សាកលវិទ្យាល័យ - La Reine Media

រកឃើញភពដែលមានកន្ទុយដូចកញ្ជ្រោងដ៏មហិមា មានចម្ងាយជិតមួយពាន់ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី

ភពខ្នាតយក្សមួយដែលស្ថិតក្នុងប្រភេទភពព្រហស្បតិ៍ក្ដៅមានកន្ទុយដ៏ចម្លែក ត្រូវបានស្ថានីយសង្កេតតារារបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិករកឃើញ ក្នុងនោះ កន្ទុយចម្បងវែងជាង 53 ដង បើធៀបនឹងប្រវែងកាំរបស់ភពនោះ។

ភពព្រហស្បតិ៍ក្ដៅគឺជាភពឧស្ម័នខ្នាតយក្សដែលដូចទៅនឹងភពព្រហស្បតិ៍របស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅក្បែរផ្កាយមេខ្លាំងពេក ទើបមានកម្ដៅខ្ពស់ខ្លាំង។

ភពដែលមានឈ្មោះថា HAT-P-32b ខាងលើនេះ កំពុងតែបញ្ចេញកន្ទុយឧស្ម័នដ៏វែងទៅក្នុងទីអវកាស។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយបង្ហាញថា វាកំពុងតែ «ព្រលាត់សម្បែក» ខ្លួនឯង។

«អ្វីដែលយើងមើលឃើញគឺកន្ទុយអេល្យូមដ៏មហិមាដែលភ្ជាប់ទៅនឹងភពនេះ វែងជាង 53 ដង បើធៀបនឹងប្រវែងកាំរបស់ភព» អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់សាកលវិទ្យាល័យ California នៅ Santa Cruz ថ្លែងលើទស្សនាវដ្ដី Science Advances ដូច្នេះ។

យោងតាម Sci-Tech Daily កន្ទុយមួយចំនួនផ្សេងទៀតដែលតួចជាង និងស្ដើងជាងកន្ទុយចម្បង អាចជាលំហូរនៃឧស្ម័នអេល្យូមចាស់ ដែលត្រូវបានបំភាយចេញពីបរិយាកាសរបស់ HAT-P-32b។ ភព HAT-P-32b មានចម្ងាយពីផែនដីប្រហែល 950 ឆ្នាំពន្លឺ។

September 4, 2023

រថយន្តដឹកទំនិញពាសផ្ទាំងសូឡាធ្វើដំណើរបន្ថែមបានប្រាំពាន់គីឡូម៉ែត្រ

(ស៊ុយអែត) – រថយន្តដឹកទំនិញដែលសាកល្បងដំណើរការក្នុងគម្រោងពិសោធន៍ថ្មី ពាសផ្ទាំងសូឡាដែលមានផ្ទៃក្រឡារហូតដល់ 100 ម៉ែត្រការ៉េ ជួយឱ្យរថយន្តធ្វើដំណើរបន្ថែមបាន 5,000 គីឡូម៉ែត្រ ដោយមិនបាច់ឈប់ចាក់សាំង។

សាកលវិទ្យាល័យ Uppsala សហការជាមួយបណ្ដាក្រុមហ៊ុន Eksjo Maskin & Truck, Midsummer, Ernsts Express, Dalakraft និង Scania អនុវត្តគម្រោងស្រាវជ្រាវថ្មីមួយដើម្បីអភិវឌ្ឍរថយន្តដឹកទំនិញដំណើរការដោយថាមពលព្រះអាទិត្យ។ គម្រោងនេះឧបត្ថម្ភដោយស្ថាប័នច្នៃប្រឌិត Vinnova របស់ស៊ុយអែត។

យោងតាមទំព័រ New Atlas ក្រុមអ្នកជំនាញអភិវឌ្ឍផ្ទាំងសូឡាស្រាលសម្រាប់ភ្ជាប់លើរថយន្ត ដើម្បីទាញយកថាមពលពីកម្ដៅព្រះអាទិត្យ ជួយកាត់បន្ថយការចំណាយ និងការបំភាយឧស្ម័ន។ល។

រថយន្តដឹកទំនិញខាងលើប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនកម្លាំង 560 សេះ និងមានដងខ្លួនប្រវែង 18 ម៉ែត្រ ក្នុងនោះផ្ទៃក្រឡាខាងក្រៅទំហំ 100 ម៉ែត្រការ៉េត្រូវបានគ្របដោយផ្ទាំងសូឡាកម្លាំង 13.2 គីឡូវ៉ាត់ ដែលអាចបង្កើតអគ្គិសនីបានប្រហែល 8,000 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង/ឆ្នាំ ពេលប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសស៊ុយអែត។ ថ្មផ្ទុកអគ្គិសនីរបស់រថយន្តនេះមានកម្លាំង 300 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង ក្នុងនោះ 100 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោងសម្រាប់ក្បាលរថយន្ត និង 200 គីឡូវ៉ាត់ម៉ោងសម្រាប់ទូសណ្ដោង។

