Tag: ផ្កាយរណប

  • ​កុមារ​បួន​នាក់​​​វង្វេង​ក្នុងព្រៃ​អា​ម៉ា​ហ្សូ​ន​មួយខែ​ក្រោយ​ពី​​យន្តហោះ​ធ្លាក់ «នៅ​មាន​ជីវិត»

    ​កុមារ​បួន​នាក់​​​វង្វេង​ក្នុងព្រៃ​អា​ម៉ា​ហ្សូ​ន​មួយខែ​ក្រោយ​ពី​​យន្តហោះ​ធ្លាក់ «នៅ​មាន​ជីវិត»

    កងទ័ព​កូ​ឡុំ​ប៊ី បានឱ្យដឹងថា សប្ដាហ៍​កន្លង​ពួកគេ​បាន​រកឃើញ​ដាន​ថ្មី​របស់​កុមារ​បួន​នាក់​ដែល​វង្វេង​ក្នុងព្រៃ​ក្នុង​រយៈពេល​ជិត​មួយខែ ក្រោយពី​ហេតុការណ៍​ធ្លាក់​យន្តហោះ​កាល​ពី​ពាក់​កណ្ដាល់​ខែ​ឧសភា​។

    កុមារ​បួន​នាក់​អាយុ 13 ឆ្នាំ, 9 ឆ្នាំ, 4 ឆ្នាំ និង 11 ខែ បាន​វង្វេង​ក្នុងព្រៃ បន្ទាប់ពី​យន្តហោះ​ពួកគេ​ជិះ​បាន​ធ្លា​ក់នៅ​ភាគ​អាគ្នេយ៍​នៃ​ប្រទេស​កូ​ឡុំ​ប៊ី ដែល​បាន​បណ្ដាលឱ្យ​អ្នកបើកបរ មេដឹកនាំ​ជនជាតិដើម និង​ម្ដាយ​របស់​ក្មេង​ទាំង​បួន​នាក់​ខាងលើ ​ត្រូវ​បាត់បង់​ជីវិត​កាលពី​ថ្ងៃទី 15 ឧសភា 2023។

    រូបភាព​ពី​ផ្កាយរណប​បង្ហាញ​អំពី​ផ្លូវដែល​កុមា​រទាំង​នោះបាន​ដើរ​ឆ្លងកាត់។ កម្លាំង​សង្គ្រោះបាន​រកឃើញ​វត្ថុ​មួយចំនួន​នៅ​កន្លែង​ដែល​កុមា​រទាំង​នោះបាន​ជ្រក និង​ផ្លែឈើ​ដែល​ពួកគេ​បាន​ហូប។ កាលពី​សប្ដាហ៍​កន្លង កម្លាំង​សង្គ្រោះ​ក៏បាន​រកឃើញ​ស្បែកជើង​មួយគូ និង​ខោ​ទឹកនោម​ផងដែរ​។

    មេបញ្ជាការ​ក្រុម​សង្គ្រោះ លោក Pedro Sanchez កាលពី​ថ្ងៃទី 29 ឧសភា បានឱ្យដឹងថា «យោងទៅតាម​អ្វីដែល​បាន​រកឃើញ យើង​សន្ម​ត​ថា ក្មេង​ទាំងនេះ​នៅមាន​ជីវិត។ បើសិន​ពួកគេ​បាន​ស្លាប់ នឹង​ងាយ​រកឃើញ ព្រោះ​ពួកគេ​លែង​ផ្លាស់​ទី ហើយ​សុនក​ជំនាញ​នឹង​ហិត​ដឹង​ក្លិន»។

    ទាហាន​កំពុង​ស្វែង​រក​កុមារ​បួន​នាក់​ដែល​វង្វេង​ក្នុង​ព្រៃ​

    ទាហាន និង​ជនជាតិដើម​ប្រហែល 200 នាក់​ដែល​ដឹង​ច្បាស់​ភូមិសាស្ត្រ កំពុងតែ​ស្វែងរក​នៅក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​ទំហំ 320 គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ។ Sanchez ឱ្យដឹងថា ពិតជា​ចម្លែក​ណាស់​នៅពេល​កុមារ​ទាំងនេះ​មិន​ឈប់​ផ្លាស់​ទី បើ​ទោះ​ទ័ពអាកាស​បាន​ណែនាំ​ឱ្យនៅ​មួយកន្លែង តាមរយៈ​ការទម្លាក់​ក្រដាស់​សរសេរ​ជា​ភាសា​អេ​ស្ប៉ា​ញ និង​ភាសា​ជនជាតិ​​ដើម​នៅ​មូលដ្ឋានចំនួន 10,000 សន្លឹក ទៅលើ​តំបន់​ព្រៃ​នោះ។

    ក្នុង​ក្រដាស​នោះ​ក៏​រួមមាន​ទាំង​ការណែនាំ​អំពី​របៀប​រក្សា​ជីវិត អាហារ​កញ្ចប់ និង​ទឹក​ផងដែរ។ យោងតាម​លោក Sanchez ក្រុម​សង្គ្រោះបាន​អះអាងថា ពួកគេ​ធ្លាប់​ចូលទៅ​ក្បែរ​កន្លែង​របស់​កុមារ​ទាំងនោះ​ក្នុង​រង្វង់ 100 ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែ​ ​ភ្លៀងខ្យល់​ខ្លាំង ព្រៃ​ក៏​ក្រាស់ ភូមិសាស្ត្រ​សម្បូរ​បឹង​ភក់ បាន​រារាំង​ដំណើរ​របស់​ក្រុម​សង្គ្រោះ។

