Tag: ប្រែប្រួល

  • ទឹកជំនន់​វាយប្រហារ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស 49 នាក់​បាត់​បង់ជីវិត

    ទឹកជំនន់​វាយប្រហារ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ធ្វើឱ្យ​មនុស្ស 49 នាក់​បាត់​បង់ជីវិត

    ភ្លៀង​ធំ​ដែល​បង្ក​ជា​ទឹកជំនន់ និង​បំណាក់​ដី បាន​បំផ្លាញ​ផ្ទះសំបែង បណ្ដាលឱ្យ​មនុស្ស​យ៉ាងតិច 41 នាក់​បាត់​បង់ជីវិត​នៅ​ភាគ​ខាងជើង ខណៈ 9 នាក់​ផ្សេងទៀត​បាន​ស្លាប់​ដោយសារ​បាក់ស្រុត​វិហារ។

    រូបភាព​ពី​បណ្ដាញ​សង្គម​បង្ហាញថា ជំនន់​ទឹកភ្លៀង​ហូរ​ចុះ​ពី​ភ្នំ កួច​យក​ផ្ទាំង​ថ្មធំៗ និង​បំផ្លាញ​ផ្ទះ សំណង់​នានា​នៅក្នុង​រដ្ឋ Himachal Pradesh នៅ​ភាគ​ខាងជើង​ប្រទេស​ឥណ្ឌា។

    បន្ទាប់ពី​គ្រោះទឹកជំនន់ និង​បំណាក់​ដី​កើតឡើង សាកសព​មនុស្ស 49 នាក់​ត្រូវបាន​រកឃើញ គ្រា​ដែល​អាជ្ញាធរ​ក្នុង​តំបន់​កំពុង​ប្រឹងប្រែង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា។ ក្នុងចំណោម​អ្នកស្លាប់​សរុប មាន​យ៉ាងតិច 9 នាក់​បាន​ស្លាប់​នៅពេល​ទឹកជំនន់​ហូរ​កាត់ ធ្វើឱ្យ​វិហារ​មួយនៅ​ Shimla ត្រូវ​បាក់​រលំ។

    មនុស្ស 5 នាក់​ត្រូវបាន​សង្គ្រោះ​នៅ​ក្នុង​ហេតុ​ការណ៍​បាក់​រលំ​វិហារ​ខាងលើ ប៉ុន្តែ​នៅមាន​មនុស្ស​ពី 20 ទៅ 25 នាក់​ទៀត​កំពុង​ជាប់​ក្នុង​គំនរ​បាក់បែក ស្រប​ពេលដែល​សមត្ថកិច្ច​​កំពុង​ញាប់ដៃ​ញាប់ជើង​ជួយសង្គ្រោះ។

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បានឱ្យដឹងថា ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​កំពុងតែ​ធ្វើឱ្យ​រដូវភ្លៀង​នៅប្រទេស​​ឥណ្ឌា​ប្រែជា​វឹកវរ និង​ខុស​ធម្មតា​ បង្កឱ្យមាន​ផលប៉ះពាល់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​មុន៕

  • របៀបដែល ណាសា (NASA) ប្រើប្រាស់ដែន​ទំនាញ​ និងរលកវិទ្យុ ដើម្បីសិក្សាភព និងព្រះច័ន្ទ

    របៀបដែល ណាសា (NASA) ប្រើប្រាស់ដែន​ទំនាញ​ និងរលកវិទ្យុ ដើម្បីសិក្សាភព និងព្រះច័ន្ទ

    ទីភ្នាក់​ងារ​អវកាស​អាម៉េរិក (ណាសា) កំពុង​តែ​ប្រើ​ប្រាស់​អង់តែន​វិទ្យុ​នៅ​លើ​ដី​ដើម្បី​ទាក់​ទង​ជាមួយ​យាន​អវកាស​រាប់​សិប​គ្រឿង​​របស់​ខ្លួន​ ដែល​កំពុង​ធ្វើ​សកម្មភាព​ និង​ស្រាវជ្រាវ​វត្ថុអវកាស​នានា​។

    ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​ និង​វិស្វករ​កំពុង​ទាក់​ទង និង​បញ្ជា​យាន​អវកាស​ទាំង​ឡាយ​របស់​ពួក​គេ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ទីអវកាស​សែន​ឆ្ងាយ​ តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​អវកាស​ជ្រៅ​ ​ជា​បណ្ដាញ​ដែល​មាន​អង់តែន​វិទ្យុ​ខ្នាត​យក្ស​របស់​ណាសា​។

    បណ្ដាញ​អវកាស​ជ្រៅ ឬ DSN មិន​ត្រឹម​តែ​ជា​សេវាបញ្ជូន​ទិន្នន័យ​នោះ​ទេ វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​សម្រាប់​ការ​ពិសោធ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ស្ដី​ពី​កម្លាំង​ទំនាញ និង​រលក​វិទ្យុ​ផងដែរ។ តើ​វិទ្យាសាស្ត្រ​​កម្លាំង​ទំនាញ និង​រលក​វិទ្យុ​​គឺជា​អ្វី? ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ដើម្បី​ឱ្យ​វា​ជួយ​ដល់​មនុស្ស​ក្នុង​ការ​ស្វែង​យល់​បន្ថែម​ពី​បណ្ដា​ភព​ ព្រះចន្ទ រួម​នឹង​អាចម៍​ផ្កាយ​នានា​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​?

    គ្រប់​គ្នា​សុទ្ធ​តែ​បាន​ដឹង​អំពី​កម្លាំង​ទំនាញ​។ នោះ​គឺជា​កម្លាំង​ដែល​ជួយ​ឱ្យ​វត្ថុ​មួយ​​ស្រូប​ទាញ​យក​វត្ថុដទៃ​ៗ ឧទាហរណ៍​ដូច​ជា​ ភព​មួយ​ស្រូប​ទាញ​យាន​អវកាស​ឱ្យ​ហោះ​សំដៅ​ទៅ​រក​វា​ជា​ដើម​។ កម្លាំង​ទំនាញ​ក៏​ជា​កម្លាំង​ដែល​ជួយ​ឱ្យ​ភព​ទាំង​ឡាយ​គោចរ​ទៅ​តាម​គន្លង​តារា​វិថី​ជុំវិញ​ព្រះ​អាទិត្យ​ផងដែរ​។

    នៅ​លើ​ផែនដី មនុស្ស​ប្រើ​ប្រាស់​ ឬ​ឆ្លង​កាត់​កម្លាំង​ទំនាញ​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​។ នៅ​ពេល​ទម្លាក់​វត្ថុ​មួយ​ វា​នឹង​ធ្លាក់​មក​លើ​ដី​កាន់​តែ​លឿន​​ ព្រោះ​តែ​កម្លាំង​ទំនាញ​របស់​ផែនដី​ធ្វើ​ឱ្យ​វត្ថុ​នោះ​ធ្លាក់​ចុះ​ក្នុង​ល្បឿន​កាន់​តែ​លឿន​។ យាន​អវកាស​ដែល​ហោះ​សំដៅ​ភព​ណា​មួយ​ក្នុង​ល្បឿន​លឿន​ ឬ​យឺត​គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ម៉ាស​របស់​ភព​នោះ​។ ម៉ាស​កាន់​តែ​តូច កម្លាំង​ទំនាញ​ក៏​កាន់​តែ​តិច។

    សភាព​នៃ​ទំនាញ​ បូក​រួម​នឹង​ចំណេះ​ដឹង​ស្ដី​ពី​រលក​វិទ្យុ ជួយ​ឱ្យ​មនុស្ស​ប្រើ​ប្រាស់​កម្លាំង​ទំនាញដើម្បី​ស្រាវជ្រាវ​ភព​នានា​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ព្រះ​អាទិត្យ​។ បន្ទាប់​ពី​ទៅ​ដល់​គោលដៅ យាន​អវកាស​នឹង​ប្រើប្រាស់​អង់តែន​វិទ្យុ​ដើម្បី​ទាក់​ទង​មក​កាន់ DSN នៅ​លើ​ផែនដី​ ហើយ​បណ្ដាញ​នេះ​នឹង​បញ្ជូន​រលក​វិទ្យុ​ត្រលប់​ទៅឱ្យ​យាន​អវកាស​​វិញ។