បើទោះនៅស៊ុយអែតខ្វះថាមពលព្រះអាទិត្យព្រោះតែអាកាសធាតុ ប៉ុន្តែផ្ទាំងសូឡាដែលភ្ជាប់លើរថយន្តដឹកទំនិញខាងលើនៅតែអាចទាញយកថាមពលបានច្រើន ជួយឱ្យរថយន្តធ្វើដំណើរបន្ថែមបានរហូតដល់ 5,000 គីឡូម៉ែត្ររៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលជួយឱ្យរថយន្តមិនបាច់ឈប់ដើម្បីចាក់សាំង។ ក្រុមស្រាវជ្រាវសង្ឃឹមថា ថាមពលព្រះអាទិត្យដែលប្រមូលបាននៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសក្បែរតំបន់អេក្វាទ័រនឹងខ្ពស់ជាងនេះទ្វេដង៕

September 2, 2023

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញហ្សែនដែលអាចជួយឱ្យមនុស្សមានអាយុវែងជាងបច្ចុប្បន្ន

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – ក្រុមអ្នកជំនាញនៅសាកលវិទ្យាល័យ Rochester បានដាក់បញ្ចូលហ្សែនពិសេសមួយរបស់កណ្ដុរគ្មានរោម ទៅក្នុងកណ្ដុរប្រភេទធម្មតា និងបានរកឃើញថា ហ្សែននេះបានជួយឱ្យពួកវាមានសុខភាពល្អ និងរស់បានយូរជាង 4.4%។

ក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីដ៏អស្ចារ្យមួយ ក្រុមអ្នកជំនាញរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Rochester នៅនីវយ៉ក បានបង្ហាញវិធីសាស្ត្រដាក់បញ្ចូលហ្សែនរស់បានយូររបស់សត្វកណ្ដុរគ្មានរោម (Naked mole-rat) ដែលមានឈ្មោះក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រថា Heterocephalus glaber ទៅក្នុងកណ្ដុរប្រភេទធម្មតាដើម្បីអូសបន្លាយអាយុកាល និងកែលំអសុខភាព។ លទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដី Nature កាលពីថ្ងៃទី 23 សីហា 2023។

កណ្ដុរខាងលើមានឈ្មោះល្បីខ្លាំងដោយសារតែសមត្ថភាពទប់ទល់នឹងជំងឺទាំងឡាយដែលទាក់ទងនឹងវ័យចំណាស់ និងមានអាយុវែងខុសធម្មតា ពោលគឺវែងជាងជិត 10 ដង បើធៀបនឹងប្រភេទសត្វកកេរដែលមានទំហំប្រហាក់ប្រហែល។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រខាងលើ កាលពីឆ្នាំ 2020 បានរកឃើញហ្សែនមួយដែលរួមចំណែកក្នុងការជួយឱ្យវារស់បានយូរ។ ហ្សែននេះទទួលបន្ទុកផលិតអាស៊ីត HMW-HA ដែលជាម៉ូលេគុលជួយបង្កើនកម្លាំងរបស់កោសិកាក្នុងការទប់ទល់នឹងភាពតានតឹង និងរលាក ឆ្លងរោគ។

កណ្ដុរគ្មានរោម (Naked mole-rat) ដែលមានឈ្មោះក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រថា Heterocephalus glaber

កណ្ដុរគ្មានរោមនេះមាន HMW-HA ច្រើនជាងប្រហែល 10 ដង បើធៀបនឹងមនុស្ស ឬប្រភេទកណ្ដុរដទៃ។ មូលហេតុគឺថា ហ្សែន (ហ្សែន hyaluronan synthase 2) ដែលបង្កើតម៉ូលេគុលនេះ នៅលើកណ្ដុរខាងលើ បានបង្ហាញភាពខ្លាំងក្លាជាងបណ្ដាសត្វដទៃ។

ក្នុងការស្រាវជ្រាវថ្មីនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញថា បណ្ដាកណ្ដុរដែលមានហ្សែនរបស់កណ្ដុរគ្មានរោម Heterocephalus glaber មានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការទប់ទល់នឹងជំងឺមហារីកស្បែក សុខភាពទូទៅត្រូវបានកែលំអ និងរស់បានយូរជាង 4.4% បើធៀបនឹងបណ្ដាប្រភេទកណ្ដុរធម្មតាដែលកើតដំណាលគ្នា។

ការរកឃើញថ្មីនេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបើកផ្លូវសម្រាប់ការស្វែងរកវិធីដែលអាចជួយឱ្យមនុស្សមានសុខភាពល្អ ពន្យារភាពក្មេង និងរស់បានយូរជាងបច្ចុប្បន្ន នាពេលអនាគត៕

August 26, 2023

គ្រាន់តែស្ដាប់សំឡេងក្ដារចុច ក៏ AI ដឹងខ្លឹមសារ ពិសេសគឺលេខសម្ងាត់!

