ផែនដី - La Reine Media

យានអវកាសនៅក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយណាសា

បន្ទាប់ពីបានធ្វើឱ្យអង់តែនរបស់យានអវកាស Voyager 2 បែរទិសចេញពីផែនដីដោយអចេតនា ណាសាក៏ត្រូវដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយានដែលកំពុងស្ថិតក្នុងតំបន់អន្តរតារាមួយគ្រឿងនេះ យ៉ាងតិចក៏រហូតដល់ថ្ងៃទី 15 តុលា។

ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (ណាសា) បានដាច់ទំនាក់ទំនងជាបណ្ដោះអាសន្នជាមួយនឹងយានអវកាស Voyager 2 ជាយានដែលហោះឆ្ងាយពីផែនដីបំផុតលំដាប់ទីពីរ ដោយបច្ចុប្បន្នកំពុងផ្លាស់ទីឆ្លងកាត់លំហអវកាសក្នុងតំបន់អន្តរតារា និងមានចម្ងាយពីផែនដីចំនួន 19.9 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។ ណាសាឱ្យដឹងថា ពួកគេបានដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងយាននេះតាំងពីថ្ងៃទី 21 កក្កដា 2023 បន្ទាប់ពីកូដបញ្ជាយានមួយចំនួនបានធ្វើឱ្យអង់តែនរបស់ Voyager 2 ត្រូវបែរល្អៀងពីមុខព្រួញមកកាន់ផែនដីប្រហែល 2 ឌឺក្រេ។

កំហុសខាងលើនេះធ្វើឱ្យណាសាមិនអាចទទួលទិន្នន័យដែលបញ្ជូនមកពី Voyager 2។ យានអវកាសនេះ បច្ចុប្បន្នកំពុងគោចរតែលតោលនៅក្នុងលំហអវកាសងងឹត ក្រោយពីបានហោះផុតពីតំបន់ព្រំដែនខាងក្រៅរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យកាលពីខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ 2018។

យោងតាមណាសា បញ្ហាដាច់ទំនាក់ទំនងនេះគ្រាន់តែជារឿងបណ្ដោះអាសន្ន។ Voyager 2 ត្រូវបានកំណត់ឱ្យកែតម្រូវទិសរបស់អង់តែនច្រើនដងក្នុងមួយឆ្នាំ ដើម្បីរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងផែនដី ក្នុងគ្រាដែលវាហោះកាន់តែឆ្ងាយ។ តាមការគ្រោងទុក Voyager 2 នឹងធ្វើការកែតម្រង់ទិសរបស់អង់តែនម្ដងទៀត នៅថ្ងៃទី 15 តុលាឆ្នាំ 2023 ពេលនោះទំនាក់ទំនងរវាងមនុស្សជាមួយនឹងយាននេះនឹងត្រូវបានភ្ជាប់ឡើងវិញ។

យានអវកាស Voyager 1 និង Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីខីសីហា និងកញ្ញា ឆ្នាំ 1977 ក្នុងនោះ Voyager 2 ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះមុន។

ថាសដែលផ្ទុកសារពីមនុស្សលោកនៅលើយានអវកាស Voyager

យានទាំងពីរនេះសុទ្ធតែបានហោះកាត់ពីមុខបណ្ដាភពដែលនៅជាយប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ មុនពេលឆ្លងកាត់ព្រំដែនឆ្ងាយបំផុតរបស់តំបន់ហេលីអូស្ពែរ (Heliosphere) ជាស្រទាប់ក្រៅបង្អស់នៃបរិយាកាសព្រះអាទិត្យដែលបែងចែកប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យពីតំបន់អន្តរតារា។

យាន Voyager 1 បានទៅដល់តំបន់អន្តរតារាមុន ដោយបានឆ្លងកាត់ហេលីអូស្ពែរកាលពីខែសីហា 2012។ បច្ចុប្បន្ន យាននេះកំពុងស្ថិតឆ្ងាយពីផែនដី 23.8 ពាន់លានគីឡូម៉ែត្រ។ យោងតាមណាសា យាន Voyager 1 និង Voyager 2 នៅសល់ថាមពលដែលអាចឱ្យប្រើប្រាស់បានរហូតដល់យ៉ាងតិចត្រឹមឆ្នាំ 2025។

បើទោះអស់ថាមពលក៏ដោយ ពួកវានៅតែអាចបន្តបំពេញបេសកកម្មផ្ញើសារទៅកាន់ភាវៈរស់នៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយនានា។ ព្រោះថា នៅលើយានទាំងនេះមានបំពាក់ថាសដែលផ្ទុកសារពីមនុស្សលោក ក្នុងនោះមានទាំងសំឡេងនានា និងផែនទីផ្កាយរបស់ផែនដីផងដែរ៕

