្ទុកថាមពលអគ្គិសនីដែលប្រើប្រាស់ស្ពាន់ធ័រ និងផលិតជាបេតុងសម្រាប់ការសាងសង់ជាដើម។

បេតុងស្ពាន់ធ័រល្អជាងបេតុងធម្មតាដែលពេញនិយមលើផែនដី។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របកស្រាយថា បេតុងស្ពាន់ធ័រនឹងរឹងមកវិញ ហើយមាំខ្លាំង ដោយចំណាយពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះក្រោយការប្រើប្រាស់ មិនមែនច្រើនសប្ដាហ៍ និងមានសមត្ថភាពទប់ទល់នឹងការសឹករេចរិលខ្ពស់ខ្លាំងជាងឆ្ងាយបើធៀបនឹងបេតុងធម្មតា។

ជាងនេះ ស្ពាន់ធ័រក៏មិនត្រូវការទឹកដូចបេតុងធម្មតា ដូច្នេះអ្នកអវកាសអាចសន្សំសំចៃទឹកដ៏មានតម្លៃទុកសម្រាប់បរិភោគ បង្កើតអុកស៊ីសែន និងផលិតជាឥន្ធនៈសម្រាប់រ៉ុក្កែតជាដើម៕

យានចុះចត Vikram និងយានស្រាវជ្រាវ Pragyan

September 27, 2023

មនុស្សជាតិនឹងអាចត្រូវផុតពូជទាំងស្រុងក្រោយពីជាងពីររយលានឆ្នាំទៀត?

ការផុតពូជដ៏មហាវិនាសរបស់ថនិកសត្វ ក្នុងនោះមានមនុស្សជាតិជាដើម អាចកើតឡើងក្រោយរយៈពេល 250 លានឆ្នាំទៀត នៅពេលអាកាសធាតុប្រែប្រួលទាំងស្រុង។

Alexander Farnsworth ដែលជាបុរាណវិទូប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ Bristol រួមនឹងសហការី ព្យាករថា ថនិកសត្វ រួមទាំងមនុស្សផងដែរ អាចនឹងមានវត្តមានត្រឹមតែ 250 លានឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ ព្រោះតែអាកាសធាតុនឹងប្រែជាគ្រោះថ្នាក់ ដោយសារកត្តាចំនួនបី៖ ព្រះអាទិត្យភ្លឺជាងមុន ភូមិសាស្ត្ររបស់ទ្វីបនានាប្រែប្រួល និងឧស្ម័ន CO2 កើនឡើងដល់កំពូល។

មុននោះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានព្យាករថា ព្រះអាទិត្យនឹងកាន់តែភ្លឺជាងមុន ហើយក៏ «លេបយក» ផែនដីបន្ទាប់ពី 7.6 ពាន់លានឆ្នាំទៀត។ ប៉ុន្តែ ជីវិតទំនងជាមិនអាចមានវត្តមានបានយូរដូចនេះឡើយ។ នៅពេលព្រះអាទិត្យបញ្ចេញថាមពលច្រើនជាងមុន បរិយាកាសផែនដីនឹងឡើងកម្ដៅ ធ្វើឱ្យទឹកត្រូវហួត។ ទឹកគឺជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់មួយប្រភេទ ដូច្នេះវានឹងរក្សាកម្ដៅកាន់តែច្រើន។ ពីរពាន់លានឆ្នាំទៀត ផែនដីអាចនឹងឡើងកម្ដៅរហូតដល់ទឹកក្នុងមហាសមុទ្រត្រូវពុះ។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់ Farnsworth ព្យាករថា មហាទ្វីបថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា Pangea Ultima នឹងកើតឡើងតាមបណ្ដោយខ្សែអេក្វាទ័រក្រោយរយៈពេល 250 លានឆ្នាំទៀត។ Pangea Ultima នឹងមានកម្ដៅខ្ពស់ជាងឆ្ងាយធៀបនឹងបណ្ដាទ្វីបនាបច្ចុប្បន្ន ដោយសារតែព្រះអាទិត្យ។ រៀងរាល់ 110 លានឆ្នាំកន្លង ថាមពលដែលព្រះអាទិត្យបញ្ចេញ នឹងកើនឡើងបន្ថែម 1%។

