Tag: ពណ៌

  • ផ្កាយ​មុខ​ពីរដ៏​ចម្លែក ធ្វើឱ្យ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ទាល់​ពាក្យ​បកស្រាយ

    ផ្កាយ​មុខ​ពីរដ៏​ចម្លែក ធ្វើឱ្យ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ទាល់​ពាក្យ​បកស្រាយ

    ក្រុម​តារាវិទូ​បាន​រកឃើញ​ផ្កាយ​ចម្លែក​មួយ​ដួង​ដែលមាន​មុខ​ពីរ​ផ្សេងគ្នា ក្នុងនោះ មុខម្ខាងៗសុទ្ធតែ​បង្កើតឡើង​ពី​ធាតុ​ផ្សំខុសដាច់​ពី​គ្នា។

    កូន​ផ្កាយ​ក្រិន​ពណ៌​ស​គឺជា​សំណល់​របស់​ផ្កាយ​ដូច​ព្រះអាទិត្យ បន្ទាប់ពី​បាត់បង់​ស្រទាប់​ខាងក្រៅ បន្សល់ទុក​តែ​ស្នូល​ខាប់​រឹង។ បរិយាកាស​របស់​ពួកវា​តែង​រួមមាន​ឧស្ម័ន​អ៊ីដ្រូសែន ឬ​អេ​ល្យូ​ម ជា​ឧស្ម័ន​ចម្បង​ដែលមាន​បរិមាណ​ច្រើនជាងគេ​ប្រហែល 1,000 ដង ធៀប​នឹង​សមាសធាតុ​ដទៃ។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុង​លទ្ធផល​នៃ​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ដែល​បាន​ចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី 19 កក្កដា ឆ្នាំ 2023 លើ​ទស្សនាវដ្ដី Nature ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​រកឃើញ​កូន​ផ្កាយ​ក្រិន​ពណ៌​ស​មួយ​ដួង​ដែល​មិន​សមស្រប​នឹង​ការ​បរិ​យាយ​ខាងលើ ហើយ​វា​គឺជា​ផ្កាយ​ចម្លែក និង​មិនទាន់​ត្រូវបាន​យល់ច្បាស់។

    ផ្កាយ​ចម្លែក​នេះ មានមុខ​ពីរ ក្នុងនោះ មុខ​ម្ខាង​​ផ្ទុក​ពេញ​ដោយ​អ៊ីដ្រូសែន ខណៈ​មុខ​ម្ខាង​ទៀត​ផ្ទុក​អេ​ល្យូ​ម។ នេះ​គឺជា​ការរកឃើញ​ថ្មី​បំផុត​ស្ដីពី​ផ្កាយ​ដែល​បែងចែក​សមាសធាតុផ្សេង​​ដាច់ដោយឡែក​ពីគ្នា​យ៉ាងច្បាស់​ដូច្នេះ។

    ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បានដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​ផ្កាយ​មុខ​ពីរ​នេះ​ថា Janus។ Janus ត្រូវបាន​រកឃើញ​ដោយ​ស្ថានីយ​តារាសាស្ត្រ Zwicky Transient Facility (ZTF)។

    សហគមន៍​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មិនទាន់​យល់​ច្បាស់​អំពី​មូលហេតុ​ដែលនាំឱ្យ Janus បែងចែក​សារធាតុ​ដាច់ដោយឡែក​ពីគ្នា​ទាំង​ស្រុក​បែបនេះ​នៅឡើយ។ ប៉ុន្តែ ពួកគេ​គិតថា ប្រហែល​មកពី​ដែន​ទំនាញ​ដ៏​ខ្លាំងក្លា​របស់​ផ្កាយ​នេះ។ បើសិន​ដែន​ទំនាញ​នៅ​ចំហៀង​​ម្ខាងនេះ​​របស់​វា ​ខ្លាំង​ជាង​ចំហៀង​​ម្ខាង​ទៀត នោះ​អ៊ីដ្រូសែន និង​អេ​ល្យូ​ម​នឹង​ត្រូវបាន​រារាំង​មិនឱ្យ​ស្ថិតនៅ​លាយឡំ​គ្នា​ នាំ​ឱ្យ​​ផ្នែក​ម្ខាង​នេះ​មាន​អ៊ីដ្រូសែន​​​​ច្រើនជាងលើសលុប ធៀប​នឹង​ផ្នែក​ម្ខាង​ទៀត​៕

  • បញ្ហា​ស៊ុយអែត​​សូម​ចូល​ជា​សមាជិក​ណាតូ គឺជា​កូន​អុក​របស់​តួកគី

    បញ្ហា​ស៊ុយអែត​​សូម​ចូល​ជា​សមាជិក​ណាតូ គឺជា​កូន​អុក​របស់​តួកគី

    ការ​រារាំង​ស៊ុយអែត​ចូល​ជា​សមាជិក​ណាតូ (NATO) ក្នុង​រយៈ​ពេល​ច្រើន​ខែ​ ហើយ​ចុង​ក្រោយ​ក៏​យល់​ព្រម​នៅ​មុន​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ណាតូ គឺ​សុទ្ធ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ផែនការ​របស់​លោក Erdogan។

    ប្រធានាធិបតី​តួកគី លោក Recep Tayyip Erdogan កាល​ពី​ថ្ងៃទី 10 កក្កដា 2023 បាន​ឯកភាព​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​​ប្រទេស​ស៊ុយអែត​ចូល​ជា​សមាជិក​របស់​ណាតូ ក្រោយ​ពី​បាន​រារាំង​ពេញ​មួយ​ឆ្នាំ​។