August 1, 2023

ប្រហោងខ្មៅខ្នាតយក្សបាញ់ចង្កោមថាមពលកម្រិតខ្ពស់សំដៅចំផែនដី

បេសកកម្មមួយរបស់ណាសា ធ្វើការសង្កេតមើលប្រហោងខ្មៅ (Black Hole) ខ្នាតយក្សមួយដែលបាញ់ចង្កោមរលកថាមពលកម្រិតខ្ពស់សំដៅចំផែនដីពីចម្ងាយ 400 លានឆ្នាំពន្លឺ។

បណ្ដាប្រហោងខ្មៅធំៗដែលកំពុងធ្វើសកម្មភាព ហើយមានថាសវត្ថុធាតុវិលជុំវិញ គេហៅថា Accretion disk (ថាសបន្ថែមថាមពល) ដែលជាប្រភព «ចំណី» សម្រាប់ការពង្រីកមាឌរបស់ប្រហោងខ្មៅ។ វត្ថុធាតុខ្លះដែលប្រហោងខ្មៅមិនអាចលេបបានទាំងអស់ ក៏ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់ប៉ូលនានា ហើយក្រោយមកក៏បាញ់ចេញទៅក្រៅក្នុងល្បឿនជិតស្មើនឹងល្បឿនពន្លឺ។

ដំណើរការខាងលើនេះ បង្កើតបានជាវិទ្យុសកម្មអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិចដែលមានពន្លឺភ្លឺខ្លាំង និងមានថាមពលខ្ពស់។ នៅក្នុងករណីដែលណាសាទើបតែបានរកឃើញនាពេលថ្មីៗនេះ ចង្កោមពន្លឺកំពុងជះមកកាន់ផែនដីនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រហៅថា blazar។ នេះបើតាម Live Science ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 30 កក្កដា 2023។

រូបភាពបង្ហាញពីចង្កោមពន្លឺដែលជះពី blazar Markarian 421

Blazar ដែលមានឈ្មោះថា Markarian 421 ស្ថិតនៅក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Ursa Major ត្រូវបានសង្កេតដោយបេសកកម្ម Imaging X-ray Polarimetry Explorer (IXPE) របស់ណាសា ដែលត្រូវបានបាញ់បង្ហោះកាលពីឆ្នាំ 2021។

ចង្កោមពន្លឺ blazar ខាងលើ អូសបន្លាយយ៉ាងវែងនៅក្នុងទីអវកាសក្នុងរយៈចម្ងាយរាប់លានឆ្នាំពន្លឺ ប៉ុន្តែដើមហេតុដែលបង្កើតវាឡើង មិនទាន់ត្រូវបានដឹងច្បាស់នៅឡើយ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏គ្រោងនឹងបន្តសង្កេតមើល Markarian 421 ក៏ដូចជាកំណត់អត្តសញ្ញាណរបស់ balzar ដទៃទៀតដែលមានចំណុចពិសេសដូចគ្នា Markarian 421 ដើម្បីស្វែងយល់អំពីយន្តការនៅពីក្រោយបាតុភូតនេះ៕

July 31, 2023

ភ្នំភ្លើងធំជាងគេក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យធ្លាប់ជាកោះនៅកណ្ដាលសមុទ្រ

ភ្នំភ្លើង Olympus Mons ដែលមានកម្ពស់ 25 គីឡូម៉ែត្រ នៅលើផ្ទៃភពអង្គារ ទំនងជាធ្លាប់ស្ថិតនៅកណ្ដាលមហាសាគរ។

ពេលភពអង្គារនៅក្មេង និងពេញដោយទឹកកាលពីរាប់ពាន់លានឆ្នាំមុន ភ្នំភ្លើងខ្នាតធំ Olympus Mons ទំនងជាមានរូបរាងដូចទៅនឹងភ្នំភ្លើង Stromboli ឬ Savai’l នៅលើផែនដី ប៉ុន្តែធំជាងឆ្ងាយ។ ការវិភាគថ្មីត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដី Earth and Planetary Science Letters ដែលបង្ហាញអំពីចំណុចប្រហាក់ប្រហែលគ្នារវាងភ្នំភ្លើង Olympus Mons និងបណ្ដាកោះភ្នំភ្លើងសកម្មនៅលើផែនដី ផ្ដល់អំណះអំណាងថ្មីស្ដីពីអតីតកាលដែលពេញដោយទឹករាវរបស់ភពអង្គារ។ នេះបើតាម Science Alert ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 27 កក្កដា 2023។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Paris-Saclay នៅប្រទេសបារាំង បានឱ្យដឹងថា ផ្នែកខាងលើនៃចង្កេះភ្នំដែលមានកម្ពស់ 6 គីឡូម៉ែត្រ ព័ទ្ធជុំវិញភ្នំភ្លើង Olympus Mons ទំនងជាបានកើតឡើងដោយសារកំអែភ្នំភ្លើងហូរចូលទៅក្នុងទឹករាវ នៅពេលរចនាសម្ព័ន្ធនេះគឺជាកោះភ្នំភ្លើងដែលធ្វើសកម្មភាពអំឡុងពេលប្រហែលនៅចុងយុគសម័យ Noachian និងដើមយុគសម័យ Hesperian។

