ផែនដី - La Reine Media

យន្តហោះអវកាស Virgin Galactic បន្តដឹកមនុស្សឡើងទៅក្បែរគន្លងតារាវិថីផែនដី

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – Virgin Galactic បានទទួលជោគជ័យក្នុងការដឹកមនុស្សឡើងទៅកាន់ទីអវកាសក្បែរគន្លងតារាវិថីផែនដីលើកទីប្រាំ មុនពេលចាប់ផ្ដើមធ្វើសកម្មភាពជំនួញនៅខែក្រោយ។

បេសកកម្មកាលពីថ្ងៃទី 25 ឧសភា ដែលមានឈ្មោះថា Unity 25 គឺជាជើងហោះហើរដំបូងរបស់ក្រុមហ៊ុន Virgin Galactic ទៅកាន់ទីអវកាសក្បែរគន្លងគោចរផែនដី គិតចាប់ពីខែកក្កដា 2021 ក្រោយពីក្រុមហ៊ុននេះបានដឹកមហាសេដ្ឋី Richard Branson សហស្ថាបនិករបស់ Virgin Group ដែលជាក្រុមហ៊ុនមេរបស់ Virgin Galactic និងអតិថិជនជាច្រើនរូបផ្សេងទៀត ឡើងទៅទីអវកាស។

Virgin Galactic ប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបាញ់បង្ហោះក្នុងអាកាសដើម្បីដឹកមនុស្ស និងឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវឡើងទៅកាន់ទីអវកាសក្បែរកន្លងតារាវិថិផែនដី។ បច្ចុប្បន្ន ប្រព័ន្ធនេះរួមមានយានចំនួនពីរគ្រឿងគឺយានអវកាសដែលអាចដឹកមនុស្សបាន 8 នាក់ ឈ្មោះ VSS Unity និងយន្តហោះដឹកជញ្ជូន VMS Eve។ Unity ត្រូវបាន Eve នាំឡើងពីព្រលានយន្តហោះ។ ពេល Eve ហោះដល់កម្ពស់ 15,000 ម៉ែត្រ វានឹងទម្លាក់ Unity ដើម្បីឱ្យយាននេះបញ្ឆេះម៉ាស៊ីនរ៉ុក្កែត ហើយបន្តហោះឡើងទៅលំហក្បែរគន្លងគោចរផែនដី។

អតិថិជនដែលហោះក្នុងយាន Unity នឹងបានបណ្ដែតខ្លួនក្នុងស្ថានភាពគ្មានទម្ងន់ច្រើននាទី និងគយគន់ផែនដីពីអវកាស មុនពេលហោះចុះចតលើព្រលានយន្តហោះ។ Unity បានធ្វើការហោះហើរបែបនេះចំនួនប្រាំលើកមកហើយ។ បេសកកម្មថ្មីបំផុតត្រូវបានចាប់ផ្ដើមនៅម៉ោង 23 និង 15 នាទី ថ្ងៃទី 24 ឧសភា (ពេលវេលានៅកម្ពុជា) ពេល Eve ហោះឡើងពីអវកាសយានដ្ឋាន Spaceport America នៅ New Mexico។ Unity ត្រូវបានភ្ជាប់ទៅនឹងគ្រោងឆ្អឹងនៅចន្លោះដងខ្លួនទាំងពីររបស់យន្តហោះដឹកជញ្ជូន Eve។

មនុស្សទាំង 8 នាក់ដែលចូលរួមក្នុងជើងហោះហើរថ្មីបំផុតនេះគឺសុទ្ធតែជាបុគ្គលិករបស់ Virgin Galactic ក្នុងនោះក៏មានប្រធានផ្នែកបណ្ដុះបណ្ដាលអ្នកអវកាស លោកស្រី Beth Moses ផងដែរ។

យោងតាមតំណាងរបស់ Virgin Galactic បន្ទាប់ពីផ្ដាច់ខ្លួន យាន Unity ហោះក្នុងល្បឿនអតិបរមា 3,630 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង និងឡើងដល់កម្ពស់ 87.2 គីឡូម៉ែត្រ។ ណាសាឱ្យដឹងថា កម្ពស់នេះអាចចាត់ទុកដូចបានហោះដល់ទីអវកាស។ ក៏ប៉ុន្តែលំហអវកាសចាប់ផ្ដើមពីកម្ពស់ 100 គីឡូម៉ែត្រ។

យាន Unity ត្រលប់មកកាន់ផែនដីនៅម៉ោង 00 និង 37 នាទី ថ្ងៃទី 26 ឧសភា 2023 នៅ Spaceport America។ ចំណែកយន្តហោះ Eve ក៏បានចុះចតដល់ដីប៉ុន្មាននាទីមុននោះ ហើយបេសកកម្ម Unity 25 ក៏បានបញ្ចប់៕

May 26, 2023

មនុស្សទី 600 ដែលហោះហើរក្នុងគន្លងតារាវិថីជុំវិញផែនដី

(សហរដ្ឋអាម៉េរិក) – ស្ត្រីអវកាសចរដំបូងរបស់គណៈកម្មការអវកាសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានក្លាយជាមនុស្សទី 600 ដែលហោះជុំវិញផែនដីនៅក្នុងយានអវកាស Dragon របស់ SpaceX នៅម៉ោង 4:37 ថ្ងៃទី 22 ឧសភា ឆ្នាំ 2023 (ពេលវេលានៅកម្ពុជា)។