    យាន​អវកាស​នីមួយ​ៗ​ គោចរ​ទៅ​តាម​គន្លង​ដែល​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​បាន​កំណត់​​ ហើយ​នឹង​បញ្ជូន​រលក​វិទ្យុ​នៅ​ពេល​ហោះ​ជុំវិញ​គោលដៅ​។ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ និង​វិស្វករ​អាច​គណនា​ឃើញ​ទីតាំង​ និង​ល្បឿន​របស់​យាន​អវកាស​ តាម​រយៈ​ការ​វាស់​វែង​ទៅ​លើ​ការ​ប្រែប្រួល​របស់​ប្រេកង់រលក​វិទ្យុ​របស់​យាន​។ ប្រការ​នេះ​អាច​ទៅ​រួច​ក៏​ដោយ​សារ​តែ​ Doppler ដែល​ជា​បាតុភូត​ធ្វើ​ឱ្យ​សារ៉ែន​រថយន្ត​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់​មាន​សំឡេង​ខុស​ប្លែកពី​គ្នា​ នៅ​ពេល​វា​ផ្លាស់​ទី​សំដៅ​មករក​អ្នក និង​ពេល​វា​ចាក​ចេញ​ទៅ​ឆ្ងាយ​ពី​អ្នក​។

    បាតុភូត​ Doppler ដែល​ត្រូវ​បាន​សង្កេត​នៅ​ទីនេះ​គឺ​នៅ​ពេល​យាន​អវកាស និង​អង់តែន DSN ផ្លាស់​ទី​បែរ​ទៅ​រក​គ្នា​។ ភាព​ខុស​គ្នា​រវាង​ប្រេកង់​របស់​រលក​វិទ្យុ​ដែល​យាន​អវកាស​បញ្ជូន​មក​នៅ​ពេល​វា​គោចរ​ជុំវិញ​លើ​គន្លង​តារា​វិថី​ និង​រលក​សញ្ញា​ដែល​ទទួល​បាន​នៅ​លើ​ផែនដី នាំ​មក​នូវ​ព័ត៌មាន​លំអិត​ស្ដី​ពី​វិសាល​ភាព​នៃ​ដែន​ទំនាញ​របស់​វត្ថុ​អវកាស​មួយ​។ ឧទាហរណ៍​៖ បើសិន​កម្លាំង​ទំនាញ​ខ្លាំង​ជាង​បន្តិច យាន​អវកាស​នឹង​បង្កើន​ល្បឿន​លឿន​ជាង​មុន​បន្តិច​ ប៉ុន្តែ​បើ​កម្លាំង​ទំនាញ​របស់​វត្ថុ​អវកាស​នោះ​ខ្សោយ​បន្តិច យាន​អវកាស​ក៏​បង្កើន​ល្បឿន​យឺត​ជាង​បន្តិច​។

    តាម​រយៈ​ការ​អភិវឌ្ឍ​រូបមន្ត​ស្ដី​ពី​ដែន​ទំនាញ​របស់​វត្ថុ​អវកាស ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​អាច​វិភាគ​ព័ត៌មាន​ស្ដី​ពី​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ខាង​ក្នុង​របស់​វត្ថុ​អវកាស​ ដោយ​ប្រើ​ប្រាស់ DSN៕

  • តើ​មនុស្ស​អាច​រស់​បានយូរ​ប៉ុន​ណា​នៅក្នុង​ទី​អវកាស បើ​សិន​មិន​មាន​ឈុត​​ការ​ពារ​ខ្លួន​?

    តើ​មនុស្ស​អាច​រស់​បានយូរ​ប៉ុន​ណា​នៅក្នុង​ទី​អវកាស បើ​សិន​មិន​មាន​ឈុត​​ការ​ពារ​ខ្លួន​?