Olympus Mons គឺជាភ្នំភ្លើងដែលមានរូបរាងដូចខែលបុរាណ កម្ពស់ 25 គីឡូម៉ែត្រ និងលាតសន្ធឹងលើផ្ទៃដីដែលធំប៉ុនប្រទេសប៉ូឡូញ។ នេះមិនត្រឹមតែជាភ្នំភ្លើងធំបំផុត ប៉ុន្តែក៏ជាភ្នំភ្លើងខ្ពស់បំផុតផងដែរ នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ជើងភ្នំភ្លើងនេះមិនដូចទៅនឹងជើងភ្នំធម្មតានៅលើដីគោក ព្រោះថា នៅក្នុងរយៈកម្ពស់ប្រហែល 6 គីឡូម៉ែត្រ មានជញ្ជាំងថ្មឈរត្រង់ ព័ទ្ធស្ទើរតែជុំភ្នំ និងចាក់ចុះត្រង់ទៅក្រោម។ ប្រភពនៃជញ្ជាំងថ្មភ្នំចាក់ចុះត្រង់នេះ នៅតែជារឿងអាថ៌កំបាំងនៅឡើយ។

បច្ចុប្បន្ន ភពអង្គារគឺជាទីឋានដ៏សែនសោះកក្រោះ គ្មានទឹក និងពេញដោយខ្សាច់ ធូលី។ ទឹកនៅលើផ្ទៃរបស់ភពនេះ នៅមានខ្លះដែរ តែនៅក្នុងទម្រង់ទឹកកក។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បានរកឃើញភ័ស្ដុតាងជាបន្តបន្ទាប់ដែលបង្ហាញថា ទឹករាវធ្លាប់គ្របដណ្ដប់ពាសពេញផ្ទៃភពអង្គារ៕

July 29, 2023

ផ្កាយដុះកន្ទុយមានរាងដូច UFO កំពុងហោះសំដៅមកកាន់ផែនដី

ផ្កាយដុះកន្ទុយធំប៉ុនទីក្រុង និងមានឈ្មោះថា 12P/Pons – Brooks កំពុងតែហោះសំដៅមកកាន់តំបន់ក្បែរផែនដីបំផុត នៅលើគន្លងគោចរ 71 ឆ្នាំនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

ផ្កាយដុះកន្ទុយមានភ្នំភ្លើងមួយដួង ដែលកំពុងហោះមកកាន់ផែនដី មានរូបរាងស្រដៀងនឹងថាសហោះ (UFO) បន្ទាប់ពីមានហេតុការណ៍ផ្ទុះ ធ្វើឱ្យវាភ្លឺដូចទៅនឹងកូនផ្កាយមួយដួង និងស្រោចកំអែភ្នំភ្លើងត្រជាក់ទៅក្នុងទីអវកាស។ នេះគឺជាលើកដំបូងហើយដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានមើលឃើញផ្កាយដុះកន្ទុយនេះផ្ទុះកំអែភ្នំភ្លើង នៅក្នុងអំឡុងពេលជិត 70 ឆ្នាំមកនេះ។

12P/Pons – Brooks (12P) គឺជាផ្កាយដុះកន្ទុយមានភ្នំភ្លើងត្រជាក់។ ដូចទៅនឹងផ្កាយដុះកន្ទុយដទៃ 12P មានស្នូលរឹងដែលផ្ទុកសមាសធាតុទឹកកក ធូលី និងឧស្ម័ន ហើយជុំវិញវាគឺជាពពកឧស្ម័នដែលហៅថាក្បាលផ្កាយដុះកន្ទុយ។ ប៉ុន្តែ ខុសពីផ្កាយដុះកន្ទុយដទៃ ឧស្ម័ន និងទឹកកកនៅខាងក្នុងស្នូលរបស់ 12P មានបរិមាណច្រើនរហូតដល់អាចផ្ទុះយ៉ាងខ្លាំងក្លា បាញ់ចេញវត្ថុធាតុត្រជាក់ដែលហៅថា កំអែទឹកកក ពីស្នាមប្រេះនៅលើសម្បករបស់ស្នូល។

កាលពីថ្ងៃទី 20 កក្កដា តារាវិទូជាច្រើនរូបបានសង្កេតឃើញថា មានហេតុការណ៍ផ្ទុះធំមួយនៅលើផ្កាយដុះកន្ទុយ 12P ដែលធ្វើឱ្យវាភ្លឺជាងធម្មតារហូតដល់ប្រហែល 100 ដង។ ការភ្លឺឡើងនេះកើតឡើងនៅពេលសម្បករបស់ 12P ស្រាប់តែប៉ោងឡើងដោយសារតែឧស្ម័ន និងសមាសធាតុទឹកកកដែលកញ្ជ្រោលចេញពីខាងក្នុង នាំឱ្យចំណាំងប្លាតពន្លឺពីព្រះអាទិត្យនៅលើ 12P ជះមកកាន់ផែនដីច្រើនជាងមុន។

