Tag: តារា

  • បន្ទាប់​ពី​យាន​អវកាស​​បាន​​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​​ដោយ​ជោគ​ជ័យ ឥណ្ឌា​រៀប​ផែនការ​សម្រាប់​បេសក​កម្ម​មាន​​មនុស្ស​

    បន្ទាប់​ពី​យាន​អវកាស​​បាន​​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​​ដោយ​ជោគ​ជ័យ ឥណ្ឌា​រៀប​ផែនការ​សម្រាប់​បេសក​កម្ម​មាន​​មនុស្ស​

    ក្នុង​ពេល​ដែល​ឥណ្ឌា​កំពុង​អបអរ​សាទរ​ចំពោះ​យាន​អវកាស​ចន្ទ្រាយាន​-3 (Chandrayaan-3) ចុះ​ចត​បាន​ជោគ​ជ័យ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 23 សីហា 2023 នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ប្រទេស​នេះ​បញ្ជាក់​ថា ឥណ្ឌា​គ្រោង​នឹង​នាំ​មនុស្ស​ឡើង​ទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នា​ពេល​ដ៏​ខ្លី​ខាងមុខ​។

    ស្ថានីយ​ចុះ​ចត Vikram របស់​យាន​អវកាស​ចន្ទ្រាយាន​-3 បាន​ឆ្លង​ផុត​រាល់​ឧបសគ្គ​ដើម្បី​ចុះ​ចត​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​កាល​ពី​ព្រលប់​ថ្ងៃទី 23 សីហា​ នាំ​ឱ្យ​ឥណ្ឌា​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក​មាន​យាន​ចុះ​ចត​លើ​តំបន់​នេះ​ និង​ជា​ប្រទេស​ទីបួន​ដែល​មាន​យាន​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ បន្ទាប់​ពី​សូវៀត អាម៉េរិក និង​ចិន​។

    យោង​ទៅ​លើ​ជោគ​ជ័យ​របស់​ចន្ទ្រាយាន​-3 ឥណ្ឌា​នឹង​បន្ត​បោះ​ជំហាន​ទៅមុខ​ តាម​រយៈ​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​​យាន​ដឹក​មនុស្ស​ដំបូង​ទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​។ «ឥណ្ឌា​កំពុង​ស្ថិត​នៅ​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ» នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ថ្លែង​អំពី​ការ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​កាល​ពី​ម្សិល​មិញ​ដូច្នេះ​។ លោក Modi បន្ថែម​ថា ប្រទេស​នេះ​នឹង​ពិនិត្យ​មើល​លទ្ធភាព​បង្កើត​បេសកកម្ម​មាន​មនុស្ស​នា​ពេល​ខាងមុខ​។

    នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi ថ្លែងអំពីការចុះចតលើឋានព្រះចន្ទកាលពីម្សិលមិញ

    យោង​តាម Times of India មុន​នោះ ឥណ្ឌា​ក៏​បាន​ប្រកាស​អំពី​គម្រោង​នៃ​​បេសកកម្ម​មាន​អវកាសចរ​នៅ​លើ​គន្លង​តារាវិថី​ផែនដី​សម្រាប់​ឆ្នាំ​ 2024​ បន្ទាប់​ពី​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​យាន​គ្មាន​មនុស្ស​ Gaganyaan-1 និង Gaganyaan-2 ឡើង​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​ 2023​ នេះ។

    អវកាសចរ​ឥណ្ឌា លោក Rakesh Sharma

    គិត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋ​ឥណ្ឌា​ដំបូង​គេ​ និង​តែ​ម្នាក់​គត់​ដែល​ធ្លាប់​បាន​ហោះ​ឡើង​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស​ នោះ​គឺ​អវកាសចរ​ Rakesh Sharma។ ឆ្នាំ 1982 Sharma ត្រូវ​បាន​ជ្រើ​ស​រើស​សម្រាប់​បេសកកម្ម​អវកាស​រវាង​សូវៀត និង​ឥណ្ឌា​។ ថ្ងៃ​ទី 03 មេសា 1984 លោក Sharma ​រួម​នឹង​អ្នក​អវកាស​​សូវៀត​ពីរ​រូប​​ទៀត​បាន​ឡើង​ទៅ​កាន់​ស្ថានីយ​អវកាស​ Salyut 7 ​តាម​រយៈ​យាន​ Soyuz T-11 ដើម្បី​ធ្វើ​ការ​ពិសោធ​មួយ​ចំនួន​។ ក្រោយ​ពី​ចប់​បេសក​កម្ម​ អ្នក​អវកាស​ខាងលើ​ក៏​បាន​ចុះ​ចត​លើ​ទឹក​ដី​កាហ្សាក់ស្ថាន​នៅ​ថ្ងៃទី 11 មេសា 1984​៕

  • ក្រុម​បាល់ទាត់ U23 កម្ពុជា អាច​ផ្ដួល​​ក្រុម​ថៃ​នៅ​ព្រលប់​នេះ​ ឬអត់?

    ក្រុម​បាល់ទាត់ U23 កម្ពុជា អាច​ផ្ដួល​​ក្រុម​ថៃ​នៅ​ព្រលប់​នេះ​ ឬអត់?

    បើសិន​ផ្ដួល​ U23 របស់​ថៃ​ បាន​សម្រេច ក្រុម​បាល់​ទាត់បុរស​ជម្រើស​ជាតិ​​​វ័យ​ក្រោម​ 23 ឆ្នាំ (U23) ​របស់​កម្ពុជា នឹង​បាន​ឡើង​ទៅ​កាន់​វគ្គ​ពាក់​កណ្ដាល​ផ្ដាច់​ព្រ័ត្រ​នៃ​ពាន​រង្វាន់​បាល់ទាត់​ U23 អាស៊ីអាគ្នយ៍​ឆ្នាំ 2023​។

    ការ​ប្រកួត​រវាង​ U23 កម្ពុជា និង​ U23 ថៃ នៅ​ជើង​ទីបី​នៃ​វគ្គ​សន្សំ​ពិន្ទុ​របស់​ពាន​រង្វាន់​បាល់ទាត់​ U23 អាស៊ីអាគ្នយ៍​ឆ្នាំ 2023 (2023 AFF U-23 Championship) នឹង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ម៉ោង​ 20 ថ្ងៃ​ទី 21 សីហា​នេះ នៅ​ឯកីឡដ្ឋាន Rayong ប្រទេស​ថៃ​។

