សាកលវិទ្យាល័យ

ចិនបង្ហើបឱ្យដឹងអំពីស្ថានីយស្រាវជ្រាវលើឋានព្រះចន្ទគំរូដំបូង

ស្ថានីយស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទដែលមានរូបរាងដូចទៅនឹងគ្រាប់ស៊ុត ក្នុងនោះមានកន្លែងសម្រាប់អ្នកអវកាសធ្វើការពិសោធ និងកន្លែងសម្រាប់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាចិនទើបតែបានបង្ហើបឱ្យដឹងអំពីគំរូដំបូងនៃស្ថានីយស្រាវជ្រាវលើឋានព្រះចន្ទ។ ស្ថានីយដែលមានឈ្មោះថា Moon Pot និងមានរូបរាងដូចទៅនឹងគ្រាប់ស៊ុតនេះ ត្រូវបានរចនាឡើងដោយក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា Huazhong University។

លោក Li Bin ដែលជាលេខារបស់សាកលវិទ្យាល័យខាងលើ ឱ្យដឹងថា តាមរយៈការបង្កើតស្ថានីយស្រាវជ្រាវមួយលើឋានព្រះចន្ទ អវកាសចរនឹងមានកន្លែងសម្រាប់ស្រាវជ្រាវ និងធ្វើកិច្ចការប្រចាំថ្ងៃ ព្រោះស្ថានីយនេះផ្ដល់សុវត្ថិភាព និងអាចរស់នៅបាន។

បច្ចុប្បន្ន ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងផ្ដោតទៅលើការរចនាម៉ូដសម្រាប់ Moon Pot ដើម្បីអាចសាងសង់បានដោយការបោះពុម្ពបែប 3D ដែលប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដែលត្រូវបាននាំយកមកពីឋានព្រះចន្ទដោយយាន Chang’e 5។

យោងតាមអង្គការអវកាសចិន (CNSA) បេសកកម្មអវកាសនាពេលអនាគតដែលរួមមាន Chang’e 7 (2026), Chang’e 8 (2028) នឹងបង្កើតរូបមន្តមូលដ្ឋានសម្រាប់ស្ថានីយស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទដំបូងរបស់ចិន។

April 26, 2024

រកឃើញ «សមុទ្រអវកាស» មានទឹកច្រើនជាងបីដង ធៀបនឹងផែនដី

នៅទីឋានដែលភពមួយ ឬច្រើនជិតកកើតឡើង ក្រុមអ្នកតារាសាស្ត្របានរកឃើញទឹកក្នុងបរិមាណច្រើនជាងបីដង បើធៀបនឹងទឹកទាំងអស់នៅក្នុងមហាសមុទ្រលើភពផែនដី។

ដោយការប្រើប្រាស់ស្ថានីយតារាសាស្ត្រ ALMA ដែលជាឧបករណ៍សង្កេតរលកវិទ្យុអានុភាពខ្លាំងបំផុតលើពិភពលោក និងមានទីតាំងនៅលើសមុទ្រខ្សាច់ Atacama របស់ប្រទេសស៊ីលី (Chile) ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញ «សមុទ្រអវកាស» ដ៏មហិមា ស្ថិតនៅតំបន់មួយដែលមានចម្ងាយពីផែនដី 450 ឆ្នាំពន្លឺ នៅក្នុងបណ្ដុំផ្កាយ Taurus។

នោះគឺជាកូនផ្កាយវ័យក្មេងមួយដួង ត្រូវបានព័ទ្ធជុំវិញដោយថាសធូលីដែលបង្ហាញថា ភពថ្មីដំបូងជិតកកើតឡើង និងត្រូវបានហៅថា HL Tauri ហើយនៅទីនោះមានផ្ទុកទឹកក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើន នឹកស្មានមិនដល់។

តាមការគណនារបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ បរិមាណទឹកនៅទីនោះអាចស្មើនឹងទឹកទាំងអស់នៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក អាត្លង់ទិក មហាសមុទ្រឥណ្ឌា អង់តាកទិក និងមហាសមុទ្រខាងត្បូង (Southern Ocean) បូកចូលគ្នា រួចគុណនឹងបី។

យោងតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Milan ប្រទេសអ៊ីតាលី ការរកឃើញនេះបង្ហាញថា វត្តមានរបស់ទឹកអាចជះឥទ្ធិពលយ៉ាងដូចម្ដ៉េច ដល់ការរីកចម្រើនរបស់ប្រព័ន្ធផ្កាយ។

អ្វីដែលយើងកំពុងមើលឃើញនៅក្នុងបណ្ដុំផ្កាយ Taurus អាចជារូបភាពដូចប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យកាលពី 4.5 ពាន់លានឆ្នាំមុន គ្រាដែល «ពន្លក» របស់ភពផែនដី ក៏ដូចជាបណ្ដាភពជាបងប្អូន កំពុងកកើតពីថាសធូលីដ៏សែនក្រាស់។

ពិសេសជាងនេះ យើងក៏ទំនងជាកំពុងសម្លឹងមើលទៅលើរូបភាពកាលពីវ័យក្មេងជាង 4.5 ពាន់លានឆ្នាំរបស់ភពផែនដី។

បរិមាណទឹកក្នុង HL Tauri មិនបានបែងចែកស្មើគ្នា ដោយទឹកប្រមូលផ្ដុំច្រើនជាងគេនៅត្រង់ចង្អូរមួយក្នុងថាសធូលីដែលជាដើមកំណើតរបស់ភព (protoplanetary disk)។ នេះបើតាមទំព័រ Space.com ។

បណ្ដាចង្អូរក្នុងថាសដើមកំណើតភពនេះ បានកកើតឡើងគ្រាដែលទីឋានណាមួយនោះ ឧស្ម័ន ធូលីប្រមូលផ្ដុំគ្នាក្លាយជាពន្លកភព។ ដូច្នេះ នៅក្នុងតំបន់ដែលមានទឹកច្រើននោះ ភពមួយទំនងជាកំពុងចាប់កំណើត។

យើងពិតជាកំពុងសម្លឹងមើលចំភពមួយដែលរាប់ពាន់លានឆ្នាំក្រោយ នឹងមានអរិយធម៌មួយដែលដូចទៅនឹងមនុស្សជាតិបច្ចុប្បន្ន ជាទីដែលមានភ្នំ បឹង ទន្លេនៅលើទ្វីប និងមហាសមុទ្រធំធេង។

ការរកឃើញនេះមិនត្រឹមតែជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការយល់ដឹងរបស់មនុស្សជាតិអំពីការកកើតរបស់ភព ប៉ុន្តែក៏ជាសមិទ្ធផលធំរបស់ ALMA។

March 12, 2024

គំរូយន្តហោះអគ្គិសនីដឹកអ្នកដំណើរធំបំផុតលើពិភពលោក

(ហូឡង់) – គំរូយន្តហោះ Elysian E9X ដំណើរការដោយថាមពលអគ្គិសនី អាចដឹកអ្នកដំណើរបាន 90 នាក់ និងហោះបាន 1,000 គីឡូម៉ែត្រ នាពេលអនាគត។

ក្រុមហ៊ុនធុរកិច្ចថ្មីរបស់ហូឡង់ Elysian បង្ហាញគំរូយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរល្បឿនលឿន ដែលប្រើប្រាស់អគ្គិសនីទាំងស្រុង មានកៅអីចំនួន 90 គ្រោងនឹងដាក់ឱ្យដំណើរការនៅឆ្នាំក្រោយ។ E9X គឺជាយន្តហោះដំណើរការដោយថ្មផ្ទុកអគ្គិសនី អាចហោះបាន 800 គីឡូម៉ែត្រ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចូលអគ្គិសនីមួយពេញ។

ដោយមានការកែលម្អបន្ថែមទៀតក្នុងពេលអនាគត ក្រុមហ៊ុនខាងលើសង្ឃឹមថា នឹងអាចបង្កើនរយៈចម្ងាយនៃការហោះហើរដល់ 1,000 គីឡូម៉ែត្រ។ នេះបើតាម Live Science ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 26 មករា 2024។

