Tag: រ៉ូបូត

  • ការ​ដាច់​ទំនាក់​ទំនង​នឹង​ផែនដី ធ្វើ​ឱ្យ​យាន​ស្រាវជ្រាវ​ភព​អង្គារ​ត្រូវ​ធ្វើ​សកម្មភាព​តែ​ឯង​

    ការ​ដាច់​ទំនាក់​ទំនង​នឹង​ផែនដី ធ្វើ​ឱ្យ​យាន​ស្រាវជ្រាវ​ភព​អង្គារ​ត្រូវ​ធ្វើ​សកម្មភាព​តែ​ឯង​

    ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាម៉េរិក (ណាសា) បាន​ផ្អាក​ការ​បញ្ជូន​បញ្ជា​ទៅ​កាន់​រ៉ូបូត​នានារបស់​ខ្លួន​ ​ដែល​កំពុង​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ភព​ព្រះ​អង្គារ ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​វា​ត្រូវ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ដោយ​ស្វ័យ​ប្រវត្ត​។

    បច្ចុប្បន្ន យើង​កំពុង​ឆ្លង​កាត់​ព្រឹត្តិការណ៍​មួយ​ដែល​អូស​បន្លាយ​​ពេល​ពីរ​សប្ដាហ៍​ នៅ​ពេល​ផែនដី និង​ភព​អង្គារ​ស្ថិត​នៅត្រង់​​​ចំហៀង​ផ្ទុយ​គ្នា​របស់​ព្រះអាទិត្យ​។ ដូច្នេះ បណ្ដា​បេសកម្ម​នៅលើ​ភព​អង្គារ​ក៏​ត្រូវ​ផ្អាក​ការ​ទទួល​បញ្ជា​ពី​ផែនដី​ ដើម្បី​សុវត្ថិភាព​។ នេះ​បើ​តាមទំព័រ Space.com។

    «បេសកកម្ម​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​ផ្អាក​បណ្ដោះ​អាសន្ន​ ព្រោះ​តែ​ឧស្ម័នអ៊ីយ៉ូដ​​ក្ដៅ​ដែល​បំភាយ​ចេញ​ពី​បរិយាកាស​​ខាង​ក្រៅ​របស់​ព្រះ​អាទិត្យ (កូរ៉ូណា)​ អាច​បង្ខូច​រលក​សញ្ញា​វិទ្យុ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​ពី​ផែនដី​ទៅ​កាន់​យាន​អវកាស​លើ​ភព​អង្គារ​​ នាំ​ឱ្យ​មាន​សកម្មភាព​មិន​ចង់​បាន​កើត​ឡើង​» ណាសា​បាន​ឱ្យ​ដឹង​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 10 វិច្ឆិកា​ដូច្នេះ​។

    ក៏ប៉ុន្តែ បណ្ដា​ក្រុម​បំពេញ​បេសកកម្មនៅ​​ភព​អង្ការ​របស់​ណាសា​ នៅ​តែ​ដំណើរ​ការ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ខាងលើ​។ ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​ដែល​អូស​បន្លាយ​ពី​ថ្ងៃទី 10 វិច្ឆិកា​ដល់ 25 វិច្ឆិកា រ៉ូបូត​ទាំង​អស់​នឹង​បន្ត​ធ្វើ​សកម្មភាព​ទាំង​ឡាយ​ដែល​មិន​ចាំបាច់​ទទួល​បញ្ជា​ពីផែនដី​។

    ទន្ទឹម​នឹង​នេះ យានអវកាស​​បី​គ្រឿង​របស់​ណាសា​ដែល​កំពុង​គោចរ​ជុំវិញ​ភព​អង្គារ​ ដែល​រួម​មាន Odyssey, MRO និង MAVEN ក៏​នៅតែ​សង្កេត​មើល​ភព​នេះ​ពីទី​អវកាស​។

  • ក្រុម​ហ៊ុន​​អាម៉េរិក​ជិត​សាកល្បង «​បំពាក់​ឈីបកុំព្យូទ័រ​ក្នុង​​ខួរក្បាល​មនុស្ស»​

    ក្រុម​ហ៊ុន​​អាម៉េរិក​ជិត​សាកល្បង «​បំពាក់​ឈីបកុំព្យូទ័រ​ក្នុង​​ខួរក្បាល​មនុស្ស»​

    ​ក្រុម​ហ៊ុន​បច្ចេក​វិទ្យា​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ Neuralink ​​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​មហា​សេដ្ឋី​អាម៉េរិក Elon Musk កំពុង​អភិវឌ្ឍ​កូន​ឈីប​ «អ៊ីនធើហ្វេស​ខួរក្បាល​-កុំព្យូទ័រ» សម្រាប់​ដាំ​ក្នុង​ខួរក្បាល​មនុស្ស​។

    កាលពី​ខែឧសភា 2023 រដ្ឋបាល​ចំណី​អាហារ​ និង​ឱសថ​អាម៉េរិក (FDA) បាន​យល់​ព្រម​ផ្ដល់​សិទ្ធិ​ឱ្យ​ Neuralink ធ្វើ​ការ​សាកល្បង​វះកាត់​ដាំ​កូន​ឈីប​ «អ៊ីនធើហ្វេស​ខួរក្បាល​-កុំព្យូទ័រ» (brain-computer interface) ក្នុង​ខួរក្បាល​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​បង្អស់​។