ការបាញ់បង្ហោះយានអវកាសកាលពីថ្ងៃទី 22 ឧសភា គឺជាការចាប់ផ្ដើមសម្រាប់ Ax-2 (Axiom-2) ដែលជាបេសកកម្មហោះហើរឯកជនលើកទីពីររបស់ក្រុមហ៊ុន Axiom Space ឡើងទៅកាន់ស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS)។ បេសកកម្មដំបូង គឺ Ax-1 ត្រូវបានធ្វើឡើងកាលពីខែមេសា ឆ្នាំ 2022។

Ax-2 រួមមានអ្នកអវកាសបួននាក់ ក្នុងនោះក៏មានអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ លោកស្រី Rayyanah Barnawi ផងដែរ។ Barnawi ដែលជាអ្នកអវកាសដំបូងរបស់គណៈកម្មការអវកាសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត បានក្លាយជាមនុស្សទី 600 ដែលហោះក្នុងគន្លងគោចរជុំវិញផែនដី។

ប៉ុន្តែ បើសិនគិតទាំងមនុស្សដែលបានឡើងផុតខ្សែបន្ទាត់ Karman ដែលជាព្រំដែនអវកាសកម្ពស់ 100 គីឡូម៉ែត្រពីផែនដី ទៅតាមអនុសញ្ញារបស់ក្រុមអ្នកជំនាញអន្តរជាតិច្រើនរូប គេត្រូវតែរាប់មនុស្ស 32 នាក់ទៀតដែលបានហោះហើរលើយានអវកាស New Shepard របស់ Blue Origin។ ជើងហោះហើរទាំងនេះបានឡើងជិតដល់គន្លងតារាវិថីផែនដី និងត្រលប់វិញ ដោយមិនបានហោះជុំវិញផែនដី។

តាមផែនការ Axiom-2 នឹងត្រលប់មកកាន់ផែនដីនៅដើមខែមិថុនា 2023 ដោយចុះចតលើមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។

ថ្វីបើការហោះហើរមានរយៈពេលតែ12 ថ្ងៃ ប៉ុន្តែ Axiom-2 មានគម្រោងស្រាវជ្រាវជាច្រើន ក្នុងនោះមានដូចជា បាតុភូតបរិយាកាសកម្រជួប ការពិសោធឈុតសម្លៀកបំពាក់អវកាស ក៏ដូចជាការពិសោធពាក់ព័ន្ធនឹងសុខភាព។ល។

May 24, 2023

ស្នាមខ្មៅធំជាងផែនដីបួនដងនៅលើផ្ទៃព្រះអាទិត្យអាចមើលឃើញដោយភ្នែកធម្មតា

ស្នាមខ្មៅ AR3310 ជាដុំងងឹតនៅលើផ្ទៃព្រះអាទិត្យដែលបែរមករកផែនដី ធំដល់ថ្នាក់អាចមើលឃើញពីផែនដីដោយមិនបាច់ប្រើតេឡេស្កុប។

តារាវិទូកូរ៉េខាងត្បូង Bum-Suk Yeom ចែករំលែករូបភាពដែលប្រៀបធៀបរវាងស្នាមខ្មៅ AR3310 និងផែនដី។ «ស្នាមខ្មៅព្រះអាទិត្យមើលដោយភ្នែកធម្មតា និងវ៉ែនតាសម្រាប់មើលព្រះអាទិត្យ។ វាស្ថិតនៅខាងឆ្វេងធៀបនឹងចំណុចកណ្ដាលរបស់រង្វង់ព្រះអាទិត្យ» Yeom សរសេរក្នុងអត្ថបទបង្ហោះលើបណ្ដាញសង្គមកាលពីថ្ងៃទី 23 ឧសភាដូច្នេះ។

ស្នាមខ្មៅមើលទៅដូចងងឹត ព្រោះវាត្រជាក់ជាងតំបន់ដទៃរបស់ផ្ទៃព្រះអាទិត្យ នេះបើតាមណាសា។ ស្នាមខ្មៅត្រជាក់ជាងក៏ព្រោះតែពួកវាកើតឡើងនៅកន្លែងដែលដែនម៉ាញេទិកមានកម្លាំងខ្លាំងរារាំងកម្ដៅពីខាងក្នុងព្រះអាទិត្យជះមកក្រៅ។ ពេលខ្លះស្នាមខ្មៅលើព្រះអាទិត្យធំរហូតដល់ថ្នាក់អាចមើលឃើញដោយភ្នែកធម្មតា មិនចាំបាច់ប្រើតេឡេស្កុប ប៉ុន្តែត្រូវការវ៉ែនតាការពារភ្នែកពីពន្លឺព្រះអាទិត្យ។

ទិដ្ឋភាពផ្ទុះអណ្ដាតភ្លើងព្រះអាទិត្យ (Solar Flare)