    កន្លង​មក អ្នក​គាំទ្រ​ជា​ច្រើន ​មាន​ការ​បារម្ភ​ជំនួស​ U23 ថៃ និង​ត្រេកអរ​ចំពោះ​ U23 កម្ពុជា នៅពេល​ក្រុម​ម្ចាស់​ផ្ទះ​បញ្ចប់​ការ​ប្រកួត​ដំបូង​របស់​ខ្លួន​នៅ​ពូល A ត្រឹម​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​ពីរ​ប្រចាំ​ពូល​។ U23 ថៃ​បាន​ឈ្នះ​​ មីយ៉ាន់ម៉ា 3-0 គ្រា​ដែល​កម្ពុជា​ឈ្នះ​ព្រុយណេ 5-0​។ ក៏ប៉ុន្តែ ចូល​ដល់​ជើង​ទីពីរ ថៃ​បាន​លោត​ឡើង​កំពូល​តារាង​ ដោយ​បាន​ឈ្នះ​ព្រុយណេ 3-0​ ហើយ​មាន​ 6 ពិន្ទុ​ក្នុង​ដៃ។ U23 ថៃ ត្រូវ​ការ​តែ​លទ្ធផល​ស្មើ​ប៉ុណ្ណោះ​​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​ជាមួយ​កម្ពុជា ក៏​អាច​បាន​ឡើង​ដល់​វគ្គ​ពាក់​កណ្ដាល​ផ្ដាច់​ព្រ័ត្រ​។

    ចំណែក​កម្ពុជា​វិញ ថ្វី​បើ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ U23 ថៃ​ព្រួយ​បារម្ភ បន្ទាប់​ពី​បាន​ផ្ដួល​ព្រុយណេដោយ​លទ្ធផល 5-0 ប៉ុន្តែ​ក៏​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ខក​ចិត្ត​នៅ​ពេល​បណ្ដោយ​ឱ្យ​មីយ៉ាន់ម៉ា​យក​ស្មើ​ក្នុង​ការ​ប្រកួត​ជើង​ទីពីរ។ ពេល​នេះ កម្ពុជា​ត្រូវ​តែ​ឈ្នះ​ថៃ ដើម្បី​បាន​បន្ត​ទៅ​វគ្គ​បន្ទាប់​។ បើ​គ្រាន់​តែ​ស្មើ និង​ឈរ​លំដាប់​ទីពីរ​ក្នុង​ពូល​ U23 កម្ពុជា​ប្រាកដ​ជា​​នឹង​មិន​អាច​យក​ឈ្នះ​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ ដើម្បី​​ក្លាយ​ជា​ក្រុម​លំដាប់​ទីពីរ​ដែល​ត្រូវ​ឡើង​ទៅ​វគ្គ​ពាក់​កណ្ដាល​ផ្ដាច់​ព្រ័ត្រ​។

    ពាន់រង្វាន់​ជើងឯក​បាល់ទាត់​បុរស​អាយុ​ក្រោម 23 ឆ្នាំ (U23) អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ធ្វើឡើង​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី 17 ដល់ 26 សីហា 2023។ ក្នុង​លើក​ទី​បួន ពានរង្វាន់​នេះ​មាន​ក្រុមបាល់ទាត់​ចូលរួម​ប្រកួត​សរុប​ចំនួន 10 ក្រុម និង​ត្រូវបាន​ចែកជា 3 ពូ​ល។ ពូ​ល A រួមមាន កម្ពុជា ថៃ មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ព្រុយ​ណេ។ ​ពូ​ល B រួមមាន ទី​ម័​រ​ខាងកើត ម៉ាឡេស៊ី និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី ខណៈ​ពូ​ល C មាន វៀតណាម ហ្វ៊ី​លី​ពី​ន និង​ឡាវ។

    កាលពី​ឆ្នាំ​កន្លង ពានរង្វាន់​បាល់ទាត់​នេះ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​នៅ​កម្ពុជា ក្នុងនោះ ថៃ និង​វៀតណាម​បាន​ជួបគ្នា​នៅ​វគ្គ​ផ្ដាច់ព្រ័ត្រ ហើយ​វៀតណាម​បាន​ក្លាយជា​ជើងឯក ​ដោយបាន​យកឈ្នះ​លើ​ថៃ 1-0៕

  • ឥណ្ឌា​ប្រកាស​​កាល​​បរិច្ឆេទ​នៃ​ការ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​យាន​អវកាស​​​ Chandrayaan-3

    ឥណ្ឌា​ប្រកាស​​កាល​​បរិច្ឆេទ​នៃ​ការ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​យាន​អវកាស​​​ Chandrayaan-3

    អង្គការ​ស្រាវជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា (ISRO) បាន​ប្រកាស​ថា ស្ថានីយ​ចុះ​ចត​របស់​បេសក​កម្ម​ Chandrayaan-3 នឹង​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​វេលា​ម៉ោង 19 និង 34 នាទី ថ្ងៃទី 23 សីហា 2023 (ម៉ោង​នៅ​កម្ពុជា)​។

    ដំណើរ​ការ​ចុះចត​នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្សាយ​ផ្ទាល់​លើ​គេហ​ទំព័រ​ផ្លូវការ​របស់​ ISRO និង​លើ​ទូរទស្សន៍​ជាតិ​ឥណ្ឌា Doordarshan រួម​នឹង​បណ្ដាញ​សង្គម​ Facebook និង YouTube ជា​ដើម​។ នេះ​បើ​តាម​អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា​ ប្រកាស​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 20 សីហា​។

    «សមិទ្ធផល​នេះ​នឹង​ជា​ជំហាន​សំខាន់​មួយ​សម្រាប់​វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេក​ទេស និង​បច្ចេក​វិទ្យា​របស់​ឥណ្ឌា ដែល​ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​​វឌ្ឍនភាព​របស់​ប្រទេស​ជាតិ​ក្នុង​វិស័យ​ស្រាវជ្រាវ​អវកាស​» ISRO លើក​ឡើង​ដូច្នេះ​។

    រ៉ុក្កែត LVM3 នាំ​ស្ថានីយ​ចុះ​ចត Vikram ​របស់​បេសក​កម្ម Chandrayaan-3 ហោះ​ឡើង​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​អវកាស Satish Dhawan នៅ​វេលា​ម៉ោង​ 16 និង 05 នាទី ថ្ងៃទី​ 14 កក្កដា 2023 (ពេល​វេលា​​នៅ​កម្ពុជា)។ យាន​ Chandrayaan-3 បាន​ហោះ​ដល់​គន្លងតារា​វិថី​ព្រះ​ចន្ទ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 05 សីហា 2023​។

    Vikram នាំ​យក​រ៉ូបូត​ Pragyan មួយ​គ្រឿង​ទៅ​តាម​ខ្លួន​​។ យាន​មួយ​គូ​ដែល​ដំណើរ​ដោយ​ថាមពល​ព្រះ​អាទិត្យ​នេះ​នឹង​ស្រាវជ្រាវ​អំពី​ផ្ទៃ​របស់​ព្រះចន្ទ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ថ្ងៃ​លើ​ឋាន​នេះ​ (ប្រហែល​នឹង 14 ថ្ងៃ​នៅ​លើ​ផែនដី​) មុន​ពេល​រាត្រី​ព្រះ​ចន្ទ​មក​ដល់ ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​វា​អស់​ថាមពល​។