    កាលពី​ថ្ងៃទី 19 កញ្ញា 2023 ក្រុម​ហ៊ុន​ Neuralink ​ប្រកាស​ថា បាន​ទទួល​ការអនុញ្ញាត​ពី​ក្រុម​ប្រឹក្សា​វាយ​តម្លៃ​ឯករាជ​មួយ​ដើម្បី​ចាប់​ផ្ដើម​ធ្វើតេស្ត​ឈីប​ខួរក្បាល​ដំបូង​សម្រាប់​ក្រុម​អ្នក​ជំងឺ​ដែល​ស្លាប់​អវយវៈ។ ក្រុម​ហ៊ុន​នេះ​ក៏​ឱ្យ​ដឹង​ថា បាន​ចាប់​ផ្ដើម​ស្វែង​រក​អ្នក​ស្ម័គ្រ​ចិត្តសម្រាប់​​ការ​ពិសោធ​នេះហើយ​។

    អ្នក​ជំងឺស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ដែល​ចូល​រួម​ការពិសោធ​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​រ៉ូបូត​វះកាត់​ដាំ​កូន​ឈីប​កុំព្យូទ័រ​ទៅ​ក្នុង​តំបន់​ខួរ​ក្បាល​ដែល​មាន​តួនាទី​​បញ្ជា​លើ​ការ​កម្រើក​របស់​​អវយវៈ​។ អ្នក​ជំនាញ​សង្ឃឹម​ថា ឧបករណ៍​បច្ចេក​វិទ្យា​​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា «The Link» នេះ ​នឹង​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​អ្នក​ជំងឺ​ដែល​​ពិការ​អវយវៈ​ អាច​បញ្ជា​​គ្រាប់​ចុច​ ឬ​ទស្សន៍ទ្រនិច (Cursor) របស់​កុំព្យូទ័រ​បាន​ ដោយការ​​ប្រើ​កម្លាំង​នៃការ​គិត​។

    ឈីប «The Link» របស់​ Neuralink

    គោលដៅ​នៃ​ការ​ធ្វើតេស្ត​ខាងលើ​គឺដើម្បី​ត្រួត​ពិនិត្យ​បញ្ហា​សុវត្ថិភាព​ និង​ប្រសិទ្ធភាព​របស់ «អ៊ីនធើហ្វេស​ខួរក្បាល​-កុំព្យូទ័រ» របស់ Neuralink។ «The Link» គឺជា​ឧបករណ៍​សម្រាប់​បំពាក់​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ប្រព័ន្ធ​សរសៃ​ប្រសាទ ដែល​​ផលិតឡើង​ដើម្បី​បកស្រាយរលក​សញ្ញា​ខួរក្បាល​​​ និង​ជំរុញ​សកម្មភាព​របស់​ខួរក្បាល​។

    បើសិន​​ទទួល​បាន​ជោគ​ជ័យ​ បច្ចេកវិទ្យា​របស់ Neuralink នឹង​អាច​ជា​បដិវត្តន៍សម្រាប់​​វិស័យ​ជា​ច្រើន​ មាន​ជា​អាទិ៍ វិស័យ​ថែទាំ​សុខភាព ទូរគមនាគមន៍ និង​អន្តរកម្មរវាង​មនុស្ស​ជាមួយ​នឹង​កុំព្យូទ័រ ក៏ដូច​ជា​បច្ចេក​វិទ្យា​ទំនើប​​ដទៃទៀត​​៕

  • ម៉ាស៊ីន​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​របស់​ណាសាផ្ដល់​ក្ដី​សង្ឃឹមខ្ពស់​ដល់​មនុស្ស​ជាតិ

    ម៉ាស៊ីន​ផលិត​អុកស៊ីសែន​លើ​ភព​អង្គារ​របស់​ណាសាផ្ដល់​ក្ដី​សង្ឃឹមខ្ពស់​ដល់​មនុស្ស​ជាតិ

    ឧបករណ៍​ធ្វើតេស្ត​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​ពី​កាបូន​ឌីអុកស៊ីតនៅ​លើ​ភព​អង្គារ​ដំណើរ​ការ​បាន​ល្អជាង​ការ​រំពឹង​ទុក​ និង​បញ្ជាក់​អំពី​សមត្ថភាព​ដែល​អាច​ជួយ​ឱ្យ​ក្រុម​អ្នកអវកាស​ផ្សង​ព្រេង​ ស្រាវជ្រាវ​លើ​ភព​ពណ៌​ក្រហម​មួយ​នេះ​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។

    ឧបករណ៍ MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) មាន​ទំហំ​ប៉ុន​ចង្ក្រាន​ម៉ៃក្រូវ៉េវ ស្ថិត​លើ​រ៉ូបូត​ស្វ័យ​ប្រវត្ត Perseverance។ ការ​ពិសោធលើ​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​​របស់​ MOXIE ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាល​ពីជាង​ពីរ​ឆ្នាំ​មុន បន្ទាប់​ពី​រ៉ូបូត​នេះ​បាន​ចុះ​ចត​លើ​ភព​អង្គារ​។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក MOXIE ផលិត​អុកស៊ីសែន​បាន​ 122 ក្រាម​ គ្រប់​គ្រាន់​សម្រាប់​ឱ្យ​កូន​សុនក​មួយ​ក្បាល​ដក​ដង្ហើម​បាន​ 10 ម៉ោង​។ ឧបករណ៍​នេះ​បំប្លែង​មួយ​ផ្នែក​នៃ​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ដែល​សម្បូរ​នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​ ឱ្យ​ទៅ​ជា​អុកស៊ីសែន​។ មាន​ពេល​ខ្លះ​ MOXIE ផលិត​អុកស៊ីសែន​បាន 12 ក្រាម​ក្នុង​មួយ​ម៉ោង​។ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 07 សីហា MOXIE ដំណើរ​ការ​ជា​លើក​ទី 16 ហើយ​ក៏​ជា​លើក​ចុង​ក្រោយ​ដែល​វា​បាន​សម្រេច​រាល់​ភារកិច្ច​។