នៅថ្ងៃទី 26 កក្កដា សម្បករបស់ 12P រីកប៉ោងឡើងរហូតដល់មានអង្កត់ផ្ចិត 230,000 គីឡូម៉ែត្រ ធំជាង 7,000 ដង ធៀបនឹងស្នូលដែលមានអង្កត់ផ្ចិតតែ 30 គីឡូម៉ែត្រ។ ក៏ប៉ុន្តែ ប្រការដែលគួរចាប់អារម្មណ៍គឺថា សម្បកដែលប៉ោងឡើង ធ្វើឱ្យវាមានរូបរាងស្រដៀងនឹងស្នែង ឬថាសហោះ (UFO) ដែលមានកន្ទុយដូចនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តបែបវិទ្យាសាស្ត្រ និងសង្គ្រាមអវកាស។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនិយាយថា 12P នឹងហោះមកដល់តំបន់ក្បែរព្រះអាទិត្យបំផុតនៅថ្ងៃទី 14 មេសាឆ្នាំ 2024 និងមកក្បែរផែនដីនៅថ្ងៃទី 02 មិថុនា 2024 ហើយអាចឱ្យមនុស្សមើលឃើញដោយភ្នែកទទេនៅពេលរាត្រី៕

July 29, 2023

ចិនចាប់ផ្ដើមបង្ហោះផ្កាយរណបអ៊ីនធើណិតបំពាក់ផ្ទាំងសូឡា ដើម្បីប្រជែងនឹងអាម៉េរិក

ថ្មីៗនេះ ប្រទេសចិនបានបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Lingxi-03 ដែលមានស្លាបបំពាក់ផ្ទាំងសូឡាមហាស្ដើង និងស្ថិតក្នុងគម្រោងអភិវឌ្ឍផ្កាយរណប 13,000 គ្រឿង ដើម្បីប្រកួតប្រជែងនឹង SpaceX របស់អាម៉េរិក។

ផ្កាយរណប Lingxi-03 ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមហ៊ុន GalaxySpace នៅទីក្រុងប៉េកាំង ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះពីមជ្ឈមណ្ឌលបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Taiyuan ក្នុងខេត្ត Shanxi ភាគកណ្ដាលប្រទេសចិន ដោយរ៉ុក្កែត Long March 2D កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី 23 កក្កដា។

ផ្ទាំងសូឡាដែលត្រូវបានបំពាក់លើស្លាបផ្កាយរណប អាចកាច់កោង កម្រាស់ប្រហែល 1 មិល្លីម៉ែត្រ ដែលស្មើនឹង 5% នៃកម្រាស់របស់ផ្ទាំងសូឡាធម្មតា។ ផ្ទាំងសូឡារបស់ផ្កាយរណបនេះមានប្រវែង 9 ម៉ែត្រ និងទទឹង 2.5 ម៉ែត្រ នៅពេលលាតសន្ធឹង។

GalaxySPace គឺជាក្រុមហ៊ុនដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងកាលពីឆ្នាំ 2018 និងជាក្រុមហ៊ុនដំបូងគេនៅប្រទេសចិន ដែលផ្គត់ផ្គង់អ៊ីនធើណិតពីផ្កាយរណប។ តាមផែនការ ក្រុមហ៊ុននេះនឹងបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបអ៊ីនធើណិតជាបន្តបន្ទាប់ចំនួន 13,000 គ្រឿង ដើម្បីអាចប្រកួតប្រជែងនឹងក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិក SpaceX ដែលបច្ចុប្បន្នមាន ផ្កាយរណប Starlink ជាង 4,500 គ្រឿង កំពុងដំណើរការនៅលើមេឃ។

នាពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ ផែនដីនឹងមានផ្កាយរណបច្រើនជាង 60,000 គ្រឿង ហោះហើរលើគន្លងតារាវិថី ដែលភាគច្រើនគឺជាផ្កាយរណបរបស់អាម៉េរិក ពិសេសគឺ Starlink របស់ SpaceX៕

July 28, 2023

អង្គការសហប្រជាជាតិព្រមានអំពីយុគសម័យ «ដុតកម្លោចទូទាំងសកលលោក»

អគ្គលេខាធិការនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres យល់ថា យុគសម័យឡើងកម្ដៅទូទាំងសកលលោកបានបញ្ចប់ ហើយពិភពលោកចាប់ផ្ដើមចូលដល់ «យុគសម័យដុតកម្លោច»។