    នៅពេល​ស្ថិតក្នុង​ទី​អវកាស​ដោយ​មិនបាន​ពាក់​ឈុត​ការពារ មនុស្ស​អាច​បាត់បង់​ស្មារតី​ដោយសារតែ​កង្វះ​​អុកស៊ីសែន ក្រោយ​រយៈពេល​ប្រហែល​ពី 10 ទៅ 15 នាទី ហើយក៏​បាត់បង់​ជីវិត​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស។

    សម្លៀកបំពាក់​អវកាស​អនុញ្ញាតឱ្យ​មនុស្ស​ចេញមក​ខាងក្រៅ​យានអវកាស​ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី តាមរយៈ​ការផ្គត់ផ្គង់​ខ្យល់​អុកស៊ីសែន ទឹក សម្ពាធ និង​ការការពារ​រាងកាយ។ ប៉ុន្តែ បើសិន​មិនបាន​ប្រើប្រាស់​ឈុត​សម្លៀកបំពាក់​​អវកាស តើ​មនុស្ស​នឹងត្រូវ​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​អ្វីខ្លះ ហើយ​អាច​រស់​បានយូរ​ប៉ុន​ណា​?

    យោងតាម Stefaan de Mey បុគ្គលិក​ផ្នែក​យុទ្ធសាស្ត្រ​នៅ​ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អឺរ៉ុប (ESA) ក្នុង​រយៈពេល​ខ្លី ប្រហែល​ពី 10 ទៅ 15 វិនាទី មនុស្ស​នឹង​បាត់បង់​ស្មារតី ដោយសារតែ​កង្វះ​​អុកស៊ីសែន។ ក្នុង​ទី​អវកាស អុកស៊ីសែន​ក្លាយជា​បញ្ហា​ធ្ងន់ធ្ងរ។ «អុកស៊ីសែន​ចាប់ផ្ដើម​រីក​ឡើង និង​ធ្វើឱ្យ​បែក​សួត ឈាម​ប្រែជា​ពុះ និង​បែក​ពពុះ នាំឱ្យ​ស្ទះ​សរសៃឈាម បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ជីវិត» Mey ឱ្យដឹង​ដូច្នេះ។

    កង្វះ​សម្ពាធ​ទាំងស្រុង​ក៏​ធ្វើឱ្យមាន​បញ្ហា​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត​ដែល​គ្រោះថ្នាក់​ដល់​ជីវិត។ ធាតុ​រាវ​របស់​រាងកាយ មានដូចជា​ទឹកមាត់ និង​ទឹកភ្នែក​ជាដើម​នឹងត្រូវ​ពុះ។ រាងកាយ​មនុស្ស​នឹង​ប៉ោង​ឡើង ប៉ុន្តែ​ស្បែក​អាច​ទប់​ទល់នឹង​ការប្រែប្រួល​សម្ពាធ។ ក្នុងករណី​សំណាងល្អ​​បំផុត អ្នកនឹង​មាន​ពេល​ច្រើន​វិនាទី មុនពេល​ប្រើប្រាស់​អស់​អុកស៊ីសែន​ក្នុង​សរសៃឈាម ហើយ​អ្នក​ក៏​ចាប់ផ្ដើម​បាត់បង់​ស្មារតី។ ដោយសារ​មិនអាច​កែប្រែ​ស្ថានការណ៍ អាការ​ស្លាប់​ខួរក្បាល​នឹង​កើតឡើង​ក្រោយ​រយៈពេល​តែ​ប៉ុន្មាន​នាទី​ប៉ុណ្ណោះ លើកលែងតែ​អ្នក​ត្រូវបាន​គេ​សង្គ្រោះ​ទាន់​ពេល​។

    ក្រៅពី​ការផ្ដល់​អុកស៊ីសែន និង​សម្ពាធ ឈុត​សម្លៀកបំពាក់​អវកាស​ក៏​ការពារ​មនុស្ស​ពី​ការគំរាមកំហែង និង​ហានិភ័យ​នានា ក្នុងនោះ​រួមមាន កម្ដៅ​ដល់ 120 អង្សា​សេ ត្រជាក់​ដល់ -150 អង្សា​សេ និង​វិទ្យុសកម្ម​ដែល​អាចឱ្យ​កើត​ជំងឺមហារីក ឬ​អាចម៍ផ្កាយ​បុក​ទម្លុះ​រាងកាយ​ជាដើម៕