    បរិយាកាស​ដ៏​ស្ដើង​របស់​ភព​អង្គារ​មាន​ឧស្ម័ន​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត​ចំនួន 96%​។ កំណែ​ធំ​ជាង និង​ល្អ​ជាង​របស់ MOXIE អាច​ផ្គត់​ផ្គង់ និង​រក្សា​ទុក​​អុកស៊ីសែន​ដើម្បី​គាំទ្រ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ទ្រទ្រង់​ជីវិត និង​ធ្វើ​ជា​ឥន្ធនៈ​សម្រាប់​រ៉ុក្កែត​របស់​យាន​អវកាស​។

    ឧបករណ៍ MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment)

    បច្ចេក​វិទ្យា​ដូច MOXIE អាច​ជួយ​ដល់​ក្រុម​អ្នក​អវកាស​ រស់​នៅ​ ធ្វើ​ការ និង​ប្រើប្រាស់​ធនធាន​នៅ​លើ​ភព​អង្គារ​។ បន្ទាប់​ពី​ជោគ​ជ័យ​របស់ MOXIE ណាសា​គ្រោង​នឹង​អនុវត្ត​ជំហាន​បន្ទាប់​ នោះ​គឺ​ការ​ធ្វើ​តេស្ត​បច្ចេកវិទ្យា​ដទៃ​នៅលើ​ភព​ក្រហម​នេះ​ ក្នុង​នោះ​មាន​ជាអាទិ៍ ឧបករណ៍ និង​វត្ថុ​ធាតុ​សម្រាប់​បង្កើត​បរិស្ថាន​រស់​នៅ​ជា​ដើម​៕

  • អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​​អភិវឌ្ឍ​ពីឡុត​​ AI រាង​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក

    អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​​អភិវឌ្ឍ​ពីឡុត​​ AI រាង​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក

    ថ្មី​ៗ​នេះ​ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​កូរ៉េខាងត្បូង​បាន​អភិវឌ្ឍ​​រ៉ូបូត​ទំនើប​ដោយ​យោង​ទៅ​លើ​បច្ចេក​វិទ្យា​បញ្ញា​សិប្បនិម្មិត​ដែល​មាន​សមត្ថភាព​ជំនួស​អ្នកបើក​បរ​នា​ពេល​អនាគត​។

    រ៉ូបូត​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​មនុស្ស​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ PIBOT និង​មាន​កម្ពស់ 1.6 ម៉ែត្រ, ទម្ងន់ 65 គីឡូក្រាម និង​មាន​ប្រព័ន្ធ​កាមេរ៉ា​នៅ​លើ​ក្បាល​។ PIBOT ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​វិទ្យាសាស្ត្រ និង​បច្ចេកវិទ្យា​កូរ៉េខាងត្បូង​។ បើ​ទោះ​​​ហាក់​នៅ​យឺត​ ប៉ុន្តែ​ PIBOT ចង​ចាំ​រាល់​សកម្មភាព​​​ចាំបាច់​របស់​​​ជើង​ហោះ​ហើរ​ និង​អាច​បញ្ជា​លើ​ការ​ហោះ​ឡើង​ និង​ចុះ​ចត​។

    សាស្ត្រាចារ្យ​ David Hyunchul Shim ដែល​ជា​ប្រធាន​ក្រុម​ស្រាវជ្រាវ​​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា PIBOT គឺជា​ពីឡុត​រូប​រាង​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​បង្អស់​លើពិភពលោក​ ត្រូវ​បាន​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​យោង​ទៅ​តាម​រូបមន្ត​ភាសា​ធំ (Large language model (LLM)) អនុញ្ញាត​ឱ្យ​វា​យល់រាល់​​សំណេរ​ណែនាំ​អំពី​ជើង​​ហោះ​ហើរ​ដែល​សរសេរ​ជា​ភាសា​ពេញ​និយម​។

    គុណ​សម្បត្តិ​របស់​ពីឡុត​រ៉ូបូត​នេះ​គឺ​ការ​រក្សា​បាន​ស្ថានភាព​នឹង​នខ្ពស់​បំផុត​ មាន​សមត្ថភាព​ប្រតិកម្មរហ័ស​នៅ​ចំពោះ​មុខ​ស្ថានការណ៍​អាសន្ន​ដោយ​មិន​មាន​ការ​ស្លន់ស្លោ។ PIBOT ក៏​អាច​ពិនិត្យ​មើល​សំណេរ​ស្ដី​ពី​ការ​ហោះ​ហើរ​បាន​រហ័ស​​ជាង​មនុស្ស​ឆ្ងាយ​ណាស់ ដោយ​សារ​បំពាក់​កម្មវិធី​ ChatGPT។