រចនារូបរាងរបស់ E9x និងបច្ចេកវិទ្យាស្នូល ដែលជួយឱ្យវាដំណើរការបានល្អបែបនេះ គឺជាលទ្ធផលនៃកិច្ចសហការជាមួយនឹងក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យា Delft។

January 27, 2024

បរិភោគក្រោយម៉ោងនេះ ហានិភ័យដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលនឹងកើនបន្ថែម 28 ភាគរយ

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវរយៈពេល 7 ឆ្នាំ និងបានរកឃើញថា ពេលវេលានៃការបរិភោគអាហារពេលល្ងាច អាចប៉ះពាល់ដល់សុខភាពបេះដូង និងបង្កើនហានិភ័យកើតជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ដែលនាំឱ្យស្លាប់មួយចំហៀងខ្លួនជាដើម។

ក្រុមអ្នកជំនាញមកពីសាកលវិទ្យាល័យ Sorbonne Paris Nord នៃប្រទេសបារាំង បានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ វាយតម្លៃស្ថានភាពសុខភាពរបស់មនុស្ស 103,389 នាក់ នៅក្នុងរង្វង់ 7 ឆ្នាំ ហើយបានរកឃើញថា ការបរិភោគអាហារពេលល្ងាចមុនម៉ោង 20 (ម៉ោង 8 យប់) នឹងល្អសម្រាប់សុខភាព។ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានពិនិត្យមើលកាលវិភាគនៃការបរិភោគអាហាររបស់អ្នកស្ម័គ្រចិត្តដែលបានកត់ត្រាចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2009 ដល់ 2022។

យោងតាមរបាយការណ៍របស់វិទ្យាស្ថានជាតិស្រាវជ្រាវផ្នែកសុខាភិបាល និងសុខភាពបារាំង ដែលបានប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី 14 ធ្នូ 2023 ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវរកឃើញថា 1/3 នៃអ្នកស្ម័គ្រចិត្តខាងលើ បរិភោគអាហារពេលល្ងាចមុនម៉ោង 8 យប់ ខណៈដែល 1/3 ផ្សេងទៀតបរិភោគនៅម៉ោង 9 យប់។ ក្នុងដំណាក់កាលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវ មានប្រហែល 2,000 ករណី កើតជំងឺបេះដូង។

នៅពេលពិនិត្យទៅលើពេលវេលានៃការបរិភោគអាហារពេលល្ងាចរបស់អ្នកដែលកើតជំងឺបេះដូងទាំងនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា អ្នកបរិភោគក្រោយម៉ោង 9 យប់ មានហានិភ័យកើតស្ត្រូក (ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល) ឬអាការខ្វះឈាមខួរក្បាលមួយរយៈពេលខ្លី ខ្ពស់ជាង 28% បើធៀបនឹងអ្នកដែលបរិភោគអាហារមុនម៉ោង 8 យប់៕

December 19, 2023

រកឃើញដាននៃម៉ូលេគុលសរីរាង្គនៅលើអាចម៍ផ្កាយ Bennu?

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញសញ្ញានៃម៉ូលេគុលសរីរាង្គនៅក្នុងសំណាកដីដែលបានយកពីអាចម៍ផ្កាយ Bennu ជាអាចម៍ផ្កាយដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ផែនដី។

ក្នុងនាមជាអ្នកបំពេញបេសកកម្មស្វែងរកតម្រុយនៃប្រភពរបស់ភាវៈរស់នៅលើផែនដី យានអវកាស OSIRIS-Rex របស់ណាសា បានប្រមូលយកបំបែកនានារបស់អាចម៍ផ្កាយ Bennu កាលពីចុងឆ្នាំ 2020 ហើយបាននាំយកវាមកកាន់ផែនដីកាលពីពីរខែមុន។ ថ្មីៗនេះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញប្រការដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍របស់សំណាកដីទាំងនេះ។

Lauretta សាស្ត្រាចារ្យវិទ្យាសាស្ត្រភព និងគីមីអវកាស នៅសាកលវិទ្យាល័យ Arizona សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានឱ្យដឹងថា បំបែកនានារបស់អាចម៍ផ្កាយដែលមានអាយុកាល 3 ពាន់លានឆ្នាំនេះ សម្បូរកាបូន និងសារធាតុសរីរាង្គ។ ទាំងអស់សុទ្ធតែមានសម្បុរងងឹត។