    ឪពុក​របស់​កុមារ​ទាំង​បួន​នាក់​ (ស្ដាំ) កំពុង​ពិភាក្សា​ជាមួយ​បុគ្គលិក​សង្គ្រោះ​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​អាម៉ាហ្សូន

    ឧទ្ធម្ភាគចក្រ​របស់​ក​ង​ទ័ព និង​ផ្កាយរណប​កំពុង​ត្រូវបាន​ណែ​នាំឱ្យ​ស្វែងរក​ក្នុង​តំបន់​ដែលមាន​សត្វ​សាហាវ។ អ្នកផ្ទះ​បានឱ្យដឹងថា កុមារី​ដែលជា​បងស្រី​បង្អស់​ក្នុងចំណោម​ក្មេង​ទាំង​បួន​នាក់​នោះ មានការ​យល់ដឹង​ច្រើន​អំពី​របៀប​នៃ​ការរក្សា​ជីវិត​នៅក្នុង​ព្រៃ៕

  • ចិន​នាំ​អវកាស​ចរ​ស៊ីវិល​ដំបូង​ឡើងទៅ​កាន់ស្ថានីយ​​អវកាស​ Tiangong

    ចិន​នាំ​អវកាស​ចរ​ស៊ីវិល​ដំបូង​ឡើងទៅ​កាន់ស្ថានីយ​​អវកាស​ Tiangong

    Gui Haichao ដែលជា​សាស្ត្រាចារ្យ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​អវកាស​ប៉េកាំង នឹង​ក្លាយជា​អ្នក​អវកាស​ស៊ីវិល​ដំបូង​គេ​របស់​ប្រទេស​ចិន ដែល​ហោះ​ឡើងទៅ​កាន់​ទី​អវកាស។

    តាម​ផែនការ Gui Haichao នឹង​​រួម​ដំណើរ​ជាមួយ​អ្នក​អវកាស Jing Haipeng និង Zhu Yangzhu របស់​យានអវកាស Shenzhou 16 ហោះ​ឡើង​ទៅ​កាន់​ស្ថានីយ​អវកាស​ Tiangong ​ពី​មជ្ឈមណ្ឌល​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្កាយរណប Jiuquan នៅ​ភាគ​ពាយព្យ​ប្រទេស​ចិន នៅវេលា​ម៉ោង 09:31 ថ្ងៃទី 30 ឧសភា ម៉ោង​នៅ​ប៉េកាំង (ម៉ោង​ប្រហែល 8 កន្លះ​នៅ​ភ្នំពេញ)។ មុន​នោះ អ្នក​អវកាស​ចិន​ដែល​បាន​ហោះ​ឡើងទៅ​កាន់​ទី​អវកាស​គឺ​សុទ្ធតែជា​មនុស្ស​របស់​ក​ង​ទ័ព​ចិន (PLA)។

    អ្នកនាំពាក្យ​របស់​ស្ថាប័ន​អវកាស​មាន​មនុស្ស​បើកបរ​របស់​ចិន (CMSA) បានឱ្យដឹងថា សាស្ត្រាចារ្យ Gui Haichao ទទួលបន្ទុក​ក្នុងការ​ពិសោធ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៅលើ​ស្ថានីយ​អវកាស​ចិន Tiangong។ អ្នកវិភាគ Chen Lan អះអាងថា ការចូលរួម​របស់ Gui គឺជា​រឿង​សំខាន់ ព្រោះថា កន្លងមក​មានតែ​អ្នក​អវកាស​ជំនាញ​ខាង​បច្ចេកទេសប៉ុណ្ណើ​ ពុំទាន់​មាន​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ដែលមាន​ឯកទេស​ក្នុងការ​សិក្សា​​ស្រាវជ្រាវ​ពិតប្រាកដ។

    ប្រធាន​ក្រុម​ហោះហើរ​របស់​យាន Shenzhou 16 គឺ Jing Haipeng ​នឹង​បំពេញបេសកកម្ម​អវកាស​លើក​ទី​បួន។ សមាជិក​ចុងក្រោយ​របស់​ជើងហោះហើរ​លើក​នេះ​គឺ​វិស្វករ Zhu Yangzhou។ តាម​គម្រោង អ្នក​អវកាស Jing, Gui និង Zhu នឹងធ្វើ​ការ​នៅលើ​ស្ថានីយ​អវកាស Tiangong ក្នុង​រយៈ​ពេល​ប្រហែល 5 ខែ។

    ​យាន Shenzhou 16

    តាម​ផែនការ ស្ថានីយ​អវកាស Tiangong នឹងធ្វើ​សកម្មភាព​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ផែនដី​នៅលើ​កម្ពស់​ពី 400 ទៅ 450 គីឡូម៉ែត្រ យ៉ាងតិច 10 ឆ្នាំ។ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ស្ថានីយ​អវកាស​ដែលមាន​រាង​ជា​អក្សរ T នេះ ត្រូវបាន​ដំឡើង​រួចរាល់​កាលពី​ឆ្នាំ 2022។ មុន​នោះ ក្នុង​ឆ្នាំ 2011 ចិន​ត្រូវបាន​បណ្ដេញ​ចេញពី​ស្ថានីយ​អវកាស​អន្តរជាតិ នៅពេល​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​មិន​អនុញ្ញាតឱ្យ​ណា​សា​សហការ​ជាមួយ​ប្រទេស​នេះ។