    បច្ចុប្បន្ន PIBOT អាច​​បញ្ជា​ការ​ហោះ​ហើរ​នៅ​លើ​ប្រព័ន្ធ​ធ្វើ​ត្រាប់​តាម​ការ​ហោះ​ហើរ​។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មាន​គម្រោង​សាកល្បងបច្ចេក​វិទ្យា​ PIBOT នៅ​លើ​យន្តហោះ​ខ្នាត​តូច​នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ខាង​មុខ៕

  • ជាង​ពីរ​ឆ្នាំទៀត​ អូស្ត្រាលី​នឹង​បញ្ជូន​យាន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​

    ជាង​ពីរ​ឆ្នាំទៀត​ អូស្ត្រាលី​នឹង​បញ្ជូន​យាន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​

    ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​អូស្ត្រាលី កាល​ពីថ្ងៃទី 05 កញ្ញា បាន​ប្រកាស​ថា ប្រទេស​នេះ​មាន​គម្រោង​បញ្ជូន​រ៉ូបូត​ដំបូង​របស់​ខ្លួន​ទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ តាម​រយៈ​បេសក​កម្ម​ Artemis របស់​អាម៉េរិក​ នៅ​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំខាងមុខ​។

    «ដោយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​បច្ចេក​វិទ្យា​គ្រប់​គ្រង​ពី​ចម្ងាយ​លំដាប់​កំពូល​លើ​ពិភពលោក​របស់​អូស្ត្រាលី រ៉ូបូត​ស្វ័យ​ប្រវត្ត​នឹង​ចាប់​យក​សំណាក​ដី​ ថ្មរបស់​ព្រះ​ចន្ទ ដែល​ហៅ​ថា regolith។ ណាសា​នឹង​ប្រឹង​ប្រែង​ចម្រាញ់​អុកស៊ីសែន​ពី​សំណាក​ដី​។ នេះ​គឺជា​ជំហាន​សំខាន់​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​ការ​បង្កើត​វត្តមាន​យូរ​អង្វែង​របស់​មនុស្ស​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​» ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​អូស្ត្រាលី (ASA) ឱ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ​។

    រ៉ូបូត​មិន​ទាន់​មាន​ឈ្មោះ ខណៈ​ ASA កំពុង​បង្កើត​កម្មវិធី​ប្រឡង​មួយ​ដើម្បី​ដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​រ៉ូបូត​នេះ​។ ពលរដ្ឋ​នៅ​អូស្ត្រាលី​អាច​ចូល​រួម​ការ​ប្រឡង​ដែល​នឹង​ផុត​កំណត់​នៅ​ថ្ងៃទី 20 តុលា​ខាងមុខ។ ASA នឹង​ជ្រើស​រើស​ឈ្មោះ​ចំនួន​បួន​ រួច​ហើយ​បើក​ឱ្យ​មាន​ការ​ជ្រើស​រើស​ជា​សាធារណៈ​។ ឈ្មោះ​ដែល​បាន​ឈ្នះ​ការ​ប្រកួត​​នឹង​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​នៅ​ដើម​ខែ​ធ្នូ​ 2023​។ ឈ្មោះ​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ដាក់​ឱ្យ​រ៉ូបូត​របស់​អូស្ត្រាលី​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​តាម​យាន​អវកាស​របស់​ណាសា​ក្នុង​បេសកម្ម​ Artemis ដែល​នឹង​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​នៅ​ឆ្នាំ 2026។

    ណាសា​កំពុង​ប្រឹង​ប្រែង​ដើម្បី​បង្កើត​វត្តមាន​យូរ​អង្វែង​របស់​មនុស្ស​នៅ​លើ​ និង​ជុំវិញ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទនៅ​ចុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 2020 តាម​រយៈ​កម្មវិធី​ Artemis។ ចំណេះ​ដឹង​ និង​សមត្ថភាព​ដែល​ប្រមូល​បាន​ពី​កម្មវិធី​នេះ​​នឹង​ជួយ​ឱ្យមនុស្ស​បោះ​ជំហាន​ទៅ​រក​គោលដៅ​ «ហោះ​» ទៅ​កាន់​ភព​អង្គារ​។

    Artemis 3 នឹង​នាំ​អ្នក​អវកាស​ចុះ​ចត​​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ 2025​ ឬ 2026​

    គិត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ណាសា​បាន​អនុវត្ត​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​នូវ​បេសក​កម្ម​មួយ​នៅ​ក្នុង​កម្មវិធី Artemis នោះ​គឺ​ Artemis 1។ ក្នុង​បេសកកម្ម​នេះ​ យាន​ Orion គ្មាន​មនុស្ស​បាន​ហោះ​ទៅ​កាន់​គន្លង​តារា​វិថី​ព្រះចន្ទ​ និង​ត្រលប់​មក​កាន់​ផែនដី​ក្នុង​ឆ្នាំ 2022​។ ណាសា​កំពុង​ត្រៀម​សម្រាប់​បេសកកម្ម​ Artemis 2 ដែល​គ្រោង​នឹង​នាំ​អវកាសចរ​ 4 រូប​ ហោះទៅ​គោចរ​ជុំវិញ​ព្រះ​ចន្ទ​​នៅ​ឆ្នាំ 2024​។ Artemis 3 នឹង​នាំ​អ្នក​អវកាស​ចុះ​ចត​​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ 2025​ ឬ 2026​ បើ​សិន​គ្រប់​យ៉ាង​ដំណើរ​ការ​ដោយ​រលូន​។