«អាកាសធាតុប្រែប្រួលកំពុងកើតមានឡើងយ៉ាងអាក្រក់ ប៉ុន្តែនោះគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្ដើមប៉ុណ្ណោះ» លោក Guterres ប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី 27 កក្កដាដូច្នេះ និងបន្តថា «នៅតែអាចគ្រប់គ្រងកំណើនសីតុណ្ហភាពទូទាំងសកលលោកក្នុងកម្រិត 1.5 អង្សាសេ និងចៀសផុតពីសេណារីយោស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុអាក្រក់បំផុត។ ប៉ុន្តែ យើងត្រូវតែធ្វើសកម្មភាពឱ្យបានខ្លាំងក្លាជាបន្ទាន់»។

ការព្រមាននេះត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របញ្ជាក់ថា បីសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះគឺជាពេលដែលផែនដីមានកម្ដៅខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុន។ ខែកក្កដាឆ្នាំនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងជំហានក្លាយទៅជាខែដែលមានអាកាសធាតុក្ដៅជាងគេបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់មនុស្សជាតិ។

លោក Guterres ក៏បានអំពាវនាវសូមឱ្យអ្នកនយោបាយ ធ្វើសកម្មភាពជាបន្ទាន់។ «ខ្យល់អាកាសមិនអាចដកដង្ហើមបាន កម្ដៅមិនអាចទ្រាំបាន ផលចំណេញពីឥន្ធនៈហ្វូស៊ីល និងការអង្គុយនៅស្ងៀម មិនធ្វើសកម្មភាព គឺជារឿងដែលមិនអាចទទួលយកបាន។ មេដឹកនាំត្រូវតែជាអ្នកដើរនាំមុខគេ។ មិនអាចពន្យារពេល មិនអាចប្រើលេស មិនអាចរង់ចាំអ្នកផ្សេងធ្វើមុន ព្រោះថា មិនមានពេលទៀតនោះទេ»។

អគ្គលេខាធិការនៃអង្គការសហប្រជាជាតិអះអាងថា ការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញប្រកបដោយភាពខ្លាំងក្លា និងការកែសម្រួលក្នុងវិស័យមួយចំនួន មានវិស័យដឹកជញ្ជូនជាដើម បង្ហាញថា មានភាពជឿនលឿន ប៉ុន្តែសុទ្ធតែមិនទាន់បានឆ្ងាយ និងលឿនគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយ ហើយនៅតែត្រូវការបន្ថែមល្បឿនបន្តទៀត៕

July 28, 2023

រកឃើញ «ផែនដីខ្នាតយក្ស» មានសីតុណ្ហភាពអាចរស់នៅបាន

«ផែនដីខ្នាតយក្ស» នេះ ស្ថិតក្នុងចំណោមភពដែលអាចទ្រទ្រង់ជីវិត និងត្រូវបានសង្កេតមើលជាលើកដំបូងដោយតេឡេស្កុបអវកាស Kepler របស់ណាសា កាលពីឆ្នាំ 2009។

ដើមឡើយ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿថា មិនមានភាវៈរស់ណាមួយនៅក្នុងភពដទៃក្រៅពីផែនដី។ ប៉ុន្តែ បន្ទាប់ពីផលិតបានឧបករណ៍ទំនើបៗ មនុស្សចាប់ផ្ដើមយល់ថា វត្តមានរបស់មនុស្សភពដទៃប្រាកដជាមាន ហើយអាចមានច្រើនលើសពីការនឹកគិតទៅទៀត។

គិតមកដល់បច្ចុប្បន្ន អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញ «ផែនដីខ្នាតយក្ស» ជាង 4,000 នៅក្នុងចក្រវាលដែលមនុស្សអាចសង្កេតឃើញ។ «ផែនដីខ្នាតយក្ស» ចង់សំដៅលើបណ្ដាភពដែលមានបរិស្ថានស្រដៀងនឹងផែនដី របស់មនុស្ស ប៉ុន្តែមានទំហំធំជាង។

«ផែនដីខ្នាតយក្ស» Kepler-22b

Kepler-22b គឺជាមួយក្នុងចំណោម «ផែនដីខ្នាតយក្ស» ដែលមនុស្សបានរកឃើញ។ Kepler-22b ត្រូវបានសង្កេតមើលជាលើកដំបូងកាលពីឆ្នាំ 2009 ដោយតេឡេស្កុបអវកាស Kepler របស់ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (ណាសា)។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលបានរកឃើញ Kepler-22b មានឈ្មោះថា William Burrucci។

Kepler-22b ស្ថិតក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Cygnus ដែលមានចម្ងាយពីផែនដីប្រមាណ 638 ឆ្នាំពន្លឺ និងមានអង្កត់ផ្ចិតធំជាងផែនដី 2.4 ដង ហើយមួយឆ្នាំរបស់វាស្មើនឹង 290 ថ្ងៃនៅលើផែនដី។

