Tag: លទ្ធផល

  • បច្ចេកវិទ្យា «មើល​ធ្លុះ» ជញ្ជាំង​ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​ WiFi

    បច្ចេកវិទ្យា «មើល​ធ្លុះ» ជញ្ជាំង​ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​ WiFi

    (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) – អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​ក្រុម​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ California Santa Barbara អភិវឌ្ឍ​វិធី​សាស្ត្រ​ថ្មី​ដែល​អាច​បង្ហាញ​ត្រាប់​តាម​រូប​ភាព​នឹង​ ដែល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ជញ្ជាំង​ ដោយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ប្រព័ន្ធ​ WiFi។

    ការធ្វើ​តេស្ត​ «ឆ្លុះ​មើល​» ​វត្ថុ​កំពុង​ផ្លាស់​ទី​​ខាង​ក្រោយ​ជញ្ជាំង​ដោយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​រលក​សញ្ញា​ WiFi ទទួល​បាន​​លទ្ធផល​ប្រកប​ដោយ​សក្ដានុពល ប៉ុន្តែ​វា​ជួប​ឧបសគ្គ​នៅ​ពេល​ប្រើ​ប្រាស់​ចំពោះ​​វត្ថុ​ដែល​នៅ​នឹង​មួយ​កន្លែង​។ ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ ក្រុម​ស្រាវ​ជ្រាវ​ប្រើ​ប្រាស់​តួអក្សរ​អង់គ្លេស​ធ្វើ​ជា​វត្ថុ​នឹង​។ វិធីសាស្ត្រ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា Wiffract របស់​ពួក​គេ​ ប្រើ​ប្រាស់​រលក​សញ្ញា​របស់​ម៉ាស៊ីន​ផ្សាយ​ និង​ទទួល​ WiFi ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ពិសោធ​។

    Wiffract ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​ទ្រឹស្ដី​ GTD (Geometrical Theory of Diffraction) របស់ Joseph Keller។ វិធី​សាស្ត្រ​របស់​ក្រុម​ស្រាវ​ជ្រាវ​ខាងលើ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​បង្ហាញ​រូប​ភាព​ WiFi របស់​តួអក្សរ​អង់គ្លេស​ដែល​ដាក់​​នៅ​ខាង​ក្រោយ​ជញ្ជាំង​។

    ក្នុងការ​ធ្វើ​តេស្ត ពួក​គេ​ដាក់​តួអក្សរ​ «BELIEVE» នៅ​ខាង​ក្រោយ​ជញ្ជាំង​ដើម្បី​អាន​ដោយ​ WiFi។ លទ្ធផល​ចុង​ក្រោយបាន​​បង្ហាញអក្សរ​នេះ​​យ៉ាង​ច្បាស់​។ «…Wiffract ជួយ​ឱ្យ​អាន​​ធ្លុះ​ជញ្ជាំង​ដោយប្រើ​ប្រាស់​​ WiFi ដំបូង​គេ​បង្អស់​» ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​សន្មត​ដូច្នេះ​។

    ក្រោយ​ពី​ទទួល​បាន​រូប​ថត ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​អាច​ធ្វើ​បច្ចុប្បន្ន​ភាព​រូប​ថត​នេះ​ដោយប្រើ​ប្រាស់​​ឧបករណ៍ចុង​ក្រោយ​។ Wiffract អាច​នឹង​ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​បន្ថែម និង​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ការ​វិភាគ​ក្រុម​មនុស្ស​ កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​របស់​មនុស្ស សុខភាព និង​បរិយាកាស​វៃ​ឆ្លាត​៕

  • រថយន្ត​អគ្គិសនី​អាច​នឹង​ក្ដោប​ក្ដាប់​ 2/3 នៃ​ទីផ្សារ​​រថយន្ត​នៅ​ឆ្នាំ​ 2030

    រថយន្ត​អគ្គិសនី​អាច​នឹង​ក្ដោប​ក្ដាប់​ 2/3 នៃ​ទីផ្សារ​​រថយន្ត​នៅ​ឆ្នាំ​ 2030

    ការ​រីក​ចម្រើន​ដ៏​ឆាប់​រហ័ស​របស់​ទីផ្សារ​អឺរ៉ុប និង​ចិន​ នឹង​ជួយ​ឱ្យ​ការ​ជួញដូរ​រថយន្ត​អគ្គិសនី​មាន​កំណើន​ខ្ពស់​ខ្លាំង​នៅ​ចុង​ទសវត្សរ៍​នេះ​។

    លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​មួយ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​ Rocky Mountain Institute (RMI) បាន​បង្ហាញ​ថា ដោយ​សារ​តែ​តម្លៃ​ថ្ម​ផ្ទុក​ថាមពល​ថយ​ចុះ រថយន្ត​អគ្គិសនី​អាច​នឹង​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​នឹង​រថយន្ត​​ប្រេង​សាំង​នៅ​ទ្វីប​អឺរ៉ុប​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ 2024​ និង​ទីផ្សារ​អាម៉េរិកចាប់​ពី​ឆ្នាំ 2026​ ហើយនឹង​​ក្ដោប​ក្ដាប់​ 2/3 នៃ​ចំនួន​រថយន្ត​សរុប​ដែល​បាន​លក់​ចេញ​នៅ​ឆ្នាំ 2030​។