ទំហំផ្ទៃផែនដីស្មើនឹង 169 ភាគលានធៀបនឹងផ្ទៃព្រះអាទិត្យ។ Bum-Suk គណនាឃើញថា AR3310 មានទំហំធំជាងផែនដីប្រហែលបួនដង។

ស្នាមខ្មៅលើផ្ទៃព្រះអាទិត្យអាចបង្កើតហេតុការណ៍ផ្ទុះអណ្តាតភ្លើងព្រះអាទិត្យ (Solar flare) ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ ផ្កាយរណប និងបណ្ដាញអគ្គិសនីផងដែរ៕

May 24, 2023

ផែនដីអាចនឹងត្រូវម៉ាស៊ីនត្រជាក់ «ដុតកម្ដៅ» នៅអនាគត

បើសិនជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់នៅតែប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបញ្ចុះកម្ដៅដូចបច្ចុប្បន្ន ពេលដែលតម្រូវការប្រើប្រាស់កាន់តែកើនឡើង គ្រានោះផែនដីអាចនឹងត្រូវឆ្អិនដូចបាយមិនខាន។

ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) បានព្យាករថា ពិភពលោកឆ្នាំ 2023 មានម៉ាស៊ីនត្រជាក់ជាងពីរពាន់លានគ្រឿង, ឆ្នាំ 2030 នឹងមានបីពាន់លានគ្រឿង និងឆ្នាំ 2040 នឹងមានជាងបួនពាន់លានគ្រឿង។ ការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ត្រូវបានវាយតម្លៃថា ជួយលើកកម្ពស់សុខភាព និងបង្កើនសមត្ថភាព និងប្រសិទ្ធភាពការងារ។ ក៏ប៉ុន្តែ តម្រូវការប្រើប្រាស់ថាមពលដើម្បីដំណើរការម៉ាស៊ីនត្រជាក់ រួមនឹងវត្ថុធាតុធ្វើឱ្យត្រជាក់នៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យារបស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់បច្ចុប្បន្ន ក៏បង្កផលវិបាកច្រើនដល់អាកាសធាតុ។

Abhas Jha អ្នកជំនាញរបស់ធនាគារពិភពលោកផ្នែកបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុនៅសិង្ហបុរី បានអះអាងថា «បើសិនជាស្ដង់ដាស្ដីពីប្រសិទ្ធភាពមិនត្រូវបានកែលំអ ផែនដីនឹងត្រូវក្ដៅដល់ឆ្អិន ទៅតាមន័យធៀប»។

យោងតាម Bloomberg តំបន់ក្រីក្រធំៗមួយចំនួនលើពិភពលោកក៏ជាកន្លែងដែលមានអាកាសធាតុក្ដៅបំផុត។ ប៉ុន្តែ នៅក្នុងតំបន់ទាំងនេះ ប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រជាជនកំពុងតែមានការកើនឡើង ហើយម៉ាស៊ីនត្រជាក់ក៏ក្លាយជាទំនិញដែលមនុស្សរាប់សិបលាននាក់អាចទិញបាន។

នេះក៏ជាមូលហេតុនៅពីក្រោយការលក់ដាច់ខ្លាំងរបស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់នាពេលកន្លង និងអនាគត។ បណ្ដាប្រទេសមានដូចជា ចិន និងឥណ្ឌាជាដើម ត្រូវបានព្យាករថា គឺជាទីផ្សារធំបំផុតរបស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិចមួយនេះនៅក្នុងអំឡុងច្រើនឆ្នាំខាងមុខ។

នៅក្នុងម៉ាស៊ីនត្រជាក់បច្ចុប្បន្ន hydrofluorocarbons (HFC) គឺមួយក្នុងចំណោមវត្ថុធាតុធ្វើឱ្យត្រជាក់ដែលកំពុងពេញនិយម ប៉ុន្តែធាតុដែលអាចធ្វើឱ្យផែនដីឡើងកម្ដៅខ្ពស់ជាង 1,000 ដង បើធៀបនឹង carbon dioxide។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានគណនាឃើញថា បើសិនមិនកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើ HFC នោះនឹងនាំទៅរកការឡើងកម្ដៅបន្ថែមកន្លះអង្សាសេនៅចុងសតវត្សរ៍នេះ ហើយប្រការនេះនឹងធ្វើឱ្យបញ្ហាអាកាសធាតុអាក្រក់ៗកើតឡើងញឹកញាប់ជាងបច្ចុប្បន្ន ក្នុងនោះមានដូចជា ខ្យល់ព្យុះ គ្រោះរាំងស្ងួត និងរលកកម្ដៅជាដើម។

ដើម្បីជំនួស HFC វិស័យឧស្សាហកម្មម៉ាស៊ីនត្រជាក់ត្រូវការវត្ថុធាតុបញ្ចុះកម្ដៅមួយផ្សេងទៀតដែលមិនសូវបង្កផលវិបាកដល់បរិស្ថាន។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុន Chemours និង Honeywell កំពុងផលិតវត្ថុធាតុបញ្ចុះកម្ដៅបៃតងនេះ។ ក្រៅពីបណ្ដាក្រុមហ៊ុនខាងលើ ក្រុមហ៊ុន Daikin និង Mitsubishi ក៏កំពុងអភិវឌ្ឍផលិតផលបែបនេះ។ សង្ឃឹមថា អនាគត ផែនដីនឹងមិនឡើងកម្ដៅខ្លាំងដោយសារតែសារធាតុ HFC៕