Kepler-22b វិលជុំវិញផ្កាយមេដែលមានឈ្មោះថា Kepler-22។ Kepler-22 តូចជាងព្រះអាទិត្យរបស់មនុស្សបន្តិច ប៉ុន្តែមានកម្ដៅប្រហាក់ប្រហែលនឹងព្រះអាទិត្យ។ ភព Kepler-22b ត្រូវបានគណនាឃើញថា មានអាយុប្រហែល 4 ពាន់លានឆ្នាំ។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទើបតែបានរកឃើញថា ភព Kepler-22b ស្ថិតនៅចម្ងាយពីផ្កាយមេប្រហែលនឹង 85% នៃចម្ងាយពីផែនដីរបស់មនុស្ស ទៅព្រះអាទិត្យ។ នេះមានន័យថា សីតុណ្ហភាពនៅលើភព Kepler-22b អាចស្មើនឹង 22 អង្សាសេ ប្រហាក់ប្រហែលនឹងផែនដី ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានវត្តមានទឹករាវហូរនៅលើផ្ទៃ។ Kepler-22b អាចជា «ផ្ទះទីពីរ» ដ៏សមស្របសម្រាប់មនុស្សជាតិ។ ព្រោះថា ថ្មីៗនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា Kepler-22b មានបរិយាកាសក្រាស់។

ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីអាចទៅដល់ Kepler-22b?

បើសិនគិតទៅតាមល្បឿនរបស់មីស៊ីលទំនើបនាបច្ចុប្បន្នរបស់មនុស្ស (10 គីឡូម៉ែត្រ/វិនាទី) យើងនឹងត្រូវចំណាយពេលហោះហើរជាង 18 លានឆ្នាំ ទើបទៅដល់ភព Kepler-22b ហើយនេះគឺជារយៈពេលដ៏សែនយូរសម្រាប់ជីវិតមនុស្ស។

យានអវកាសដែលមានល្បឿនលឿនបំផុតនាបច្ចុប្បន្នគឺយានព្រះអាទិត្យ Parker របស់ណាសា ព្រោះថា នៅពេលទៅកាន់តែជិតព្រះអាទិត្យ ល្បឿនរបស់វាអាចកើនដល់ 692,000 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង ប្រហែលនឹង 192 គីឡូម៉ែត្រ/វិនាទី។ ក្នុងល្បឿននេះ វានឹងចំណាយពេលប្រហែលមួយលានឆ្នាំ ទើបទៅដល់ភព Kepler-22b។

នៅពេលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា និងយានបច្ចុប្បន្ន មនុស្សនឹងមិនអាចធ្វើដំណើរទៅដល់ភព Kepler-22b ឡើយ។ ដូច្នេះ មនុស្សត្រូវការបច្ចេកវិទ្យា និងយានអវកាសទំនើបជាងនេះរាប់លានដង ទើបអាចមានឱកាសទៅជាន់ដីរបស់ភព Kepler-22b នាពេលអនាគត៕

July 25, 2023

ព្រះចន្ទអាចរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់ដំបូងនៅឆ្នាំ 2035?

បាល់ទាត់គឺជាកីឡាដែលទទួលបានការនិយមចូលចិត្តបំផុតនៅលើពិភពលោក ដូច្នេះតើវាអាចត្រូវបានរៀបចំការប្រកួតនៅលើភព ឬទីឋានដទៃក្រៅពីផែនដី ឬអត់?

នេះគឺជាអ្វីដែលក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងគិតដល់។ ពួកគេជឿថា បាល់ទាត់អាចលេងនៅលើឋានព្រះចន្ទយ៉ាងឆាប់នៅឆ្នាំ 2035។

ក្រុមអ្នកជំនាញមកពីវិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេស និងបច្ចេកវិទ្យា (IET) ដែលមានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅប្រទេសអង់គ្លេស បានរៀបគម្រោងពិសេសមួយស្ដីពីការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់នៅលើឋានព្រះចន្ទ។ ពួកគេថា ការប្រកួតនេះនឹងមានថេរវេលា 90 នាទី ប៉ុន្តែមិនប្រើប្រាស់ឈុតសម្លៀកបំពាក់ធម្មតាដូចនៅលើផែនដី។

ការប្រកួតនៅខាងក្រៅភពផែនដីនឹងត្រូវបានចែកចេញជាបួនតង់ ហើយក្នុងមួយតង់មាន 10 នាទី និងសម្រាក 20 នាទីនៅចន្លោះតង់នីមួយៗ។ ក្រុមបាល់ទាត់នីមួយៗនឹងមានកីឡាករ 5 នាក់។

សម្លៀកបំពាក់កីឡាដូចនៅលើផែនដីនឹងត្រូវបានជំនួសដោយឈុតអ្នកអវកាស ដែលបំពាក់មុខងារទំនើបៗជាច្រើន ក្នុងនោះមានទាំងឧបករណ៍បញ្ចុះកម្ដៅផងដែរ។