    របាយការណ៍​របស់ RMI បាន​ព្យាករ​ថា តម្លៃ​ថ្ម​ផ្ទុក​ថាមពល​នឹង​ថយ​ចុះ​ពាក់​កណ្ដាល​នៅ​ទសវត្សរ៍​នេះ​ ដោយ​ធ្លាប់​ពី​​ 151 ដុល្លារ​/គីឡូវ៉ាត់​ម៉ោង​នៅ​ឆ្នាំ 2022 ចុះ​មក​នៅ​ត្រឹម​ប្រហែល 60 – 90 ដុល្លារ​/គីឡូវ៉ាត់​ម៉ោង​ ដែល​នឹង​ជួយ​ឱ្យ​​រថយន្ត​អគ្គិសនី​​ធ្លាក់​ថ្លៃ​មក​​ស្មើ​នឹង​រថយន្តប្រើ​ប្រាស់​​ប្រេង​សាំង​​នៅ​គ្រប់​ទីផ្សារ​ចាប់​ពី​ឆ្នាំ 2030​។

    តាម​ធម្មតា ថ្ម​ផ្ទុក​ថាមពល​តែង​តែ​កាន់​កាប់​ប្រហែល​ 40% នៃ​តម្លៃ​សរុប​របស់​រថយន្ត​អគ្គិសនី​មួយ​គ្រឿង​។ RMI ឱ្យ​ដឹង​ថា តម្លៃ​នេះ​កំពុង​ថយចុះ​បន្តិច​ម្ដង​ៗ​នៅ​ពេល​បណ្ដា​ក្រុម​ហ៊ុន​ផលិត​រថយន្ត​នាំគ្នា​វិនិយោគ​ទៅ​លើ​គីមី វត្ថុធាតុ​ និង​សបវ៉ែរ​របស់​ថ្ម​ផ្ទុក​ថាមពល​ប្រភេទ​​ថ្មី​ ដើម្បី​បង្កើតបាន​រថយន្ត​អគ្គិសនី​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​កាន់​តែ​ខ្ពស់​។

    លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ក្នុង​គម្រោង​សេដ្ឋសាស្ត្រ​របស់​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Exeter University បង្ហាញ​ថា បរិមាណ​រថយន្ត​អគ្គិសនី​ដែល​លក់​ចេញ​នឹង​កើន​ទៅ​តាម​លេខ​គុណ​។ យោង​តាម​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​នេះ​ រថយន្ត​អគ្គិសនី​​នឹង​មាន​តម្លៃ​ស្មើ​នឹង​រថយន្ត​ដំណើរ​ការ​ដោយ​ឥន្ធនៈ​នៅ​ឆ្នាំ 2024 នៅ​អឺរ៉ុប, ឆ្នាំ 2025 នៅ​ប្រទេស​ចិន​, ​2026 នៅ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ និង​ 2027 នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា​ ចំពោះ​រថយន្ត​ខ្នាត​មធ្យម និង​​ឆាប់​ជាង​នេះ​ចំពោះ​រថយន្ត​ខ្នាត​តូច​៕

  • រកឃើញ​ភព​មួយ​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ​ក្នុង​តំបន់​អាច​រស់​នៅ​បាន «​អាច​មាន​មហា​សមុទ្រ​»

    រកឃើញ​ភព​មួយ​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ​ក្នុង​តំបន់​អាច​រស់​នៅ​បាន «​អាច​មាន​មហា​សមុទ្រ​»

    ភព K2-18 b មាន​ទំហំ​ធំជាង​ពីរ​ដង​ធៀប​នឹង​ផែនដី និង​គោចរ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​អាច​រស់​នៅ​បាន​នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ​មេ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​ (មួយ​ឆ្នាំពន្លឺ​មាន​ចម្ងាយ 9.46 ទ្រីលាន​គីឡូម៉ែត្រ)។

    តេឡេស្កុប​អវកាស James Webb (JWST) របស់​អាម៉េរិក បាន​រក​ឃើញ​ភស្តុតាង​ស្ដី​ពី​ម៉ូលីគុល​ដែល​មាន​ផ្ទុក​កាបូន​នៅ​ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b ​ដែល​ត្រូវ​បាន​សង្ស័យ​ថា​មាន​មហា​សមុទ្រ​។ ភព​ K2-18 b នេះ​គឺជា​គោលដៅ​ដ៏​ទាក់​ទាញ​សម្រាប់​អ្នក​តារា​សាស្ត្រ​ ព្រោះ​ពួក​គេ​កំពុង​ស្វែង​រក​ភាវៈ​រស់​នៅ​ខាង​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ​។ យោង​តាម​ Space ដែល​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 11 កញ្ញា 2023 ការ​សិក្សា​ស្វែង​យល់ និង​សង្កេត​​ដោយ​តេឡេស្កុប​អវកាស Hubble មុន​នោះ​បង្ហើប​ឱ្យ​ដឹង​ថា ភព​ខាងលើ​នេះ​អាច​ជា​ភព​ដែល​មាន​មហា​សមុទ្រ​ទឹករាវ​។

    K2-18 b មាន​ម៉ាស​ធំជាង​ផែនដី​ប្រហែល 8.6 ដង​ និង​ស្ថិត​ក្នុង​តំបន់​ដែល​អាចរស់​នៅ​បាន​របស់​​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយក្រហម​ K2-18។

    ភព​នេះ​មាន​កាំ​ធំជាង​ផែនដី​ពី 2 ទៅ 3 ដង និង​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​របស់​មនុស្ស​ 120 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវថ្មី​បង្ហាញ​ថា ដាន​របស់​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ និង​មេតាន​​ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b និង​មិន​មាន​អាម៉ូញាក់​ បញ្ជាក់​ថា មាន​មហា​សមុទ្រ​មួយ​នៅ​ខាង​ក្រោម​បរិយាកាស​ដែល​សម្បូរ​អ៊ីដ្រូសែន​។