    ស្ថានីយអវកាសចិន Tiangong

    ចិន​មិនមាន​គម្រោង​ប្រើប្រាស់​ស្ថានីយ Tiangong សម្រាប់​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ទូ​ទាំង​សកលលោក​ក្នុង​ទ្រង់​ទ្រាយ​ធំ​ដូច ISS ប៉ុន្តែ នៅតែ​ត្រៀមខ្លួន​សហការ​ជាមួយ​បរទេស។

  • បច្ចេកវិទ្យា​ «បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​​​ពី​អវកាស​មកកាន់​ផែនដី​» កំពុង​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ខ្លាំង

    បច្ចេកវិទ្យា​ «បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​​​ពី​អវកាស​មកកាន់​ផែនដី​» កំពុង​មាន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​ខ្លាំង

    ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Kyoto នឹងធ្វើ​តេស្ត​ក្នុងការ​ប្រើប្រាស់​ផ្កាយរណប​បាញ់​​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​បាន​ពី​​ព្រះអាទិត្យ​ មកកាន់​ផែនដី ក្នុង​ទម្រង់​រលក​ម៉ៃ​ក្រូ​វេ​វ នៅ​ឆ្នាំ 2025។

    ការប្រណាំង​ប្រជែង​គ្នា​អភិវឌ្ឍ​បច្ចេកវិទ្យា​​បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ព្រះអាទិត្យ​ដែល​ប្រមូលបាន​ពី​ទី​អវកាស មកកាន់​ផែនដី កំពុង​ឡើងក​ម្ដៅ​ខ្លាំង។ នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន ក្រុមហ៊ុន​របស់ Hiroshi Matsumoto អតីត​នាយក​​សាកលវិទ្យាល័យ Kyoto កំពុង​នាំមុខគេ​នៅក្នុង​ការស្រាវជ្រាវ​អំពី​បច្ចេកវិទ្យា​នេះ។ បន្ទាប់មក​គឺ​សាស្ត្រាចារ្យ Naoki Shinohara នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Kyoto ក៏​បន្ត​ការស្រាវជ្រាវ។ នេះ​បើតាម Nikkei ចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី 27 ឧសភា។

    ឆ្នាំ 2009 ក្រុម​របស់ Shinohara បាន​ប្រើប្រាស់​បា​ឡុង​ហោះ​ដើម្បី​បាញ់​​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ពី​កម្ពស់ 30 ម៉ែត្រ មកកាន់​ទូរស័ព្ទ​ចល័ត​នៅលើ​ដី។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល Shinohara ក៏​ត្រូវបាន​ជ្រើសតាំង​ជា​ប្រធាន​ក្រុមប្រឹក្សា​បច្ចេក​វិទ្យា​របស់​គម្រោង​ពី​ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និង​ឧស្សាហកម្ម​របស់​ប្រទេស​ជប៉ុន ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​មធ្យោបាយ​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ដោយ​មិន​ប្រើ​ខ្សែ។ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ក្នុង​គម្រោង​នេះ​បានទទួល​ជោគជ័យ​ក្នុងការ​ធ្វើតេស្ត​​បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ក្នុង​ទម្រង់​ម៉ៃ​ក្រូ​វេ​វរ​លក​ទទឹង (transverse waves) កាល​ពី​​ឆ្នាំ 2015 និង​ក្នុង​​ទម្រ​ម៉ៃ​ក្រូ​វេ​វរ​លក​បណ្ដោយ (longitudinal waves) ​កាល​ពី​​ឆ្នាំ 2018 ក្នុង​រយៈ​ចម្ងាយ​ពី​ប្រហែល 40 ម៉ែត្រ។ នាពេលខាងមុខ ពួកគេ​នឹងធ្វើ​តេស្ត​​បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ក្នុង​ទម្រ​ម៉ៃ​ក្រូ​វេ​វរ​លក​បណ្ដោយ​ពី​ចម្ងាយ​ចាប់ពី 1 ដល់ 5 គីឡូម៉ែត្រ។

    បច្ចុប្បន្ន ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ខាងលើ​កំពុង​ដាក់​គោលដៅ​ធ្វើតេស្ត​ការ​បាញ់​បញ្ជូន​អគ្គិសនី​ពី​អវកាស​មកកាន់​ផែនដី​នៅ​ឆ្នាំ 2025។ ពួកគេ​នឹង​ប្រើប្រាស់​ផ្កាយរណប​ខ្នាតតូច​ដើម្បី​បាញ់​បញ្ជូន​​អគ្គិសនី​មកកាន់​ទីតាំង​ទទួល​នៅ​លើដី​ដែលមាន​គម្លាត​ពីគ្នា​រាប់រយ​គីឡូម៉ែត្រ។