មហាទ្វីប Pangea Ultima ក៏រួមចំណែកធ្វើឱ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ ព្រោះដីគោកឡើងកម្ដៅលឿនជាងមហាសមុទ្រ ហើយក៏ធ្វើឱ្យអាកាសធាតុប្រែប្រួលខ្លាំង ដោយសារភ្នំភ្លើងបំភាយ CO2 មានច្រើនជាងមុន។

Pangea Ultima នឹងក្ដៅខ្លាំង ធ្វើឱ្យសត្វចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះ ក្នុងនោះមានមនុស្សជាដើម មិនអាចរស់នៅបាន។ ថនិកសត្វទាំងអស់អាចបាត់ខ្លួននៅក្នុងយុគសម័យផុតពូជដ៏មហាវិនាស ហើយត្រូវបានជំនួសដោយប្រភេទសត្វល្មូនឈាមត្រជាក់ដែលអាចស៊ូទ្រាំនឹងកម្ដៅបានល្អ៕

September 26, 2023

យានអវកាសអាម៉េរិកនាំយកសំណាកដីអាចម៍ផ្កាយមកកាន់ផែនដីដោយជោគជ័យ

យានអវកាស OSIRIS-REx បានហោះហើរក្នុងចម្ងាយផ្លូវ 6.2 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ និងនាំយកកាប៊ីនផ្ទុកសំណាកដីរបស់អាចម៍ផ្កាយ Bennu មកចុះចតលើសមុទ្រខ្សាច់នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកប្រកបដោយភាពរលូន។

កាលពីថ្ងៃទី 24 កញ្ញា នៅតំបន់ពិសោធន៍ Dugway របស់កងទ័ពអាម៉េរិកលើសមុទ្រខ្សាច់ Utah ក្រុមបុគ្គលិករបស់ណាសា (NASA) និងទ័ពអាកាសអាម៉េរិក បានប្រមូលយកកាប៊ីនផ្ទុកសំណាកដីពីអាចម៍ផ្កាយ Bennu ដែលយានអវកាស OSIRIS-REx យកបានកាលពីឆ្នាំ 2020។

យោងតាម Space បេសកកម្មនេះគឺជាលើកដំបូងដែលណាសាបានយក និងបញ្ជូនសំណាកដីពីអាចម៍ផ្កាយមកកាន់ផែនដី។

បន្ទាប់ពីធ្វើដំណើរជាង 6.2 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រដើម្បីទៅកាន់ Bennu និងត្រលប់មកវិញ យានអវកាស OSIRIS-REx បានទម្លាក់កាប៊ីនផ្ទុកសំណាកដីអាចម៍ផ្កាយពីកម្ពស់ 101,000 គីឡូម៉ែត្រខាងលើផ្ទៃផែនដី។ កាប៊ីនអវកាសនេះផ្ទុកដី និងវត្ថុធាតុផ្សេងៗទម្ងន់ 250 ក្រាម ដែលយកបានពីអាចម៍ផ្កាយ Bennu។ សំណាកដីនេះអាចជួយបកស្រាយសំណួរសំខាន់ៗរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ទាក់ទងនឹងប្រភពនៃជីវិតនៅលើផែនដី និងយុគសម័យដំបូងៗរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

បេសកកម្ម OSIRIS-REx មានតម្លៃមួយពាន់លានដុល្លារនេះត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីឆ្នាំ 2016 ហើយហោះទៅដល់អាចម៍ផ្កាយ Bennu ក្នុងឆ្នាំ 2018 និងយកសំណាកដីពីអាចម៍ផ្កាយនេះកាលពីឆ្នាំ 2020។