    JWST ហាក់​បាន​រកឃើញ​ dimethyl sulfide (DMS) ក្នុង​បរិយាកាស​របស់​ភព K2-18 b ទៀត​ផង​។ សមាស​ធាតុ​នេះ​កើត​ឡើង​តែ​ពី​ប្លង់តុង​ (plankton ​គឺ​ជា​មីក្រូ​សារពាង្គកាយ​ដែល​រស់នៅក្នុង​ស្រទាប់​លើ​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ទឹក) លើ​ផែនដី​។ ក្រុមអ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ Cambridge ​ឱ្យ​ដឹង​ថា នឹង​បន្ត​សង្កេត K2-18 b ដើម្បី​ស្វែង​យល់​បន្ថែម​អំពី​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​បរិស្ថាន​របស់​វា​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​ពួក​គេ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​ Astrophysical Journal Letters៕

  • អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចិន​ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុងជ្រូក​បាន​ជោគ​ជ័យ​

    អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចិន​ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុងជ្រូក​បាន​ជោគ​ជ័យ​

    ជា​លើក​ដំបូង​ហើយ​ដែល​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​មួយ​ក្រុម​នៅ​ប្រទេស​ចិន​ ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​មាន​កោសិកា​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុង​សត្វ​ជ្រូក​ ដែល​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​ នឹង​ក្លាយ​ជា​វិធី​សាស្ត្រជំនួស​នៅ​ក្នុង​ការ​វះកាត់​ប្ដូរ​សរីរាង្គ​របស់​មនុស្ស​។

    លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​វេជ្ជសាស្ត្រ​ និង​សុខភាព​ក្វាងចូវ នៃ​បណ្ឌិត្យ​សភា​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចិន​ ប្រកាស​នៅ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​ Cell Stem Cell កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07​ កញ្ញា​ 2023​ បាន​បង្ហាញ​អំពី​សក្ដានុពល​នៃ​ការ​ចិញ្ចឹម​សរីរាង្គ​ដើម្បី​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ និង​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​លើ​សត្វ​ជ្រូក​។ យោង​តាម​ China Science Net នេះ​គឺជា​លើក​ដំបូង​ដែល​សរីរាង្គ​របស់​មនុស្ស​រីក​ចម្រើន​នៅ​ខាង​ក្នុង​រាង​កាយ​សត្វ​ដទៃ។

    ក្នុង​ចំណោម​អំប៊្រីយ៉ុង​ជា 1,800 នៅ​ក្នុ​ងការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​លើ មាន​អំប៊្រីយ៉ុង​ចំនួន​ 5 បាន​រីក​ចម្រើន​ប្រកប​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​។ អំប៊្រីយ៉ុង​ទាំង​នេះ​ចិញ្ចឹម​តម្រង​នោម​ដែល​មាន​ផ្ទុក​កោសិកា​មនុស្ស​ពី 50 ទៅ 60​%​។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​​ប្រើ​ប្រាស់​ឧបករណ៍​កែសម្រួល​ហ្សែន​ CRISPR ដើម្បី​ចាត់​ចែង​ហ្សែន​ចំនួន​ពីរ​ដែល​មាន​តួនាទី​គ្រប់​គ្រង​ការ​វិវត្ត​​របស់​តម្រង​នោម និង​កាត់ប​ន្ថយ​ការ​រីក​ចម្រើន​របស់​កោសិកា​ជ្រូក​។

    តម្រង​នោម​គឺជា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​សរីរាង្គ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្ដូរ​ច្រើន​ជាង​គេ​នៅ​លើ​មនុស្ស​ ប៉ុន្តែ​កង្វះ​តម្រង​នោម​ល្អ​ដែល​បាន​ពី​ការ​បរិច្ចាគ​​កំពុង​ក្លាយ​ជា​រឿង​លំបាក​។ ការ​ចិញ្ចឹម​សរីរាង្គ​មនុស្ស​ក្នុង​អំប៊្រីយ៉ុង​សត្វ​មាន​ដោះ​ធំ​នឹង​ជា​ដំណោះ​ស្រាយ​ល្អ​សម្រាប់​បញ្ហា​នេះ​។

  • លទ្ធផលនៃ​ការ​ប្រកួតបញ្ជូន​ទិន្នន័យ​​រវាង​សត្វព្រាប​ និង​​អ៊ីនធើណិត​ខ្សែកាប​អុបទិច​

    លទ្ធផលនៃ​ការ​ប្រកួតបញ្ជូន​ទិន្នន័យ​​រវាង​សត្វព្រាប​ និង​​អ៊ីនធើណិត​ខ្សែកាប​អុបទិច​

    ដោយធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់ក្នុងការ​បញ្ជូន​សារ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​រាប់​សិប​សតវត្សរ៍​កាល​ពី​សម័យ​មុន​ៗ សត្វ​ព្រា​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​តែ​មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​បញ្ជូន​ទិន្នន័យ​ បើ​ធៀប​នឹង​បណ្ដាញ​អ៊ីនធើណិត​ខ្សែ​កាប​កញ្ចក់​។

    កាល​ពី​សម័យ​បុរាណ សត្វ​ព្រាប​ត្រូវ​បាន​ជ្រើស​រើស​ឱ្យ​ធ្វើ​ជា​អ្នក​នាំ​សារ​ ព្រោះ​តែ​វា​អាច​ហោះ​ហើរ​រាប់​ពាន់​គីឡូម៉ែត្រ​ ឬ​ឆ្ងាយ​ជាង​នេះ​ក្នុង​ល្បឿន​ប្រហែល 100 គីឡូម៉ែត្រ​/ម៉ោង​។ សត្វព្រាប​មួយ​ចំនួន​អាច​ហោះ​ក្នុង​ល្បឿន​រហូត​ដល់ 180 គីឡូម៉ែត្រ​/ម៉ោង ជួយ​បញ្ជូន​សារ​បាន​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​។

    ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុង​សម័យ​បច្ចេកវិទ្យា​នេះ តើ​សត្វ​ព្រាប​អាច​យក​ឈ្នះ​លើ​អ៊ីនធើណិត​ ឬ​អត់​?