    រូបភាព​បង្ហាញ​ពី​ការ​បាញ់​បញ្ជូន​រលក​ម៉ៃក្រូវេវ​អវកាស​មក​កាន់​ស្ថានីយ​ទទួល​នៅ​លើដី

    គំនិត​ស្ដីពី​ការប្រមូល​ថាមពលព្រះអាទិត្យ​ក្នុង​ទី​អវកាស ​ត្រូវបាន​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​អាម៉េរិក​លើកឡើង​កាលពី​ឆ្នាំ 1968។ មធ្យោបាយ​របស់​ពួកគេ​គឺ​​ការ​បាញ់​បង្ហោះ​ផ្ទាំង​សូ​ឡា​ឡើងទៅ​កាន់​ទី​អវកាស​ដើម្បី​ផលិត​អគ្គិសនី​ពី​កម្ដៅ​ព្រះ​អាទិត្យ​នៅ​​លើ​កម្ពស់ 36,000 គីឡូម៉ែត្រ។ ថាមពលព្រះអាទិត្យ​ត្រូវបាន​បំប្លែង​ទៅជា​រលក​ម៉ៃ​ក្រូ​វេ​វ និងបាញ់​​បញ្ជូន​មកកាន់​ស្ថានីយ​ទទួល​នៅលើ​ដី រួច​បំប្លែង​វា​មកជា​អគ្គិសនី​វិញ។ រលក​ម៉ៃ​ក្រូ​វេ​វ​អាច​ត្រូវបាន​បាញ់​បញ្ជូន​ឆ្លងកាត់​ពពក និង​បង្កើតបានជា​ប្រភព​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ដែលមាន​ស្ថិរភាព មិន​ថា​ថ្ងៃ ឬ​យប់ ក្ដៅ ឬ​ភ្លៀង៕

  • ណា​សា​ (NASA) រកឃើញ​សញ្ញា​ទឹកសមុទ្រ​ឡើងក​ម្ដៅ​ខុស​ប្រក្រតី​ El Nino ពី​អវកាស

    ណា​សា​ (NASA) រកឃើញ​សញ្ញា​ទឹកសមុទ្រ​ឡើងក​ម្ដៅ​ខុស​ប្រក្រតី​ El Nino ពី​អវកាស

    ផ្កាយរណប Sentinel-6 Michael Freilich បាន​កត់ត្រា​រលក Kelvin ផ្លាស់​ទី​ទៅកាន់​ភាគ​ខាងកើត ឆ្លងកាត់​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ បាតុភូត​នេះ​តែង​ត្រូវបាន​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ចាត់ទុកថា​ជា​សញ្ញា​របស់បាតុភូត​ El Nino។

    ណា​សា​​កំណត់​បាន​សញ្ញា​ដំបូង​របស់ El Nino ពី​អវកាស បន្ទាប់​ពីមួយ​ក្នុងចំណោម​ផ្កាយរណប​របស់​ស្ថាប័ន​នេះ ​ប្រទះឃើញ​តំបន់​ទឹក​ក្ដៅ​នៅ​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ផ្លាស់​ទី​ទៅ​ទិសខាងកើត ទៅដល់​តំបន់​ឆ្នេរសមុទ្រ​ភាគ​ខាងលិច​របស់​តំបន់​អាម៉េរិក​ខាងត្បូង នៅ​ក្នុង​ខែមីនា និង​មេសា។ ទិន្នន័យ​ពី​ផ្កាយរណប Sentinel-6 Michael Freilich បង្ហាញថា រលក Kelvin ផ្លាស់​ទី​ឆ្លងកាត់​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រភេទ​រលក​នេះ​មាន​កម្ពស់​តែ​ពី 5-10 សង់ទីម៉ែត្រ ប៉ុន្តែ​លាត​សន្ធឹង​ទំហំ​រាប់រយ​គីឡូម៉ែត្រ។ ពួកវា​ត្រូវបាន​ចាត់ទុក​ដូច​ជាស​ញ្ញា​ដំបូង​របស់ El Nino នៅពេល​កើតឡើង​នៅ​តំបន់​អេក្វាទ័រ និង​បញ្ជូន​​​ទឹក​ក្ដៅ​​នៅ​ស្រទាប់​ខាងលើ​​របស់​សមុទ្រ ទៅកាន់​ភាគ​ខាងលិច​នៃ​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ នេះ​បើតាម Live Science ចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី 16 ឧសភា​។

    El Nino គឺជា​បាតុភូត​ឡើង​កម្ដៅ​ខុស​ប្រក្រតី​នៃ​ស្រទាប់​លើ​របស់​ទឹកសមុទ្រ​នៅ​តំបន់​អេក្វាទ័រ និង​ភាគ​ខាងកើត​​នៃ​មហាសមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយ​ក៏​​​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៅក្នុង​វដ្ដ​នៃ​អាកាសធាតុ ENSO (ENSO គឺជា​អាកាសធាតុ​ដែលមាន​បាតុភូត El Nino និង​បាតុភូត​ទឹកសមុទ្រ​ចុះ​ត្រជាក់​ខុស​ប្រក្រតី La Nina​។​