AI (បញ្ញាសិប្បនិម្មិត) អាចដឹងបាននូវខ្លឹមសារដែលម្ចាស់កុំព្យូទ័រចុចលើក្ដារចុច តាមរយៈការស្ដាប់សំឡេងពីលេបថបក្នុងហាងកាហ្វេ ហើយមានសុក្រឹតភាពជិត 100%។

ក្រុមស្រាវជ្រាវមួយក្រុមរួមមាន Joshua Harrison មកពីក្រុមហ៊ុន Amazon, សាស្ត្រាចារ្យ Ehsan Toreini មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Surrey និងសាស្ត្រាចារ្យ Maryam Mehrenzhad មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Royal Holloway របស់អង់គ្លេស ឱ្យដឹងថា កុំព្យូទ័រយួរដៃកំពុងក្លាយជាគោលដៅដ៏ល្អសម្រាប់ការវាយប្រហារដោយការប្រើប្រាស់ AI ព្រោះតែលក្ខណៈចល័តរបស់ពួកវា។

«មនុស្សជាច្រើនចូលចិត្តយកលេបថបទៅធ្វើការក្នុងបណ្ណាល័យ ហាងកាហ្វេ ជាទីដែលសំឡេងចុចកុំព្យូទ័រងាយស្រួលត្រូវគេថតដោយមិនដឹងខ្លួន» របាយការណ៍របស់ក្រុមស្រាវជ្រាវខាងលើសរសេរដូច្នេះ និងបន្តថា «សំឡេងពីគ្រាប់ចុចកុំព្យូទ័រកំពុងក្លាយជាមធ្យោបាយសម្រាប់ការវាយប្រហារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ព្រោះវាមានស្រាប់ ចំណែកជនរងគ្រោះក៏មិនមានការសង្ស័យ ហើយបើទោះជាដឹងក៏មិនអាចលាក់បាំង (សំឡេង) បាន»។

ក្រុមខាងលើបានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ច្រើនប្រភេទដើម្បីថតសំឡេងចុចកុំព្យូទ័រ ក្នុងនោះមានទូរស័ព្ទជាដើម។ សំឡេងនោះ ក្រោយមកក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់កុំព្យូទ័រដែលមានកម្មវិធីសិក្សាជ្រៅ (deep learning) ពីចម្ងាយ និងមានភារកិច្ចស្វែងយល់នូវខ្លឹមសារដែលត្រូវបានគោលដៅបញ្ចូលទៅក្នុងកុំព្យូទ័រតាមរយៈក្ដារចុច ទៅតាមពេលវេលាដំណាលគ្នា។

នៅក្នុងការពិសោធស្វែងយល់ខ្លឹមសារដែលបញ្ចេញសំឡេងពីក្ដារចុចកុំព្យូទ័រ MacBook Pro និងត្រូវបានថតដោយស្មាតហ្វូន លទ្ធផលដែលទទួលបានគឺត្រូវរហូតដល់ 95%។ ចំណែកការថតតាមរយៈការហៅទូរស័ព្ទវីដេអូដូច Zoom ជាដើម ភាពសុក្រឹតគឺ 93%។

ក្រុមស្រាវជ្រាវនិយាយថា លទ្ធផលនៃការពិសោធនេះបង្ហាញថា វិធីខាងលើនេះមានប្រសិទ្ធភាពចំពោះតែការចុចកុំព្យូទ័ររយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ ការវាយប្រហារពីចោរអ៊ីនធើណិត ទំនងជាប្រើប្រាស់វិធីនេះដើម្បីលួចតែទិន្នន័យសំខាន់ៗ និងមានតម្លៃខ្ពស់ មានជាអាទិ៍ ឈ្មោះគណនី លេខសម្ងាត់ និងព័ត៌មានកាត ATM ជាដើម។

វិធីដែលអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យត្រូវគេលួចថតសំឡេងចុចកុំព្យូទ័រ គឺការប្រើប្រាស់លេខសម្ងាត់ស្មុគស្មាញ រួមមានអក្សរពិសេសៗ បូកនឹងអក្សរធំ អក្សរតូច និងលេខជាដើម ហើយដាក់លេខកូដបញ្ជាក់ច្រើនជាន់ ឬប្រើវិធីស្កេនផ្ទៃមុខ ក្រយៅដៃដើម្បីការពារសុវត្ថិភាពទិន្នន័យ៕

August 10, 2023

បើមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងទីអវកាស តើនឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើង ហើយត្រូវដោះស្រាយយ៉ាងណា?