    ដើម្បី​ឆ្លើយ​នឹង​សំនួរ​ខាងលើ ការ​ពិសោធ​មួយ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2009 ហើយ​បន្ទាប់​មក​ក៏​ធ្វើ​ឡើង​ជា​ថ្មី​ក្នុង​ឆ្នាំ​ 2023​។ ក្នុង​ការ​ប្រកួត​លើ​នេះ សត្វ​ព្រាប​នៅ​តែ​មិន​មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​ បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ 2009​។ ចំណែក​ល្បៀន​របស់​អ៊ីនធើណិត​ ពិសេស​គឺ​បណ្ដាញ​ខ្សែ​កាប​អុប​ទិច​ដែល​ធ្វើ​ពី​កញ្ចក់​ នៅ​ឆ្នាំ​ 2023 មាន​ល្បឿន​លឿន​ជាង​ ADSL របស់​ឆ្នាំ 2009 ​ឆ្ងាយ​ណាស់​។ កាល​នោះ ក្រុម​ហ៊ុនអ៊ីនធើណិត​ Telkom ​នៅ​អាហ្វ្រិក​ខាងត្បូង​បាន​វាស់​វែង​ពេល​វេលា​ និង​ល្បឿន​នៃ​ការ​បញ្ជូន​ទិន្នន័យ​របស់​សត្វ​ព្រាប​មួយ​ក្បាល​ ដែល​បំពាក់​អង្គ​ចងចាំ​ 4 GB ប្រៀប​ធៀប​ជាមួយ​នឹង​ល្បឿន​អ៊ីនធើណិត​ ADSL របស់​ Telkom។

    ដោយ​ហោះ​ក្នុងល្បឿន​រហូត​ដល់ 125 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង សត្វ​ព្រាប​ខាង​លើ​បាន​យក​ឈ្នះ​លើ​អ៊ីនធើណិត​របស់ក្រុម​ហ៊ុន Telkom។ លទ្ធផល​បង្ហាញ​ថា សត្វ​ព្រាប​បាន​ចំណាយ​ពេល​ប្រហែល​មួយ​ម៉ោង​ និង​ 8 នាទី ដើម្បី​ហោះ​ដល់​ទីតាំង​ដែល​បាន​កំណត់​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ដើម​ទី​ប្រហែល 96 គីឡូម៉ែត្រ​។ បើ​គិតទាំង​ពេល​វេលា​ផ្ទេរ​ទិន្នន័យ​ 4GB ដែល​ស៊ី​ពេល​អស់​មួយ​ម៉ោង​ទៀត ពេល​វេលា​សរុប​សម្រាប់​ដំណើរ​ការ​បញ្ជូន​ទិន្នន័យ​តាម​សត្វ​ព្រាប​គឺ​ប្រហែល​ជាង​ពីរ​ម៉ោង​។

    ក្នុង​រយៈ​ពេល​ដូច​គ្នា​នេះ សេវា​ ADSL របស់ Telkom ទើប​តែ​ផ្ញើ​ (ឬ upload) បាន​ 4% ធៀប​នឹង​ទិន្នន័យ 4GB ដែល​បញ្ជូន​ទៅ​កាន់​កុំព្យូទ័រ​មួយផ្សេង​ទៀត​ដែល​នៅ​ឆ្ងាយ​ពី​នោះ​ 96 គីឡូម៉ែត្រ​។

    សត្វ​ព្រាប​ និង​អ៊ីនធើណិត​បន្ត​ប្រកួត​នឹង​គ្នា​ក្រោយ​រយៈ​ពេល 14 ឆ្នាំ

    14 ឆ្នាំ​ បន្ទាប់ពី​ការ​ប្រកួត​ដំបូង​ ការ​ប្រកួត​មួយ​ទៀត​រវាង​សត្វ​ព្រាប និង​អ៊ីនធើណិត​ក៏​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើងជា​ថ្មី​ក្នុង​​ឆ្នាំ 2023​ ដោយ​ YouTuber ផ្នែក​បច្ចេក​វិទ្យា Jeff Geerling។

    រូប​មន្ត​នៃការ​ប្រកួត​ក្នុង​ឆ្នាំ 2023 គឺ​ដូច​ទៅ​នឹង​ឆ្នាំ 2009 នៅ​ពេល​ YouTuber ឈ្មោះ Jeff Geerling បាន​ភ្ជាប់​ USB, SSD, SanDisk Extreme PRO 1TB (មួយ​គ្រាប់​ទម្ងន់​ 5 ក្រាម) ទៅ​លើ​ជើង​សត្វ​ព្រាប​ និង​ឱ្យ​ហោះទៅ​កាន់​ទីតាំង​មួយ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ 1.6 គីឡូម៉ែត្រ​

    លទ្ធផល​នៃ​ការ​ប្រកួត​លើក​នេះបង្ហាញ​ថា សត្វ​ព្រាប​ចំណាយ​ពេលប្រហែល​មួយ​នាទី​ដើម្បី​ហោះ​ដល់​គោល​ដៅ។ បើ​បូក​ទាំង​ពេល​វេលា​ចម្លង​ទិន្នន័យ​ 3TB ទៀត ព្រាប​នៅ​តែ​យក​ឈ្នះ​លើបណ្ដាញ​អ៊ីនធើណិត​ខ្សែ​កាប។