    El Nino តែង​កើតឡើង​ពី 3-5 ឆ្នាំ/ម្ដង ប៉ុន្តែ​ក៏​អាច​កើតឡើង​ញឹកញាប់​ជាង​មុន។ បាតុភូត El Nino ចុងក្រោយ​បានកើត​ឡើង​កាលពី​ឆ្នាំ 2019។ មន្ត្រី​តំណាង​ស្ថាប័ន​ឧតុនិយម​អាម៉េរិក (NOAA) បានឱ្យដឹងថា លទ្ធភាព​ដែល El Nino អាច​នឹង​កើតឡើង​នៅក្នុង​ឆ្នាំនេះ​គឺមាន​រហូតដល់ 90% ហើយ​អូសបន្លាយ​ដល់​រដូវរងា​នៅ​អឌ្ឍគោល​ខាងជើង ដែល​អាចធ្វើឱ្យ​ទឹកសមុទ្រ​ឡើង​កម្ដៅ​​បន្ថែម​ចាប់ពី 1 ដល់ 1.5 អង្សា​សេ៕

  • ការរីកចម្រើន​ផ្នែក​អវកាស​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ធៀប​នឹង​ប្រទេស​ចិន

    ការរីកចម្រើន​ផ្នែក​អវកាស​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ធៀប​នឹង​ប្រទេស​ចិន

    នៅក្នុង​ផ្នែកសំខាន់ៗ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​មិន​ត្រឹមតែ​មានប្រៀប​លើសលុប​លើ​ប្រទេស​ចិន​នោះទេ ប៉ុន្តែ​ក៏មាន​ប្រៀប​ជាង​បណ្ដា​ប្រទេស​បូក​ចូលគ្នា​ផងដែរ​នៅក្នុង​វិស័យ​អវកាស។

    អំពី​ថវិកា៖ ឆ្នាំ 2021 ថវិកា​សម្រាប់​ផ្នែក​អវកាស​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​គឺ​ប្រមាណ 59.8 ពាន់​លាន​ដុល្លារ ខណៈ​ប្រទេស​ចិន​ មាន​​ប្រហែល 16.18 ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ។ នេះ​បើតាម Svetla Ben-Itzhak សាស្ត្រាចារ្យ​រង​ផ្នែក​អវកាស និង​ទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិ ប្រចាំ​សាកលវិទ្យាល័យ Air (AU) របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក។

    ផ្កាយរណប៖ គិត​ត្រឹម​ខែមេសា ឆ្នាំ 2023 នៅលើ​គន្លង​តារាវិថី​ផែនដី មាន​ផ្កាយរណប​សរុប 5,465 គ្រឿង​កំពុងដំណើរការ។ ក្នុងនោះ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​មាន 3,433 គ្រឿង ស្មើនឹង 63% ហើយ​ឈរ​លំដាប់​លេខ​មួយ​លើ​ពិភពលោក។ ចំណែក​ប្រទេស​ចិន​វិញ មានតែ 541 គ្រឿង​ប៉ុណ្ណោះ។

    អវកាស​យានដ្ឋាន៖ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​មាន​អវកាស​យានដ្ឋាន​សម្រាប់​បាញ់​បង្ហោះ​យានអវកាស​ចំនួន 7 កំពុងដំណើរការ​ក្នុង និង​ក្រៅប្រទេស គ្រា​ដែល​យ៉ាង​តិច​​ 13 កន្លែង​ផ្សេងទៀត​កំពុង​ស្ថាបនា​​។ ប្រទេស​ចិន​មាន​អាកាសយានដ្ឋាន​កំពុងដំណើរការ​ចំនួន 4 កន្លែង និង 2 កន្លែង​ទៀត​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ទៅតាម​ផែនការ ហើយ​ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​ស្ថិតក្នុង​ទឹកដី​ប្រទេស​នេះ។

    ដៃគូ​សហការ៖ រដ្ឋាភិបាល​អាម៉េរិក​បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ចំនួន 169 ជាមួយ​រដ្ឋ និង​អង្គការ​អន្តររដ្ឋាភិបាល​ចំនួន នឹង 33, 129 ជាមួយនឹង​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម និង 7 ជាមួយនឹង​ស្ថាប័ន​ស្រាវជ្រាវ។ ប្រទេស​ចិន មាន​កិច្ចសហការ​ជាមួយ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ ប៉ា​គិ​ស្ថាន ថៃ និង​តួ​ក​គី។

    បេសកកម្ម​ឡើងទៅ​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ៖ រុស្ស៊ី និង​ចិន សហការគ្នា​នៅក្នុង​គម្រោង​ឡើងទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ឆ្នាំ 2028។ ស្ថានីយ​ស្រាវជ្រាវ​ព្រះ​ចន្ទ​អន្តរជាតិ​របស់​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នេះ បើកទ្វារ​ទទួល​យកដៃ​គូ​សហការ​អន្តរជាតិ ប៉ុន្តែ​មកដល់ពេលនេះ​មិនទាន់មាន​ដៃគូ​ថ្មី​ណាមួយ​ឡើយ។ ចំណែក​កម្មវិធី​ព្រះ​ចន្ទ Artemis ដែល​នឹង​នាំ​អ្នក​អវកាស​ឡើងទៅ​កាន់​ឋាន​ព្រះ​ចន្ទ​នៅ​ឆ្នាំ 2025 របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​វិញ គិត​ចាប់ពី​ឆ្នាំ 2020 មាន​ប្រទេស​ចំនួន 24 បាន​ចូលរួម។