    ស្ថានីយ​ Vikram បាន​ទៅ​ដល់គន្លងគោចរ​ដែល​មាន​​ចម្ងាយ​ពី​ព្រះ​ចន្ទ​ពី 25 ទៅ 134 គីឡូម៉ែត្រ​ កាលពី​ថ្ងៃទី 20 សីហា​ 2023​។ ស្ថានីយ​នេះ​នឹង​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​ដោយ​ស្វ័យ​ប្រវត្ត​ និង​​រង់​ចាំ​ព្រះ​អាទិត្យ​រះ​នៅ​តំបន់​ក្បែរ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទដែល​ត្រូវ​បាន​​កំណត់​​ជា​ទីតាំង​ចុះ​ចត​។ តំបន់​ដែល​អាច​មាន​ទឹក​ក្នុង​ទម្រង់​កក​នេះ​ក៏​ជា​គោលដៅ​របស់​យាន​អវកាស​រុស្ស៊ី Luna-25 ផងដែរ​ ប៉ុន្តែ​វា​បាន​​ធ្លាក់​ទៅ​បុក​ដី​ព្រះ​ចន្ទ​ មិន​អាច​ចុះ​ចត​នៅ​ថ្ងៃទី 21 សីហា ​ទៅ​តាម​ផែនការ​។ Vikram បំពាក់​ឧបករណ៍​វិទ្យាសាស្ត្រ​ចំនួន​បួន​គ្រឿង​​​សម្រាប់ការ​ពិសោធ​វិទ្យាសាស្ត្រ​៕

  • រុស្ស៊ី​បរាជ័យ​ក្នុង​បេសកកម្ម​បញ្ជូន​យាន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ

    រុស្ស៊ី​បរាជ័យ​ក្នុង​បេសកកម្ម​បញ្ជូន​យាន​ទៅ​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ

    បេសកកម្ម​ព្រះច​ន្ទ​ដំបូង​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ីក្រោយ​រយៈ​ពេល 47 ឆ្នាំ​​ បាន​ទទួល​បរាជ័យ​ ​ពេល​យាន​ Luna-25 បាត់​បង់​ការ​គ្រប់​គ្រង​ក្នុងគ្រា​ចុះ​ចត និង​បាន​ធ្លាក់​បុក​ផ្ទៃ​ព្រះចន្ទ​។

    យោង​តាម​សារព័ត៌មាន Reuters ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​រុស្ស៊ី Roscosmos ប្រកាស​ថា បាន​ដាច់​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​នឹង​យាន​ Luna-25 វេលា​ម៉ោង​ 18 និង 57 នាទី ថ្ងៃ​ទី 19 សីហា 2023 (ម៉ោង​នៅ​កម្ពុជា) ពេល​យាន​នេះ​ជួប​បញ្ហា​ពេល​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​គន្លង​គោចរ មុន​ពេល​ចុះ​ចត​​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ។ តាម​គម្រោង Luna-25 នឹង​ចុះចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ថ្ងៃទី 21 សីហា​នេះ​។ «យាន​អវកាស​ហោះ​ហើរ​ក្នុង​គន្លង​គោចរ​ដែល​មិន​អាច​ស្មាន​ត្រូវ​ និង​ឈប់​ដំណើរ​ការ​ដោយ​សារ​តែប៉ះ​ទង្គិច​នឹង​ផ្ទៃ​ព្រះ​ចន្ទ» Roscosmos ឱ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ​។

    Roscosmos បាន​បង្កើត​គណៈកម្មការផ្ទៃ​ក្នុង​ពិសេស​មួយ​ដើម្បី​​ស៊ើប​អង្កេត​រក​មូលហេតុ​នៅ​ពី​ក្រោយ​បរាជ័យ​របស់​យាន Luna-25 ដែល​ជា​បេសកកម្ម​វិល​ត្រលប់​មក​ប្រកួត​ប្រជែង​លើ​ឋាន​ព្រះចន្ទ​។ បរាជ័យ​នេះ​បាន​បង្ហាញ​នូវ​ជំហាន​ថយ​ក្រោយ​របស់​រុស្ស៊ី រាប់​ចាប់​ពី​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​ ដែល​កាលនោះ​​ សូវៀត (រុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន) បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រទេស​​ដំបូង​គេ​ដែល​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយ​រណប​ Sputnik 1 ឡើង​ទៅ​កាន់​គន្លង​តារា​វិថី​​ផែនដី​ក្នុង​ឆ្នាំ 1957 និង​អ្នក​អវកាស​ Yuri Gagarin បាន​ក្លាយ​ជា​មនុស្ស​ដំបូង​គេ​ដែល​បាន​ហោះ​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស​ក្នុង​ឆ្នាំ 1961​។ Luna-25 គឺជា​បេសក​កម្ម​ទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ដំបូង​របស់​រុស្ស៊ី បន្ទាប់​ពី​ Luna-24 ក្នុង​ឆ្នាំ 1976​។

    យាន​ Chandrayaan-3 របស់​ឥណ្ឌា

    រុស្ស៊ី​កំពុង​រត់​ប្រណាំង​ជាមួយ​នឹង​ឥណ្ឌា ជាប្រទេស​ដែល​បាន​បាញ់​បញ្ជូន​យាន​អវកាស​ទៅ​កាន់​តំបន់​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​។ តាម​គម្រោង​របស់​អង្គការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​អវកាស​ឥណ្ឌា (ISRO) យាន​ Chandrayaan-3 នឹង​ចុះ​ចត​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ថ្ងៃទី 23 សីហា​ខាងមុខ​។

    យាន​ Luna-25 បាន​ចាក​ចេញ​ពី​គន្លង​តារាវិថី​ផែនដី​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​ ប៉ុន្តែ​បរាជ័យ​របស់​វា​មាន​ន័យ​ថា រុស្ស៊ី​អាច​នឹង​មិន​មែន​ជា​ប្រទេស​ដំបូង​គេ​ដែល​យក​បាន​សំណាក​ទឹកកក​នៅ​តំបន់​ប៉ូល​របស់​ព្រះ​ចន្ទ​៕