វិធីចាត់ចែងសាកសពនៅពេលមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងទីអវកាស គឺអាស្រ័យលើគម្លាតជាមួយនឹងផែនដី រួមនឹងកត្តាជាច្រើនផ្សេងទៀត។

ចាប់តាំងពីមនុស្សលោកបានចាប់ផ្ដើមស្រាវជ្រាវទីអវកាសកាលពីជាង 60 ឆ្នាំមុន មកដល់បច្ចុប្បន្នមានមនុស្សចំនួន 20 នាក់បានបាត់បង់ជីវិត រួមមាន 14 នាក់នៅក្នុងគ្រោះថ្នាក់យាន Space Shuttle របស់ណាសា ក្នុងឆ្នាំ 1986, 3 នាក់ក្នុងបេសកកម្ម Soyuz 11 កាលពីឆ្នាំ 1971 និង 3 នាក់ក្នុងហេតុការណ៍ឆេះប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះរ៉ុក្កែត Apollo 1 ក្នុងឆ្នាំ 1967។

ក្នុងគ្រាដែលណាសាកំពុងមានគម្រោងនាំមនុស្សឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទក្នុងឆ្នាំ 2025 និងភពអង្គារក្នុងទសវត្សរ៍ក្រោយ បូករួមនឹងការរីកចម្រើននៃវិស័យទេសចរណ៍អវកាស ដែលអាចនឹងមានមនុស្សកាន់តែច្រើនធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីអវកាស ក៏មានសំណួរមួយត្រូវបានលើកឡើង នោះគឺថា «បើមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងទីអវកាស តើនឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើងចំពោះសាកសព?»។

ទាក់ទងនឹងសំណួរខាងលើ Emmanuel Urquieta សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជសាស្ត្រអវកាស និងវេជ្ជសាស្ត្របន្ទាន់នៅសាកលវិទ្យាល័យ Baylor ជាអ្នកជំនាញក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវរកវិធីសាស្ត្រថែទាំសុខភាពសម្រាប់អ្នកអវកាស បានបង្ហើបឱ្យដឹងអំពីវិធីដោះស្រាយករណីបែបនេះ។

បើសិនមានមនុស្សស្លាប់ក្នុងបេសកកម្មនៅលើគន្លងតារាវិថីកម្រិតទាបរបស់ផែនដី ដូចនៅក្នុងស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) ជាដើម ក្រុមអវកាសចរអាចដាក់សាកសពក្នុងកាប៊ីនយានអវកាស និងនាំត្រលប់មកកាន់ផែនដីក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះ។ ដូច្នេះ ករណីបែបនេះនឹងមិនចោទជាបញ្ហាធំឡើងសម្រាប់សាកសព។

ស្ថានការណ៍នឹងខុសគ្នា បើសិនមានអវកាសចរស្លាប់ក្នុងដំណើរទៅកាន់ភពអង្គារដែលមានចម្ងាយជិត 483 លានគីឡូម៉ែត្រពីផែនដី។ ក្នុងករណីនេះ ក្រុមហោះហើរនឹងមិនអាចត្រលប់មកកាន់ផែនដី រួចក៏បន្តធ្វើដំណើរទៅកាន់ភពអង្គារទៀតបានទេ។ ជំនួសមកវិញ សាកសពទំនងជានឹងត្រូវត្រលប់មកកាន់ផែនដីជាមួយនឹងក្រុមហោះហើរនៅចុងបញ្ចប់នៃបេសកកម្ម ពោលគឺប្រហែលពីរឆ្នាំក្រោយ។ ក្រុមហោះហើរនឹងរក្សាសាកសពក្នុងកាប៊ីនដោយឡែក ឬក្នុងថង់សម្រាប់ដាក់សាកសព។ តាមទ្រឹស្ដី សីតុណ្ហភាព និងសំណើមក្នុងយានអវកាស នឹងជួយរក្សាសាកសពមិនឱ្យរលួយ។

ក៏ប៉ុន្តែ វិធីសាស្ត្រខាងលើអនុវត្តបានសម្រាប់តែមនុស្សដែលបានស្លាប់ក្នុងបរិស្ថានដែលមានសម្ពាធបរិយាកាសល្អដូចនៅក្នុងស្ថានីយអវកាសប៉ុណ្ណោះ។ បើសិនមានមនុស្សស្លាប់លើដីភពអង្គារ ការបូជាសពដោយការដុតគឺជារឿងពិបាក ដោយសារក្រុមហោះហើរត្រូវការថាមពលដើម្បីធ្វើកិច្ចការចាំបាច់ដទៃ។ ចំណែកការបញ្ចុះសពវិញក៏មិនមែនជាគំនិតល្អ ព្រោះថា បាក់តេរី និងមេរោគជាច្រើនក្នុងរាងកាយសាកសព អាចបំពុលបរិស្ថានរបស់ដីនៅភពអង្គារ។ ជំនួសមកវិញ ក្រុមអវកាសចរប្រហែលជាត្រូវរក្សាសាកសពក្នុងថង់ មុននឹងនាំយកមកកាន់ផែនដី៕