យានអវកាស OSIRIS-Rex ត្រូវបានផលិតឡើងដើម្បីហោះទៅជាន់អាចម៍ផ្កាយ Bennu ក្នុងរយៈពេល 6 វិនាទី ប៉ុន្តែ ចុងក្រោយ វាបានជ្រុលទៅបុកផ្ទៃរបស់អាចម៍ផ្កាយនេះក្នុងជម្រៅ 0.5 ម៉ែត្រ ក្នុងរយៈពេល 17 វិនាទី។ យាននេះជីកបានវត្ថុធាតុជាច្រើន មុននឹងហោះមកកាន់ផែនដី ដើម្បីឱ្យអ្នកជំនាញធ្វើការពិសោធ។

Lauretta ឱ្យដឹងថា ដីដែលបានយកពីអាចម៍ផ្កាយ Bennu ប្រហែលជាមានផ្ទុកធាតុទឹកច្រើនជាងការសន្និដ្ឋានដំបូងរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ៕

December 18, 2023

ចិនបាញ់បង្ហោះ «យានអវកាសមហាសម្ងាត់» ឡើងទៅកាន់គន្លងតារាវិថី

រ៉ុក្កែត Long March 2F ដឹកយន្តហោះអវកាសសម្រាប់ការពិសោធរបស់ប្រទេសចិន ពីមជ្ឈមណ្ឌលបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប Jiuquan កាលពីថ្ងៃទី 14 ធ្នូ ដើម្បីធ្វើការពិសោធវិទ្យាសាស្ត្រ។

យោងតាម SpaceNews ក្រៅពីបេសកកម្មពិសោធន៍ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ យន្តហោះអវកាសថ្មីរបស់ចិន ក៏ផ្ដល់ការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកទេសដើម្បីប្រើប្រាស់លម្ហក្នុងយាន សម្រាប់គោលដៅសន្តិភាពផងដែរ។

មកដល់ពេលនេះ ព័ត៌មានដែលទាក់ទងនឹងយន្តហោះអវកាសអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញរបស់ចិន ដែលមានរហ័សនាមថា នាគទេព ត្រូវបានគេផ្សាយយ៉ាងតិចតួចបំផុត។ យានអវកាសនេះទំនងជាត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីធ្វើការសាកល្បងឧបករណ៍ថ្មី និងដំណើរការនៅលើគន្លងតារាវិថី។ យាននេះត្រូវបានបាញ់ឡើងទៅតាមរ៉ុក្កែត ហើយចុះចតដូចយន្តហោះធម្មតា បន្ទាប់ពីបានបំពេញបេសកកម្ម។ យោងតាមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Harvard យាននេះមានទម្ងន់ប្រហែលពី 5 ដល់ 8 តោន និងប្រវែង 10 ម៉ែត្រ។

ជើងហោះហើរដំបូងរបស់យានអវកាសនាគទេពរបស់ចិន អូសបន្លាយពេលពីរថ្ងៃ។ ជើងហោះហើរទីពីររបស់វានឹងអូសបន្លាយពេលប្រហែល 9 ខែ ក្នុងនោះ វានឹងបញ្ចេញឧបករណ៍មួយដែលមិនទាន់ស្គាល់អត្តសញ្ញាណ ទៅក្នុងគន្លងគោចរ។ ឧបករណ៍នេះអាចជាផ្កាយរណបខ្នាតតូចដែលត្រូវបានផលិតឡើងដើម្បីតាមដាននាគទេព ឬម៉ូឌុលសេវាកម្មដែលលែងមានភាពចាំបាច់៕

December 16, 2023

ប្រេស៊ីលអភិវឌ្ឍ «វ៉ាក់សាំងព្យាបាលជំងឺញៀនកូកាអ៊ីន»

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅប្រទេសប្រេស៊ីលប្រកាសថា កំពុងអភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រថ្មីដែលទំនើប ដើម្បីព្យាបាលអាការញៀនកូកាអ៊ីន និងម៉ាទឹកកក ដោយយោងទៅតាមបច្ចេកវិទ្យាវ៉ាក់សាំង។