  • តារាង​ចំណាត់ថ្នាក់​ក្រុមបាល់ទាត់ U23 អាស៊ីអាគ្នេយ៍ 2023 សម្រាប់​ថ្ងៃទី 18 សីហា

    តារាង​ចំណាត់ថ្នាក់​ក្រុមបាល់ទាត់ U23 អាស៊ីអាគ្នេយ៍ 2023 សម្រាប់​ថ្ងៃទី 18 សីហា

    ពាន់រង្វាន់​ជើងឯក​បាល់ទាត់​បុរស​អាយុ​ក្រោម 23 ឆ្នាំ (U23) អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ធ្វើឡើង​នៅ​ប្រទេស​ថៃ​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី 17 ដល់ 26 សីហា 2023។ ក្នុង​លើក​ទី​បួន ពានរង្វាន់​នេះ​មាន​ក្រុមបាល់ទាត់​ចូលរួម​ប្រកួត​សរុប​ចំនួន 10 ក្រុម និង​ត្រូវបាន​ចែកជា 3 ពូ​ល។ ពូ​ល A រួមមាន កម្ពុជា ថៃ មី​យ៉ាន់​ម៉ា និង​ព្រុយ​ណេ។

    ចំណែក​ពូ​ល B វិញ រួមមាន ទី​ម័​រ​ខាងកើត ម៉ាឡេស៊ី និង​ឥណ្ឌូណេស៊ី ខណៈ​ពូ​ល C មាន វៀតណាម ហ្វ៊ី​លី​ពី​ន និង​ឡាវ។

    កាលពី​ឆ្នាំ​កន្លង ពានរង្វាន់​បាល់ទាត់​នេះ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​នៅ​កម្ពុជា ក្នុងនោះ ថៃ និង​វៀតណាម​បាន​ជួបគ្នា​នៅ​វគ្គ​ផ្ដាច់ព្រ័ត្រ ហើយ​វៀតណាម​បាន​ក្លាយជា​ជើងឯក​ដោយបាន​យកឈ្នះ​លើ​ថៃ 1-0។

    នៅក្នុង​ការប្រកួត​បើកឆាក​របស់​ពាន់រង្វាន់​ជើងឯក​បាល់ទាត់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ U23 ឆ្នាំ 2023 ក្រុមបាល់ទាត់​បុរស​អា​យុ​ក្រោម 23 ឆ្នាំ​របស់​កម្ពុជា ដែល​ស្ថិតក្នុង​ពូ​ល A បាន​យកឈ្នះ U23 របស់​ព្រុយ​ណេ 5-0 កាលពី​ម្សិលមិញ៕

    ពូល A

    លរក្រុមចំនួនប្រកួតឈ្នះស្មើចាញ់គ្រាប់​បាល់ចំណេញពិន្ទុ
    1U23 កម្ពុជា110053
    2U23 ថៃ110033
    3U23 មីយ៉ាន់ម៉ា1001-30
    4U23 ព្រុយណេ1001-50

     

    ពូល B

    លរក្រុម​ចំនួនប្រកួតឈ្នះស្មើចាញ់គ្រាប់​បាល់​ចំណេញពិន្ទុ
    1U23 ទីម័រខាងកើត000000
    2U23 ម៉ាឡេស៊ី000000
    3U23 ឥណ្ឌូណេស៊ី000000

     

    ពូល C

    លរក្រុមចំនួនប្រកួតឈ្នះស្មើចាញ់គ្រាប់​បាល់​ចំណេញពិន្ទុ
    1U23 វៀតណាម000000
    2U23 ហ្វ៊ីលីពីន000000
    3U23 ឡាវ000000

     

  • រូបភាព​ភ្នំភ្លើង​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ដែល​ថត​ដោយ​យានអវកាស​រុស្ស៊ី Luna-25

    រូបភាព​ភ្នំភ្លើង​លើ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ដែល​ថត​ដោយ​យានអវកាស​រុស្ស៊ី Luna-25

    រូបភាព​ដំបូង​ដែល​ថត​ដោយ​យាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​របស់​ប្រទេស​រុស្ស៊ី ត្រូវបាន​ប្រកាស​កាលពី​ថ្ងៃទី 17 សីហា ឆ្នាំ 2023 (ពេលវេលា​ក្នុងស្រុក)។

    យោងតាម​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​រុស្ស៊ី Roscosmos យានអវកាស Luna-25 បាន​បញ្ជូន​បណ្ដា​រូបភាព​ស្ដីពី​មាត់​ភ្នំភ្លើង​នៅ​តំបន់​ប៉ូល​ឆ្ងាយ​របស់​ព្រះ​ចន្ទ មកកាន់​ផែនដី។ តាម​គម្រោង យាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​ដំបូង​របស់​រុស្ស៊ី​ក្រោយ​រយៈពេល 47 ឆ្នាំ គ្រោង​នឹងធ្វើ​ការពិសោធ ស្រាវជ្រាវ​ផ្ទៃ​របស់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​ចាប់ពី​សប្ដាហ៍​ក្រោយ។

    បណ្ដា​រូបភាព​ស្ដីពី​មាត់​ភ្នំភ្លើង Zeeman បង្ហាញថា ភ្នំភ្លើង​នេះ​មាន​កម្ពស់​ជិត 8 គីឡូម៉ែត្រ ធៀប​នឹង​ផ្ទៃរាប​របស់​ព្រះ​ចន្ទ។ ភ្នំភ្លើង​នេះ កន្លងមក​មិនត្រូវ​បាន​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​សង្កេតមើល​នោះទេ ដោយសារតែ​វា​ស្ថិតនៅ​មួយ​ចំហៀង​ដែល​តែងតែ​បែរខ្នង​ដាក់​ផែនដី។

    Roscosmos បញ្ជាក់ថា យាន Luna-25 ក៏បាន​វាស់វែង​កាំរស្មី​ហ្គា​ម៉ា និង​នឺ​ត្រុ​ង​ពី​ផ្ទៃ​របស់​ព្រះ​ចន្ទ ក៏ដូចជា​តួលេខ​ប្លា​ស្មា​ក្នុង​ទី​អវកាស​ជុំវិញ​ព្រះ​ចន្ទ រួម​នឹង​ឧស្ម័ន និង​ធូលី​លើ​គន្លង​តារាវិថី​របស់​ឋាន​នេះ​ផងដែរ។

    Luna-25 គឺជា​យាន​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​ដំបូង​ដែល​អភិវឌ្ឍ ផលិត និង​ដំណើរការ​ទាំងស្រុង​ដោយ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​បច្ចុប្បន្ន។ គម្រោង​ដែល​ត្រូវបាន​បង្ហាញ​កាលពី​ថ្ងៃទី 11 សីហា​នេះ មាន​គោលដៅ​ក្លាយជា​យានអវកាស​ដំបូង​ដែល​ចុះចត​ដោយថ្នមៗនៅ​តំបន់​ប៉ូល​ខាងត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ ដែល​គ្រោង​នឹងធ្វើ​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី 21 សីហា​ខាងមុខ។