ចំណែកអាជ្ញាកណ្ដាលវិញ នឹងមានលក្ខណៈស្រដៀងទៅនឹងបច្ចេកវិទ្យា VAR។ ព្រោះថា ពួកគេនឹងបង្ហាញខ្លួនលើទីលានប្រកួតក្នុងទម្រង់ជារូបភាព 3D។

យោងតាម IET ការប្រកួតបាល់ទាត់លើឋានព្រះចន្ទនឹងធ្វើឡើងនៅពេលថ្ងៃត្រង់ ដើម្បីងាយស្រួលមើល គ្រាដែលទំហំរបស់ទីលានក៏នឹងត្រូវបានបន្ថយមកនៅត្រឹម 1/8 នៃទីលាននៅលើផែនដី។

ខ្សែបន្ទាត់ជុំវិញទីលានអាចត្រូវបានគូសសញ្ញាដោយធាតុ polymer ពណ៌ខ្មៅ-ស។ ទីលានបាល់ទាត់ក៏នឹងត្រូវការបាំងដោយសំណាញ់ និងប្រក់ដំបូល ដើម្បីជៀសវាងបាល់ខ្ទាត់ចេញទៅបាត់។ រីឯគ្រាប់បាល់វិញ នឹងត្រូវមានទំហំធំជាងជិតទ្វេដង ធៀបនឹងបាល់ធម្មតា ដើម្បីងាយស្រួលមើល។

ដើម្បីគាំទ្រដល់គម្រោងខាងលើ IET កំពុងតែអំពាវនាវសូមឱ្យក្មេងនៅប្រទេសអង់គ្លេសដែលមានអាយុពី 4 ទៅ 13 ឆ្នាំ ចូលរួមការរចនាឈុតសម្លៀកបំពាក់ផ្លូវការដំបូងគេសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍បាល់ទាត់នៅលើឋានព្រះចន្ទ៕

July 25, 2023

អ្នកអវកាសដែល «ឯកាបំផុត» ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ

ជាង 50 ឆ្នាំបន្ទាប់ពីបេសកកម្ម Apollo 11 អ្នកអវកាស Michael Collins នៅតែត្រូវបានគេរម្លឹកថាជាអ្នកក្លាហានស្ងាត់ស្ងៀម ដែលមានរហ័សនាមថា «មនុស្សឯកាបំផុត»។

កាលពីឆ្នាំ 1969 ក្នុងពេល Neil Armstrong និង Buzz Aldrin ចុះដើរលើឋានព្រះចន្ទជាលើកដំបូងរបស់មនុស្សជាតិ លោក Michael Collins អង្គុយម្នាក់ឯងនៅក្នុងបន្ទប់បញ្ចាការ Columbia របស់យានអវកាស Apollo 11 និងហោះពីក្រោយតំបន់ងងឹតរបស់ព្រះចន្ទ។

លោក Collins ទទួលខុសត្រូវក្នុងការបញ្ជាម៉ូឌុល Eagle នាំមិត្តរួមក្រុមពីរនាក់ចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ។ នៅពេលនោះ រាល់ទំនាក់ទំនងជាមួយផែនដីត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ ដោយសារតែមានការរារាំងពីព្រះចន្ទ ធ្វើឱ្យ Collins ត្រូវដាច់ទំនាក់ទំនងទាំងស្រុងជាមួយនឹងមនុស្សនៅលើផែនដី ហើយក៏ឆ្ងាយពីផ្ទះរាប់សែនគីឡូម៉ែត្រ។

លោក Collins និយាយថា «នៅខាងក្រៅកញ្ចក់យាន ខ្ញុំអាចមើលឃើញតែដួងតារា គឺមានតែប៉ុណ្ណឹង»។ លោកបន្តថា អារម្មណ៍ពេលនោះ គឺដូចទៅនឹងលោកកំពុងអង្គុយលើកូនទូកតូចមួយដែលកំពុងអណ្ដែតលើផ្ទៃទឹកមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ក្នុងរាត្រីងងឹតសូន្យសុង។

អ្នកអវកាស Michael Collins ថតរូបម៉ូឌុល Eagle របស់យានអវកាស Apollo 11 រួមនឹងព្រះចន្ទ និងផែនដី

លោក Collins បានស្ថិតនៅលើយាន Columbia អស់រយៈពេល 21 ម៉ោង គ្រាដែល Buzz Aldrin និង Neil Armstrong ចុះចត និងដើរលើឋានព្រះចន្ទ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោក Collins ធ្លាប់បាននិយាយថា លោកនៅតែពេញចិត្តនឹងអារម្មណ៍ឯកានោះ៕