សំណាកដីអាចម៍ផ្កាយនេះនឹងត្រូវបានចែករំលែកទៅឱ្យវិទ្យាស្ថាន និងស្ថាប័នអវកាសនានានៅលើពិភពលោក។ ណាសានឹងរក្សាទុកសំណាក់ដីនេះ 70% ដើម្បីវិភាគនាពេលខាងមុខ។ ក្រៅពីនេះ សំណាក់ដី 25% ផ្សេងទៀតនឹងត្រូវប្រគល់ឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជាង 200 នាក់នៅស្ថាប័នស្រាវជ្រាវចំនួន 35 ខណៈសំណាកដី 4% ទៀតនឹងត្រូវប្រគល់ឱ្យស្ថាប័នអវកាសកាណាដា និង 0.5% សម្រាប់ស្ថាប័នអវកាសជប៉ុន៕

September 25, 2023

វត្ថុអវកាស «ពាក់កណ្ដាលផ្កាយ ពាក់កណ្ដាលភព» ចំនួនពីរ ត្រូវថតបានដោយផ្ទាល់

ប្រព័ន្ធផ្កាយមួយដែលមានវត្ថុអវកាសចម្លែកចំនួនបួន ទើបតែត្រូវបានក្រុមអ្នកតារាសាស្ត្រថតបានដោយផ្ទាល់ ក្នុងនោះមានវត្ថុអវកាសពីរដែលស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពពាក់កណ្ដាលភព ពាក់កណ្ដាលផ្កាយ។

យោងតាម Sci-News ប្រព័ន្ធផ្កាយដែលទើបត្រូវថតបានដោយផ្ទាល់នេះរួមមាន ប្រព័ន្ធផ្កាយភ្លោះពីរដួងដែលមានឈ្មោះថា HIP 81208 និងវត្ថុអវកាសពីរទៀតដែលនៅក្បែរ មានចម្ងាយពីផែនដីប្រហែល 486 ឆ្នាំពន្លឺ និងនៅក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Scorpius។

នោះគឺជាប្រព័ន្ធផ្កាយដែលមានអាយុទើបតែ 17 លានឆ្នាំ ក្នុងនោះ ផ្កាយដែលភ្លឺជាងគេមានឈ្មោះថា HIP 81208A និងកូនផ្កាយក្រហម HIP 81208C ដែលវិលជុំវិញផ្កាយមេ HIP 81208A។

ប្រព័ន្ធនេះមិនទាន់មានភពពេញលេញ ប៉ុន្តែមានភពដែលកើតពី «ផ្កាយបរាជ័យ» ដែលមានឈ្មោះថា HIP 81208B ស្ថិតនៅក្បែរផ្កាយ A ដែលភ្លឺជាងគេ។ HIP 81208B គឺជាវត្ថុអវកាសដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកូនផ្កាយប្រផេះ។

ក្នុងការថតរូបផ្ទាល់ដោយឧបករណ៍ SPHERE ដែលបំពាក់លើតេឡេស្កុប ESO នៅប្រទេសស៊ីលី អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញវត្ថុអវកាសអាថ៌កំបាំងមួយផ្សេងទៀតដែលត្រូវបានហៅថា HIP 81208Cb ស្ថិតនៅក្បែរកូនផ្កាយក្រហម និងមានម៉ាសធំជាងភពព្រហស្បតិ៍ 15 ដង ធ្វើឱ្យវាត្រូវបានចាត់ចូលក្នុងប្រភេទ «ភពព្រហស្បតិ៍យក្ស» និងកូនផ្កាយប្រផេះ។

ផ្កាយប្រផេះគឺជាវិធីហៅវត្ថុអវកាសមួយដែលស្ថិតនៅចន្លោះនិយមន័យរបស់ផ្កាយ និងភព។ ពួកវាតូចខ្លាំង មិនអាចរក្សាការប្រតិកម្មនុយក្លេអែរក្នុងស្នូលដូចផ្កាយមួយដួង ប៉ុន្តែធំខ្លាំងបើធៀបនឹងភព។ ពួកវាកើតចេញពីពពកឧស្ម័នធូលីក្នុងលំហអវកាសដូចទៅនឹងផ្កាយធម្មតានានា ដោយមិនមែនកើតពីថាសធូលីរបស់ផ្កាយ ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពួកវាក៏មិនមានលទ្ធភាពធ្វើឱ្យថាសធូលីដែលនៅជុំវិញខ្លួន កើតជាភពដូចបណ្ដាផ្កាយដទៃ។