    ណាសា​កំពុង​ប្រើ​ប្រាស់​ទំនាក់​ទំនង​ពាណិជ្ជកម្ម​ និង​អន្តរ​ជាតិ​ដើម្បី​សម្រេច​បាន​គោល​ដៅ​ប្រកប​ដោយ​មហិច្ឆតា​របស់ Artemis ។ ដៃគូ​សហការ​របស់​ណាសា​សម្រាប់​គម្រោង​ Artemis រួម​មានជា​អាទិ៍ ទី​ភ្នាក់​ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប (ESA), អូស្ត្រាលី​, SpaceX ។ល។

  • រ៉ូបូត​ឥណ្ឌាចាប់​ផ្ដើម​«ដេកចាំព្រះ​អាទិត្យ» នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ

    រ៉ូបូត​ឥណ្ឌាចាប់​ផ្ដើម​«ដេកចាំព្រះ​អាទិត្យ» នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ

    អង្គការ​ស្រាវជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា (ISRO) ប្រកាស​ថា រ៉ូបូត​ Pragyan សម្រេច​បាន​បេសក​កម្ម​ដើរ​លើ​ដី​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ និង​ប្ដូរ​មក​របប​ដេក​វិញ ក្រោយ​ការ​ចុះ​ចត​បាន​ជិត​ពីរ​សប្ដាហ៍​នៅក្បែរ​​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​។

    បណ្ដា​ឧបករណ៍​នៅ​លើ​រ៉ូបូត​ Pragyan ត្រូវ​បាន​បិទ​ ហើយ​ទិន្នន័យ​ដែល​វា​ប្រមូល​បាន​​ក៏​ត្រូវ​បាន​បញ្ជូន​មក​កាន់​ផែនដី​តាម​រយៈ​ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​ Vikram។ តាម​ផែនការ ទាំង​រ៉ូបូត​ Pragyan ទាំង​ស្ថានីយ​ Vikram របស់​បេសកកម្ម Chandrayaan-3 នឹង​ធ្វើសកម្មភាព​ត្រឹម​តែ​មួយ​ថ្ងៃ​នៃ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ ដែល​ស្មើ​នឹង​ 14 ថ្ងៃ​នៅ​លើផែនដី​។ នេះ​បើ​តាម ABC News

    «រ៉ូបូត​សម្រេច​បាន​បេសក​កម្ម​ដែល​បាន​ប្រគល់។ បច្ចុប្បន្ន វា​បាន​ឈប់​ដំណើរ​ការ និង​ស្ថិត​ក្នុង​របប​ដេក​នៅ​ពេល​ពន្លឺ​​ថ្ងៃ​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​ត្រូវ​បាន​បិទ» ISRO ប្រកាស​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 02 កញ្ញា​ដូច្នេះ​។

    យោង​តាម ISRO ពេល​នេះ ថ្ម​របស់​វា​មាន​ថាមពល​ពេញ​។ ផ្ទាំងសូឡា​ត្រូវ​បាន​បង្វែរ​ទិស​ដើម្បី​ទទួល​យក​ពន្លឺ​នៅពេល​មាន​ថ្ងៃ​រះ​បន្ទាប់​ ដែល​គ្រោង​នឹង​កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី 22 កញ្ញា 2023​។ ប្រព័ន្ធ​ប្រមូល​រលក​សញ្ញា​បន្ត​ធ្វើ​សកម្មភាព​។ សង្ឃឹម​ថា រ៉ូបូត​អាច​ភ្ញាក់​ដឹង​ខ្លួន​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​ដើម្បី​បំពេញ​បេសក​កម្ម​ថ្មី​។

  • រ៉ូបូត​ឥណ្ឌា​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​រក​ឃើញ​សារ​ធាតុ​ជា​ច្រើន​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​

    រ៉ូបូត​ឥណ្ឌា​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​រក​ឃើញ​សារ​ធាតុ​ជា​ច្រើន​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​

    រ៉ូបូត​ស្វ័យ​ប្រវត្ត​របស់​ឥណ្ឌា​បាន​បញ្ជាក់​ថា មាន​វត្តមាន​របស់​ស្ពាន់ធ័រ​ និង​សារធាតុ​ផ្សេង​ៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត​នៅ​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់ព្រះ​ចន្ទ​ ក្នុង​ពេល​ស្វែង​រក​ទឹកកក​ បន្ទាប់​ពី​ចុះ​ចត​បាន​ជិត​មួយ​សប្ដាហ៍​។

    យោង​តាម​ប្រកាស​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 29 សីហារបស់​​អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា (ISRO) ក្រៅ​ពី​ស្ពានធ័រ ឧបករណ៍​វិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​រ៉ូបូត​ Pragyaan ក៏​បាន​រកឃើញ​អាលុយមីញ៉ូម ដែក កាល់ស្យូម​ ក្រូមីញ៉ូម ទីតាញ៉ូម ម៉ង់ហ្គាណែស អុកស៊ីសែន និង​ស៊ីលីកុន នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ព្រះចន្ទ​ផងដែរ​។ ការ​រកឃើញ​នេះកើត​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​រ៉ូបូត Pragyaan បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ស្ថានីយ​ Vikram ក្នុង​បេសក​កម្ម Chandrayaan-3 ដែល​បាន​ចុះ​ចត​​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​កាល​ពីថ្ងៃទី 23 សីហា​ 2023​។