  • NASA-MIT រក​ឃើញ​ភព​អេលាន​ដ៏​ចម្លែក​ និង​មហិមា​ជាង​ភព​ព្រហស្បតិ៍​ទៅទៀត​

    NASA-MIT រក​ឃើញ​ភព​អេលាន​ដ៏​ចម្លែក​ និង​មហិមា​ជាង​ភព​ព្រហស្បតិ៍​ទៅទៀត​

    «អ្នក​រុករក​ភព​អេលាន» TESS របស់​ណាសា (NASA) បាន​រក​ឃើញ​ភព​ដ៏​អស្ចារ្យ​ពីរ​បន្ថែម​ទៀត​ ស្ថិត​ក្នុង​កញ្ចុំ​ផ្កាយ​ Draco ក្នុង​នោះ​មាន​ភព​មួយ​ដែល​មាន​គន្លង​តារា​វិថី​វែង​ជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចំណោម​ភព​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​ដែល​ត្រូវ​បាន​រកឃើញ​កន្លង​មក​។

    យោង​តាម SciTech Daily ការ​រកឃើញ​នេះកើត​ឡើង​ពី​កូន​ផ្កាយ​ក្រហម​មួយ​ដួង​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា TOI-4600 ស្ថិត​នៅ​​ចម្ងាយ​ប្រហែល 815 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ផែនដី​។

    ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​មក​ពី​ណាសា រួម​នឹង​​វិទ្យាស្ថាន​បច្ចេក​វិទ្យា​ Massachusetts (MIT) និង​សាកលវិទ្យាល័យ​ New Mexico (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក)​ បាន​វិភាគទិន្នន័យពី​ផ្កាយរណប​ TESS របស់​ណាសា​ ដែល​មាន​ភារកិច្ច​ស្វែង​រក​ភព​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​។

    ពួក​គេ​រក​ឃើញ​ថា នៅ​ជុំវិញ​កូន​ផ្កាយក្រហម​ដែល​​ត្រជាក់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យនេះ​ មាន​ភព​​អស្ចារ្យ​​ជាងភព​ព្រហស្បតិ៍​ដែល​មាន​កាំធំជាង 11 ដង និង​ម៉ាស​ធំជាង 318 ដង​ ធៀប​នឹង​ផែនដី​។

    ភព​ដំបូង​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ TOI-4600 គឺ TOI-4600b ​មាន​កាំ​ធំជាង​ភព​ព្រហស្បតិ៍​ 6.8 ដង និង​មួយ​ឆ្នាំ​មាន​ 86 ថ្ងៃ​។ ភព​ទីពីរ​ដែល​នៅគន្លង​តារាវិថី​ខាង​​ក្រៅ​គឺ​ TOI-4600c ​មាន​កាំ​ធំជាង​​ភព​ព្រហស្បតិ៍​រហូត​ដល់ 9.4 ដង និង​មួយ​ឆ្នាំ​មានរហូត​ដល់​ 486 ថ្ងៃ​។ TOI-4600c គឺជា​ភព​ក្រៅ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​ដែល​មាន​គន្លង​គោចរ​វែង​ជាងគេ​បង្អស់​ដែល​ធ្លាប់ត្រូវ​បាន​រកឃើញ​។

    ទិន្នន័យ​បឋម​បង្ហាញ​ថា ភព​ទាំង​ពីរ​ខាងលើ​អាច​ជា​​ភព​ឧស្ម័ន​យក្ស​ដូច​ភព​ព្រហស្បតិ៍ ប៉ុន្តែ​ខាង​ក្នុង​អាច​មាន​លាយ​ឡំ​រវាង​ឧស្ម័ន​ និង​ទឹកកក​។ នេះ​គឺជា​លើក​ដំបូងដែល​ TESS រក​ឃើញ​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ភព​ទម្រង់​ភព​ព្រហស្បតិ៍​ក្ដៅ និង​ភព​ព្រហស្បតិ៍​ត្រជាក់​នៅ​ជាមួយ​គ្នា​។ ភព​ដែល​នៅ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​​ខាង​ក្រៅ​មាន​សីតុណ្ហភាព​ត្រជាក់​ស្មើ​ -82 អង្សាសេ ខណៈ​ដែលភព​នៅ​ខាង​ក្នុងមាន​សីតុណ្ហភាព​ 74 អង្សាសេ​។

    បន្ទាប់​ពី​លទ្ធផល​ខាងលើ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​លើ​ទំព័រ Astrophysical Journal Letters ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ឱ្យ​ដឹង​ថា នឹងបន្ត​​ស្រាវជ្រាវ​ស៊ី​ជម្រៅ​បន្ថែម​ទៀត​៕

  • នាឡិកា​ឆ្លាតវៃ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​សុខភាព​ជាង​ស្មាត​ហ្វូន​ទៅ​ទៀត​

    នាឡិកា​ឆ្លាតវៃ​គ្រោះ​ថ្នាក់​ដល់​សុខភាព​ជាង​ស្មាត​ហ្វូន​ទៅ​ទៀត​

    នាឡិកា​ឆ្លាត​វៃ​គឺជា​ឧបករណ៍មាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​សកម្មភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ប៉ុន្តែ​គ្រប់​គ្នា​ដែល​ពាក់​វា​ជាប់​នឹង​ដៃ​រាល់​ថ្ងៃ​ប្រហែល​មិន​បាន​ដឹង​ទេថា ឧបករណ៍​នេះ​មាន​ផ្ទុក​ការ​ពិត​មួយ​ដ៏​គួរ​ឱ្យ​ខ្លាច​។

    នៅពេល​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាត​វៃ​បាន​ក្លាយ​ជា​របស់​ពេញ​និយម​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​កន្លង ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ជា​ច្រើន​បាន​បញ្ជាក់​ថា របស់​ដែល​យើង​ចូល​ចិត្ត​កាន់​រាល់​ថ្ងៃ​នេះ​គឺ​មិន​ស្អាត​សោះ​ឡើយ​។ ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​របស់​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ Arizona បង្ហាញ​ថា ស្មាតហ្វូន​អាច​កខ្វក់​​ជាង​ដប​ដង​បើធៀប​នឹង​បង្គន់​។