ដូច្នេះ កូនផ្កាយប្រផេះក៏ត្រូវបានគេប្រដូចទៅនឹង «ផ្កាយបរាជ័យ» មួយដួង ឬ «ភពលំដាប់ខ្ពស់» ដែលមានភាពឯកា និងអាថ៌កំបាំង៕

September 21, 2023

រកឃើញភពមួយចម្ងាយ 120 ឆ្នាំពន្លឺ ក្នុងតំបន់អាចរស់នៅបាន «អាចមានមហាសមុទ្រ»

ភព K2-18 b មានទំហំធំជាងពីរដងធៀបនឹងផែនដី និងគោចរក្នុងតំបន់ដែលអាចរស់នៅបាននៅជុំវិញផ្កាយមេដែលមានចម្ងាយ 120 ឆ្នាំពន្លឺពីព្រះអាទិត្យ (មួយឆ្នាំពន្លឺមានចម្ងាយ 9.46 ទ្រីលានគីឡូម៉ែត្រ)។

តេឡេស្កុបអវកាស James Webb (JWST) របស់អាម៉េរិក បានរកឃើញភស្តុតាងស្ដីពីម៉ូលីគុលដែលមានផ្ទុកកាបូននៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ភព K2-18 b ដែលត្រូវបានសង្ស័យថាមានមហាសមុទ្រ។ ភព K2-18 b នេះគឺជាគោលដៅដ៏ទាក់ទាញសម្រាប់អ្នកតារាសាស្ត្រ ព្រោះពួកគេកំពុងស្វែងរកភាវៈរស់នៅខាងក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ យោងតាម Space ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 11 កញ្ញា 2023 ការសិក្សាស្វែងយល់ និងសង្កេតដោយតេឡេស្កុបអវកាស Hubble មុននោះបង្ហើបឱ្យដឹងថា ភពខាងលើនេះអាចជាភពដែលមានមហាសមុទ្រទឹករាវ។

K2-18 b មានម៉ាសធំជាងផែនដីប្រហែល 8.6 ដង និងស្ថិតក្នុងតំបន់ដែលអាចរស់នៅបានរបស់ប្រព័ន្ធផ្កាយក្រហម K2-18។

ភពនេះមានកាំធំជាងផែនដីពី 2 ទៅ 3 ដង និងមានចម្ងាយពីព្រះអាទិត្យរបស់មនុស្ស 120 ឆ្នាំពន្លឺ។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីបង្ហាញថា ដានរបស់កាបូនឌីអុកស៊ីត និងមេតានក្នុងបរិយាកាសរបស់ភព K2-18 b និងមិនមានអាម៉ូញាក់ បញ្ជាក់ថា មានមហាសមុទ្រមួយនៅខាងក្រោមបរិយាកាសដែលសម្បូរអ៊ីដ្រូសែន។

JWST ហាក់បានរកឃើញ dimethyl sulfide (DMS) ក្នុងបរិយាកាសរបស់ភព K2-18 b ទៀតផង។ សមាសធាតុនេះកើតឡើងតែពីប្លង់តុង (plankton គឺជាមីក្រូសារពាង្គកាយដែលរស់នៅក្នុងស្រទាប់លើនៃប្រព័ន្ធទឹក) លើផែនដី។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Cambridge ឱ្យដឹងថា នឹងបន្តសង្កេត K2-18 b ដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែមអំពីលក្ខខណ្ឌនៃបរិស្ថានរបស់វា។ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវរបស់ពួកគេនឹងត្រូវបានផ្សាយលើទស្សនាវដ្ដី Astrophysical Journal Letters៕

September 13, 2023

Tag: វិទ្យាសាស្ត្រ