    ចំនួន​លើក​នៃ​ការបាញ់​បង្ហោះ​យានអវកាស៖ ឆ្នាំ 2021 ប្រទេស​ចិន​បាន​បាញ់​បង្ហោះ​យានអវកាស​ចំនួន 55 លើក ច្រើនជាង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​ចំនួន 4 លើក។

    ស្ថានីយ​អវកាស៖ ចាប់ពី​ឆ្នាំ 2022 ប្រទេស​ចិន​មាន​ស្ថានីយ​អវកាស​ពេញ​លេញ​​ផ្ទាល់ខ្លួន​ ឈ្មោះ ធាន​ហ្គ​ង់ (Tiangong) ដែល​គ្រប់គ្រង​តែឯង។ ចាប់ពី​ឆ្នាំ 1990 សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​បាន​សហការ​ជាមួយ​ប្រទេស​ចំនួន 14 ក្នុងនោះ​មាន​រុស្ស៊ី​ផងដែរ ដើម្បី​ដំណើរការ​ស្ថានីយ​អវកាស​អន្តរជាតិ (ISS)។ ប្រទេស​ចិន​អាច​នឹងមាន​ប្រៀប​ជាង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក យ៉ាង​ឆាប់​ត្រឹម​ឆ្នាំ 2045 បើសិន​វ៉ា​ស៊ី​ង​តោន​មិន​ធ្វើ​សកម្មភាព។ ប៉ុន្តែ យោងតាម Space  លទ្ធភាព​នេះ​ប្រហែលជា​នឹងមិន​អាច​កើតឡើង ព្រោះថា សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​កំពុងតែ​បង្កើន​ការវិនិយោគ​ទៅលើ​វិស័យ​អវកាស៕

  • ទិដ្ឋភាព​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​នៅ​ពាសពេញ​ពិភពលោក ដែល​ថត​​បាន​​ដោយ​​ផ្កាយ​រណប

    ទិដ្ឋភាព​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​នៅ​ពាសពេញ​ពិភពលោក ដែល​ថត​​បាន​​ដោយ​​ផ្កាយ​រណប

    រូបភាព​ពី​ផ្កាយរណប​បង្ហាញថា រលក​កម្ដៅ​បាន​បង្កឱ្យមាន​ករណី​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​នៅ​ពាសពេញ​ពិភពលោក ដែល​បាតុភូត​នេះ​អាច​នឹង​កើតឡើង​កាន់តែច្រើន​ដោយសារតែ​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ នេះ​បើតាម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ។

    ខាងក្រោម​នេះ​គឺជា​បណ្ដា​រូបភាព​ស្ដីពី​ភ្លើងព្រៃ​នៅ​ពាសពេញ​ពិភពលោក ដែល​ថត​ដោយ​ផ្កាយរណប ៖

    ១-រូបភាព​ផ្កាយរណប Landsat ថត​បាន​កាលពី​ថ្ងៃទី ២៤ កក្កដា បង្ហាញ​អំពី​ភ្លើងព្រៃ Oak Fire កំពុង​បំផ្លាញ California សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ៖

    ២-ករណី​ភ្លើងព្រៃ (ក្នុង​រង្វង់​ពណ៌​ក្រហម) កើតមាន​ក្នុង​តំបន់​ជាច្រើន​នៅ ព័រ​ទុយ​ហ្គា​ល និង អេ​ស្ប៉ា​ញ ដែល​ថត​បាន​ដោយ​ផ្កាយរណប Suomi NPP របស់ ណា​សា ៖

    ៣-រូបថត​ពី​ផ្កាយរណប​បង្ហាញ​អំពី​ផ្សែង​កំពុង​បាញ់​ឡើង​ពី​តំបន់​ភ្លើងព្រៃ​នៅក្នុង​ខេត្ត Salamanca និង Caceres របស់ ប្រទេស​អេ​ស្ប៉ា​ញ កាលពី​ថ្ងៃទី ១៤ កក្កដា ៖

    ៤-តំបន់ Leiria របស់ ព័រ​ទុយ​ហ្គា​ល ត្រូវបាន​បំផ្លាញ​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង​ដោយ​ភ្លើងព្រៃ​កាលពី​ថ្ងៃទី ១៥ កក្កដា ដោយមាន​ស្នាម​ផេះ​ដ៏​ធំ​ជាច្រើន​កន្លែង​នៅក្នុង​រូបភាព​នេះ ៖

    ៥-ផ្សែង​បាញ់​ឡើង​ពី​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ​នៅ La Teste-de-Buch ក្នុង​តំបន់ Gironde ភាគ​និរតី​នៃ ប្រទេស​បារាំង នៅក្នុង​រូបថត​ផ្កាយរណប​កាលពី​ថ្ងៃទី ១៨ កក្កដា ៖

  • (វីដេអូ)-ស្ងាត់ៗ ប្រទេស​​ចិន សាក​ល្បង​​បច្ចេក​វិទ្យា​ «ចាប់​យក»​ ផ្កាយ​រណប​​នៅ​​ទី​​អវកាស

    (វីដេអូ)-ស្ងាត់ៗ ប្រទេស​​ចិន សាក​ល្បង​​បច្ចេក​វិទ្យា​ «ចាប់​យក»​ ផ្កាយ​រណប​​នៅ​​ទី​​អវកាស