  • ​ផ្ទាំងឆត្រ​ខ្នាត​យក្ស​​បាំង​ផែនដី​​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​ដើម្បី​​​ទប់​ទល់នឹង​ការឡើង​កម្ដៅ​ជា​សកល

    ​ផ្ទាំងឆត្រ​ខ្នាត​យក្ស​​បាំង​ផែនដី​​ពី​ព្រះ​អាទិត្យ​ដើម្បី​​​ទប់​ទល់នឹង​ការឡើង​កម្ដៅ​ជា​សកល

    អ្នកស្រាវជ្រាវ​អាម៉េរិក​មួយរូប​ស្នើឱ្យ​មានការ​ប្រើប្រាស់​ផ្ទាំងឆត្រ​​ខ្នាត​យក្ស​ដែល​ភ្ជាប់​ជាមួយនឹង​អាចម៍ផ្កាយ​ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​កម្ដៅ​ពី​ព្រះអាទិត្យ​​ជះ​មកលើ​ផែនដី ដែល​អាច​ជួយ​ទប់​ទល់នឹង​បញ្ហា​ឡើងក​ម្ដៅ​នៅ​ទូទាំង​សកលលោក។

    ផែនដី​កំពុងតែ​ឡើង​កម្ដៅ​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស ហើយ​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ក៏​កំពុងតែ​អភិវឌ្ឍ​ដំណោះស្រាយ​ដើម្បី​បន្ធូរបន្ថយ​ផលប៉ះពាល់​នៃ​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។ Istvan Szapudi ដែលជា​អ្នកស្រាវជ្រាវ​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​តារាសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Hawaii បានលើកឡើង​នូវ​ដំណោះស្រាយ​ថ្មី​សម្រាប់​បញ្ហា​ខាងលើ នោះ​គឺ​ផ្ទាំង​ឆត្រខ្នាត​យក្ស​​​​បាំងពន្លឺ​​ព្រះអាទិត្យ​ ដែល​ភ្ជាប់​ទៅនឹង​អាចម៍ផ្កាយ។

    បច្ចុប្បន្ន ការស្រាវជ្រាវ​រក​បច្ចេក​ទេស​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ដំណោះស្រាយ​របស់ Istvan Szapudi អាច​ចាប់ផ្ដើម​បាន​ និង​អាចមាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​រង្វង់តែ​ប៉ុន្មាន​​​ទសវត្សរ៍​ខាង​មុខ​។ Szapudi បាន​បរិយាយ​អំពី​ដំណោះស្រាយ​របស់ខ្លួន​នៅលើ​ទស្សនាវដ្ដី Proceedings of the National Academy of Sciences, Phys.org កាលពី​ថ្ងៃទី 31 កក្កដា 2023។

    គំនិត​ស្ដីពី​ឆត្រ​បាំង​ព្រះអាទិត្យ​ កន្លងមក​ក៏​ធ្លាប់​ត្រូវបាន​លើកឡើង ប៉ុន្តែ​គេ​ត្រូវការ​ផ្ទាំង​ឆត្រ​ដ៏​ធ្ងន់ និង​ធំ​មហិមា​ដើម្បី​អាច​ទប់​ទល់នឹង​កម្លាំង​ទំនាញ ក៏ដូចជា​ទប់ទល់​នឹង​កម្លាំង​ខ្យល់បក់​​បំ​ប៉ើង​ពី​ព្រះអាទិត្យ។

    ដំណោះស្រាយ​របស់ Szapudi គឺ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​​វត្ថុ​មាន​ទម្ងន់​ផ្ទុយ​ដែល​ត្រូវ​ចងភ្ជាប់ទៅ​នឹង​ផ្ទាំង​ឆត្រ​ ជួយ​ឱ្យ​ទម្ងន់​របស់​ផ្ទាំង​ឆត្រ និង​វត្ថុ​ផ្ទុយ ថយចុះ​ប្រហែល 3.5 លាន​តោន ទាប​ជាង​មួយរយ​ដង​បើ​ធៀប​នឹង​ការ​គណនា​អំពី​ផ្ទាំង​ច​ត្រ​មិនមាន​វត្ថុ​សម្រាប់​តោង។ គំនិត​របស់ Szapudi គឺ​ការប្រើប្រាស់​អាចម៍ផ្កាយ​ដែលមនុស្ស​ «ចាប់បាន» ធ្វើជា​វត្ថុ​មាន​ទម្ងន់​ផ្ទុយ ចៀសវាង​ការដែល​ត្រូវ​បាញ់​បង្ហោះ​ច្រើនលើក​ពី​ផែនដី។