August 8, 2023

ESA បង្ហាញ «សារអាថ៌កំបាំង» ពីទីតាំងឆ្ងាយពីផែនដីជិត 1,500 ឆ្នាំពន្លឺ

សញ្ញាសួរពណ៌ក្រហមដ៏ចម្លែក ត្រូវបានអវកាស «ផ្ដល់ជាសញ្ញា» មកកាន់មនុស្សនៅលើផែនដី តាមរយៈរូបភាពដ៏អាថ៌កំបាំងដែលតេឡេស្កុបអវកាស James Webb ទើបតែផ្ដិតយកបាន។

នោះគឺជាវត្ថុអវកាសដ៏ធំមួយដែលមានរូបរាងដូចទៅនឹងសញ្ញាសួរ ស្ថិតនៅខាងក្រោមផ្កាយក្មេងពីរដួងនៅក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Vela (Vela Supercluster)។ នេះបើតាមសេចក្ដីប្រកាសថ្មីរបស់ក្រុមអ្នកធ្វើការជាមួយតេឡេស្កុបអាម៉េរិក James Webb មកពីទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA)។

ដំបូងឡើយ ក្រុមរបស់ ESA នៅ James Webb សង្កេតមើលចំណុចលម្អិតរបស់ផ្កាយក្មេងមួយគូដែលមានឈ្មោះថា Herbig-Haro 46/47 ដែលកំពុងត្រូវឡោមព័ទ្ធដោយថាសវត្ថុធាតុដែលចិញ្ចឹមពួកវាឱ្យធំធាត់ក្នុងរយៈពេលរាប់លានឆ្នាំ។

នៅខាងក្រោមផ្កាយពីរដួងខាងលើ ពួកគេបានប្រទះឃើញអ្វីមួយដ៏អាថ៌កំបាំង និងគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល៖ សញ្ញាសួរមួយបង្ហាញខ្លួនដូចទៅនឹងមនុស្សលើភពដទៃកំពុងបញ្ជូនសញ្ញាដល់មនុស្សនៅលើផែនដី។

បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនទាន់ដឹងច្បាស់ថា សញ្ញាសួរដ៏ធំមហិមានេះគឺជាអ្វីនៅឡើយ ប៉ុន្តែពណ៌ និងរូបរាងរបស់វា បាននាំឱ្យតារាវិទូនានាមានយោបល់មួយចំនួន។

នៅលើទំព័រ Space តំណាងរបស់តេឡេស្កុប James Webb យល់ថា វាអាចជាកាឡាក់ស៊ីដែលនៅសែនឆ្ងាយ ឬបណ្ដាកាឡាក់ស៊ីកំពុងប៉ះទង្គិចគ្នា នាំឱ្យមានរូបរាងខុសធម្មតា។ ចំណែកពណ៌ក្រហមរបស់សញ្ញាសួរនេះ កើតឡើងដោយសារវានៅឆ្ងាយ និងបន្តផ្លាស់ទីទៅឆ្ងាយ ព្រោះចក្រវាលកំពុងរីកមាឌ។

បើទោះសញ្ញាសួរនេះបង្ហាញខ្លួននៅក្បែរវត្ថុអវកាសដែលមានចម្ងាយ 1,470 ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី ប៉ុន្តែគម្លាតពិតរបស់សញ្ញាសួរនេះ អាចឡើងដល់រាប់ពាន់លានឆ្នាំ។

ចំណែកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ Illinois វិញ យល់ថា សញ្ញាសួរនេះគឺជាកាឡាក់ស៊ីពីរកំពុងច្របាច់បញ្ចូលគ្នា ក្នុងនោះចំណុចដូចផ្លែសន្ទូចនៅខាងលើគឺកើតឡើងដោយសារកាឡាក់ស៊ីធំមួយត្រូវបានកាច់ឱ្យកោង៕

August 2, 2023

ផ្ទាំងឆត្រខ្នាតយក្សបាំងផែនដីពីព្រះអាទិត្យដើម្បីទប់ទល់នឹងការឡើងកម្ដៅជាសកល

អ្នកស្រាវជ្រាវអាម៉េរិកមួយរូបស្នើឱ្យមានការប្រើប្រាស់ផ្ទាំងឆត្រខ្នាតយក្សដែលភ្ជាប់ជាមួយនឹងអាចម៍ផ្កាយដើម្បីកាត់បន្ថយកម្ដៅពីព្រះអាទិត្យជះមកលើផែនដី ដែលអាចជួយទប់ទល់នឹងបញ្ហាឡើងកម្ដៅនៅទូទាំងសកលលោក។

ផែនដីកំពុងតែឡើងកម្ដៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏កំពុងតែអភិវឌ្ឍដំណោះស្រាយដើម្បីបន្ធូរបន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ Istvan Szapudi ដែលជាអ្នកស្រាវជ្រាវនៅវិទ្យាស្ថានតារាសាស្ត្រនៃសាកលវិទ្យាល័យ Hawaii បានលើកឡើងនូវដំណោះស្រាយថ្មីសម្រាប់បញ្ហាខាងលើ នោះគឺផ្ទាំងឆត្រខ្នាតយក្សបាំងពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងអាចម៍ផ្កាយ។