    ក្រុមហ៊ុន ExoAnalytic Solutions បាន​រកឃើញថា ប្រទេស​ចិន សម្ងំ​សាកល្បង​ប្រើប្រាស់​ឧបករណ៍​ចាប់​ផ្កាយរណប​នៅពេល​ថ្ងៃ ជា​អំឡុង​ពេលដែល​គេ​ពិបាក​ពិនិត្យ​ដោយ​កែវយឹត​ពី​ផែនដី។

    កាលពី​សប្ដាហ៍​កន្លង សារព័ត៌មាន DW បាន​រាយការណ៍​ថា ក្រុមហ៊ុន ExoAnalytic Solutions បាន​រកឃើញថា ប្រទេស​ចិន កំពុង​សម្ងំ​សាកល្បង​ប្រើប្រាស់​ឧបករណ៍​ចាប់​ផ្កាយរណប​នៅលើ​គន្លង​គោចរ​ផែនដី។ ExoAnalytic Solutions គឺជា​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​របស់ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ដែលមាន​ឯកទេស​ខាង​តាមដាន​ផ្កាយរណប ដោយ​ប្រើប្រាស់​បណ្ដាញ​នៃ​កែវយឹត​អុ​ប​ទិ​កធំៗនៅ​ជុំវិញ​ពិភពលោក។

    ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុន​ខាងលើ​បានផ្ដល់​ភ័ស្ដុតាង​បង្ហាញថា ផ្កាយរណប SJ-២១ របស់ ចិន បាន​បាត់​ខ្លួន​ចេញពី​ទីតាំង​ដើម​កាលពី​ថ្ងៃទី ២២ មករា ២០២២។ ប្រការនេះ​បានកើត​ឡើង​នៅពេល​ថ្ងៃ ជា​អំឡុង​ពេលដែល​គេ​ពិបាក​ពិនិត្យមើល​ដោយ​ប្រើ​កែវយឹត​អុ​ប​ទិ​ក។ ក្រោយមក SJ-២១ ក៏​ត្រូវបាន​រកឃើញថា ស្ថិត​នៅក្បែរ​ផ្កាយរណប​មួយគ្រឿង​ផ្សេងទៀត​របស់ ប្រទេស​ចិន នោះ​គឺជា​ផ្កាយរណប​ដែល​បាន​ឈប់​ដំណើរការ និង​ស្ថិតក្នុង​ប្រព័ន្ធ​កំណត់​ទិស Beidou។

    SJ-២១ បាន​ចាប់យក​ផ្កាយរណប​ដែល​បាន​ងាប់​ម៉ាស៊ីន​ហើយ​នោះ និង​បាន​អូស​វា​ទៅ​ទិស​ខាងលិច​ក្នុង​រយៈពេល​ច្រើន​ថ្ងៃ​បន្ទាប់។ មកដល់​ថ្ងៃទី ២៦ មករា SJ-២១ ក៏បាន​ដោះលែង​ផ្កាយរណប​របស់ BeiDou និង​រុញ​វា​ចូលទៅក្នុង «គន្លង​គោចរ​មរណៈ» ជាទី​ដែល​ត្រូវបាន​គេ​ចាត់ទុកថា​ជា វាល​ព្រលែង​ខ្មោច​ក្នុង​អវកាស ដែល​ស្ថិតនៅ​ឆ្ងាយ​ពី​គន្លង​គោចរ​សកម្ម​ធម្មតា​រប​ស់​ផ្កាយរណប។

    បើទោះជា​បណ្ដា​ផ្កាយរណប​ដូច SJ-២១ អាច​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​គោលដៅ​ល្អ ដូចជា​បេសកកម្ម​សម្អាត​សំរាម​ក្នុង​អវកាស ប៉ុន្តែ វា​ក៏​មិនមែនជា​ដំណឹង​ល្អ​ដែល​គួរ​ត្រេកអរ​សម្រាប់​ក្រុមមន្ត្រី​រៀបចំ​ផែនការ​នយោបាយ​របស់ មន្ទីរ​បញ្ច​កោណ នោះដែរ ព្រោះថា ប្រការនេះ​មានន័យថា ប្រទេស​ចិន ក៏​អាច​ប្រើប្រាស់​ឧបករណ៍​ដូចគ្នានេះ​ដើម្បី​ចាប់យក​ផ្កាយរណប​របស់ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក រួចហើយ​កម្ទេចចោល ដោយ​រុញ​វា​ចូលក្នុង​បរិយាកាស​ផែនដី៕

  • កង​កម្លាំង​អវកាស​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក បង្ហាញ​អាវុធ​វាយ​លុក​ទំនើប​បំផុត​របស់​ខ្លួន​

    កង​កម្លាំង​អវកាស​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក បង្ហាញ​អាវុធ​វាយ​លុក​ទំនើប​បំផុត​របស់​ខ្លួន​

    កង​ទ័ព​អវកាស​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក ចាប់​ផ្ដើម​បំពាក់​ប្រព័ន្ធ​រំខាន និង​ប្រឆាំង​ទៅ​នឹង​ទំនាក់​ទំនង​នៃ​ផ្កាយ​រណបរបស់​សត្រូវ​ ដែល​នេះ​ជា​លើក​ដំបូង​ហើយ​ដែល​កងទ័ព​អវកាស​កាន់​កាប់​អាវុធ​វាយ​លុក​ដ៏ទំនើប​។