    កិច្ច​ព្រមព្រៀង​ដែល​សម្រេច​បាន​តែប៉ុន្មាន​ម៉ោង​ប៉ុណ្ណោះ នៅ​មុន​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ណាតូនៅ​ប្រទេស​លីទុយអានី​នេះ​ នឹង​ពង្រីក​ទឹក​ដី​របស់​សម្ព័ន្ធ​យោធា​បាន​ជាង 500,000 គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ​ទៀត​ នៅ​​តំបន់​​សមុទ្រ​បាល់ទិក និង​ផ្លាស់​ប្ដូរ​តុល្យភាព​អំណាច​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាង​ជើង​។ វា​ក៏​ជួយ​ឱ្យ​ណាតូ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហាមិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា​ធំ​មួយ​ គ្រា​ដែល​សម្ព័ន្ធ​យោធា​នេះ​កំពុង​ត្រូវ​ការ​បង្ហាញ​សាមគ្គី​ភាព​ដើម្បី​ប្រឈម​នឹង​រុស្ស៊ី​។

    បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​យល់​ព្រម​ពី​តួកគី ហើយ​ប្រទេស​ហុងគ្រី​ក៏​ធ្លាប់​បាន​និយាយ​ថា ពួក​គេ​នឹង​ដើរ​តាម​គន្លង​របស់​ទីក្រុង​អង់ការ៉ា អគ្គលេខាធិការ​នៃ​អង្គ​ការ​ណាតូ លោក Stoltenberg បាន​វាយ​តម្លៃ​ថា ការសូម​ចូល​ជា​សមាជិក​ណាតូ​ពី​សំណាក់​ស៊ុយអែត​ «នឹង​ត្រូវ​បាន​ដោះ​ស្រាយ​ឆាប់ៗ»។

    យោង​តាម​ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​ ប្រកាស​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 10 កក្កដា 2023 គឺជា​រឿង​គួរ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល ប៉ុន្តែ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​តែង​តែ​កើត​ឡើង​ចំពោះ​មេដឹក​នាំ​តួកគី។ យុទ្ធសាស្ត្រ​នេះ​បាន​ជួយ​ឱ្យ​លោក Erdogan លើក​កម្ពស់​ឥទ្ធិពល របស់​តួកគី និង​សម្រេច​បាន​ផល​ប្រយោជន៍​ច្រើន​។

    ក្រោយ​ពី​រុស្ស៊ី​បាន​ចូល​ឈ្លាន​ពាន​អ៊ុយក្រែន​ ប្រទេស​ហ្វាំងឡង់ និង​ស៊ុយអែត កាល​ពី​ខែ​ឧសភា 2022 ក៏​បាន​បោះ​បង់​គោលនយោបាយ​មិន​ចូល​បក្ខសម្ព័ន្ធ​យោធា​ដែល​ពួក​គេ​​បា​ន​អនុវត្ត​អស់​ជា​ច្រើន​ទសវត្សរ៍កន្លង​​ ដើម្បី​ស្វែង​រក​ឋានៈ​ជា​សមាជិកភាព​របស់​ណាតូ​។

    គិត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ណាតូ​មាន​សមាជិក​សរុប​ចំនួន 31 ប្រទេស​ (ពណ៌ខៀវចាស់)

    ដំបូង​ឡើយ លោក Erdogan ជំទាស់​ទៅ​នឹង​ការ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ខាង​លើ​ចូល​ជា​សមាជិក​ណាតូ ប៉ុន្តែ​បន្ទាប់​ពី​ការ​ចរចា​អស់​ជា​ច្រើន​ខែ​ ហើយ​តួកគី​ទទួល​បាន​ផល​ប្រយោជន៍​​ច្រើនពី​ស៊ុយអែត​ ក៏​ដូច​ជា​ពី​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក និង​ណាតូ​ លោក Erdogan ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​បើក​ភ្លើង​ខៀវ​។ ការ​ទាម​ទារ​ដែល​តួកគី​សម្រេច​បាន​ រួមមាន បញ្ហា​ជនជាតិ​ឃើដ (Kurd) និង​បញ្ហា​តួកគី​បញ្ជា​ទិញ​យន្ត​ហោះ​ចម្បាំង​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ជា​ដើម​។

    Sinan Ulgen ដែល​ជា​សមាជិក​ជាន់​ខ្ពស់​របស់​​អង្គការ Carnegie Europe នៅ​ប្រទេស​បែលហ្ស៊ិក អះអាង​ថា ការ​រារាំង​របស់​លោក Erdogan ចំពោះ​ស៊ុយអែត​ គឺជា​កូន​អុក​ដែល​អង់ការ៉ា​ប្រើ​ប្រាស់​ដើម្បី​សម្រេច​បាន​ផល​ប្រយោជន៍​ជូន​ប្រទេស​ជាតិ​របស់​លោក​។ ចំណែក​ លោក​ស្រី Anna Wieslander នាយិកា​ទទួល​បន្ទុក​តំបន់​អឺរ៉ុប​ខាង​ជើង​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​មហា​សមុទ្រ​អាត្លង់ទិក​នៅ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ កាល​ពី​ចុង​សប្ដាហ៍​កន្លង​ក៏​បាន​ព្យាករ​ថា លោក Erdogan នឹង​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ជំហរ​នៅ​មុន​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​របស់​ណាតូ​ ដោយ​យល់​ថា «លោក Erdogan មាន​ចេតនា​ធ្វើ​បែប​នោះ​គឺ​ដើម្បី​បង្ហាញ​ថា លោក​ជា​មនុស្ស​ល្អ ជា​អ្នក​ដែល​បាន​ជួយ​ស្រោច​ស្រង់​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ ដោយ​ការ​បើក​ភ្លើង​ខៀវ»។

    គិត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ណាតូ​មាន​សមាជិក​សរុប​ចំនួន 31 ប្រទេស​ ហើយ​អាច​កើន​ដល់ 32 ប្រទេស​ បើ​សិន​ស៊ុយអែត​ត្រូវ​បាន​ទទួល​យក​ជា​សមាជិក​៕