    រូបភាពភ្នំភ្លើង Zeeman នៅប៉ូលខាងត្បូង​របស់​ព្រះ​ចន្ទ ដែល​ថត​ដោយ​ Luna-25

    គោលដៅ​ចម្បង​របស់​គម្រោង​នេះ​គឺ​ការពិសោធ​ដី​ព្រះ​ចន្ទ​ដើម្បី​ស្វែងរក​ទឹកកក ប៉ុន្តែ Roscosmos ក៏បាន​ឱ្យដឹងថា ពួកគេ​ក៏​ចង់​សាកល្បង​បច្ចេកវិទ្យា​ចុះចត​ដោយថ្នមៗ រួម​នឹង​ស្រាវជ្រាវ​ស្រទាបដី​ខាងលើ​របស់​ឋាន​មួយ​នេះ​ផងដែរ។

    ការបាញ់​បង្ហោះ Luna-25 គឺជា​សញ្ញា​បង្ហាញថា រុស្ស៊ី​បាន​វិល​ត្រលប់​ទៅកាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​វិញ ក្រោយ​ការខកខាន​អស់ 47 ឆ្នាំ។ កម្មវិធី Luna ដំបូង​ត្រូវបាន​ចាប់ផ្ដើម​ក្នុងសម័យ​សូ​វៀត ដែល​សម្រេច​បេសកកម្ម​ព្រះ​ចន្ទ​បាន​ចំនួន 24 លើក ចាប់ពី​ខែកញ្ញា 1958 ដល់​ខែសីហា 1976៕

  • យានចុះចត Luna-25 របស់​រុស្ស៊ី ហោះចូល​ដល់​គន្លង​តារាវិថី​ព្រះចន្ទដោយ​ជោគ​ជ័យ​

    យានចុះចត Luna-25 របស់​រុស្ស៊ី ហោះចូល​ដល់​គន្លង​តារាវិថី​ព្រះចន្ទដោយ​ជោគ​ជ័យ​

    កាល​ពី​ថ្ងៃទី 16 សីហា ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​រុស្ស៊ី Roscosmos ប្រកាស​ថា យាន​ចុះ​ចត​ Luna-25 របស់​ប្រទេស​នេះ​ត្រូវ​បាន​នាំ​ឡើង​ទៅ​ដល់​គន្លង​តារាវិថី​របស់​ព្រះចន្ទ​​ដោយ​ជោគ​ជ័យ​។

    អ្នក​នាំពាក្យ​របស់​ Roscosmos និយាយ​ថា «ជា​លើកដំបូង​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បច្ចុប្បន្ន​របស់​រុស្ស៊ី យាន​អវកាស​ស្វ័យប្រវត្ត​មួយ​​គ្រឿង​ត្រូវ​បាន​នាំ​ឡើង​ទៅ​ដល់​គន្លង​តារា​វិថី​របស់ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​វេលាម៉ោង 12 និង 03 នាទី​ល្ងាច​​ ម៉ោង​នៅមូស្គូ (ម៉ោង 09 និង 30 នាទី​ GMT)»។

    អ្នក​នាំពាក្យ​ខាងលើ​បន្ថែម​ថា «ប្រព័ន្ធ​ទាំង​ឡាយ​របស់ Lunar-25 កំពុង​ដំណើរ​ការ​ល្អ​ ហើយ​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​នឹង​​យាននេះ​​មាន​ស្ថិរភាព»។ ម៉ាស៊ីន​ថត​ដែល​ត្រូវ​បាន​ដំឡើង​លើ​យាន​ បាន​ថត​រូប​ផែនដី និង​ព្រះចន្ទ​ពី​ចម្ងាយ​។

    ​រ៉ុក្កែត Soyuz 2.1b នាំ​យាន Lunar-25 ឡើង​ទៅ​កាន់​ទីអវកាស​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 11 សីហា 2023

    តាម​ផែនការ Lunar-25 នឹង​គោចរ​ជុំវិញ​ព្រះចន្ទ​លើ​កម្ពស់ 100 គីឡូម៉ែត្រ​ មុន​ពេល​ចុះចត​នៅ​ថ្ងៃទី 21 សីហា​ 2023 នៅ​ភាគ​ខាង​ជើង​នៃ​មាត់​ភ្នំ​ភ្លើង Boguslawsky ក្នុង​តំបន់​​ប៉ូល​ខាង​ត្បូង​របស់​ព្រះចន្ទ​។

    មុន​នោះ កាល​ពី​ថ្ងៃទី 11 សីហា 2023 យាន Luna-25 ត្រូវ​បាន​បាញ់​បង្ហោះ​ពីព្រលាន​យាន​អវកាស Vostochny ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់​រ៉ុក្កែត Soyuz 2.1b។ យាន Luna-25 នឹង​ធ្វើ​ការ​ពិសោធ​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​ប៉ូល​ខាង​ត្បូងរបស់​ព្រះចន្ទ​ ទាក់​ទង​នឹង​ប្រភព​ទឹក រស្មី​ពី​ទី​អវកាស និង​វិទ្យុសកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច​លើ​​ឋាន​រណប​តែ​មួយ​គត់​នេះរបស់​ផែនដី​។

  • «រោងចក្រ» មួយ​របស់​ចក្រវាល ផលិត​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ស្មើ​ផែនដី​មួយ​ពាន់​ដង

    «រោងចក្រ» មួយ​របស់​ចក្រវាល ផលិត​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ស្មើ​ផែនដី​មួយ​ពាន់​ដង

    ករណី​ផ្ទុះ​មួយ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ 3​ ពាន់​​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ បង្កើត​ចេញ​លោហធាតុ​គ្រប់​ប្រភេទ​ដែល​មាន​ទម្ងន់​សរុប​​លើស​ពី​ភព ព្រះចន្ទ និង​អាចម៍​ផ្កាយ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​បូក​បញ្ចូល​គ្នា​ទៅទៀត​។

    ឆ្នាំ​ 2021 ស្ថានីយ​សង្កេត​តារា Neil Gehrels បាន​រក​ឃើញ​ករណី​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​វត្ថុ​អវកាសក្រាស់ៗ​ចំនួន​​​ពីរ​​ដែល​ហៅ​ថា kilonova និង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ឱ្យ​ថា GRB 211211A។ នេះ​គឺជា​ឧទាហរណ៍​ជិត​បំផុត​ស្ដី​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​តារា​សាស្ត្រ​កម្រ​ចួប​នេះ​ដែល​មនុស្ស​មិន​បាន​រក​ឃើញ​ជាមួយ​នឹង​រលក​ទំនាញ​។ GRB 211211A ប្លែក​ពី​គេ​ ដោយ​សារ​តែ​ពន្លឺ​ហ្គាម៉ា (GRB) ដែល​វា​បញ្ចេញ​ អូស​បន្លាយ​ពេល​មួយ​នាទី​។ កន្លង​មក ថេរវេលា​ដូច​គ្នា​នេះ​តែង​តែ​អម​ជាមួយ​នឹង GRB ពី​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​ផ្កាយ​នានា​​ដែល​ហៅ​ថាស៊ូពើណូវ៉ា​ ជំនួស​ឱ្យ​ការ​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​ផ្កាយ​នឺត្រុង។