    ពិធី​ប្រគល់​ និង​បំពាក់​ប្រព័ន្ធ​ប្រឆាំងនឹង​ប្រព័ន្ធ​ទំនាក់​ទំនង​ ដែល​ហៅ​កាត់​ថា CCS (Counter Communication System) ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​12មីនា​កន្លង​ទៅ​ នៅ​ក្នុង​បន្ទាយ​ទ័ព​អាកាស Peterson របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ “CCS គឺជា​អាវុធ​វាយ​ប្រហារ​តែ​មួយ​គត់​ នៅ​ក្នុង​កងទ័ព​អវកាសសហរដ្ឋ​អាមេរិក​។ នេះ​គឺជា​កំណែ​បន្ថែម​ដ៏​សំខាន់​ ជាមួយ​នឹង​សមត្ថ​ភាព​ប្រយុទ្ធ​របស់​កង​ទ័ព​” នេះ​ជា​សម្ដី​របស់ Steve Brogan ប្រធាន​ការិយា​ល័យប្រព័ន្ធ​ប្រយុទ្ធ​នៃ​អង្គ​ភាព​គ្រប់​គ្រង​គម្រោង​ពិសេស​របស់កង​កម្លាំង​អវកាស​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ ដែល​បាន​ថ្លែង​នៅ​ក្នុង​ពិធី​ខាង​លើ​។

    CCS បាន​បង្ហាញ​ខ្លួន​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ទ័ព​អាកាស​អាមេរិកាំង ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​2004។ កំណែ​ថ្មី​របស់​វា គឺ CCS Block 10.2 មាន​សមត្ថ​ភាពខ្ពស់​ក្នុង​ការ​​វាយ​ប្រហារ​ ទៅ​តាម​ការ​ចង់​បាន​​របស់​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ ហើយ​បន្ទាប់​មក ​វា​ក៏ត្រូវ​បាន​នាំ​យក​មក​ប្រើ​ប្រាស់​ក្នុង​ជួរ​កង​ទ័ព​អវកាស​។

    មុខ​ងារ​សំខាន់​របស់​ប្រព័ន្ធ​អាវុធ​ខាង​លើ​នេះ មិន​ត្រូវបាន​គេ​បង្ហើប​ឱ្យ​ដឹង​នោះ​ទេ ក៏ប៉ុន្តែ អាវុធ​នេះ ប្រហែល​ជា​អាច​បង្ក​ការ​រំខាន ឬ​រាំង​ខ្ទប់​សញ្ញា​ និង​ព័ត៌មាន​ដែល​បញ្ជូន​ចេញ​ពី​ផ្កាយ​រណប​របស់​សត្រូវ​។ កំណែ​មួយ​ចំនួន​របស់ CCS រួម​មាន​ប្រព័ន្ធ​ថាសអង់តែន​ និង​ឧបរកណ៍​ជំនួយ​បច្ចេក​ទេស​។

    កង​កម្លាំង​អវកាស​ គឺជាកងប្រដាប់​អាវុធ​ទី​6របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​កាល​ពី​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​2019 ទៅ​តាមបញ្ជា​របស់​ប្រធានា​ធិបតី​ Donald Trump។ CCS មាន​ភារ​កិច្ច​ការ​ពារ​ផ្កាយ​រណប ទប់​ស្កាត់ និង​ប្រឆាំង​ចំពោះ​ការ​គំរាម​កំហែង​ក្នុង​អវកាស​ និង​អះអាង​អំពី​អំណាច​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក នៅ​ក្នុង​គន្លង​គោចរ​នៃ​ពិភព​ផែន​ដី​។

    កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​ថ្មី​នេះ ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​នាយក​ដ្ឋាន​ទ័ព​អាកាស​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​មាន​បុគ្គលិក​ចំនួន ​16,000​នាក់​។ បញ្ជាការដ្ឋានកង​ទ័ព​អវកាស​ ទទួល​ខុស​ត្រូវ​លើ​សកម្ម​ភាព​​ប្រយុទ្ធក្នុង​ទី​អវកាស​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​កាល​ពី​ខែ​សីហា​ ឆ្នាំ​2019។​

    ​រុស្ស៊ី​ក៏ជា​ប្រទេស​តែ​មួយ​គត់​ក្រៅ​ពី​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ធ្លាប់​មាន​កង​ទ័ព​អវកាស​ដោយ​ឡែក​។ កង​ទ័ពអវកាស​​រស្ស៊ី ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​1992 ក្រោយ​មក​ក៏​ត្រូវ​បាន​រម្សាយ និង​​ដាក់​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុងជួរ​កងទ័ព​ប្រភេទ​ផ្សេងជា​ច្រើន​លើក ហើយ​ក៏បាន​ក្លាយ​ជា​កងទ័ព​មួយប្រភេទ​ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​កង​ទ័ព​អាកាស​អវកាស​របស់​សហ​ព័ន្ធ​រុស្ស៊ី៕

    ប្រភព៖ សារព័ត៌មាន​បរទេស