  • រកឃើញ​វត្ថុ​ចម្លែក​ក្រោម​សមុទ្រ​ សង្ស័យ​ថា​ជា​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​មនុស្ស​ភព​ដទៃ

    រកឃើញ​វត្ថុ​ចម្លែក​ក្រោម​សមុទ្រ​ សង្ស័យ​ថា​ជា​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​មនុស្ស​ភព​ដទៃ

    អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​អាម៉េរិក​ដើម​កំណើត​អ៊ីស្រាអែល​បាន​រកឃើញ​ដុំ​មូល​ៗ​ចំនួន​ 10 គ្រាប់​ដែល​មាន​រូប​រាង និង​ល្បឿន​ខុសប្រក្រតី​ នៅ​តំបន់សមុទ្រ​ដែល​មាន​អាចម៍​ផ្កាយ​ធ្លាក់​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2014។

    អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ Avi Loeb មក​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Harvard យល់​ថា លោក​ទំនង​ជា​បាន​រក​ឃើញ​ភស្ដុតាង​ស្ដី​ពី​បច្ចេក​វិទ្យា​របស់​មនុស្ស​ក្រៅភព​ផែនដី នៅ​ពេល​បាន​រក​ឃើញ​​អាចម៍​ផ្កាយ IM1 ដែល​បាន​ធ្លាក់​នៅ​លើ​តំបន់​សមុទ្រ​របស់​ Papua New Guinea កាល​ពី​ឆ្នាំ 2014។ នេះ​បើ​តាម Business Insider ចុះ​ផ្កាយ​​កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី 08 កក្កដា។

    អង្គភាព​អវកាសរបស់​សហរដ្ឋ​​អាម៉េរិក បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា បំណែក​អាចម៍​ផ្កាយ​ទាំង​នេះ​ទំនង​ជា​មាន​ប្រភព​ពី​ប្រព័ន្ធ​​ផ្កាយ​ដទៃ​។

    ដុំ​បាល់​ទាំង​នេះមានផ្ទុក​សារធាតុ​ដែក​ 84%, ស៊ីលីកុន 8%, ម៉ាញេស្យូម 4%, ទីតានីញ៉ូម 2% រួម​នឹង​សារធាតុ​ដទៃ​មួយ​ចំនួន​​ទៀត

    ការ​វិភាគ​បង្ហាញ​ថា គ្រាប់​បាល់​ទាំង​នេះ​រួម​មាន សារធាតុ​ដែក​ 84%, ស៊ីលីកុន 8%, ម៉ាញេស្យូម 4%, ទីតានីញ៉ូម 2% រួម​នឹង​សារធាតុ​ដទៃ​មួយ​ចំនួន​​ទៀត​។ ដុំ​បាល់​ទាំង​នេះ​​មាន​ទំហំ​មិន​ដល់​ 1 មិល្លីម៉ែត្រ និង​មាន​ពណ៌​លឿង ខៀវ ប្រផេះ ហើយ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​មាន​រូប​រាង​ដូច​ទៅ​នឹង​ផែនដី​។ នេះ​បើ​តាម​ Loeb។

    Loeb បាន​ប្រៀប​ធៀប​ករណី​នេះ​ជាមួយ​នឹង​យាន​ Voyager របស់​ណាសា​ដែល​ត្រូវ​បាន​បាញ់​បង្ហោះ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 1977។ លោក​គិត​ថា Voyager នឹង​ធ្លាក់​ទៅ​លើ​ភព​ដ៏សែន​ឆ្ងាយ​មួយ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​​មួយ​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​ ហើយ​ពួក​វា​នឹង​ធ្លាក់​ដូច​អាចម៍​ផ្កាយ​។

    «មនុស្ស​យើង​នឹង​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​រាប់​ម៉ឺន​ឆ្នាំ​ដើម្បី​ហោះ​ចេញ​ផុត​ពី​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​ និង​ទៅ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ តាម​រយៈ​បច្ចេក​វិទ្យា​របស់​យាន​អវកាស​ទំនើប​។ ដុំ​វត្ថុ​ធាតុ​នេះ​ប្រហែល​ជា​បាន​ចំណាយ​ពេល​ប្រហាក់​ប្រហែល​នេះ​ដើម្បី​មក​ដល់​ភព​របស់​យើង» Loed និយាយ​ដូច្នេះ​។

    អាចម៍​ផ្កាយ​ Oumuamua

    លោក Loed គឺជា​សមាជិក​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សា​វិទ្យា និង​បច្ចេក​វិទ្យា​របស់​ប្រធានាធិបតី និង​ជា​ប្រធាន​ Galileo ដែល​ជា​គម្រោង​ស្វែង​រក​ភស្ដុតាំង​ស្ដី​ពី​មនុស្ស​ភព​ក្រៅ​ និង​បច្ចេក​វិទ្យា​របស់​ពួក​គេ​។ លោកធ្លាប់​បាន​និយាយ​ច្រើន​ដង​ថា «Oumuamua (វត្ថុ​អវកាស​អន្តរ​តារា​ដំបូង​គេ​ដែល​ «មក​លេង» ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ) អាច​ជា​ឧទាហរណ៍​អំពី​បច្ចេក​វិទ្យា​របស់​មនុស្ស​ភព​ដទៃ៕