    ទំព័រ IFL Science រាយការណ៍​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 15 សីហា​​ថា លទ្ធផល​នៃ​ការ​ស្រាវជ្រាវចំនួន​បួន​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​ដំណាល​គ្នា​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Nature បរិយាយ​អំពី​ការ​រកឃើញ​ខាងលើ និង​ដំណើរ​ការ​ដែល​អាច​បង្កើត​បាន​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​បែប​នេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្វី​ដែល​គួរ​ឱ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​ជាង​គេ​នៃ​ហេតុការណ៍​នេះ​ អាច​ជា​បរិមាណ​វត្ថុ​ធាតុ​ធ្ងន់​ៗ​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ពី​ការ​ផ្ទុះ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​លោហធាតុ​កម្រ​ មាន​ដូច​ជា​ មាស និង​ប្លាទីន​ជា​ដើម​។

    រូបភាព​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ត្រាប់​តាម​រស្មី​ហ្គាម៉ាដែល​ជះចេញ​ពី GRB 211211A

    ជា​ធម្មតា ផ្កាយ​មួយ​ដួង​តែង​​ច្របាច់​អ៊ីដ្រូសែន​បញ្ចូល​គ្នា​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​អេល្យូម រួច​ក៏​ប្រែ​ក្លាយ​អេល្យូម​ទៅ​ជា​សារធាតុ​ដទៃ​ៗ​នៅ​ក្នុង​វដ្ដ​របស់​វា​។ ពេល​ស្លាប់​ទៅ ផ្កាយ​ដែល​មាន​ម៉ាស​តូច​ទាប​នឹង​បង្កើត​សារធាតុ​ថ្មីៗ​ ប៉ុន្តែ​វត្ថុធាតុ​ភាគ​ច្រើន​ទាម​ទារ​ឱ្យ​មាន​វិធី​កកើត​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​។ សារធាតុ​ដូច​អាលុយមីញ៉ោម​ និង​ប៉ូតាស្យូម​កកើត​ពី​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​ផ្កាយមួយ​ដួង​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​​ (ស៊ូពើណូវ៉ា) ប៉ុន្តែ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​សង្ស័យ​ថា មាន​ប្រភព​សារធាតុ​ធ្ងន់ៗ​​ដទៃ​ ដោយ​សារ​ថា​ ចំនួន​ករណី​ផ្ទុះ​ស៊ូពើណូវ៉ា​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ប្រទះ​ មិន​សម​ស្រប​នឹង​កម្រិត​សម្បូរ​បែប​របស់​សារធាតុ​ធ្ងន់ៗ​។

    នៅ​ពេល​ផ្កាយ​នឺត្រុង​ពីរ​ដួង​ប៉ះទង្គិច​គ្នា និង​ត្រូវ​បាន​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា ថាមពល​ដែល​ពួក​វា​បញ្ចេញកកើត​​ទៅ​ជា​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ជាង​ឆ្ងាយ​បើ​ធៀប​នឹង​ហេតុ​ការណ៍​ផ្ទុះ​​ស៊ូពើណូវ៉ា​។ បើទោះជា​គីឡូណូវ៉ា កម្រ​កើត​មាន​ បើធៀប​នឹង​ស៊ូពើណូវ៉ា តែ​ពួក​វា​បង្កើត​សារធាតុ​ធ្ងន់​ៗ​​ច្រើន​ជាង​ និង​កាន់កាប់​លោហធាតុ​ធ្ងន់​ៗ​​​ភាគ​ច្រើន​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ចក្រវាល​។ ឧទាហរណ៍​៖ ​ព្រះអាទិត្យ​​មាន​ម៉ាស​ធ្ងន់​ជាង​ផែនដី 330,000 ដង ខណៈ​ 99.5% នៃ​សម្បក​ផែនដី​មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​មិន​ធ្ងន់​ជាង​ដែក​។ ប្រការ​នេះ​បញ្ចាក់​ថា «រោងចក្រ​ផលិត​មាស​ក្នុង​ចក្រវាល» មាន​ទំហំ​ធំ​ខ្លាំង​ណាស់​។

    រូបភាពបរិយាយអំពីការច្របាច់បញ្ចូលគ្នារវាងផ្កាយក្រិនពណ៌ស (ឆ្វេង) និងផ្កាយនឺត្រុង (កណ្ដាលថាសវត្ថុធាតុ)

    ដើម្បី​ឱ្យ​ដឹង​ថា​ ព្រឹត្តិការណ៍​ដូច GRB 211211A រួម​ចំណែក​អ្វី​ខ្លះ​ក្នុង​ការ​កកើត​សារធាតុ​ធ្ងន់ៗ​ក្នុង​ចក្រវាល​ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ត្រូវ​ការ​ដឹង​អំពី​ចំនួន​របស់​ពួក​វា​។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​កំពុង​ស្វែង​រក​អ្វី​ដែល​បាន​បង្កើត​ GRB 211211A។ បច្ចុប្បន្ន​ សម្មតិកម្ម​មួយ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង នោះ​គឺការ​ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​ផ្កាយ​នីត្រុង និង​កូន​ផ្កាយ​ក្រិន​ពណ៌​ស បង្កើត​ឱ្យ​មាន​ ​GRB 211211A មិន​មែន​ការ​បុក​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង​ផ្កាយ​នីត្រុង​ពីរ​ដួង​នោះទេ៕

  • ផ្កាយ​ដែល​មាន​រលកយក្ស​ល្បឿន​លឿន​​ជាង​សំឡេង​ និង​ខ្ពស់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​បី​ដង

    ផ្កាយ​ដែល​មាន​រលកយក្ស​ល្បឿន​លឿន​​ជាង​សំឡេង​ និង​ខ្ពស់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​បី​ដង

    មហា​រលក​យក្ស​កើត​ឡើង​ម្ដងៗ​មាន​កម្ពស់​ 4 លាន​គីឡូម៉ែត្រ ដែល​បោក​ខ្ទប់​លើ​ផ្ទៃ​ផ្កាយ​នេះ សុទ្ធ​តែ​បញ្ចេញ​ថាមពល​មហា​សាល​ ​គ្រប់​គ្រាន់​អាច​កម្ទេច​ផែនដី​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​បំណែក​រាប់​រយ​។