May 24, 2023

មនុស្សជាងពីរពាន់លាននាក់នឹងរស់នៅក្នុងកម្ដៅដ៏គ្រោះថ្នាក់របស់ផែនដី ចាប់ពីឆ្នាំ 2100

កម្ដៅផ្ទៃផែនដីកំពុងស្ថិតក្នុងកំណើន 2.7 អង្សាសេ ធៀបនឹងដំណាក់កាលដំបូងនៃវិស័យឧស្សាហកម្ម នៅឆ្នាំ 2100 ដែលប្រការនេះនឹងរុញច្រានមនុស្សជាងពីរពាន់លាននាក់ (ប្រហែល 22% នៃប្រជាជនសរុបក្នុងពិភពលោក) ឱ្យចេញពីតំបន់អាកាសធាតុស្រួលរស់នៅ។

យោងតាមលទ្ធផលនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីដែលត្រូវបានចុះផ្សាយលើទស្សនាវដ្ដី Nature Sustainability ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានឱ្យដឹងថា បណ្ដាប្រទេសមានប្រជាជនច្រើនជាងគេដែលត្រូវប្រឈមនឹងកម្ដៅដ៏គ្រោះថ្នាក់ គឺ ឥណ្ឌា (600 លាននាក់), នីហ្សេរីយ៉ា (300 លាននាក់), ឥណ្ឌូណេស៊ី (100 លាននាក់), ហ្វ៊ីលីពីន និងប៉ាគីស្ថាន (80 លាននាក់ដូច្នេះ)។ នេះបើតាម AFP ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 22 ឧសភា 2023។

ការកាត់បន្ថយការកើនឡើងកម្ដៅទូទាំងពិភពលោកនៅក្នុងកម្រិត 1.5 អង្សាសេ ទៅតាមគោលដៅរបស់កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ 2015 នឹងជួយបន្ថយចំនួនមនុស្សដែលជួបគ្រោះថ្នាក់ដោយសារកម្ដៅព្រះអាទិត្យ ចុះមកនៅ 500 លាននាក់ ដែលស្មើនឹង 5% នៃចំនួនប្រជាជនសរុបប្រមាណ 9.5 ពាន់លាននាក់របស់ពិភពលោក នៅក្នុងរយៈពេលពី 6 ទៅ 7 ទសវត្សរ៍ខាងមុខ។

មកដល់បច្ចុប្បន្ន ការឡើងកម្ដៅក្រោម 1.2 អង្សាសេ ក៏បានបង្កើនកម្រិត ឬពេលវេលារបស់រដូវរលកកម្ដៅ គ្រោះរាំងស្ងួត និងករណីឆេះព្រៃ។ 8 ឆ្នាំកន្លង គឺជាពេលវេលាដែលផែនដីរងកម្ដៅខ្ពស់បំផុតដែលមនុស្សធ្លាប់បានកត់ត្រា។

កម្ដៅដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ទៅតាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីនេះ នោះគឺនៅពេលសីតុណ្ហភាពមធ្យមប្រចាំឆ្នាំ (MAT) ឡើងដល់ 29 អង្សាសេ។

យោងតាមធនាគារពិភពលោក ប្រទេសឥណ្ឌាបំភាយឧស្ម័ន CO2 (ឧស្ម័នដែលធ្វើឱ្យបរិយាកាសផែនដីឡើងកម្ដៅ) ជាមធ្យមប្រហែលពីរតោន/ម្នាក់/ឆ្នាំ, នីហ្សេរីយ៉ាបំភាយប្រហែលកន្លះតោន ខណៈដែលសហភាពអឺរ៉ុបជិត 7 តោន និងសហរដ្ឋអាម៉េរិក 15 តោន។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវខាងលើក៏ព្រមានថា លទ្ធភាពដែលសីតុណ្ហភាពផ្ទៃផែនដីកើនបន្ថែមលើសពី 2.7 អង្សាសេ គឺអាចកើតឡើង។ បើសិនជាសកម្មភាពបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់អាចនាំឱ្យ «ធ្លុះធ្លាយ» ឃ្លាំងធម្មជាតិផ្ទុកកាបូន មានជាអាទិ៍ ស្រទាប់ Permafrost (ស្រទាប់ដីស្ថិតនៅត្រង់ ឬក្រោមតំបន់ទឹកកដែលកករយៈពេលចាប់ពីពីរឆ្នាំឡើងទៅ) ឬធ្វើឱ្យបរិយាកាសផែនដីក្ដៅជាងការរំពឹងទុក នោះសីតុណ្ហភាពពិភពលោកអាចកើនបន្ថែមជិត 4 អង្សាសេ បើធៀបនឹងកម្ដៅនៅពាក់កណ្ដាលសតវត្សរ៍ទី 19៕