    រចនាសម្ព័ន្ធ​ដូចខាងលើ​នឹង​អាច​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​យ៉ាង​រហ័ស និង​មាន​តម្លៃ​ទាប​ជាង បើ​ធៀប​នឹង​ការផលិត និង​ដំឡើង​ផ្ទាំង​ឆត្រ​ដទៃ។

    Szapudi ចាប់ផ្ដើម​ជាមួយនឹង​គោលដៅ​កាត់បន្ថយ​វិទ្យុសកម្ម​ព្រះអាទិត្យ​ឱ្យបាន 1.7%។ នេះ​គឺជា​អត្រា​ចាំបាច់​ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការឡើង​កម្ដៅ​ផែនដី​ខ្ពស់​​ដល់​ថ្នាក់​បង្កើតបានជា​គ្រោះមហន្តរាយ៕

  • អង្គការសហប្រជាជាតិ​ព្រមាន​អំពី​យុគសម័យ «ដុត​កម្លោច​ទូទាំង​សកលលោក»

    អង្គការសហប្រជាជាតិ​ព្រមាន​អំពី​យុគសម័យ «ដុត​កម្លោច​ទូទាំង​សកលលោក»

    អគ្គលេខាធិការ​នៃ​អង្គការសហប្រជាជាតិ លោក Antonio Guterres យល់ថា យុគសម័យ​ឡើងក​ម្ដៅ​ទូទាំង​សកលលោក​បានបញ្ចប់ ហើយ​ពិភពលោក​ចាប់ផ្ដើម​ចូលដល់ «យុគសម័យ​ដុត​កម្លោច»។

    «អាកាសធាតុ​ប្រែប្រួល​កំពុង​កើតមានឡើង​យ៉ាង​អាក្រក់ ប៉ុន្តែ​នោះ​គ្រាន់តែ​ជាការ​ចាប់ផ្ដើម​ប៉ុណ្ណោះ» លោក Guterres ប្រកាស​កាលពី​ថ្ងៃទី 27 កក្កដា​ដូច្នេះ និង​បន្តថា «នៅតែ​អាច​គ្រប់គ្រង​កំណើន​សីតុណ្ហភាព​ទូទាំង​សកលលោក​ក្នុង​កម្រិត 1.5 អង្សា​សេ និង​ចៀស​ផុតពី​សេណារីយោ​ស្ដីពី​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​អាក្រក់​បំផុត។ ប៉ុន្តែ យើង​ត្រូវតែ​ធ្វើ​សកម្មភាព​ឱ្យបាន​ខ្លាំងក្លា​ជាបន្ទាន់»។

    ការព្រមាន​នេះ​ត្រូវបាន​ធ្វើឡើង​បន្ទាប់ពី​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បញ្ជាក់ថា បី​សប្ដាហ៍​កន្លងទៅនេះ​គឺជា​ពេលដែល​ផែនដី​មាន​កម្ដៅ​ខ្ពស់បំផុត​មិន​ធ្លាប់មាន​ពីមុន។ ខែកក្កដា​ឆ្នាំ​នេះ កំពុងស្ថិត​ក្នុង​ជំហាន​ក្លាយទៅជា​ខែ​ដែលមាន​អាកាសធាតុ​ក្ដៅ​ជាងគេ​បង្អស់​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​របស់​មនុស្សជាតិ។