យោងតាម AFP ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 26 តុលា 2023 វ៉ាក់សាំងឈ្មោះ Calixcoca ដែលកំពុងត្រូវបានពិសោធនេះ អាចដាស់ប្រព័ន្ធការពាររាងកាយឱ្យទប់ស្កាត់សារធាតុកូកាអ៊ីន និងម៉ាទឹកកកដែលនឹងចូលទៅកាន់ខួរក្បាល ជួយឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បំផ្លាញវដ្ដនៃអាការញៀន។ នេះមានន័យថា ពួកគេនឹងលែងមានអារម្មណ៍ត្រេកត្រអាលនៅពេលប្រើប្រាស់គ្រឿងញៀន។

អ្នកជំនាញនៅសាកលវិទ្យាល័យរដ្ឋ Minas Gerais បានឱ្យដឹងថា បើសិនវិធីសាស្ត្រព្យាបាលនេះទទួលបានការអនុញ្ញាត នោះវានឹងក្លាយជាវ៉ាក់សាំងដំបូងគេដែលព្យាបាលអាការញៀនកូកាអ៊ីន។

បច្ចុប្បន្ន វ៉ាក់សាំងនេះជិតចូលដល់ដំណាក់កាលពិសោធចុងក្រោយនៅលើមនុស្ស។ អ្នកជំនាញឱ្យដឹងថា វ៉ាក់សាំង Calixcoca អាចកំណត់ឡើងវិញនូវការព្យាបាលអាការញៀននឹងគ្រឿងញៀន។

គម្រោងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងនេះទទួលបានពានរង្វាន់តម្លៃជាងកន្លះលានដុល្លារអាម៉េរិកពី Euro Health Innovation ដែលឧបត្ថម្ភដោយក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថ Eurofarma៕

October 27, 2023

រថយន្តប្រើថាមពលព្រះអាទិត្យ បរបានជាង 700 គីឡូម៉ែត្រ ដោយមិនបាច់បញ្ចូលអគ្គិសនី

Stella Terra ដែលជារថយន្ត off-road ដំណើរការដោយថាមពលព្រះអាទិត្យដំបូងគេលើពិភពលោក បានបញ្ចប់ដំណើរសាកល្បងបរឆ្លងកាត់ប្រទេសម៉ារ៉ុក និងសមុទ្រខ្សាច់សាហារ៉ា កាលពីដើមខែតុលា 2023។

យោងតាមការចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 17 តុលា របស់ Guardian រថយន្តអគ្គិសនី Stella Terra ដែលមានកៅអីពីរ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយក្រុមនិស្សិតនៅសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យា Eindhoven។ ដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការធ្វើតេស្តនេះ រថយន្ត Stella Terra បានឆ្លងកាត់ផ្លូវលំបាកជាច្រើននៅក្នុងភូមិសាស្ត្រខុសៗគ្នា ដោយប្រើប្រាស់ថាមពលអគ្គិសនីបានពីផ្ទាំងសូឡាដែលបំពាក់លើដំបូល។

Stella Terra ដែលមានទម្ងន់សរុបត្រឹមតែ 1,200 គីឡូក្រាម បំពាក់ថ្មផ្ទុកអគ្គិសនីប្រភេទលីចូម-អ៊ីយ៉ុង (lithium-ion) អាចបើកបរបានចម្ងាយ 710 គីឡូម៉ែត្រ និងមានល្បឿន 145 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង។ ថាមពលពីប្រព័ន្ធផ្ទាំងសូឡាលើរថយន្តនេះអាចផ្គត់ផ្គង់អគ្គិសនីគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការចម្អិនអាហារ និងបញ្ចូលថាមពលដល់ឧបករណ៍នានា មានដូចជា ទូរស័ព្ទ និងម៉ាស៊ីនថតរូបជាដើម។ Stella Terra ដំណើរការមានប្រសិទ្ធភាពជាងប្រហែល 30% បើធៀបនឹងការរំពឹងទុកដំបូង៕