  • អតីត​ភរិយា​របស់​ស្ថាបនិក Google និយាយ​ពី​​រឿង​សហាយស្មន់​នឹង​ម្ចាស់ SpaceX

    អតីត​ភរិយា​របស់​ស្ថាបនិក Google និយាយ​ពី​​រឿង​សហាយស្មន់​នឹង​ម្ចាស់ SpaceX

    មួយឆ្នាំ​ក្រោយពី​មាន​ពាក្យ​ច​ចរាម​អា​រ៉ា​ម​ដែលថា បាន​សហាយស្មន់​នឹង Elon Musk អ្នកស្រី Nicole Shanahan អតីត​ភរិយា​របស់​ស្ថាបនិក Google បាន​ចេញមុខ​បដិសេធ និង​បក​ស្រាយ ហើយ​ថា «បាន​ធ្លាក់​ទឹកចិត្ត​ទាំងស្រុង»។

    ឆ្លើយតប​នឹង​សំណួរ​របស់ People កាលពី​ថ្ងៃទី 05 កក្កដា អ្នកស្រី Nicole Shanahan និយាយថា មិន​មានរឿង​សហាយស្មន់​ជាមួយនឹង​មហាសេដ្ឋី Elon Musk ទាល់តែសោះ។ អ្នកស្រី​ឱ្យ​ដឹង​ថា គ្រាន់តែ​ជជែក​ជាមួយ CEO របស់ SpaceX និង Tesla ដូច​ទៅនឹង​មិត្ត​រួមការ​ងារ។

    «ខ្ញុំ​ជជែក​ជាមួយ Musk អំពី​កូនស្រី​ដែលមាន​ជំងឺ​អូ​ទី​ស្សឹម ព្រោះ​គាត់​គ្រប់គ្រង Neuralink ជា​ក្រុមហ៊ុន​ជំនាញ​ខាង​​ស្រាវ​ជ្រាវ​​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ» អ្នកស្រី Shanahan រៀបរាប់​ដូច្នេះ។ មុន​នោះ លោក Musk ធ្លាប់បាន​និយាយថា ឈី​ប​ខួរក្បាល​របស់ Neuralink នៅ​ថ្ងៃ​ណាមួយ​ប្រាកដជា​អាច​​ព្យាបាល​ជំងឺ​អូ​ទី​ស្សឹម និង​ជំងឺ​វិកលចរិត​មិន​ខាន។

    អ្នកស្រី Shanahan បញ្ជាក់ថា «នោះ​គឺជា​ការជជែក​ប្រកបដោយ​អត្ថន័យ។ ក៏ប៉ុន្តែ វា​បែរជា​ត្រូវបាន​លាប​ពណ៌​ដោយ​វិធី​មិន​សមស្រប។ រឿង​នោះ​មិន​យុត្តិធម៌»។

    កាលពី​ខែកក្កដា​ឆ្នាំមុន WSJ បាន​រាយការណ៍​ថា លោក Musk មាន​ទំនាក់ទំនង​រយៈពេល​ខ្លី​ជាមួយនឹង Shanahan នៅក្នុង​ពិធីបុណ្យ Art Basel នៅ Miami កាលពី​ខែធ្នូ 2021។ ពេលនោះ Sergey Brin ដែល​ជា​សហ​ស្ថាបនិក​របស់ Google និង​ភរិយា កំពុងតែ​ស្ថិតក្នុង​ដំណាក់កាល​មុន​បែក​គ្នា ប៉ុន្តែ​នៅតែ​រស់​ជាមួយគ្នា។

    ក្នុង​ពិធីជប់លៀង​មួយ​កាលពីដើមឆ្នាំ 2022 Musk ត្រូវបាន​គេ​ជឿថា បាន​លុតជង្គង់​សូមទោស​នៅ​ចំពោះមុខ Brin អំពី​ទង្វើ​​របស់ខ្លួន។ Brin ទទួលយក​ការ​សូមអភ័យ​ទោស​នេះ ប៉ុន្តែ​ទំនាក់ទំនង​របស់​ពួកគេ​មិនបាន​ល្អ​ដូច​មុន។ យោងតាម​ឯកសារ​ដែល​បាន​ដាក់​ឡើង​តុលាការ​នៅ​ខណ្ឌ Santa Clara កាលពី​ខែមករា 2022 លោក Brin បានដាក់​ពាក្យ​សូម​លែងលះ ដោយ​លើក​មូល​ហេតុថា «មាន​បញ្ហា​មិន​ចុះសម្រុង​គ្នា​ដែល​មិនអាច​ផ្សះផ្សារ​បាន»។

    Shanahan ឱ្យដឹងថា អ្នកស្រី និង Brin ទើបតែ​បាន​លែងលះ​ជា​ផ្លូវការ​កាលពីពេលថ្មីៗនេះ បន្ទាប់ពី​បាន​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ផ្លូវច្បាប់​ដែល​បាន​ស៊ីពេល​អស់ 17 ខែ។

    Shanahan បច្ចុប្បន្ន​គឺជា​មេធាវី​ធ្វើការ​នៅ California ហើយក៏​ជា​ស្ថាបនិក​របស់​ក្រុមហ៊ុន​ច្បាប់ ClearAccessIP និង​មូលនិធិ Bia-Echo។ Brin និង Shanahan បាន​ស្គាល់គ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ 2015 ហើយ​បាន​រៀបការ​កាលពី​ឆ្នាំ 2019 និង​មាន​កូនស្រី​ម្នាក់។ មុន​ការ​ចាប់ដៃគ្នា ពួកគេ​សុទ្ធតែជា​មនុស្ស​ដែល​ធ្លាប់បាន​លែងលះ​ប្ដី​ប្រពន្ធ​ម្ដង​រួចហើយ។

    យោងតាម Business Insider មហាសេដ្ឋី Brin និង Larry Page បាន​បង្កើត​ក្រុមហ៊ុន Google កាលពី​ឆ្នាំ 1998 និង​បានរួម​ចំណែក​ជួយ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​អ៊ី​ន​ធើ​ណិ​ត​នេះ​ក្លាយជា​ក្រុមហ៊ុន​ដែលមាន​តម្លៃ​​មូលធន​ទីផ្សារ​ខ្ពស់​ជាងគេ​មួយ​នៅក្នុង​ពិភព​លក៕

  • បើសិន​យក​ទឹក​ទាំងអស់​របស់​ផែនដី ទៅ​ជះ​លើ​ព្រះអាទិត្យ តើ​នឹង​មានរឿង​អ្វី​កើតឡើង?