បច្ចុប្បន្ន ការស្រាវជ្រាវរកបច្ចេកទេសសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដំណោះស្រាយរបស់ Istvan Szapudi អាចចាប់ផ្ដើមបាន និងអាចមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងរង្វង់តែប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ Szapudi បានបរិយាយអំពីដំណោះស្រាយរបស់ខ្លួននៅលើទស្សនាវដ្ដី Proceedings of the National Academy of Sciences, Phys.org កាលពីថ្ងៃទី 31 កក្កដា 2023។

គំនិតស្ដីពីឆត្របាំងព្រះអាទិត្យ កន្លងមកក៏ធ្លាប់ត្រូវបានលើកឡើង ប៉ុន្តែគេត្រូវការផ្ទាំងឆត្រដ៏ធ្ងន់ និងធំមហិមាដើម្បីអាចទប់ទល់នឹងកម្លាំងទំនាញ ក៏ដូចជាទប់ទល់នឹងកម្លាំងខ្យល់បក់បំប៉ើងពីព្រះអាទិត្យ។

ដំណោះស្រាយរបស់ Szapudi គឺ ការប្រើប្រាស់វត្ថុមានទម្ងន់ផ្ទុយដែលត្រូវចងភ្ជាប់ទៅនឹងផ្ទាំងឆត្រ ជួយឱ្យទម្ងន់របស់ផ្ទាំងឆត្រ និងវត្ថុផ្ទុយ ថយចុះប្រហែល 3.5 លានតោន ទាបជាងមួយរយដងបើធៀបនឹងការគណនាអំពីផ្ទាំងចត្រមិនមានវត្ថុសម្រាប់តោង។ គំនិតរបស់ Szapudi គឺការប្រើប្រាស់អាចម៍ផ្កាយដែលមនុស្ស «ចាប់បាន» ធ្វើជាវត្ថុមានទម្ងន់ផ្ទុយ ចៀសវាងការដែលត្រូវបាញ់បង្ហោះច្រើនលើកពីផែនដី។

រចនាសម្ព័ន្ធដូចខាងលើនឹងអាចត្រូវបានធ្វើឡើងយ៉ាងរហ័ស និងមានតម្លៃទាបជាង បើធៀបនឹងការផលិត និងដំឡើងផ្ទាំងឆត្រដទៃ។

Szapudi ចាប់ផ្ដើមជាមួយនឹងគោលដៅកាត់បន្ថយវិទ្យុសកម្មព្រះអាទិត្យឱ្យបាន 1.7%។ នេះគឺជាអត្រាចាំបាច់ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឡើងកម្ដៅផែនដីខ្ពស់ដល់ថ្នាក់បង្កើតបានជាគ្រោះមហន្តរាយ៕

August 2, 2023

អាយុរបស់មនុស្សនឹងកើនឡើងដល់ 120 ដោយសារតែបច្ចេកវិទ្យា និងការយល់ដឹង

(ស៊ុយអែត) – អាយុរបស់មនុស្សគ្រោងនឹងកើនឡើងដល់ 120 ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ខាងមុខ ដោយសារតែបច្ចេកវិទ្យា និងចំណេះដឹងដែលបានពីវិបត្តិសុខភាពកូវីដ-19។ល។

បណ្ឌិត Ignat Kulkov នៅសាកលវិទ្យាល័យ Malardalen (MDU) ឱ្យដឹងថា អាយុរបស់មនុស្សអាចឡើងដល់ពី 100 ទៅ 120 នៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 2070 យ៉ាងហោចណាស់នៅក្នុងបណ្ដាប្រទេសអភិវឌ្ឍ។ នេះគឺជាលទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់លោក Kulkov និងសហការីនៅប្រទេសហ្វាំងឡង់ បារាំង និងអង់គ្លេស ហើយត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដីវិទ្យាសាស្ត្រ Futures កាលពីថ្ងៃទី 30 កក្កដា 2023។

យោងតាមបណ្ឌិត Kulkov ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ មានមនុស្សកាន់តែច្រើនដែលពាក់ឧបករណ៍តាមដានសុខភាព។ ឧបករណ៍ទាំងនេះតែងត្រូវបានភ្ជាប់ជាមួយនឹងមន្ទីរពេទ្យ ជួយឱ្យវេជ្ជបណ្ឌិតអាចធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងណែនាំប្រកបដោយភាពសុក្រឹតសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងអ្នកជំងឺ ដែលនាំឱ្យពួកគេកែលំអការរស់នៅ ប្ដូរទម្លាប់មិនល្អសម្រាប់សុខភាពតាំងពីក្មេង ដូច្នេះពួកគេនឹងមានអាយុវែងជាងធម្មតា។

ក្រៅពីនេះ ការរីកចម្រើនរបស់វិស័យដទៃក៏អាចជួយឱ្យមនុស្សរស់បានយូរជាងមុន។ ឧទាហរណ៍ដូចជា វិបត្តិសុខភាពសកលកូវីដ-19 បានជួយឱ្យមនុស្សជាតិយល់ដឹងបន្ថែមអំពីការតាមដានវីរុសប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ បច្ចេកវិទ្យា រួមនឹងវិធីសាស្ត្រព្យាបាលបែបទំនើបនានាក៏ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងសម័យកូវីដផងដែរ។