May 23, 2023

អាចម៍ផ្កាយធ្លាក់ និងផ្ទុះឆេះភ្លឺពេញផ្ទៃមេឃនៅអូស្ត្រាលី

កាលពីយប់ថ្ងៃទី 20 ឧសភា ផ្ទៃមេឃនៅពេលរាត្រីក្នុងរដ្ឋ Queensland ភាគខាងជើងប្រទេសអូស្ត្រាលី បែរជាភ្លឺចាំងភ្នែក នៅពេលអាចម៍ផ្កាយមួយដុំហោះកាត់បរិយាកាស ធ្លាក់ទៅលើផែនដី បង្កជាសំឡេងផ្ទុះដ៏ខ្លាំង។

រូបភាពដែលថតបានដោយកាមេរ៉ាតាំងពីទីក្រុង Cairns នៅតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើត រហូតដល់ Normanton នៅឈូងសមុទ្រ Carpentaria បង្ហាញថា ដុំភ្លើងមួយដុំធំ ធ្លាក់ក្នុងល្បឿនយ៉ាងលឿនចុះមកកាន់ផែនដី ហើយមានពន្លឺមួយខ្សែពណ៌បៃតង ពណ៌ខៀវ និងលឿងលេចចេញតាមពីក្រោយ។

ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងនៅវេលាម៉ោង 09:22 យប់ ថ្ងៃទី 20 ឧសភា ឆ្នាំ 2023 (ពេលវេលាក្នុងស្រុក)។ ប្រជាជននៅទីរួមស្រុក Croydon ដែលមានចម្ងាយពី Cairns ប្រហែល 500 គីឡូម៉ែត្រទៅទិសខាងលិច ក៏បានឮសំឡេងផ្ទុះ។

អាចម៍ផ្កាយខាងលើនេះប្រហែលជាមានទំហំពី 0.5 ដល់ 1 ម៉ែត្រ តូចជាងអាចម៍ផ្កាយទំហំមធ្យម និងផ្លាស់ទីក្នុងល្បឿន 150,000 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង។ នេះបើតាមបណ្ឌិត Brad Tucker មកពីសាកលវិទ្យាល័យជាតិអូស្ត្រាលី។

អាចម៍ផ្កាយធ្លាក់ និងផ្ទុះឆេះនៅ Queensland ប្រទេសអូស្ត្រាលី

យោងតាមបណ្ឌិត Tucker អាចម៍ផ្កាយនេះនឹងមិនបង្កឱ្យមានរណ្ដៅ ដោយសារតែវាត្រូវបែកជាបំណែកមុនពេលធ្លាក់ដល់ដី ប៉ុន្តែវាក៏អាចនៅសល់បំណែកខ្លះត្រង់កន្លែងធ្លាក់។

កាលពីឆ្នាំ 2013 អាចម៍ផ្កាយមួយដុំទំហំ 20 ម៉ែត្រ បានផ្ទុះនៅខាងលើទីក្រុង Chelyabinsk របស់រុស្ស៊ី។ ការផ្ទុះនេះមានកម្លាំងប្រហាក់ប្រហែលនឹងការផ្ទុះ 500 គីឡូតោន (100,000 តោន) របស់រំសេវ TNT។ ការផ្ទុះនេះបានធ្វើឱ្យមនុស្សជាច្រើនត្រូវប៉ើង និងបំបែកបង្អួចកញ្ចក់របស់អគាររាប់ពាន់ខ្នង ខណៈដែលរោងចក្រមួយក៏ត្រូវបាក់រលំ។ យោងតាមទំព័រ Guardian អាចម៍ផ្កាយ Chelyabinsk ភ្លឺជាងព្រះអាទិត្យ 30 ដង ធ្វើឱ្យប្រជាជននៅឆ្ងាយពីទីនោះជិត 30 គីឡូម៉ែត្រ ក៏ត្រូវរលាកស្បែក និងភ្នែក៕

May 22, 2023

យន្តហោះអវកាសដ៏អាថ៌កំបាំងរបស់ចិន បង្ហោះវត្ថុ «សម្ងាត់» ទៅក្នុងគន្លងគោចរ

យោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិ និងយុទ្ធសាស្ត្រនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក យន្តហោះអវកាសប្រើប្រាស់ឡើងវិញរបស់ប្រទេសចិន បានបង្ហោះវត្ថុមួយចូលទៅក្នុងគន្លងគោចរកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ 2022។

ក្រោយរយៈពេល 9 ខែនៅលើគន្លងគោចរ យន្តហោះអវកាសដ៏អាថ៌កំបាំងរបស់ប្រទេសចិនក៏បានចុះចត ជួយឱ្យប្រទេសនេះក្លាយជាមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដ៏តិចតួចដែលបានបាញ់បង្ហោះ និងបញ្ជាឱ្យចុះចតដោយជោគជ័យនូវយន្តហោះអវកាសដែលអាចប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។ យន្តហោះអវកាសនេះបានត្រលប់មកកាន់ផែនដីវិញកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី 08 ឧសភា 2023 បន្ទាប់ពីស្ថិតនៅលើគន្លងគោចរអស់រយៈពេល 276 ថ្ងៃ យូរជាង 100 ដង ធៀបនឹងជើងហោះហើរដំបូងកាលពីជិត 3 ឆ្នាំមុន។