    បើសិន​យក​ទឹក​ទាំងអស់​របស់​ផែនដី ទៅ​ជះ​លើ​ព្រះអាទិត្យ តើ​នឹង​មានរឿង​អ្វី​កើតឡើង?

    ការ​ពន្លត់ភ្លើង​ដោយ​ប្រើប្រាស់​ទឹក​ពិតជា​មធ្យោបាយ​មួយ​សម្រាប់​ករណី​អគ្គិភ័យ​នៅលើ​ផែនដី ប៉ុន្តែ​អណ្ដាតភ្លើង​នៅលើ​ព្រះអាទិត្យ​គឺជា​រឿង​ដោយឡែក ហើយ​ការ​​យក​ទឹក​ទាំងអស់​របស់​ផែនដី ទៅ​ជះ​លើ​ព្រះអាទិត្យ​នឹង​កើតមាន​ហេតុការណ៍​ដែល​ស្ទើរ​គ្រប់គ្នា​នឹកស្មាន​មិន​ដល់។

    យោងតាម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ចម្លើយ​គឺថា យើង​មិនអាច​យក​ទឹក​ទៅ​ពន្លត់ភ្លើង​ព្រះអាទិត្យឱ្យ​ថម​​ថយកម្ដៅ​បានឡើយ។ ព្រោះថា ព្រះអាទិត្យ​មិនមែនជា​អណ្ដាតភ្លើង​ដែល​ឆេះ​ដោយសារ​អុកស៊ីសែន​ដូច​នៅលើ​ផែនដី​នោះទេ។ នៅក្នុង​លំហ​ដែល​ពុំមាន​អុកស៊ីសែន ព្រះអាទិត្យ​រក្សា​វត្តមាន​របស់ខ្លួន​បាន​គឺ​មកពី​ប្រតិកម្ម​នុយ​ក្លេ​អែរ​ដែល​ប្រែក្លាយ​អ៊ីដ្រូសែន​ទៅជា​អេ​ល្យូ​ម។

    ដូច្នោះ​ហើយ បើសិន​យើង​ជះ​ទឹក​ទៅលើ​ព្រះអាទិត្យ​គឺ​ស្មើនឹង​ការបន្ថែម​ឥន្ធនៈ​ឱ្យ​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​នេះ​កាន់តែ​ឆេះ​ខ្លាំង​ឡើង និង​ធ្វើឱ្យ​ធ្ងន់​ជាង​មុន​ថែម​មួយកម្រិត​ទៀត នាំឱ្យ​ភព​នានា​នៅក្បែរ​ព្រះអាទិត្យ​ប្រឈម​នឹង​ការឆេះ​ខ្លោច​ឆាប់​ជាង​ធម្មតា។

    បើទោះជា​បន្ថែម​ទឹក​ឱ្យ​ព្រះអាទិត្យ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ផ្កាយ​នេះ​ក៏​នៅតែ​ត្រូវអស់​ថាមពល នៅ​ប្រហែល 5 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត បន្ទាប់ពី​ឆេះ​អស់​អ៊ីដ្រូសែន​ដែលមាន 73% និង​អេ​ល្យូ​ម​ដែលមាន 25%។ ក៏ប៉ុន្តែ មុននឹង​ក្លាយជា​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ស ហើយ​បន្ត​ចុះ​ត្រជាក់​រហូត​​​ក្លាយ​ជា​​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ប្រផេះ ព្រះអាទិត្យ​​នឹង​រីក​មាឌ លេប​យក​ភព​ពុធ និង​ភព​សុក្រ។ ចំណែក​ភព​អង្គារ​ក៏ត្រូវ​ខ្ទាត​ចេញពី​តំបន់​ទទួល​ឥទ្ធិពល​ពី​ព្រះអាទិត្យ ខណៈដែល​ជីវិត​នៅលើ​ផែនដី​ក៏ត្រូវ​សាប​សូន្យ​សុង​៕

  • អភិបាលក្រុង​នៅ​ប្រទេស​ម៉ិ​ក​ស៊ី​ក រៀបការ​ជាមួយ​សត្វ​ក្រពើ

    អភិបាលក្រុង​នៅ​ប្រទេស​ម៉ិ​ក​ស៊ី​ក រៀបការ​ជាមួយ​សត្វ​ក្រពើ

    អភិបាលក្រុងនៅ​ទីរួម​ស្រុក San Pedro Huamelula ថើប​សត្វ​ក្រពើ​នៅក្នុង​ពិធី​ប្រពៃណី​មួយ​ដើម្បី​សួង​បួង​សូម​សេចក្ដីសុខ ​របស់​ប្រជាជន​ក្នុង​តំបន់។

    លោក Victor Hugo Sosa អភិបាលទីរួម​ស្រុក San Pedro Huamelula ដែល​មាន​ទី​តាំង​នៅក្បែរ​ឆ្នេរសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ក្នុង​រដ្ឋ Oaxaca កាលពី​ថ្ងៃទី 30 មិថុនា 2023 បានរៀបចំ​ពិធី​រៀបការ​ជាមួយ​កូនក្រមុំ​ជាស​ត្វ​ក្រពើ។