    តាម​ផែនការ រ៉ូបូត​ Pragyaan នឹង​ធ្វើ​ការ​ពិសោធ ស្រាវ​ជ្រាវរយៈ​ពេល​ 14 ថ្ងៃ។ ការ​រកឃើញ​ខាងលើ​គឺជា​ការ​ពិសោធ​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ដំបូង​របស់​រ៉ូបូត​នេះ​នៅ​ក្នុង​​ដំណើរ​ស្រាវ​ជ្រាវ​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​​។ Pragyaan ធ្វើ​ដំណើរ​ក្នុង​ល្បឿន​ប្រហែល 10 សង់ទីម៉ែត្រ​/វិនាទី​ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​ប៉ះ​ទង្គិច​ និង​ការ​ខូច​ខាត​ដោយ​សារ​​ឧបសគ្គ​។

    រ៉ូបូត​ខាងលើ​មាន​ទម្ងន់​ 25.9 គីឡូក្រាម​ ប្រហែល​នឹង​សុនក​ពេញវ័យ​មួយ​ក្បាល​។ Pragyaan កំពុង​ស្រាវ​ជ្រាវ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​មិន​ទាន់​មាន​រ៉ូបូត​ ឬ​អ្នក​អវកាស​ធ្លាប់​ទៅ​ដល់​នាពេល​កន្លង​។ ការរកឃើញ​របស់​រ៉ូបូត​នេះ​មាន​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ចំពោះ​ការ​ស្វែង​យល់​អំពី​វិធី​ទាញ​យក​ទឹក​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ ​ជា​គោល​ដៅ​ដែល​ប្រទេស​នានា​កំពុង​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​។ ទឹក​អាច​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ការ​ផលិត​អុកស៊ីសែន​សម្រាប់មូលដ្ឋាន​របស់​មនុស្ស​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នា​ពេល​អនាគត ក៏ដូច​ជា​អ៊ីដ្រូសែន និង​អុកស៊ីសែន​សម្រាប់​ធ្វើ​ជា​ឥន្ធនៈ​របស់​រ៉ុក្កែត​រុញ​ច្រាន​យាន​អវកាស​ទៅ​កាន់​ភព​អង្គារ​។ល។

    Times of India ឱ្យ​ដឹង​ថា ទន្ទឹម​នឹង​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវសារធាតុ​ក្នុង​​ស្រទាប់​ដី​របស់​ព្រះ​ចន្ទ រ៉ូបូត​ Pragyaan ក៏​នឹង​ស្វែង​យល់​អំពី​បរិយាកាស​​​របស់​ឋាន​រណបមួយ​នេះ​ផងដែរ​៕

  • ​​​​​​​​​ជប៉ុន​ពន្យារ​ពេល​បញ្ជូន​យាន​អវកាស​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​

    ​​​​​​​​​ជប៉ុន​ពន្យារ​ពេល​បញ្ជូន​យាន​អវកាស​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​

    ព្រឹក​ថ្ងៃទី 28 សីហា​នេះ Mitsubishi Heavy Industries Ltd (MHI) ដែល​ជា​ក្រុម​ហ៊ុន​បុត្រ​សម្ព័ន្ធ​របស់ Mitsubishi បាន​ប្រកាស​ពន្យារ​ពេល​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​រ៉ុក្កែត​ H2A ដែល​នាំ​យាន​អវកាស​របស់​ប្រទេស​ជប៉ុន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ ដោយ​សារ​តែ​មាន​ខ្យល់​ខ្លាំង​នៅ​ទីតាំង​បាញ់​បង្ហោះ​។

    តាម​ផែនការ​ដំបូង​ នៅ​ម៉ោង 9 និង​ 26 នាទី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​នេះ (ម៉ោង​ក្នុងស្រុក) រ៉ុក្កែត​ H2A ដែល​ផលិត​ដោយ​ជប៉ុន នឹង​ហោះ​ឡើង​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស Tanegashima ដែល​ស្ថិត​នៅ​លើ​កោះ Tanegashima ក្នុង​ខេត្ត Kagoshima ភាគ​និរតី​ប្រទេស​ជប៉ុន​។

    រ៉ុក្កែត​នេះ​នាំ​យក​យាន​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ SLIM ដែល​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​ជប៉ុន (JAXA)​។ យាន SLIM នឹង​ធ្វើ​តេស្ត​បច្ចេក​វិទ្យា​ចុះ​ចត​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​។ តាម​គម្រោង SLIM នឹង​ហោះ​ដល់​គន្លង​គោចរ​ជុំវិញ​ព្រះ​ចន្ទ​ បន្ទាប់​ពី​ចាក​ចេញ​ពី​ប្រព័ន្ធ​ទម្រ​បាន​ប្រហែល​ពី 3 ទៅ 4​ ខែ​ ហើយ​អាច​ចុះ​ចត​លើឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​​នៅ​ 4 ឬ​ 6 ខែ​ទៀត​។ ​ផ្កាយ​រណប​ XRISM ដែល​​សហការ​ផលិត​ដោយ​ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​ជប៉ុន​ចាសា (JAXA), ណាសា​របស់​អាម៉េរិក និង​អ៊ីសា​របស់​អឺរ៉ុប​ និង​​មាន​ជំនាញ​ខាង​ថត​រូប​កាំរស្មី X ក៏​នឹងហោះ​ហើរ​តាម​រ៉ុ​ក្កែត​ខាងលើ​ ដើម្បី​ស្រាវ​ជ្រាវ​លើ​ការ​វិវត្ត​របស់​ចក្រវាល​។