ក៏ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលចិនមិនបានប្រកាសព័ត៌មានច្រើនទាក់ទងនឹងយន្តហោះអវកាសនេះទេ។ នេះបើតាម Live Science ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 20 ឧសភា។

Kevin Pollpeter អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រចាំមជ្ឈមណ្ឌលវិភាគផ្នែកទ័ពជើងទឹករបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក ឱ្យដឹងថា យន្តហោះអវកាសរបស់អាម៉េរិក Boeing X-37B ដែលបានបង្ហាញខ្លួនកាលពីឆ្នាំ 2010 អាចជាកត្តាជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលចិនអភិវឌ្ឍយន្តហោះអវកាសផ្ទាល់ខ្លួន។

ដូចទៅនឹង Boeing X-37B យន្តហោះអវកាសរបស់ចិនទំនងជាមិនមានមនុស្សបើកបរ និងតូច។ វាប្រហែលជាបានហោះហើរលើកដំបូងកាលពីខែកញ្ញា 2020 និងចុះចតវិញក្រោយការហោះហើរបាន 2 ថ្ងៃ។ បេសកកម្មថ្មីបំផុតរបស់យន្តហោះអវកាសចិន ចាប់ផ្ដើមពីខែសីហា 2022 ដែលហោះឡើងដោយសាររ៉ុក្កែត Long March 2F។ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិ និងយុទ្ធសាស្ត្រ (CSIS) នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ គោលដៅពិតប្រាកដរបស់បេសកកម្មនេះនៅតែជារឿងអាថ៌កំបាំង។

CSIS បានឱ្យដឹងថា យន្តហោះអវកាសចិន បានទម្លាក់វត្ថុមួយទៅក្នុងគន្លងគោចរកាលពីខែតុលា 2022។ វត្ថុនេះទំនងជាបានបាត់ខ្លួនកាលពីខែមករា 2023 ហើយក្រោយមកក៏បានបង្ហាញខ្លួនជាថ្មីនៅលើរ៉ាដាកាលពីខែមីនា 2023។ ក្រុមអ្នកជំនាញយល់ថា ប្រការនេះអាចបង្ហាញថា យន្តហោះអវកាសចិនមានសមត្ថភាពបំផ្លាស់ទីវត្ថុដោយដៃយន្តរបស់វា៕

May 22, 2023

ការរីកចម្រើនផ្នែកអវកាសរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក ធៀបនឹងប្រទេសចិន

នៅក្នុងផ្នែកសំខាន់ៗ សហរដ្ឋអាម៉េរិកមិនត្រឹមតែមានប្រៀបលើសលុបលើប្រទេសចិននោះទេ ប៉ុន្តែក៏មានប្រៀបជាងបណ្ដាប្រទេសបូកចូលគ្នាផងដែរនៅក្នុងវិស័យអវកាស។

អំពីថវិកា៖ ឆ្នាំ 2021 ថវិកាសម្រាប់ផ្នែកអវកាសរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកគឺប្រមាណ 59.8 ពាន់លានដុល្លារ ខណៈប្រទេសចិន មានប្រហែល 16.18 ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាម Svetla Ben-Itzhak សាស្ត្រាចារ្យរងផ្នែកអវកាស និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ Air (AU) របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ផ្កាយរណប៖ គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ 2023 នៅលើគន្លងតារាវិថីផែនដី មានផ្កាយរណបសរុប 5,465 គ្រឿងកំពុងដំណើរការ។ ក្នុងនោះ សហរដ្ឋអាម៉េរិកមាន 3,433 គ្រឿង ស្មើនឹង 63% ហើយឈរលំដាប់លេខមួយលើពិភពលោក។ ចំណែកប្រទេសចិនវិញ មានតែ 541 គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។

អវកាសយានដ្ឋាន៖ សហរដ្ឋអាម៉េរិកមានអវកាសយានដ្ឋានសម្រាប់បាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួន 7 កំពុងដំណើរការក្នុង និងក្រៅប្រទេស គ្រាដែលយ៉ាងតិច 13 កន្លែងផ្សេងទៀតកំពុងស្ថាបនា។ ប្រទេសចិនមានអាកាសយានដ្ឋានកំពុងដំណើរការចំនួន 4 កន្លែង និង 2 កន្លែងទៀតកំពុងអភិវឌ្ឍទៅតាមផែនការ ហើយទាំងអស់សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងទឹកដីប្រទេសនេះ។

ដៃគូសហការ៖ រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងចំនួន 169 ជាមួយរដ្ឋ និងអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលចំនួន នឹង 33, 129 ជាមួយនឹងដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និង 7 ជាមួយនឹងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ។ ប្រទេសចិន មានកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសរុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ ប៉ាគិស្ថាន ថៃ និងតួកគី។