    លោក Sosa បាន​ថើប​សត្វ​ក្រពើ​តូច​មួយ​ក្បាល​ដែល​កំពុង​ត្រូវ​ចង​មាត់។ ពិធី​ដែលមាន​តាំងពី​រាប់​សតវត្សរ៍​មកហើយ​នៅក្នុង​សហគមន៍​ជនជាតិដើម Chontal និង Huave ក្នុង​រដ្ឋ Oaxaca នេះ ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​ក្នុង​បំណង​បួងសួង​សូម​សេចក្ដីសុខ។ «យើង​បួងសួង​សូម​ឱ្យមាន​ទឹកភ្លៀង​គ្រប់គ្រាន់ មាន​អាហារ​គ្រប់គ្រាន់ និង​មាន​ត្រី​ច្រើន​នៅក្នុង​ទន្លេ» លោក Sosa និយាយ​ដូច្នេះ។

    Oaxaca ស្ថិតនៅ​ភាគខាងត្បូង​ប្រទេស​ម៉ិ​ក​ស៊ី​ក ជា​តំបន់​ក្រីក្រ និង​ជាទី​រស់នៅ​របស់​ជនជាតិ​ដើម​ជាច្រើន​ក្រុម ដែល​នៅ​រក្សា​ទំនៀមទម្លាប់​បុរាណ និង​ភាសា​ផ្ទាល់​ខ្លួន​។ ក្នុង​ពិធី​រៀបការ​ខាងលើ កូនក្រមុំ​ជាស​ត្វ​ក្រពើ​អាយុ 7 ឆ្នាំ ស្លៀក​​​រ៉ូ​ប​ពណ៌​ស និងពាក់​កម្រង​​ផ្កា​ដ៏​ស្រស់ស្អាត​ផងដែរ។

  • ភព​ខ្នាត​យក្ស​មួយ​ទើបតែ​លេចមុខ​ឡើង​ ក្រោយ​ការ​រីក​មាឌ​របស់​ផ្កាយ​មេ

    ភព​ខ្នាត​យក្ស​មួយ​ទើបតែ​លេចមុខ​ឡើង​ ក្រោយ​ការ​រីក​មាឌ​របស់​ផ្កាយ​មេ

    ភព​ខ្នាត​ធំ​មួយ​ដែល​ត្រូវបាន​ដាក់ឈ្មោះថា Halla ទើបតែ​បានបង្ហាញ​ខ្លួន​ដោយ​គោចរ​ជុំវិញ Bakedu ដែល​ជា​វត្ថុ​អវកាស​​ទើបតែ​លេច​ឡើងជា​ផ្កាយ​យក្ស​ក្រហម ហើយ​គួរ​ណាស់​តែ​បាន​លេប​ត្របាក់​ភព​នេះ​រួចហើយ​។

    Halla ដែលជា​ភព​ខ្នាត​យក្ស​ដូច​ទៅនឹង​ភព​ព្រហស្បតិ៍ ត្រូវបាន​រកឃើញ​នៅពេល​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ពិនិត្យមើល​ដំណាក់កាល Bakedu រីក​មាឌ និង​ក្លាយជា​ផ្កាយ​ខ្នាត​យក្ស​ពណ៌​ក្រហម។

    ផ្កាយ​នានា​នៅក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​ដូច​ព្រះអាទិត្យ​របស់​មនុស្ស នៅពេល​អស់​ថាមពល​នឹង​ប៉ោង​ឡើង រីក​មាឌ​ជា​លើកចុងក្រោយ ក្លាយជា​ផ្កាយ​យក្ស​ក្រហម ដោយ​ធំ​ជាង​មុន 1.5 ដង។ ក្រោយមក វា​នឹងត្រូវ​ដួលរលំ ក្លាយជា​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ស។

    ក្នុងអំឡុងពេល​រីក​មាឌ​ជា​លើកចុងក្រោយ ផ្កាយ​ទាំងនេះ​អាច​លេប​ត្របាក់​យក​បណ្ដា​ភព​ដែល​នៅក្បែរ​វា។ ព្រះអាទិត្យ​របស់​មនុស្ស​ក៏ត្រូវ​បាន​ព្យាករ​ថា នឹង​លេប​យក​ភព​ចំនួន​បី​ដែល​នៅក្បែរ រួមមាន ភព​ពុធ ភព​សុក្រ និង​ផែនដី នៅ​ពេល​វា​រីក​មាឌ​។

    ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ Bakedu ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​តារាសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Hawaii (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) បាន​ប្រទះឃើញ Halla បង្ហាញខ្លួន​បន្ទាប់ពី​ហេតុការណ៍​រីក​មាឌ​ដល់​កម្រិត​កំពូល​​របស់​ផ្កាយ​ក្រហម Bakedu។ ភព Halla «នៅមាន​ជីវិត»​ និង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​លំហ​ដែល​មុន​នោះ​ផ្កាយ Bakedu បាន​គ្របដណ្ដប់​ទាំងស្រុង។

    ការសង្កេត​ថ្មី​បំផុត​បាន​បញ្ជាក់ថា ភព​ខាងលើ​នៅតែ​គោចរ​លើ​គន្លង​​ប្រកបដោយ​ស្ថិរភាព​ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​មួយ​ទសវត្សរ៍ និង​នៅតែមាន «ជីវិត» ជាមួយនឹង​ផ្កាយ​មេ​ដែល​កំពុង​ព្យាយាម​លេប​យក​វា។

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មិនទាន់​យល់ច្បាស់​ថា ហេតុអ្វី​បានជា Halla នៅមាន​ជីវិត។ មានការ​សន្និដ្ឋានថា Halla ប្រហែលជា​ធ្លាប់​គោចរ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ឆ្ងាយ នៅ​មុនពេល​ហេតុការណ៍​រីក​មាឌ​របស់ Bakedu។ ប៉ុន្តែ លទ្ធភាព​នេះ​ហាក់​មាន​តិចតួច។