October 18, 2023

ឥន្ធនៈរាវប្រភេទថ្មីមានសមត្ថភាពទប់ស្កាត់ការឆាបឆេះ

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – ក្រុមវិស្វករនៅសាកលវិទ្យាល័យ California Riverside អភិវឌ្ឍឥន្ធនៈរាវដែលឆេះតែនៅពេលមានអគ្គិសនីឆ្លងកាត់ ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យកើតមានអគ្គិភ័យ។

ភាពងាយឆាបឆេះរបស់ឥន្ធនៈធ្វើឱ្យអគ្គិភ័យក្លាយជាហានិភ័យដ៏ធំចំពោះវិស័យឧស្សាហកម្មនេះ។ ក្រុមវិស្វករនៅសាកលវិទ្យាល័យ California Riverside អភិវឌ្ឍឥន្ធនៈរាវប្រឆាំងអគ្គិភ័យ ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យកើតមានអគ្គិភ័យក្នុងពេលដឹកជញ្ជូន។ យោងតាម Interesting Engineering ដែលចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 04 តុលា 2023 ឱ្យដឹងថា លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដី Journal of the American Chemical Society។

ឥន្ធនៈថ្មីនេះនឹងឆេះលុះណាតែមានចរន្តអគ្គិសនីឆ្លងកាត់ប៉ុណ្ណោះ។ «ប្រភេទឥន្ធនៈដែលយើងប្រើរាល់ថ្ងៃ មិនមានសុវត្ថិភាពប៉ុន្មាននោះទេ។ វាហួតជាចំហាយ អាចឆាបឆេះ ហើយអណ្ដាតភ្លើងនោះមិនងាយនឹងពន្លត់។ នឹងមានភាពសាមញ្ញជាងមុន បើសិនគ្រប់គ្រងបានលទ្ធភាពឆាបឆេះរបស់ឥន្ធនៈ និងទប់ស្កាត់ការឆេះតាមរយៈការលុបបំបាត់តង់ស្យុងអគ្គិសនី» Yujie Wang អ្នកស្រាវជ្រាវមួយរូបមកពីសាកលវិទ្យាល័យ California Riverside ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

ឥន្ធនៈថ្មីនេះមានប្រភពពីធាតុរាវអ៊ីយ៉ុង ដែលជាអំបិលរាវមួយប្រភេទ។ «វាដូចទៅនឹងអំបិលដែលយើងប្រើប្រាស់សម្រាប់បង់ក្នុងអាហារ គឺ សូដ្យូមក្លរួ។ អំបិលដែលយើងប្រើប្រាស់ក្នុងគម្រោងនេះមានពិន្ទុក្ដៅរលាយទាបជាងអំបិលនៅផ្ទះបាយ សម្ពាធទាបបន្តិច និងជាសរីរាង្គទាំងស្រុង» Wang និយាយដូច្នេះ។

ដើម្បីអភិវឌ្ឍឥន្ធនៈនេះ ក្រុមស្រាវជ្រាវបានប្ដូររូបមន្តរបស់ធាតុរាវអ៊ីយ៉ុង ដោយការប្រើប្រាស់ perchlorate ជំនួសឱ្យ chlorine។ ក្រោយមកពួកគេពិសោធដើម្បីឱ្យដឹងថា ធាតុរាវថ្មីអាចឆេះឬអត់ នៅពេលប៉ះនឹងភ្លើង។

លទ្ធផលបង្ហាញថា ឥន្ធនៈនេះមិនឆាបឆេះ។ អ្នកស្រាវជ្រាវពន្យល់ថា ជាធម្មតា ភ្លើងនឹងឆេះឡើងនៅពេលឥន្ធនៈងាយឆាបឆេះបានក្លាយជាឧស្ម័ន និងមានអុកស៊ីសែនក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្អស់។

បន្ទាប់មក ក្រុមស្រាវជ្រាវក៏បានវាយតម្លៃលើប្រសិទ្ធភាពរបស់ឥន្ធនៈថ្មី ដោយការពិសោធជាមួយនឹងតង់ស្យុងអគ្គិសនី។ ក្នុងករណីនេះ វាបានឆាបឆេះ។

អ្វីដែលពិសេសជាងនេះរបស់ធាតុរាវអ៊ីយ៉ុងកែច្នៃនេះគឺសមត្ថភាពលាយបញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹងឥន្ធនៈធម្មតា តែនៅរក្សាបានលក្ខណៈដើម។