    ស្ថានីយ​ចុះ​ចត SLIM ដែល​មាន​រ៉ូបូត​ស្វ័យប្រវត្ត​មួយ​គ្រឿង​មាន​ទំហំ​ប៉ុន​បាត​ដៃ និង​អាច​ផ្លាស់​ប្ដូរ​រូប​រាង​ នឹង​​មាន​តួនាទី​ស្វែង​យល់​អំពី​ដំណើរ​ការ​កកើត​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​។

    កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា 2022 ជប៉ុន​បាន​ប្រឹង​ប្រែង​បញ្ជូន​យាន​ Omotenashi ដែល​ហោះ​ជាមួយ​នឹង​យាន​ Artemis 1 របស់​ណាសា​ ដើម្បី​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ ប៉ុន្តែ​បាន​ដាច់​ទំនាក់​ទំនង​ និង​បរាជ័យ​។ កាល​ពី​ខែមេសា 2023 ក្រុម​ហ៊ុន​ជប៉ុន​ Ispace ក៏​បាន​បរាជ័យ​ក្នុង​មហិច្ឆតា​ក្លាយ​ជា​ក្រុម​ហ៊ុន​ឯកជន​ដំបូង​គេ​​ដែល​នាំ​យាន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​​ផងដែរ​។

    មូលហេតុ​នៃ​ការ​បរាជ័យ​ក្នុង​បេសក​កម្ម​អវកាស​របស់​ជប៉ុន​នា​ពេល​កន្លង​ត្រូវ​បាន​គេ​ជឿ​ថា កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​បញ្ហា​រ៉ុក្កែត​ ក្នុង​នោះ​មាន​ជា​អាទិ៍ រ៉ុក្កែត Epsilon បរាជ័យ​កាល​ពី​ខែ​តុលា 2022 និង​ រ៉ុក្កែត H3 បរាជ័យ​​កាល​ពី​ខែ​មីនា 2023។ ការ​សាកល្បង​រ៉ុក្កែត​ Epsilon S កាល​ពី​ខែ​កន្លង​ ក៏​បាន​បញ្ចប់​ដោយ​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​ បន្ទាប់​ពី​ការ​បញ្ឆេះ​ម៉ាស៊ីន​បាន​ 50​ វិនាទី​៕

  • ជប៉ុន​បាញ់​បញ្ជូន​​យានទៅ​​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ឆាប់ៗនេះ

    ជប៉ុន​បាញ់​បញ្ជូន​​យានទៅ​​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ឆាប់ៗនេះ

    ទីភ្នាក់​ងារ​ស្រាវជ្រាវ​អវកាស​ជប៉ុន​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ការ​បាញ់​បញ្ជូន​យាន​អវកាស​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ នឹង​ធ្វើ​ឡើង​​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 28 សីហា​ 2023 យឺតជាង​​មួយ​ថ្ងៃ​បើ​ធៀប​នឹង​កាលបរិច្ឆេទ​ដំបូង​ ដោយ​សារ​តែ​អាកាសធាតុ​មិន​អំណោយ​ផល​។

    តាម​ផែនការ រ៉ុក្កែត​ H2-A នឹង​នាំ​យក​ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​ឆ្លាត​វៃ​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​ (SLIM) និង​ផ្កាយរណប​ X-Ray Imaging and Spectroscopy Mission (SRISM) ឡើង​ទៅ​កាន់​ទី​អវកាស ដោយ​ត្រូវ​បាញ់​បង្ហោះ​ពី​ Tanegashima នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ប្រទេស​ជប៉ុន​ ក្នុង​​ថ្ងៃទី 28 សីហា​។ ​ស្ថានីយ​​ SLIM គ្រោង​នឹង​​​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ 4 ឬ​ 6 ខែ​ទៀត​។ ចំណែក​ផ្កាយ​រណប​ XRISM ដែល​ជំនាញ​ខាង​ថត​រូប​កាំរស្មី X និង​សហការ​ផលិត​ដោយ​ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​ជប៉ុន​ចាសា (JAXA), ណាសា​របស់​អាម៉េរិក និង​អ៊ីសា​របស់​អឺរ៉ុប​ នឹង​ដើរ​តួ​ជា​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​លើ​ការ​វិវត្ត​របស់​ចក្រវាល​។

    កម្មវិធី​អវកាស​របស់​ជប៉ុន​គឺជា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​កម្មវិធី​អវកាស​ធំជាង​គេ​លើ​ពិភពលោក​ ប៉ុន្តែ​ការ​ប្រឹង​ប្រែងដំបូង​ក្នុងការ​​បញ្ជូន​យាន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា 2022 បាន​បរាជ័យ​។ ក្ដី​សង្ឃឹម​របស់​ចាសា​ នា​បច្ចុប្បន្ន​ គឺការ​ផ្ដោត​ទៅ​លើ SLIM។ ស្ថានីយ​ចុះចត​ថ្មី​នេះ​ តូច ​ស្រាល​ជាង​មុន និង​មាន​កម្ពស់​ 2.4​ ម៉ែត្រ បណ្ដោយ​ 1.7 ម៉ែត្រ ទទឹង​ 2.7 ម៉ែត្រ និង​ទម្ងន់​ប្រហែល 700 គីឡូក្រាម​។

    ស្ថានីយចុះចតឆ្លាតវៃស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទ (SLIM)