    លោក Guterres ក៏បាន​អំពាវនាវ​សូម​ឱ្យ​​អ្នកនយោបាយ ធ្វើ​សកម្មភាព​ជាបន្ទាន់។ «ខ្យល់អាកាស​មិនអាច​ដកដង្ហើម​បាន កម្ដៅ​មិនអាច​ទ្រាំ​បាន ផលចំណេញ​ពី​ឥន្ធនៈ​ហ្វូ​ស៊ី​ល និង​ការ​អង្គុយ​នៅ​ស្ងៀម មិន​ធ្វើ​សកម្មភាព ​គឺជា​រឿង​ដែល​មិនអាច​ទទួលយកបាន។ មេដឹកនាំ​ត្រូវតែ​ជា​អ្នក​ដើរនាំមុខ​គេ។ មិនអាច​ពន្យារពេល មិនអាច​ប្រើ​លេស មិនអាច​រង់ចាំ​អ្នកផ្សេង​ធ្វើ​មុន ព្រោះថា មិនមាន​ពេល​ទៀត​នោះទេ»។

    អគ្គលេខាធិការ​នៃ​អង្គការសហប្រជាជាតិ​អះអាងថា ការប្រើប្រាស់​ថាមពល​កកើត​ឡើងវិញ​ប្រកបដោយ​ភាពខ្លាំង​ក្លា និងការ​​កែសម្រួល​ក្នុង​វិស័យ​មួយចំនួន មាន​វិស័យ​ដឹកជញ្ជូន​ជាដើម បង្ហាញថា មាន​ភាពជឿនលឿន ប៉ុន្តែ​សុទ្ធតែ​មិនទាន់បាន​ឆ្ងាយ និង​លឿន​គ្រប់គ្រាន់​នៅឡើយ ហើយ​នៅតែ​ត្រូវការ​បន្ថែម​ល្បឿន​បន្តទៀត៕

  • ភាពយន្ត​រឿង​អាម៉េរិក​មួយ​ត្រូវបាន​វៀតណាម​ហាម​ចាក់​នៅ​រោងកុន​ព្រោះតែ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ចិន

    ភាពយន្ត​រឿង​អាម៉េរិក​មួយ​ត្រូវបាន​វៀតណាម​ហាម​ចាក់​នៅ​រោងកុន​ព្រោះតែ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ចិន

    ​ភាពយន្ត​អាម៉េរិក រឿង «Barbie» ​ត្រូវបាន​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ហាម​ចាក់​បញ្ចាំង​នៅ​រោងកុន​ក្នុងប្រទេស​នេះ ដោយសារ​តែមាន​រូបភាព​ដែល​វៀតណាម​មិន​ទទួលស្គាល់​នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង។

    កាលពី​ថ្ងៃទី 03 កក្កដា 2023 អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​បានឱ្យដឹងថា សមត្ថកិច្ច​បាន​ហាម​ការចាក់​បញ្ចាំងភាពយន្ត​ទាំងឡាយណា​ដែលមាន​រូបភាព​ផែនទី​ផ្លូវ 9 ខ្សែ (Nine-dash line) ដែល​ប្រទេស​ចិន​បាន​ដាក់ចេញ​សម្រាប់​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង ដែល​វៀតណាម​កំពុង​តវ៉ា។

    មុន​នោះ ភាពយន្ត​ខាងលើ​គ្រោង​នឹង​ចាក់​បញ្ចាំង​ក្នុងប្រទេស​វៀតណាម​ចាប់ពី​ថ្ងៃទី 21 កក្កដា។ ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហា​នេះ ខាង​រោងកុន​នៅ​វៀតណាម និង​ខាង​ផលិតកម្ម​របស់ Barbie ហាក់​មិនមាន​ប្រតិកម្ម​អ្វី​នៅឡើយ។

    ភាពយន្ត​នេះ​ត្រូវបាន​ចំណាយ​ប្រាក់​ក្នុង​ការផលិត​អស់​ចំនួន 100 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក។ Barbie (សម្ដែង​ដោយ Margot Robbie) និយាយ​អំពី​ភព Barbieland។ ថ្ងៃមួយ គ្រប់យ៉ាង​បាន​ប្រែប្រួល​នៅពេល​នាង​ត្រូវបាន​កម្ចាត់​ចេញពី Barbieland។ នាង​ក៏​ជ្រើសរើស​ផ្លូវ​ទៅកាន់​ភព​របស់​មនុស្ស​ដើម្បី​ស្វែងរក​សុភមង្គល​ថ្មី ដែល​រួម​ដំណើរ​ជាមួយ Ken (សម្ដែង​ដោយ Ryan Gosling)។