July 21, 2023

ឃ្លាំងពេជ្រអាយុកាលជិត 13 ពាន់លានឆ្នាំ បង្ហើបពីភាវៈរស់ក្រៅផែនដី

តេឡេស្កុបអវកាសទំនើបបំផុតលើពិភពលោកបានរកឃើញឃ្លាំងពេជ្រមួយ នេះបើនិយាយទៅតាមទាំងន័យត្រង់ និងន័យធៀប។

យោងតាមទំព័រ Space តេឡេស្កុប James Webb របស់ណាសា បានរកឃើញធូលីកាបូនដូចពេជ្រនៅក្នុងបណ្ដាកាឡាក់ស៊ីដែលទំនងជាបានកកើតឡើងតែប៉ុន្មានរយឆ្នាំប៉ុណ្ណោះបន្ទាប់ពី Big Bang ដែលជាហេតុការណ៍ចាប់កំណើតរបស់ចក្រវាល។

ការរកឃើញនេះអាចជះឥទ្ធិពលដល់ទ្រឹស្ដីដែលទាក់ទងនឹងការវិវត្តរបស់គីមីនៅក្នុងចក្រវាល។ កន្លងមក អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿថា ដំណើរការនៃការកកើត និងបែងចែកធាតុរឹងដូចជាកាបូនជាដើម ស៊ីពេលវេលាច្រើន មិនអាចមាននៅក្នុងបណ្ដាកាឡាក់ស៊ីវ័យក្មេង។

ការរកឃើញថ្មីនេះបានចាប់ផ្ដើមពីការពិនិត្យមើលឆ្លងកាត់ពេលវេលា និងលំហអវកាសនៃកាឡាក់ស៊ីបុរាណចំនួន 10។ អំពីទ្រឹស្ដី រូបភាពដែលមនុស្សមើលឃើញវត្ថុអវកាសមួយ គឺមានអត្រាយឺតដូចទៅនឹងពេលវេលាដែលពន្លឺពីវត្ថុអវកាសនោះធ្វើដំណើរដល់ភ្នែករបស់មនុស្ស។

ដោយការមើលទៅទីតាំងដែលមានចម្ងាយរាប់ពាន់លានឆ្នាំពន្លឺ James Webb បាននាំមកនូវរូបភាពកាលពី 12.8 ពាន់លានឆ្នាំមុន ជាពេលដែលកាឡាក់ស៊ីទាំងនេះនៅក្មេង និងស្ថិតក្នុងចក្រវាលក្មេងខ្ចី។ ធូលីកាបូនដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានមើលឃើញ បានរីកចម្រើនទៅជាម៉ូលេគុលអ៊ីដ្រូកាបូនក្រអូប (PAH) ដែលជាប្រការមិនអាចជឿបានថា មាននៅក្នុងអំឡុងពេលជិត 13 ពាន់លានឆ្នាំមុន។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវកន្លងមកបានបញ្ជាក់ថា ចក្រវាលក្រោយពី Big Bang ភ្លាមៗ នៅមានភាព «ឯកា» ខ្លាំងណាស់ ដោយវាភាគច្រើនមានតែអ៊ីដ្រូសែន និងអេល្យូម។

យោងតាមទ្រឹស្ដីនានាដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ទូលំទូលាយ បណ្ដាធាតុដែលរឹងជាងអ៊ីដ្រូសែន និងអេល្យូម សុទ្ធតែកកើតឡើងក្នុងដំណាក់កាលក្រោយៗមកទៀត បន្ទាប់ពីការកកើតផ្កាយរាប់លានជំនាន់។ ស្នូលរបស់ផ្កាយនានាគឺជា «ឡ» ប្រតិកម្ម បង្កើតធាតុធ្ងន់ៗជាងមុន នៅពេលពួកវាផ្ទុះស្លាប់។

កាបូនក៏ជា «ឆ្អឹងខ្នងរបស់ភាវៈរស់»។ វាអាចកកើតនៅក្នុងកាឡាក់ស៊ីចាស់ៗទាំង 10 ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទើបតែរកឃើញ។ នេះបើតាមការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Cambridge (អង់គ្លេស) ដែលបាននិយាយខាងលើ។

ប្រការនេះអាចឱ្យយើងចាប់ផ្ដើមងាកទៅជឿថា ភាវៈរស់ក្នុងយុគសម័យដំបូងៗទំនងជាបានចាប់ផ្ដើមត្រូវបាន «ភ្ញាស់» ក្នុងចក្រវាលតាំងពីយូរឡុង ជាងអ្វីដែលមនុស្សបានគិត។ ចំណែកជីវិតនៅលើផែនដីក៏ប្រហែលជាស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលវ័យក្មេងនៅឡើយ បើធៀបនឹងជីវិតនៅតាមបណ្ដាភពក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយនានារបស់កាឡាក់ស៊ីបុរាណៗ៕

July 21, 2023

Tag: ផែនដី