តាមជាក់ស្ដែង អាយុរបស់មនុស្សបាន និងកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងរយៈពេល 200 ឆ្នាំកន្លង។ កាលពីខែវិច្ឆិកា 2022 មូលនិធិប្រជាជននៃអង្គការសហប្រជាជាតិ បានព្យាករថា អាយុជាមធ្យមរបស់មនុស្សនៅទូទាំងសកលលោកកើតដល់ 77.2 ឆ្នាំនៅឆ្នាំ 2050 ដោយសារតែការរីកចម្រើននៃវិស័យវេជ្ជសាស្ត្រ ដែលក្នុងនោះមានទាំងវ៉ាក់សាំង និងថ្នាំរម្ងាប់មេរោគ ខណៈដែលអនាម័យ ការរស់នៅ ក៏ដូចជាអាហារ និងជីវជាតិក៏ត្រូវបានកែលំអ៕

August 1, 2023

ភ្នំភ្លើងធំជាងគេក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យធ្លាប់ជាកោះនៅកណ្ដាលសមុទ្រ

ភ្នំភ្លើង Olympus Mons ដែលមានកម្ពស់ 25 គីឡូម៉ែត្រ នៅលើផ្ទៃភពអង្គារ ទំនងជាធ្លាប់ស្ថិតនៅកណ្ដាលមហាសាគរ។

ពេលភពអង្គារនៅក្មេង និងពេញដោយទឹកកាលពីរាប់ពាន់លានឆ្នាំមុន ភ្នំភ្លើងខ្នាតធំ Olympus Mons ទំនងជាមានរូបរាងដូចទៅនឹងភ្នំភ្លើង Stromboli ឬ Savai’l នៅលើផែនដី ប៉ុន្តែធំជាងឆ្ងាយ។ ការវិភាគថ្មីត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដី Earth and Planetary Science Letters ដែលបង្ហាញអំពីចំណុចប្រហាក់ប្រហែលគ្នារវាងភ្នំភ្លើង Olympus Mons និងបណ្ដាកោះភ្នំភ្លើងសកម្មនៅលើផែនដី ផ្ដល់អំណះអំណាងថ្មីស្ដីពីអតីតកាលដែលពេញដោយទឹករាវរបស់ភពអង្គារ។ នេះបើតាម Science Alert ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 27 កក្កដា 2023។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Paris-Saclay នៅប្រទេសបារាំង បានឱ្យដឹងថា ផ្នែកខាងលើនៃចង្កេះភ្នំដែលមានកម្ពស់ 6 គីឡូម៉ែត្រ ព័ទ្ធជុំវិញភ្នំភ្លើង Olympus Mons ទំនងជាបានកើតឡើងដោយសារកំអែភ្នំភ្លើងហូរចូលទៅក្នុងទឹករាវ នៅពេលរចនាសម្ព័ន្ធនេះគឺជាកោះភ្នំភ្លើងដែលធ្វើសកម្មភាពអំឡុងពេលប្រហែលនៅចុងយុគសម័យ Noachian និងដើមយុគសម័យ Hesperian។

Olympus Mons គឺជាភ្នំភ្លើងដែលមានរូបរាងដូចខែលបុរាណ កម្ពស់ 25 គីឡូម៉ែត្រ និងលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីដែលធំប៉ុនប្រទេសប៉ូឡូញ។ នេះមិនត្រឹមតែជាភ្នំភ្លើងធំបំផុត ប៉ុន្តែក៏ជាភ្នំភ្លើងខ្ពស់បំផុតផងដែរ នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ជើងភ្នំភ្លើងនេះមិនដូចទៅនឹងជើងភ្នំធម្មតានៅលើដីគោក ព្រោះថា នៅក្នុងរយៈកម្ពស់ប្រហែល 6 គីឡូម៉ែត្រ មានជញ្ជាំងថ្មឈរត្រង់ ព័ទ្ធស្ទើរតែជុំភ្នំ និងចាក់ចុះត្រង់ទៅក្រោម។ ប្រភពនៃជញ្ជាំងថ្មភ្នំចាក់ចុះត្រង់នេះ នៅតែជារឿងអាថ៌កំបាំងនៅឡើយ។

បច្ចុប្បន្ន ភពអង្គារគឺជាទីឋានដ៏សែនសោះកក្រោះ គ្មានទឹក និងពេញដោយខ្សាច់ ធូលី។ ទឹកនៅលើផ្ទៃរបស់ភពនេះ នៅមានខ្លះដែរ តែនៅក្នុងទម្រង់ទឹកកក។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បានរកឃើញភ័ស្ដុតាងជាបន្តបន្ទាប់ដែលបង្ហាញថា ទឹករាវធ្លាប់គ្របដណ្ដប់ពាសពេញផ្ទៃភពអង្គារ៕