    ក៏ប៉ុន្តែ​ច្រើន​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក មាន​ឧបករណ៍​ឆ្លាត​វៃ​មួយ​ទៀត​ដែល​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​បាន​រកឃើញ​ថា​ កខ្វក់​​ជាង​ទូរស័ព្ទ​ឆ្លាត​វៃ​ទៅ​ទៀត​ នោះ​គឺ​នាឡិកា​ឆ្លាត​វៃ​ និង​ខ្សែ​ដៃឆ្លាតវៃ​សម្រាប់ការ​ហាត់​ប្រាណ​។

    ក្រុម​អ្នក​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​មក​ពី​មហា​វិទ្យា​ល័យ​​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ Charles E. Schmidt នៃ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ Florida Atlantic បាន​សិក្សា​ស្វែង​យល់​ទៅ​លើ​ខ្សែ​ពាក់​ដៃ​ច្រើន​ប្រភេទ​ ហើយ​បាន​រកឃើញ​ថា ជិត 95% ក្នុង​ចំណោម​ឧបករណ៍​ទាំង​នេះ​មាន​មេរោគ​ច្រើន​ប្រភេទ​។

    ក្នុង​ចំណោម​នោះ វត្ថុពាក់​ជាប់​នឹង​ដៃ​ដែល​ផលិត​ពី​ជ័រ​កៅស៊ូត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា មាន​បរិមាណ​បាក់តេរី​ខ្ពស់​ជាង​គេ​បំផុត​ ស្រប​ពេល​ដែល​ខ្សែ​ពាក់​ដៃ​ដែល​ធ្វើ​ពី​លោហធាតុ​ដូច​ជា​មាស និង​ប្រាក់​ជា​ដើម​ មាន​មេរោគ​តិច​ជាង​គេ​បំផុត​។

    លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Advances in Infectious Diseases ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ថា បរិមាណ​តិច ឬ​​ច្រើន​នៃ​មេរោគ​ដែល​ជាប់​លើ​ឧបករណ៍​ទាំងឡាយខាង​លើ​ គឺ​អាស្រ័យ​លើ​ភេទ​ និង​មុខ​របរ​របស់​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់​។ ក៏​ប៉ុន្តែ ប្រការ​សំខាន់​ជាង​នេះ​គឺ​ប្រភេទ​ខ្សែ​​របស់​ឧបករណ៍​ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ មាន​ដូច​ជា​ខ្សែ​ធ្វើ​ពី​ជ័រ​កៅស៊ូ ស្បែក មាស និង​ប្រាក់​ជា​ដើម​។

    ក្រុម​ស្រាវ​ជ្រាវ​រក​ឃើញ​ថា Staphylococci, Pseudomonas និង Enterobacteriaceae គឺ​ជា​មេរោគ​ដែល​មាន​ច្រើន​បំផុត​លើ​ខ្សែ​ពាក់​លើ​ដៃ​។ Staphylococci បង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំងឺលើ​ស្បែក រលាក​សួត រលាក​បេះដូង រលាក​ខួរ​​ឆ្អឹង នៅ​ពេល​វា​ចូល​​ដល់​​ក្នុង​ឈាម​។ ​Pseudomonas​ ក៏​​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​រលាក​សួត​ ឬ​អវយវៈ​ដទៃ​បន្ទាប់​ពី​ការ​វះកាត់​។ ចំណែកបាក់តេរី Enterobacteriaceae វិញ អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​រាករូស៕

  • យើង​​អាច​ចាប់​ផ្ដើម​កសាង​អាណានិគម​មួយ​លើ​ភព​អង្គារ​ជាមួយ​នឹង​មនុស្ស​​ដ៏​តិចតួច

    យើង​​អាច​ចាប់​ផ្ដើម​កសាង​អាណានិគម​មួយ​លើ​ភព​អង្គារ​ជាមួយ​នឹង​មនុស្ស​​ដ៏​តិចតួច

    យើង​មិន​អាច​ដឹង​បាន​ថា ពេល​ណា​ទើប​រឿង​នេះ​អាច​កើត​ឡើង​​ ប៉ុន្តែ​ការ​បង្កើត​អាណានិគម​មួយ​នៅ​លើភព​អង្គារ​ពិត​ជា​ស្ថិត​ក្នុង​ផែនការ​របស់​មនុស្ស​។ មហា​សេដ្ឋី​អាម៉េរិក​ដើម​កំណើត​អាហ្វ្រិក​ខាត​ត្បូង​លោក Elon Musk និយាយ​ថា ឆ្នាំ 2029 គឺជា​ដំណាក់​កាល​ឆាប់បំផុត​ ខណៈ​ដែល​សហគមន៍​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ជឿ​ថា រឿង​នេះ​នឹង​មិន​អាច​កើត​ឡើង​នៅ​មុន​ឆ្នាំ 2050​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ បច្ចុប្បន្ន​គេ​អាច​ដឹង​​បាន​ថា ត្រូវ​ការ​មនុស្ស​ប៉ុន្មាន​នាក់​ដើម្បី​បង្កើត​ និង​គ្រប់គ្រង​​មូលដ្ឋាន​មួយ​របស់​មនុស្ស​នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​។