    លទ្ធភាព​ទី​ពីរ​គឺថា Halla បានកកើតឡើង​ពី​ការ​ប៉ះគ្នា​រវាង​ផ្កាយ​ពីរ​ដួង។ ដូច្នេះ Halla អាចជា «ខ្មោចឆៅ» របស់​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ក្នុងចំណោម​ពីរ​ដែល​បាន​ងាប់ ពោលគឺ​មិនមែន Bakedu។

    លទ្ធភាព​ទី​បី គឺថា Halla ពិតជា​នៅមាន​ជីវិត​ក្រោយ​ហេតុការណ៍​ផ្កាយ Bakedu ​រីក​មាឌ។ ប្រការនេះ​អាច​នាំមក​នូវ​ក្ដីសង្ឃឹម​ខ្លះ​សម្រាប់​អនាគត​របស់​ផែនដី៕

  • រកឃើញ​វត្ថុ​អវកាសចម្លែក​ដែល​ «ក្ដៅ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ» ទៅទៀត

    រកឃើញ​វត្ថុ​អវកាសចម្លែក​ដែល​ «ក្ដៅ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ» ទៅទៀត

    ក្រុម​តារាវិទូ​បាន​រកឃើញ​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ប្រផេះ​មួយ​ដួង​ដែល​ក្ដៅ​ខុសពី​ធម្មតា កំពុង​វិលជុំ​វិញ​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ដែលមាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ប្រហែល 1,400 ឆ្នាំ​ពន្លឺ (មួយឆ្នាំ​ពន្លឺ​ស្មើនឹង 9.46 ទ្រី​លាន​គីឡូម៉ែត្រ)។

    យោងតាមលទ្ធផល​នៃ​​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​​បង្ហោះ​លើ​ថ្នាល​ទិន្នន័យ arXiv ដែល​គ្រោង​នឹង​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Nature Astronomy កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ប្រផេះ​ដែល​ទើប​ត្រូវបាន​រកឃើញ មាន​សីតុណ្ហភាព​ប្រមាណ 7,730 អង្សា​សេ ខ្ពស់ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង 5,500 អង្សា​សេរ​បស់​ព្រះអាទិត្យ។ នេះ​បើតាម​ការចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី 20 មិថុនា របស់ Newsweek។ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​អន្តរជាតិ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​តារាវិទូ Na’ama Hallakoun មកពី​វិទ្យាស្ថាន​វិទ្យាសាស្ត្រ Weizmann របស់​ប្រទេស​អ៊ីស្រាអែល បានដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​វត្ថុ​អវកាស​ថ្មី​នេះ​ថា WD0023-317B។

    កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​គឺជា​វត្ថុ​អវកាស​ពាក់កណ្ដាល​ផ្កាយ ពាក់កណ្ដាល​ភព ដែល​ជួនកាល​ក៏ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា «ផ្កាយ​បរាជ័យ»។ ពួកវា​គឺជា​ដុំ​ឧស្ម័ន​យក្ស​ដែល​តែងមាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ពី 13 ទៅ 80 ដង ធៀប​នឹង​ភព​ព្រហស្បតិ៍ ធ្វើ​ឱ្យ​វា​មិនទាន់មាន​សមត្ថភាព​គ្រប់​គ្រាន់​ក្នុង​ការ​​រក្សា​ដំណើរការ​ប្រតិកម្ម​នុយ​ក្លេ​អែរ​ចាំបាច់ ដែល​នេះ​នាំ​ឱ្យ​វា​មិនអាច​ក្លាយជា​ផ្កាយ​ពិតប្រាកដ​ដូច​ព្រះអាទិត្យ។

    កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​ធម្មតា តែងតែ​​មាន​សីតុណ្ហភាព​ចន្លោះ​ពី 480 ទៅ 1,930 អង្សា​សេ ទាប​ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង WD3323-317B ដូច្នេះ វត្ថុ​អវកាស​ថ្មី​នេះ​បាន​បំបែក​កំណត់ត្រា​របស់​កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ​ដែល​ធ្លាប់​ត្រូវបាន​រកឃើញ​នាពេល​កន្លង។ WD3323-317B មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ពី 75 ទៅ 88 ដង ធៀប​នឹង​ម៉ាស​របស់​ភព​ព្រហស្បតិ៍ និង​វិល​ជុំវិញ​ផ្កាយ​មេ 2.3 ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​ជុំ។

    កូន​ផ្កាយ​ប្រផេះ WD3323-317B ដែលមាន​កម្ដៅ​ខ្ពស់​ខ្លាំង​បែបនេះ ​គឺ​មកពី​វា​គោចរជិត​ផ្កាយ​មេ​រប​ស់វា​ខ្លាំងពេក។

    ក្រុម​អ្នកស្រាវជ្រាវ​សង្ឃឹមថា ការរកឃើញ​ថ្មី​នេះ​អាចជួយ​ឱ្យ​ពួកគេ​យល់​កាន់តែច្បាស់​អំពី​បុគ្គលិក​លក្ខណៈ​របស់​​បណ្ដា​ភព​ឧស្ម័ន​ខ្នាត​យក្ស​ដូចជា​ភព​ព្រហស្បតិ៍​ជាដើម៕

  • ផ្កាយ​តឿពណ៌ស (White dwarf) មួយ​ដួង កំពុង​ក្លាយ​ជា​ «ដុំ​ពេជ្រ​» អវកាសខ្នាត​យក្ស

    ផ្កាយ​តឿពណ៌ស (White dwarf) មួយ​ដួង កំពុង​ក្លាយ​ជា​ «ដុំ​ពេជ្រ​» អវកាសខ្នាត​យក្ស

    ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​រកឃើញ​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ស​មួយ​ដួង​ដែល​មាន​ផ្ទុក​សមាសធាតុ​ចម្បង​ជា​កាបូន និង​អុកស៊ីសែន កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​កក​ជា​ដុំ​ត្បូង​​ និង​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ត្រឹម​តែ​ 104 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ប៉ុណ្ណោះ​ (​មួយ​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ស្មើ​នឹង 9.46 ទ្រីលាន​គីឡូម៉ែត្រ។