July 29, 2023

ឃ្លាំងពេជ្រអាយុកាលជិត 13 ពាន់លានឆ្នាំ បង្ហើបពីភាវៈរស់ក្រៅផែនដី

តេឡេស្កុបអវកាសទំនើបបំផុតលើពិភពលោកបានរកឃើញឃ្លាំងពេជ្រមួយ នេះបើនិយាយទៅតាមទាំងន័យត្រង់ និងន័យធៀប។

យោងតាមទំព័រ Space តេឡេស្កុប James Webb របស់ណាសា បានរកឃើញធូលីកាបូនដូចពេជ្រនៅក្នុងបណ្ដាកាឡាក់ស៊ីដែលទំនងជាបានកកើតឡើងតែប៉ុន្មានរយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពី Big Bang ដែលជាហេតុការណ៍ចាប់កំណើតរបស់ចក្រវាល។

ការរកឃើញនេះអាចជះឥទ្ធិពលដល់ទ្រឹស្ដីដែលទាក់ទងនឹងការវិវត្តរបស់គីមីនៅក្នុងចក្រវាល។ កន្លងមក អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿថា ដំណើរការនៃការកកើត និងបែងចែកធាតុរឹងដូចជាកាបូនជាដើម ស៊ីពេលវេលាច្រើន មិនអាចមាននៅក្នុងបណ្ដាកាឡាក់ស៊ីវ័យក្មេង។

ការរកឃើញថ្មីនេះបានចាប់ផ្ដើមពីការពិនិត្យមើលឆ្លងកាត់ពេលវេលា និងលំហអវកាសនៃកាឡាក់ស៊ីបុរាណចំនួន 10។ អំពីទ្រឹស្ដី រូបភាពដែលមនុស្សមើលឃើញវត្ថុអវកាសមួយ គឺមានអត្រាយឺតដូចទៅនឹងពេលវេលាដែលពន្លឺពីវត្ថុអវកាសនោះធ្វើដំណើរដល់ភ្នែករបស់មនុស្ស។

ដោយការមើលទៅទីតាំងដែលមានចម្ងាយរាប់ពាន់លានឆ្នាំពន្លឺ James Webb បាននាំមកនូវរូបភាពកាលពី 12.8 ពាន់លានឆ្នាំមុន ជាពេលដែលកាឡាក់ស៊ីទាំងនេះនៅក្មេង និងស្ថិតក្នុងចក្រវាលក្មេងខ្ចី។ ធូលីកាបូនដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានមើលឃើញ បានរីកចម្រើនទៅជាម៉ូលេគុលអ៊ីដ្រូកាបូនក្រអូប (PAH) ដែលជាប្រការមិនអាចជឿបានថា មាននៅក្នុងអំឡុងពេលជិត 13 ពាន់លានឆ្នាំមុន។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវកន្លងមកបានបញ្ជាក់ថា ចក្រវាលក្រោយពី Big Bang ភ្លាមៗ នៅមានភាព «ឯកា» ខ្លាំងណាស់ ដោយវាភាគច្រើនមានតែអ៊ីដ្រូសែន និងអេល្យូម។

យោងតាមទ្រឹស្ដីនានាដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ទូលំទូលាយ បណ្ដាធាតុដែលរឹងជាងអ៊ីដ្រូសែន និងអេល្យូម សុទ្ធតែកកើតឡើងក្នុងដំណាក់កាលក្រោយៗមកទៀត បន្ទាប់ពីការកកើតផ្កាយរាប់លានជំនាន់។ ស្នូលរបស់ផ្កាយនានាគឺជា «ឡ» ប្រតិកម្ម បង្កើតធាតុធ្ងន់ៗជាងមុន នៅពេលពួកវាផ្ទុះស្លាប់។

កាបូនក៏ជា «ឆ្អឹងខ្នងរបស់ភាវៈរស់»។ វាអាចកកើតនៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីចាស់ៗទាំង 10 ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទើបតែរកឃើញ។ នេះបើតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Cambridge (អង់គ្លេស) ដែលបាននិយាយខាងលើ។

ប្រការនេះអាចឱ្យយើងចាប់ផ្ដើមងាកទៅជឿថា ភាវៈរស់ក្នុងយុគសម័យដំបូងៗទំនងជាបានចាប់ផ្ដើមត្រូវបាន «ភ្ញាស់» ក្នុងចក្រវាលតាំងពីយូរឡុង ជាងអ្វីដែលមនុស្សបានគិត។ ចំណែកជីវិតនៅលើផែនដីក៏ប្រហែលជាស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលវ័យក្មេងនៅឡើយ បើធៀបនឹងជីវិតនៅតាមបណ្ដាភពក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយនានារបស់កាឡាក់ស៊ីបុរាណៗ៕

July 21, 2023

Tag: សាកលវិទ្យាល័យ