បេសកកម្មឡើងទៅឋានព្រះចន្ទ៖ រុស្ស៊ី និងចិន សហការគ្នានៅក្នុងគម្រោងឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទនៅឆ្នាំ 2028។ ស្ថានីយស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទអន្តរជាតិរបស់ប្រទេសទាំងពីរនេះ បើកទ្វារទទួលយកដៃគូសហការអន្តរជាតិ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះមិនទាន់មានដៃគូថ្មីណាមួយឡើយ។ ចំណែកកម្មវិធីព្រះចន្ទ Artemis ដែលនឹងនាំអ្នកអវកាសឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទនៅឆ្នាំ 2025 របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកវិញ គិតចាប់ពីឆ្នាំ 2020 មានប្រទេសចំនួន 24 បានចូលរួម។

ចំនួនលើកនៃការបាញ់បង្ហោះយានអវកាស៖ ឆ្នាំ 2021 ប្រទេសចិនបានបាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួន 55 លើក ច្រើនជាងសហរដ្ឋអាម៉េរិកចំនួន 4 លើក។

ស្ថានីយអវកាស៖ ចាប់ពីឆ្នាំ 2022 ប្រទេសចិនមានស្ថានីយអវកាសពេញលេញផ្ទាល់ខ្លួន ឈ្មោះ ធានហ្គង់ (Tiangong) ដែលគ្រប់គ្រងតែឯង។ ចាប់ពីឆ្នាំ 1990 សហរដ្ឋអាម៉េរិកបានសហការជាមួយប្រទេសចំនួន 14 ក្នុងនោះមានរុស្ស៊ីផងដែរ ដើម្បីដំណើរការស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS)។ ប្រទេសចិនអាចនឹងមានប្រៀបជាងសហរដ្ឋអាម៉េរិក យ៉ាងឆាប់ត្រឹមឆ្នាំ 2045 បើសិនវ៉ាស៊ីងតោនមិនធ្វើសកម្មភាព។ ប៉ុន្តែ យោងតាម Space លទ្ធភាពនេះប្រហែលជានឹងមិនអាចកើតឡើង ព្រោះថា សហរដ្ឋអាម៉េរិកកំពុងតែបង្កើនការវិនិយោគទៅលើវិស័យអវកាស៕

May 20, 2023

សីតុណ្ហភាពទូទាំងសកលលោកនឹងរុញកម្ដៅផែនដីឡើងខ្ពស់ខ្លាំងមិនធ្លាប់មាន

អង្គការឧតុនិយមពិភពលោកបានព្រមានថា El Nino ក្ដៅ ដែលកើនឡើងក្នុងប៉ុន្មានខែខាងមុខ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដែលកើតឡើងដោយសារមនុស្ស នឹងជំរុញសីតុណ្ហភាពឱ្យកើនឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់មិនធ្លាប់បានជួបពីមុនមក ហើយឡើងដល់កំណត់ត្រាថ្មីក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំទៀត។

កំណើនសីតុណ្ហភាពទូទាំងពិភពលោកអាចនឹងឡើងផុតពី 1.5 អង្សាសេ ដែលបានកំណត់នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ក្នុងប្រាំឆ្នាំខាងមុខ នេះបើតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN)។ អង្គការឧតុនិយមពិភពលោក (WMO) របស់ UN បានព្រមានដូច្នេះនៅក្នុងការវាយតម្លៃប្រចាំឆ្នាំលើកចុងក្រោយបង្អស់។ WMO បានឱ្យដឹងថា លទ្ធភាពដែលសីតុណ្ហភាពលើផ្ទៃផែនដីនឹងកើនឡើងប្រចាំឆ្នាំខ្ពស់ជាង 1.5 អង្សាសេ ធៀបនឹងសម័យមុនឧស្សាហកម្ម គឺមានរហូតដល់ 66%។ ការកើនឡើងកម្ដៅនេះនឹងក្លាយជាកំណត់ត្រាមិនធ្លាប់មានពីមុននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។

អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រមានថា កម្ដៅប្រចាំឆ្នាំដែលកើនជាង 1.5 អង្សាសេ នឹងធ្វើឱ្យពិភពលោកប្រឈមនឹងហានិភ័យធំៗ អាចបង្កឱ្យមានបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលមិនអាចប្រសើរឡើងវិញបាន មានដូចជា ហេតុការណ៍បាក់ផ្ទាំងទឹកកកនៅ Greenland និងនៅអង់តាទិកខាងលិច, កម្ដៅព្រះអាទិត្យមានកម្រិតខ្ពស់ខ្លាំង គ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ បញ្ហាខ្វះទឹក និងអាកាសធាតុអាក្រក់ខ្លាំងក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំនៅលើពិភពលោក។

ប្រទេស និងដែនដីប្រហែល 200 បានសន្យាកាត់បន្ថយកំណើននៃសីតុណ្ហភាពសកល 1.5 អង្សាសេ ឬទាបជាងនេះ ទៅតាមកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស កាលពីឆ្នាំ 2015។ បច្ចប្បន្ន ដែនកំណត់នោះអាចនឹងត្រូវឆ្លងផុតជាលើកដំបូង បើទោះជាបណ្ដោះអាសន្នក៏ដោយ។