    ក្នុង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ថ្មី​បំផុត​ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មក​ពីសាកល​វិទ្យា​ល័យ George Mason យល់​ឃើញ​ថា គេ​ត្រូវ​ការ​មនុស្ស​​យ៉ាង​តិច​ 22 នាក់ ​ដើម្បី​បង្កើត​អាណានិគម​មួយ​នៅ​លើ​ភព​ព្រះ​អង្គារ​។ តួលេខ​នេះ​ទាប​ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង​ការយល់​ឃើញ និង​ការសិក្សា​​​ស្រាវជ្រាវ​ដទៃដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ខ្លះ​ថា ត្រូវ​ការ​ 110 នាក់ ​ខ្លះ​ថា​ 100 នាក់ ចំណែក​ Elon Musk ថា 8 ម៉ឺន​នាក់។

    Anamaria Berea ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវមក​ពីសាកល​វិទ្យា​ល័យ George Mason បាន​ប្រាប់​ The Register ថា «ក្រុម​មនុស្ស​នានា​គឺជា​បណ្ដា​ប្រព័ន្ធ​ស្មុគ​ស្មាញ​ ក្នុងនោះ​ លទ្ធផល​ពុំ​មែន​ជា​ការ​រួម​ផ្សំ​រវាង​ផ្នែក​ទាំង​ឡាយ​នោះ​ទេ​ ប៉ុន្តែ​គឺជា​ការ​រួម​កម្លាំង​គ្នា​»។ អ្នក​ស្រី Berea និង​សហការី​​និយាយ​ថា ​ការ​គណនា​មុន​ៗ​​មិន​បាន​គិត​ដល់​កត្តា​​សង្គម និង​ផ្លូវ​ចិត្ត​របស់​ក្រុម​មនុស្ស​ថ្មី​ដែល​ទើប​តែ​ចាប់​ផ្ដើម​ដំណើរ​ការ​បង្កើត​អាណានិគម​។ ពួក​គេ​ក៏​និយាយ​ថា ការសិក្សា​​ស្រាវជ្រាវ​មុន​ៗ​មិន​បាន​ពិនិត្យ​ទៅ​លើ​ទំនាក់​ទំង​របស់​បុគ្គល​នៅ​ក្នុង​ទីអវកាស​។

    លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​នៃ​ក្រុម​របស់​អ្នកស្រី Anamaria Berea ក៏​បាន​បង្ហាញ​ថា មនុស្ស​ដែល​មាន​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​រីក​រាយ​ គឺជា​អ្នក​​​ដែល​អាច​ជួយ​​ឱ្យ​អាណានិគម​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ ខណៈ​​មនុស្ស​​ដែល​ចូល​ចិត្ត​រំខាន និង​មាន​ចរិត​គិត​តែ​ការ​​ប្រកួត​ប្រជែង​ អាច​នឹង​ទទួល​បរាជ័យ​ក្នុងបេសក​កម្ម​អាណានិគម​លើភព​អង្គារ​ ហើយ​អាច​ឆាប់​ស្លាប់​ជាង​សមាជិក​ដទៃ​៕

  • អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ហ្សែន​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​មនុស្ស​​មាន​អាយុ​វែង​​​ជាង​បច្ចុប្បន្ន

    អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ហ្សែន​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​មនុស្ស​​មាន​អាយុ​វែង​​​ជាង​បច្ចុប្បន្ន

    (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) – ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ Rochester បាន​ដាក់បញ្ចូល​ហ្សែន​ពិសេស​មួយ​របស់​កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម ទៅ​ក្នុង​កណ្ដុរ​ប្រភេទធម្មតា និង​បាន​រកឃើញ​ថា ហ្សែន​នេះ​បាន​ជួយ​ឱ្យ​ពួក​វា​មាន​សុខភាព​ល្អ និង​រស់​បាន​យូរ​ជាង​ 4.4%។

    ក្នុង​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​ដ៏អស្ចារ្យមួយ​ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​របស់​សាកលវិទ្យាល័យ​ Rochester នៅ​នីវយ៉ក បាន​បង្ហាញ​វិធី​សាស្ត្រ​ដាក់​បញ្ចូល​ហ្សែន​រស់​បាន​យូរ​របស់​​សត្វ​កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម​ ​(Naked mole-rat) ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ថា Heterocephalus glaber ទៅ​ក្នុង​កណ្ដុរ​ប្រភេទ​ធម្មតា​ដើម្បី​អូស​បន្លាយ​អាយុ​កាល​ និង​កែ​លំអ​សុខភាព​។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Nature កាល​ពី​ថ្ងៃទី 23 សីហា​ 2023។

    កណ្ដុរ​ខាងលើ​មាន​ឈ្មោះ​ល្បី​ខ្លាំង​ដោយ​សារ​តែ​សមត្ថភាព​ទប់​ទល់​នឹង​ជំងឺ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​វ័យចំណាស់​ និង​មាន​អាយុ​វែង​ខុស​ធម្មតា​ ពោល​គឺ​វែង​ជាង​ជិត 10 ដង បើ​ធៀប​នឹង​ប្រភេទ​សត្វ​កកេរដែល​មាន​ទំហំ​ប្រហាក់​ប្រហែល​។ អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ខាងលើ​ កាល​ពី​ឆ្នាំ 2020 បាន​រកឃើញ​ហ្សែន​មួយ​ដែល​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​ជួយ​ឱ្យ​វា​រស់​បាន​យូរ​។ ហ្សែន​នេះ​ទទួល​បន្ទុក​ផលិត​អាស៊ីត​ HMW-HA ដែលជា​ម៉ូលេគុល​​ជួយ​បង្កើន​កម្លាំង​របស់​កោសិកា​ក្នុង​ការ​ទប់ទល់​នឹង​​​ភាព​តាន​តឹង និង​រលាក ឆ្លង​រោគ​។

    កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម​ ​(Naked mole-rat) ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ក្នុង​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ថា Heterocephalus glaber