    ផ្កាយខ្នាត​យក្ស​មួយ​ដួង​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ឆ្លងកាត់​រលក​យក្ស​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​ និង​ខ្ពស់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​ 3 ដង​ បោក​ខ្ទប់​ទៅ​លើ​ផ្ទៃ​របស់​វា​។ ផ្កាយ​ដែល​មាន​រហ័សនាម​ថា «ផ្កាយ​ចង្វាក់​បេះដូង» នេះ ក៏​ជា​វត្ថុ​អវកាស​ដែល​​មាន​ពន្លឺ​​ប្រែប្រួល​ខ្លាំង​ទៅ​តាម​វដ្ដ​ នៅ​ពេល​កម្លាំង​ទំនាញ​របស់​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ដែល​រួម​​ដំណើរ​​ ទាញ​វា​ឱ្យទៅ​ជា​រាង​​ពង​ក្រពើ​។ នេះ​បើ​តាម​ Space ចុះ​ផ្សាយ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 15 សីហា 2023​។

    តាម​ជាក់​ស្ដែង រលកយក្ស​នៅ​លើ​​ផ្កាយ​ចង្វាក់​បេះដូង​​ កើត​ឡើង​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​របស់​ផ្កាយ​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ជាមួយ​ នៅ​ពេល​វា​គោចរ​ដល់​ចំណុច​ក្បែរ​បំផុត​ ទៅ​តាម​គន្លង​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​​ពង​ក្រពើ​ និង​មាន​វដ្ដ 32.8 ថ្ងៃ​។ ដូច​ទៅ​នឹង​ទំនាញ​របស់​ព្រះ​ចន្ទដែល​ជា​ប្រភព​នៃ​បាតុភូត​ទឹក​ជោរ​នាច​នៅ​លើ​ផែនដីនៅ​ពេល​វា​អូស​មហា​សមុទ្រ​ទៅ​រក​វា​ កម្លាំង​ទំនាញ​របស់​ផ្កាយ​រួម​ដំណើរក៏ទាញ​វត្ថុធាតុ​ពី​ផ្កាយ​ចង្វាក់បេះដូង​ទៅ​រក​វា​ក្នុង​ល្បឿន​លឿន​ជាង​សំឡេង​ បង្កើត​បាន​ជា​មហា​រលក​យក្ស​ប្លាស្មា​។

    ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​ភ្លោះ​ខាង​លើ​មាន​ឈ្មោះ​ថា MACHO 80.7443.1718 និង​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែនដី​ 169,000 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ស្ថិត​ក្នុង​បណ្ដុំ​ពពក​ Magellan ធំ។ ប្រព័ន្ធ​ផ្កាយ​នេះ​រួម​មាន ផ្កាយ​ធំជាង​គេ​មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​ 35 ដង​ និង​ផ្កាយ​រួម​ដំណើរ​មួយ​ដួង​ដែល​តូច​ជាង​។

    ដោយ​សារ​តែ​រូប​រាង​របស់​ផ្កាយ​ធំជាង​គេ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ MACHO 80.7443.1718 ត្រូវ​ប្រែប្រួល ពួក​វា​ប្ដូរវេន​គ្នា​បែរ​ផ្ទៃ​មុខ​ធំជាង​ និង​តូច​ជាង​តម្រង់​មក​កាន់​ផែនដី​ នាំ​ឱ្យ​ពន្លឺ​មាន​ការ​ប្រែ​ប្រួល​ចុះ​ឡើង​ដូច​ចង្វាក់​បេះដូង​។ នេះ​គឺជា​មូលហេតុ​ដែល​ MACHO 80.7443.1718 មាន​រហ័សនាម​ថា​ ផ្កាយ​ចង្វាក់​បេះដូង​។ ឱ្យ​តែ​គោចរ​បាន​ 32.8 ថ្ងៃ ផ្កាយ​នេះ​ត្រូវ​ឆ្លង​កាត់​វដ្ដ​ធម្មតា​មួយ​ដែល​មាន​ពន្លឺ​កើន​ឡើង 20% ខ្ពស់​ជាង 200 ដង បើធៀប​នឹង​ការ​ប្រែ​ប្រួល​ពន្លឺ​របស់​បណ្ដា​ផ្កាយ​ប្រភេទ​ចង្វាក់​បេះដូង​ដទៃ​។

    តារាវិទូ Morgan MacLeod និង​សហការី​នៅ​មជ្ឈមណ្ឌល​ Harvard – Smithsonian បាន​រក​ឃើញ​ថា MACHO 80.7443.1718 មិន​ត្រឹម​តែ​មាន​ផ្កាយពីរ​ដួង​ដែល​ជា​ប្រភេទ​ផ្កាយ​​ចង្វាក់បេះដូង​នោះ​ទេ តែ​មហា​រលក​យក្ស​ប្លាស្មា​​ដែល​កើត​ ​ពី​ទំនាញ​រវាង​ផ្កាយ​ទាំង​ពីរ​នេះ ក៏ខ្ពស់ និង​មាន​ថាមពល​​ខ្លាំងក្លា​ផងដែរ​។ «រលក​យក្ស​ដែល​កើត​ឡើង​ម្ដងៗ ​មាន​កម្ពស់​ 4 លាន​គីឡូម៉ែត្រ និង​បើក​ខ្ទប់​លើ​ផ្ទៃ​ផ្កាយ​នេះ សុទ្ធ​តែ​បញ្ចេញ​ថាមពល​​ច្រើន​គ្រប់​គ្រាន់​​អាច​កម្ទេច​ផែនដី​ឱ្យ​ក្លាយ​ជា​បំណែក​រាប់​រយ​»​ Morgan MacLeod ឱ្យ​ដឹង​ដូច្នេះ​។

    ​ផ្កាយ​ធំជាង​គេ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ MACHO 80.7443.1718 ​មាន​កាំ​​ប្រវែង​ 16.7 លាន​គីឡូម៉ែត្រ វែង​ជាង​កាំ​របស់​ព្រះ​អាទិត្យ​ 24 ដង​។ MACHO 80.7443.1718 មាន​អាយុ​ទើប​តែ​ 6 លាន​ឆ្នាំ​ ហើយ​វា​នឹង​ផ្ទុះ​ទៅ​ជា​ស៊ូពើណូវ៉ា​ក្រោយ​រយៈ​ពេល​តែ​ប៉ុន្មាន​លាន​ឆ្នាំ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​៕