    សីតុណ្ហភាព​ និង​ម៉ាស​របស់​ផ្កាយ​នេះ​បង្ហាញថា វា​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ប្រែក្លាយ​ជា​ត្បូង​ពេជ្រ​អវកាស​ដ៏​រឹង​។ នេះ​បើ​តាម​ការ​ចុះ​ផ្សាយ​របស់​ទំព័រ Science Alert កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី 11 មិថុនា 2023​។

    វត្ថុធាតុ​នៅ​លើ​ផ្កាយ​តឿ​ពណ៌​ស​នេះ​ បាន និង​កំពុង​​រង​សម្ពាធ​ខ្ពស់​ខ្លាំង ប៉ុន្តែ​មិន​បែក​ធ្លាយ​ ហើយ​កំពុង​ទាញ​​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្នូល​​របស់វា​។ យោង​តាម​ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ ផ្កាយ​នេះ​នឹង​ប្រែ​ទៅ​ជា​ពណ៌​ខ្មៅនៅ​ពេល​បាត់​បង់​កម្ដៅទាំង​ស្រុង ហើយ​ក្លាយ​ជា​ដុំ​កាបូន​​រឹង​កក​​ចូល​គ្នា​ នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ 1.000 ទ្រីលាន​ (1000 000 000 000​ 000) ឆ្នាំ​ទៀត​។

    ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​លើ​ដែល​​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​ក្រុម​តារាវិទូ​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Queensland ខាង​ត្បូង​របស់​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​ បង្ហាញ​ថា ផ្កាយ​នេះ​ទទួល​រង​ឥទ្ធិពល​ពី​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​បី​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា HD 190412។ HD 190412 ក្រោយ​មក​ក៏​ត្រូវ​បាន​ប្ដូរ​ឈ្មោះទៅ​ជា​ 190412 C ហើយ​ក្លាយ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​បួន​៕

  • ត្បូង​ពេជ្រ​ពណ៌​ខ្មៅ​ធំជាងគេ​បង្អស់​លើ​ពិភពលោក អាច​មាន​ប្រភព​ពី​ទីអវកាស

    ត្បូង​ពេជ្រ​ពណ៌​ខ្មៅ​ធំជាងគេ​បង្អស់​លើ​ពិភពលោក អាច​មាន​ប្រភព​ពី​ទីអវកាស

    Enigma ស្ថិតក្នុង​ប្រភេទ​ត្បូង​ពេជ្រ​ខ្មៅ (carbonado) និង​ជា​ត្បូង​ពេជ្រ​កាត់​រួច ធំជាងគេ​បង្អស់​លើ​ពិភពលោក។

    យោងតាម​អង្គការ​កំណត់ត្រា​ពិភពលោក Guinness (Guinness World Records) ត្បូង​ពេជ្រ​ខ្មៅ Enigma មាន​ទម្ងន់ 555.55 កា​រ៉ាត់ (111 ក្រាម) និង​មានមុខ​ចំនួន។

    ក្រៅពី​ពណ៌​ដ៏​ចម្លែក និង​រូបរាង​ខុសធម្មតា Enigma ក៏​អាចមាន​ប្រភពពី​ទី​អវកាស។ ក្រុមហ៊ុន​រៀបចំ​ការលក់​ដេញថ្លៃ Sotheby’s បានឱ្យដឹងថា ត្បូង Enigma ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដោយហេតុ​ការណ៍​ប៉ះទង្គិច​គ្នា​រវាង​អាចម៍ផ្កាយ ឬ​កើតឡើង​ដោយសារ​អាចម៍ផ្កាយ​បុក​ជាមួយនឹង​ផែនដី ឬមួយ​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្ទុះ​ផ្កាយ​ខ្នាត​ធំ ខណៈ​អ្នកខ្លះ​ថា វា​មាន​ប្រភពពី​ផែនដី។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រុម​អ្នកជំនាញ​អំពី​ត្បូង​ពេជ្រ​ខ្មៅ​មិនទាន់​ប្រាកដ​ចំពោះ​រឿង​ទាំងនេះ​នៅឡើយ។

    ត្បូង​ពេជ្រ​ពណ៌​ខ្មៅ​ដ៏​កម្រ និង​ធំ​បំផុត​របស់​ពិភពលោក​នេះ ធ្លាប់​ត្រូវបាន​លក់​ក្នុងតម្លៃ 4.28 លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក នៅក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​ដេញថ្លៃ​ឯ​ប្រទេស​អង់គ្លេស កាលពីដើមឆ្នាំ 2022។

    រាល់​ត្បូង​ពេជ្រ​ប្រភេទ carbonado ដែល​គេ​ស្គាល់ សុទ្ធតែ​ត្រូវបាន​រកឃើញ​នៅ​ប្រេ​ស៊ី​ល ឬ​សាធារណរដ្ឋ​អាហ្វ្រិក​កណ្ដាល និង​មាន​អាយុ​កាលពី 2.6 ទៅ 3.8 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ។ ក្នុងអំឡុង​ពេលនោះ ប្រទេស​ទាំងពីរ​នេះ​សុទ្ធតែ​ស្ថិតក្នុង​មហាទ្វីប Rodinia។ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ធ្លាប់បាន​រកឃើញ​ត្បូង​ពេជ្រ​ខ្មៅ​ដែល​កើតឡើង​ពី​ការប៉ះទង្គិច​អាចម៍ផ្កាយ​ក្នុង​អតីតកាល ប៉ុន្តែ​ភាគច្រើន​ពួកវា​មាន​ទំហំ​តូច​ខ្លាំង៕