តាមទ្រឹស្ដី ឥន្ធនៈរាវអ៊ីយ៉ុងថ្មីនេះអាចប្រើប្រាស់សម្រាប់យានយន្តច្រើនប្រភេទ។ ក៏ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្នវាកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូង និងត្រូវការពិសោធ សាកល្បងបន្ថែមទៀត មុននឹងអាចដាក់លក់ក្នុងទីផ្សារ៕

October 6, 2023

NASA-MIT រកឃើញភពអេលានដ៏ចម្លែក និងមហិមាជាងភពព្រហស្បតិ៍ទៅទៀត

«អ្នករុករកភពអេលាន» TESS របស់ណាសា (NASA) បានរកឃើញភពដ៏អស្ចារ្យពីរបន្ថែមទៀត ស្ថិតក្នុងកញ្ចុំផ្កាយ Draco ក្នុងនោះមានភពមួយដែលមានគន្លងតារាវិថីវែងជាងគេបង្អស់ក្នុងចំណោមភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដែលត្រូវបានរកឃើញកន្លងមក។

យោងតាម SciTech Daily ការរកឃើញនេះកើតឡើងពីកូនផ្កាយក្រហមមួយដួងដែលមានឈ្មោះថា TOI-4600 ស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល 815 ឆ្នាំពន្លឺពីផែនដី។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីណាសា រួមនឹងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា Massachusetts (MIT) និងសាកលវិទ្យាល័យ New Mexico (សហរដ្ឋអាម៉េរិក) បានវិភាគទិន្នន័យពីផ្កាយរណប TESS របស់ណាសា ដែលមានភារកិច្ចស្វែងរកភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។

ពួកគេរកឃើញថា នៅជុំវិញកូនផ្កាយក្រហមដែលត្រជាក់ជាងព្រះអាទិត្យនេះ មានភពអស្ចារ្យជាងភពព្រហស្បតិ៍ដែលមានកាំធំជាង 11 ដង និងម៉ាសធំជាង 318 ដង ធៀបនឹងផែនដី។

ភពដំបូងក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយ TOI-4600 គឺ TOI-4600b មានកាំធំជាងភពព្រហស្បតិ៍ 6.8 ដង និងមួយឆ្នាំមាន 86 ថ្ងៃ។ ភពទីពីរដែលនៅគន្លងតារាវិថីខាងក្រៅគឺ TOI-4600c មានកាំធំជាងភពព្រហស្បតិ៍រហូតដល់ 9.4 ដង និងមួយឆ្នាំមានរហូតដល់ 486 ថ្ងៃ។ TOI-4600c គឺជាភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដែលមានគន្លងគោចរវែងជាងគេបង្អស់ដែលធ្លាប់ត្រូវបានរកឃើញ។

ទិន្នន័យបឋមបង្ហាញថា ភពទាំងពីរខាងលើអាចជាភពឧស្ម័នយក្សដូចភពព្រហស្បតិ៍ ប៉ុន្តែខាងក្នុងអាចមានលាយឡំរវាងឧស្ម័ន និងទឹកកក។ នេះគឺជាលើកដំបូងដែល TESS រកឃើញប្រព័ន្ធផ្កាយដែលក្នុងនោះមានភពទម្រង់ភពព្រហស្បតិ៍ក្ដៅ និងភពព្រហស្បតិ៍ត្រជាក់នៅជាមួយគ្នា។ ភពដែលនៅក្នុងគន្លងតារាវិថីខាងក្រៅមានសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ស្មើ -82 អង្សាសេ ខណៈដែលភពនៅខាងក្នុងមានសីតុណ្ហភាព 74 អង្សាសេ។

បន្ទាប់ពីលទ្ធផលខាងលើដែលត្រូវបានចុះផ្សាយលើទំព័រ Astrophysical Journal Letters ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រឱ្យដឹងថា នឹងបន្តស្រាវជ្រាវស៊ីជម្រៅបន្ថែមទៀត៕

September 5, 2023

Tag: សាកលវិទ្យាល័យ