    ស្ថានីយ​ចុះ​ចត SLIM ដែល​មាន​រ៉ូបូត​ស្វ័យប្រវត្ត​មួយ​គ្រឿង​មាន​ទំហំ​ប៉ុន​បាត​ដៃ និង​អាច​ផ្លាស់​ប្ដូរ​រូប​រាង​ នឹង​​មាន​តួនាទី​ស្វែង​យល់​អំពី​ដំណើរ​ការ​កកើត​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​។

    កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា 2022 ជប៉ុន​បាន​ប្រឹង​ប្រែង​បញ្ជូន​យាន​ Omotenashi ដែល​ហោះ​ជាមួយ​នឹង​យាន​ Artemis 1 របស់​ណាសា​ ដើម្បី​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ ប៉ុន្តែ​បាន​ដាច់​ទំនាក់​ទំនង​ និង​បរាជ័យ​។ កាល​ពី​ខែមេសា 2023 ក្រុម​ហ៊ុន​ជប៉ុន​ Ispace ក៏​បាន​បរាជ័យ​ក្នុង​មហិច្ឆតា​ក្លាយ​ជា​ក្រុម​ហ៊ុន​ឯកជន​ដំបូង​គេ​​ដែល​នាំ​យាន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​​ផងដែរ​។

    មូលហេតុ​នៃ​ការ​បរាជ័យ​ក្នុង​បេសក​កម្ម​អវកាស​របស់​ជប៉ុន​នា​ពេល​កន្លង​ត្រូវ​បាន​គេ​ជឿ​ថា កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​បញ្ហា​រ៉ុក្កែត​ ក្នុង​នោះ​មាន​ជា​អាទិ៍ រ៉ុក្កែត Epsilon បរាជ័យ​កាល​ពី​ខែ​តុលា 2022 និង​ រ៉ុក្កែត H3 បរាជ័យ​​កាល​ពី​ខែ​មីនា 2023។ ការ​សាកល្បង​រ៉ុក្កែត​ Epsilon S កាល​ពី​ខែ​កន្លង​ ក៏​បាន​បញ្ចប់​ដោយ​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​ បន្ទាប់​ពី​ការ​បញ្ឆេះ​ម៉ាស៊ីន​បាន​ 50​ វិនាទី​៕

  • រ៉ូបូត​ស្វ័យប្រវត្ត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​ឥណ្ឌា ចាប់ផ្ដើម​ចល័ត​លើ​ដី

    រ៉ូបូត​ស្វ័យប្រវត្ត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​ឥណ្ឌា ចាប់ផ្ដើម​ចល័ត​លើ​ដី

    បន្ទាប់​ពី​ស្ថានីយ​ Vikram បាន​ចុះ​ចត​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ រ៉ូបូត​​ស្វ័យ​ប្រវត្ត​ Pragyan ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​ចាក​ចេញ​ពី​ស្ថានីយ​ Vikram នៅ​វេលា​ម៉ោង 23 និង 13 នាទី ថ្ងៃ​ទី 23 សីហា​ (ពេល​វេលា​នៅ​កម្ពុជា)​។

    មក​ដល់​ម៉ោង​ជិត 10 ព្រឹក​ ថ្ងៃ​ទី 24 សីហា (ម៉ោង​នៅ​កម្ពុជា) អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា (ISRO) ប្រកាស​ថា រ៉ូបូត​ Pragyan បាន​ចាក​ចេញ​ពី​ស្ថានីយ Vikram និង​ចាប់​ផ្ដើម​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​។

    រ៉ូបូត​ Pragyan មាន​ទំហំ​ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង​សុនក​មួយ​ក្បាល​ និង​មាន​ទម្ងន់​ 26 គីឡូក្រាម​។ តាម​ផែនការ វា​នឹង​ប្រមូល​សំណាក​ដី​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​។ ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​រ៉ូបូត​នេះ​អាច​ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ស្វែង​យល់​អំពី​វិធី​ទាញ​យក​ទឹក​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ ដែល​នេះ​គឺជា​គោលដៅ​ចម្បង​ដែល​ប្រទេស​នានា​កំពុង​ចាប់​អារម្មណ៍​។

    រ៉ូបូត​ Pragyan ​​ដែល​ដំណើរ​ការ​ដោយ​ថាមពល​ព្រះ​អាទិត្យ​ ​នឹង​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ផ្ទៃ​របស់​ព្រះចន្ទ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ថ្ងៃ​លើ​ឋាន​នេះ​ (ប្រហែល​នឹង 14 ថ្ងៃ​នៅ​លើ​ផែនដី​) មុន​ពេល​រាត្រី​ព្រះ​ចន្ទ​មក​ដល់ ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​វា​អស់​ថាមពល​។

    ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​ Vikram របស់​យាន​អវកាស​ចន្ទ្រាយាន-3 បាន​ចុះ​ចត​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​លើ​តំបន់​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​វេលា​ម៉ោង 19 និង 34 នាទី ថ្ងៃ​ទី 23 សីហា​ (ម៉ោង​នៅកម្ពុជា)​។ ជោគ​ជ័យ​របស់​ចន្ទ្រាយាន​-3 បាន​នាំ​ឱ្យ​ឥណ្ឌា​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ទីបួន​លើ​ពិភពលោក​ដែល​មាន​យាន​​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​បាន​សម្រេច​ បន្ទាប់​ពី​សូវៀត អាម៉េរិក និង​ចិន​៕