តាមការព្យាករ រដូវកាល El Nino ក្ដៅដែលនឹងរីកធំឡើងក្នុងរង្វង់ច្រើនខែខាងមុខ នឹងរួមផ្សំជាមួយបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលបង្កឡើងដោយមនុស្ស រុញច្រានកម្ដៅផែនដីឡើងដល់ចំណុចខ្ពស់មិនធ្លាប់មានពីមុនមក នេះបើតាម Petteri Taalas អគ្គលេខាធិការនៃអង្គការ WMO។ ប្រការនោះនឹងបង្កផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព សន្តិសុខស្បៀង ការគ្រប់គ្រងទឹក និងបរិស្ថាន។

បាតុភូត El Nino កើតឡើងនៅពេលរបបខ្យល់អាលីសេ (trade winds) ចុះខ្សោយ នាំឱ្យទឹកក្ដៅកាន់តែច្រើនស្ថិតនៅមួយកន្លែង។ បាតុភូតនេះប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់រូបមន្តអាកាសធាតុពិភពលោក បណ្ដាលឱ្យតំបន់អាម៉េរិកខាងត្បូងមានសំណើមជាងធម្មតា និងបង្កគ្រោះរាំងស្ងួតនៅតាមតំបន់នានា មានដូចជា អូស្ត្រាលី ឥណ្ឌូណេស៊ី ភាគខាងជើងប្រទេសចិន និងភាគឦសានប្រទេសប្រេស៊ីលជាដើម៕

May 18, 2023

James Webb រកឃើញទឹកនៅជុំវិញផ្កាយដុះកន្ទុយ 238P/Read

តេឡេស្កុបអវកាស James Webb សង្កេតឃើញចំហាយទឹកនៅជុំវិញផ្កាយដុះកន្ទុយមួយដួងដ៏កម្រ ស្ថិតនៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចន្លោះភពអង្គារ និងភពព្រហស្បតិ៍។

ការរកឃើញថ្មីនេះគឺជាការរីកចម្រើនមួយជំហានទៀតនៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្ររបស់តេឡេស្កុបអវកាស James Webb ដែលជាលើកដំបូង ឧស្ម័ន ក្នុងករណីនេះគឺចំហាយទឹក ត្រូវបានរកឃើញស្ថិតនៅជុំវិញផ្កាយដុះកន្ទុយ 238P/Read។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 16 ឧសភា របស់ទំព័រ Space។ ប្រការនេះពិតជាមានសារសំខាន់ ព្រោះវាបង្ហាញថា ទឹកនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យកាលពីយុគសម័យដំបូង អាចត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងទម្រង់ទឹកកកនៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចម្បងជាងគេ។

«កន្លងមក យើងបានឃើញបណ្ដាវត្ថុនៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចម្បងគេ ពេញលក្ខណៈជាផ្កាយដុះកន្ទុយ ប៉ុន្តែ ដោយមានទិន្នន័យវិសាលគមសុក្រឹតនេះពី JWST ទើបយើងអាចប្រាកដថា ទឹកកកកំពុងបង្កើតបាតុភូតនោះ» អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ Michael Kelley ប្រធានក្រុមស្រាវជ្រាវនៃគម្រោងនេះ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Maryland បានឱ្យដឹងដូច្នេះ។ ការរកឃើញថ្មីនេះត្រូវបានចុះផ្សាយលើទស្សនាវដ្ដី Nature។

ការរកឃើញចំហាយទឹកនៅជុំវិញ 238P/Read ជួយពង្រឹងទ្រឹស្ដីដែលថា ទឹកត្រូវបានផ្កាយដុះកន្ទុយនាំពីទីអវកាសមកកាន់ផែនដី។ ប៉ុន្តែ ការស្រាវជ្រាវក៏បង្ហាញថា 238P/Read មិនមានឧស្ម័ន CO2 ផងដែរ។

នៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចម្បងរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ភាគច្រើនគឺជាដុំថ្ម។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅទីនេះ ជួនកាលក៏មានវត្ថុដូចផ្កាយដុះកន្ទុយ 238P/Read។

មកដល់បច្ចុប្បន្ន «យើងមិនទាន់ប្រាកដថា ធ្វើបែបណាបានជាទឹកដ៏ច្រើនមានវត្តមាននៅលើផែនដី។ ការស្វែងយល់ប្រវត្តិនៃការ «បែងចែក» ទឹកនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ នឹងជួយឱ្យយើងយល់អំពីប្រព័ន្ធផ្កាយដទៃ និងវាយតម្លៃបានថា តើពួកវាអាចមានភពដែលដូចផែនដី ឬអត់» Stefanie Milam មកពីក្រុមស្រាវជ្រាវខាងលើ ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

ជំហានបន្ទាប់ ក្រុមស្រាវជ្រាវកំណត់គោលដៅសង្កេតលំអិតលើ 238P/Read ដើម្បីស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់ថា ផ្កាយដុះកន្ទុយកម្រជួបដូចវា មានសមាសធាតុដូចគ្នានេះ ឬអត់៕

May 18, 2023

Tag: ផែនដី