    កណ្ដុរ​គ្មាន​រោម​នេះមាន​ HMW-HA ច្រើន​ជាង​ប្រហែល​ 10 ដង បើធៀប​នឹង​មនុស្ស ឬ​ប្រភេទកណ្ដុរ​ដទៃ​។ មូលហេតុ​គឺ​ថា ហ្សែន​ (ហ្សែន hyaluronan synthase 2) ដែល​បង្កើត​ម៉ូលេគុល​នេះ នៅ​លើ​កណ្ដុរ​ខាងលើ​ បាន​បង្ហាញ​ភាព​​ខ្លាំង​ក្លា​ជាង​បណ្ដា​សត្វដទៃ​។

    ក្នុងការ​ស្រាវជ្រាវថ្មី​នេះ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​រក​ឃើញ​ថា បណ្ដា​កណ្ដុរ​ដែល​មាន​ហ្សែន​របស់​កណ្ដុរគ្មាន​រោម​ Heterocephalus glaber មាន​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​ក្នុងការ​ទប់​ទល់​នឹង​ជំងឺ​មហា​រីក​ស្បែក សុខភាព​ទូទៅ​ត្រូវ​បាន​កែ​លំអ និង​រស់​បាន​យូរ​ជាង 4.4% បើ​ធៀប​នឹង​បណ្ដា​ប្រភេទ​កណ្ដុរ​ធម្មតា​ដែល​កើត​ដំណាល​គ្នា​។

    ការ​រកឃើញ​ថ្មី​នេះ​ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ថា នឹង​បើក​ផ្លូវ​សម្រាប់​ការ​ស្វែង​រក​វិធី​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​មនុស្ស​មាន​សុខភាព​ល្អ​ ពន្យារ​ភាព​ក្មេង និង​រស់​បាន​យូរ​ជាង​បច្ចុប្បន្ន នា​ពេល​អនាគត៕

  • ចន្ទពេញ​វង់​ធំជាងគេបង្អស់​​ប្រចាំឆ្នាំ​ 2023 ជិត​បង្ហាញ​ខ្លួន

    ចន្ទពេញ​វង់​ធំជាងគេបង្អស់​​ប្រចាំឆ្នាំ​ 2023 ជិត​បង្ហាញ​ខ្លួន

    ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មីថ្ងៃ​ទី​ 30 សីហា នឹង​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផែនដីបំផុត​ ហើយ​បង្កើត​បាន​ជា​ចន្ទ​ពេញ​វង់​​មាន​ពន្លឺភ្លឺ​ជាង​គេ​​បង្អស់​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ​ 2023​ ដែល​យើងសូម​​ហៅ​ថា «មហា​ចន្ទ»។

    ចន្ទ​ពេញ​វង់​ដ៏ធំ និង​ភ្លឺ​បំផុត​ប្រចាំ​ឆ្នាំ 2023 ដែល​នឹង​រះ​នៅយប់​​ថ្ងៃទី 30 សីហា ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​​រហ័សនាម​ថា «ព្រះ​ចន្ទ​ខៀវ»។ នេះ​គឺជា​លទ្ធផល​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​បាតុភូត​ព្រះ​ចន្ទ​បី​កើត​ឡើង​ក្នុង​ពេល​ដំណាល​គ្នា​។ យោង​តាម​ Live Science រហ័សនាម​ «ព្រះចន្ទ​ខៀវ» មិន​ជាប់​ទាក់ទង​នឹង​ពណ៌​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​នោះទេ ប៉ុន្តែ​នេះ​កើត​ចេញ​ពី​ការ​ពិត​ដែល​ថា វា​ជា​ចន្ទ​ពេញ​បូណ៌មី​លើក​ទីពីរ​ក្នុង​ខែ​សីហា។ នេះ​គឺ​ជា​លើក​ទីពីរ​ដែល​មហា​ចន្ទ​​បង្ហាញ​ខ្លួន​ក្នុង​ខែ​តែ​មួយ​ (យប់​ថ្ងៃ​ទី 01 សីហា និង​ទៀបភ្លឺ​ថ្ងៃ​ទី 31 សីហា 2023)​។

    «ព្រះចន្ទ​ខៀវ» មាន​ពីរ​ប្រភេទ ក្នុង​នោះ​ មួយ​ប្រភេទ​កើត​ឡើង​ទៅ​តាម​ប្រតិទិនដែល​បង្ហាញ​ខ្លួន​ពី​ពីរ​ទៅ​បី​ឆ្នាំ​ម្ដង។ ប្រភេទ​ទីពីរ​គឺ​កើត​ឡើង​ទៅ​តាម​រដូវ​ ដោយ​​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ឆ្នាំ​សូរិយាគតិ​មាន​ចន្ទ​ពេញ​វង់ 13 ដង មិន​មែន​ 12 ដង​ដូច​ធម្មតា​។

    មហា​ចន្ទ​​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​វា​ពេញ​បូណ៌មី​ ហើយ​ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​ផែនដី​បំផុត។ ​គន្លង​តារាវិថី​​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​ជុំវិញ​ផែនដី​មាន​រាង​ដូច​ពង​ក្រពើ​ ដូច្នេះ​ជា​រៀង​រាល់​ខែ​ ព្រះចន្ទ​តែង​តែ​គោចរ​ឆ្លង​កាត់​តំបន់​ជិត​ផែនដី​បំផុត​ និង​តំបន់​ឆ្ងាយ​ពី​ផែនដី​បំផុត​។

    ចន្ទ​ពេញបូរណ៌មី​​លើក​ទី​ពីរ​ក្នុង​ខែ​សីហា គឺជា​មហា​ចន្ទ​ទីបី​​ និង​ស្ថិត​នៅ​ជិត​ផែនដី​បំផុត​​ក្នុង​ចំណោម​មហា​ចន្ទ​ទាំង​បួន​ក្នុង​ឆ្នាំ 2023​។