គ្រោះថ្នាក់ធ្លាក់យន្តហោះដឹកមនុស្ស 229 នាក់កាលពីឆ្នាំ 1998 បានធ្វើឱ្យមានការកែប្រែជាច្រើននៅក្នុងស្ដង់ដាសុវត្ថិភាពរបស់វិស័យអាកាសចរណ៍ពិភពលោក។
កាលពីថ្ងៃទី 02 កញ្ញា 1998 ជើងហោះហើរលេខ 111 របស់យន្តហោះពាណិជ្ជកម្ម MD-11 បានចេញដំណើរពីទីក្រុង New York សហរដ្ឋអាម៉េរិក ទៅកាន់ប្រទេសស្វ៊ីស។ យន្តហោះនេះ ហោះឡើងដោយរលូតនៅវេលាម៉ោង 20 និង 18 នាទី។ ប៉ុន្តែ ពេលហោះឡើងដល់កម្ពស់ 10,100 ម៉ែត្រ ក្លិនអាក្រក់ក៏ចាប់ផ្ដើមភាយក្នុងកាប៊ីនអ្នកបើកបរ។ ពីឡុតក៏ដឹងថា ក្លិននេះភាយចេញពីប្រព័ន្ធម៉ាស៊ីនត្រជាក់ក្នុងកាប៊ីនពីឡុត ខណៈដែលកាប៊ីនអ្នកដំណើរមិនមានបញ្ហា។
បួននាទីក្រោយមក ក្លិនចម្លែកនេះក៏ភាយកាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងកាប៊ីនពីឡុត អមនឹងផ្សែងពណ៌ស។ ពេលនេះទើបក្រុមអ្នកបើកបរដឹកថា មានអគ្គិភ័យក្នុងកាប៊ីន រួចក៏រាយការណ៍ដល់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងអាកាសចរណ៍។ ភ្លាមនោះ អណ្ដាតភ្លើងក៏ចាប់ផ្ដើមឆាបឆេះ ធ្វើឱ្យក្រុមពីឡុតមានពេលតិចតួចសម្រាប់ការចុះចតបន្ទាន់។ MD-11 ត្រូវបានបញ្ជាឱ្យចុះចតលើព្រលានយន្តហោះ Halifax Stanfield (កាណាដា) ដែលមានចម្ងាយជាង 100 គីឡូម៉ែត្រពីយន្តហោះ។
បួននាទីបន្ទាប់មកទៀត យន្តហោះក៏ហោះបានប្រហែល 50 គីឡូម៉ែត្រ។ ក្រុមហោះហើរក៏បានស្នើឱ្យអូសបន្លាយពេលវេលាហោះហើរដើម្បីបន្ទាបខ្លួន និងបញ្ចេញចោលឥន្ធនៈ។
នៅក្នុងអំឡុងពេលនោះ ក្រុមពីឡុតបានបិទចរន្តអគ្គិសនីក្នុងកាប៊ីន និងកង្ហារនៅលើពិតានយន្តហោះ ដែលនេះបានប្រែក្លាយលំហនៅពិតានទៅជាឧបករណ៍ស្រូបខ្យល់។ ភ្លាមនោះ ស្រាប់តែអណ្ដាតភ្លើងឆេះរាលដាលពេញកាប៊ីនពីឡុង ហើយផ្នែកជាច្រើនក៏លែងដំណើរការ ក្នុងនោះមានទាំងមុខងារបើបរស្វ័យប្រវត្ត និងអេក្រង់សម្រាប់មើលរបស់ពីឡុតផងដែរ។
MD-11 ក៏បាត់បង់ការគ្រប់គ្រងទាំងស្រុង។ ក្រុមហោះហើរបានផ្ដល់សញ្ញា «Mayday» ដែលរាយការណ៍អំពីគ្រោះអាសន្នកម្រិតខ្ពស់បំផុត ហើយក៏បាត់ទំនាក់ទំនង។ យន្តហោះនេះបានធ្លាក់ចុះមហាសមុទ្រនៅម៉ោង 22 និង 31 នាទី ក្នុងល្បឿន 555 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង ធ្វើឱ្យដងខ្លួនយន្តហោះខ្ទេចជារាប់លានបំណែកក្នុងរយៈពេលមិនដល់មួយវិនាទី។
ហេតុការណ៍ធ្លាក់យន្តហោះរបស់ក្រុមហ៊ុន Swissari នេះ បានសម្លាប់មនុស្ស 229 នាក់។ ក្រោយ MD-11 បានធ្លាក់ គណៈកម្មការសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍កាណាដា (TSB) ក៏បានចាប់ផ្ដើមស៊ើបអង្កេតរកមូលហេតុ។ លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវបង្ហាញថា អណ្ដាតភ្លើងបានចាប់ផ្ដើមឆេះចេញពីបណ្ដាញខ្សែភ្លើងខាងលើកាប៊ីនអ្នកបើកបរ ហើយរាលដាលយ៉ាងលឿន ធ្វើឱ្យផ្នែកជាច្រើនរបស់យន្តហោះត្រូវខូចខាត។ អេក្រង់នានានៅក្នុងកាប៊ីនអ្នកបើកបរបានខូច នាំឱ្យពីឡុតត្រូវរាវដើម្បីបញ្ជាយន្តហោះព្រោះមើលមិនឃើញ ហើយក៏ហោះខុសទិសដៅ និងធ្លាក់ចូលមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។
យន្តហោះនេះមិនមានប្រព័ន្ធស្វែងរកប្រភពអណ្ដាតភ្លើង និងប្រព័ន្ធពន្លត់ភ្លើង ទើបក្រុមហោះហើរត្រូវប្រើច្រមុះដើម្បីហិតក្លិន ពេលនោះ ហេតុការណ៍បានប្រែជាអាក្រក់ណាស់ទៅហើយ។
TSB សន្និដ្ឋានថា មូលហេតុនៃគ្រោះថ្នាក់នេះគឺដោយសារ «ស្ដង់ដាគ្រប់គ្រងអគ្គិភ័យសម្រាប់វត្ថុធាតុក្នុងយន្តហោះ មិនសមស្រប»។
ក្រោយហេតុការណ៍ខាងលើ សំណើជាច្រើនត្រូវបានលើកឡើងដើម្បីកែលំអស្តង់ដានានានៅក្នុងយន្តហោះ។ សំណើទាំងនេះក៏បាននាំឱ្យមានការកែប្រែច្រើននៅក្នុងស្ដង់ដាសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍របស់ស្ថាប័នគ្រប់គ្រងអាកាសចរណ៍ នៅក្នុងការផលិតយន្តហោះ និងវិស័យអាកាចរណ៍ទាំងមូលរបស់ពិភពលោក៕