  • របក​គំហើញ​ថ្មី​! ភព​ចំនួន​ 7 ដូច​ផែនដី ទំនង​ជា​កំពុង​មាន​ផ្ទុក​ភាវៈ​រស់​

    របក​គំហើញ​ថ្មី​! ភព​ចំនួន​ 7 ដូច​ផែនដី ទំនង​ជា​កំពុង​មាន​ផ្ទុក​ភាវៈ​រស់​

    ផ្កាយ​ TRAPPIST-1 បាន​ក្លាយជា​ទី​ជជែក​វែក​ញែក​តាំង​ពី​យូរ​មក​ហើយ នៅ​ពេល​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​កត្តា​មួយ​ចំនួន​ពី​ផ្កាយ​មេ​ និង​កត្តា​ផ្ទៃ​ក្នុង​របស់​បណ្ដា​ភព​នេះ ​អាច​រារាំង​លទ្ធភាព​កកើត​ជីវិត​។

    ក៏ប៉ុន្តែ​ លទ្ធផល​នៃការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​ដែល​ទើប​ត្រូវ​បាន​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ Nature ដែល​នាំ​មុខ​ដោយ​តារា​វិទូ Frank Selsis មក​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ Bordeaux (បារាំង​) បាន​នាំ​មក​នូវ​ដំណឹង​ល្អ​ដ៏​ធំ​មួយ​។

    TRAPPIST-1 គឺជា​ផ្កាយ​ក្រិន​ពណ៌​ក្រហម​មួយ​ដួង​ មាន​ទំហំ​តូច​ខ្លាំង និង​ត្រជាក់​ជាង​ព្រះ​អាទិត្យ​ឆ្ងាយ​ណាស់​ ហើយមាន​ចម្ងាយ​​ពី​ផែនដី​ត្រឹម​តែ​ 40 ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ប៉ុណ្ណោះ​។

    ភព​ទាំង​ 7 របស់​ផ្កាយ TRAPPIST-1 មាន​ទំហំ​ និង​រូប​រាង​ខុសៗ​គ្នា និង​សុទ្ធ​តែ​មាន​ចំណុច​ពិសេស​មួយ​ចំនួន​ដែល​ដូច​ទៅ​នឹង​ផែនដី ដែល​អាច​គាំទ្រ​ដល់​ភាវៈ​រស់​។

    អ្វីដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ចាប់​អារម្មណ៍​ជាង​គេ​​គឺ ភព​ទាំង​ 7 នេះ​សុទ្ធ​តែ​មាន​លទ្ធភាព​ខ្ពស់​ អាច​ផ្ទុក​ទឹក​រាវ​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ ឬ​នៅ​ក្រោម​ដី​។ ក៏ប៉ុន្តែ​ មាន​ឧបសគ្គ​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​​នា​ពេល​កន្លង​។ ភាព​ចម្លែក​របស់​ «ភព​មហាសមុទ្ឬ» មួយ​ចំនួន​ក្នុង​ចំណោម​នោះ​ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ព្រួយ​បារម្ភ​។ ពួក​គេ​យល់​ថា ការ​ដែល​ពួក​វា​មាន​ទឹក​ច្រើន​ពេក​ធៀប​នឹង​ផែនដី​ នឹង​បង្ក​ផល​វិបាក​ដល់​ភាវៈ​រស់​។

    ក្ដី​បារម្ភ​ធំ​បំផុត​នៅ​តែ​ជា​ផ្កាយ​មេ​ TRAPPIST-1។ ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម​នេះ​ត្រជាក់មែន​ពិត​ ប៉ុន្តែដោយ​សារ​តែ​​វា​មាន​​វិទ្យុ​សកម្ម​​​ដ៏​ខ្លាំង​ក្លា​ ដូច្នេះ​ទឹក​ក្នុង​បរិយាកាស​ប្រាកដ​ជា​ត្រូវ​ហួត​ទៅ​ក្នុង​ទីអវកាស​ ហើយ​ពួក​វា​នឹង​ក្លាយ​ជា​ «ភព​សុក្រ​» របស់​ផ្កាយ​ TRAPPIST-1 ជំនួស​ឱ្យ​ផែនដី​។

    ទោះយ៉ាង​ណា​ក៏ដោយ​ បណ្ឌិត​ Selsis ឱ្យ​ដឹង​ថា ពន្លឺ​ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម​ដូច TRAPPIST-1 ត្រូវ​​ថយចុះ​ទៅ​តាម​ពេល​វេលា​ ដែល​នេះ​មាន​ន័យ​ថា អនាគត​របស់​ពួក​វា​នៅ​តែ​អាច​មាន​ទឹក​។

    រូប​មន្ត​ដែល​លោក Frank Selsis និង​សហការី​បាន​អភិវឌ្ឍ បង្ហាញ​ថា TRAPPIST-1 ដំបូង​ឡើយ​គឺពិត​ជា​បាន​ដុត​កម្ដៅ​ភព​ទាំង​ 7 របស់​វា​ ប៉ុន្តែ​ដោយ​សារ​តែ​ជា​ផ្កាយ​ក្រិន​ក្រហម ដូច្នេះ​វា​នឹង​មិន​មាន​កម្ដៅ​ច្រើន​គ្រប់​គ្រាន់​ដើម្បី​ដុត​រំលាយ​សម្បក​ខាង​លើ​ និង​ស្រទាប់​បន្ទាប់​របស់​បណ្ដា​ភព​ម៉ាក់ម៉ា​នេះ​។

    ប្រការ​នេះ​មាន​ន័យ​ថា មាន​ទឹក​ជា​ច្រើន​នៅ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ថ្ម​ ពោល​គឺថា​ ការ​ដែល​បណ្ដា​ភព​នេះ​លិច​ទឹក​ គឺនាំ​មក​នូវ​​ផល​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ផងដែរ​។ ក្នុង​ពេល​ដែល​ផ្កាយ​មេ​ចុះ​ត្រជាក់​ បណ្ដា​មហា​សមុទ្រ​ទឹក​រាវ​ក៏​ទំនង​ជា​បាន​កើត​ឡើង​ ហើយ​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ​អាច​មាន​ភាវៈ​រស់​​ប្រកប​ដោយ​ភាព​សម្បូរ​បែប​។

    យោង​តាម​ទំព័រ Space ការ​រក​ឃើញ​ខាង​លើ​ មិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មាន​ក្ដីសង្ឃឹម​ច្រើន​ជាង​មុន​នោះ​ទេ តែក៏​បង្កើន​ឱកាស​ច្រើន​ដើម្បីអាច​​បញ្ចាក់​​បាន​ថា មនុស្ស​ជាតិ​មិន​មែន​នៅ​ឯកា​ក្នុង​​កាឡាក់ស៊ី​មីលគីវ៉េ ឬ​ចក្រ​វាល​ទាំង​មូល​ឡើយ​ ព្រោះ​ថា ផ្កាយ​ដូច TRAPPIST-1 គឺជា​ផ្កាយ​ដែល​មាន​ច្រើន​ជាង​​គេ​នៅ​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​​របស់​ផែនដី​៕