    ផែន​ទី​ផ្លូវ 9 ខ្សែ (Nine-dash line) នៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង

    គិត​មកដល់ពេលនេះ វៀតណាម​បាន​ហាម​ការចាក់​បញ្ចាំងភាពយន្ត​ជាច្រើន​ដែលមាន​ផ្ទុក​រូបភាព​ផែនទី​ខាងលើ ក្នុងនោះ​មានដូចជា ភាពយន្ត​រឿង Uncharted, Abominable, Pine Gap, Put your head on my shoulder និង Madam Secretary ជាដើម៕

  • ក្លឹប​បាល់​ទាត់ PSG ប្រកាស​អំពី​តម្លៃ​ខ្លួន​របស់​កំពូល​​កីឡាករ​ Mbappe

    ក្លឹប​បាល់​ទាត់ PSG ប្រកាស​អំពី​តម្លៃ​ខ្លួន​របស់​កំពូល​​កីឡាករ​ Mbappe

    ម្ចាស់ជើង​ឯក​ពាន​រង្វាន់ Ligue 1 ទំនង​ជា​នឹង​ទទួល​យក​ការ​លក់​ Kylian Mbappe ក្នុង​តម្លៃ​ 160 លាន​ដុល្លារអាម៉េរិក​ ក្នុង​ពេល​ឆាប់​ៗ​ ព្រោះ​មិន​ចង់​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ត្រូវ​បាត់​បង់​កីឡាករ​នេះទទេ​ៗ​ ​នៅ​រដូវ​ក្ដៅ​ឆ្នាំ 2024​។

    យោង​តាម​ ESPN ប្រធាន​ Nasser Al Khelaifi យល់​ព្រម​ឱ្យ​ Mbappe ចាក​ចេញ​នៅ​ក្នុង​រដូវ​ក្ដៅ​ឆ្នាំ 2023​ បើសិន​ជា​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ដោះ​ដូរ​ 150 លាន​អឺរ៉ូ (ប្រហែល 160 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក)​ ព្រោះ​ថា សុពលភាព​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​របស់​ Mbappe នៅ​ក្លឹប​ PSG នេះ នៅ​សល់​តែ​មួយ​ឆ្នាំ​ទៀត​ប៉ុណ្ណោះ​។

    សារព័ត៌មាន​ខាងលើ​ក៏​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ក្លឹប​ថ្មី​របស់ Mbappe អាច​ជា​ Real បើ​សិន​ចាក​ចេញ​ពី PSG។ ចំណែកសារព័ត៌មាន​បារាំង L’Équipe ក៏​បាន​ផ្សាយ​ថា ក្លឹប Real បាន​​ត្រៀមខ្លួន​រួច​រាល់​ដើម្បី​ដោះ​ដូរ​យក​ Mbappe ដោយ​មិន​រង់​ចាំ​ទិញ​ក្នុង​ក្រម​ខណ្ឌ​កីឡាករ​សេរី​នៅ​រដូវ​ក្ដៅ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​។

    PSG កំពុងស្ថិត​ក្នុង​ការ​ប្រែប្រួល​ខ្លាំង​នៅ​រដូវ​កាល​នេះ​។​ Sergio Ramos, Lionel Messi បាន​ចាក​ចេញ​ទៅ​តាម​ទម្រង់​សេរី ខណៈ​ដែល Neymar ទទួល​បាន​សំណើទិញ​ក្នុង​តម្លៃ​ 300 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​/ឆ្នាំ​ ពី​​ក្លឹប Al Hilal នៅ​អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត​​។ ចំណែក​ Mbappe វិញ​ក៏​បាន​ជូន​ដំណឹង​អំពី​ការ​​មិន​ពន្យារ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ជាមួយ​ក្លឹប​នេះ​ផងដែរ​។

    ទំព័រ ESPN យល់​ថា ការ​ចាកចេញ​របស់ Mbappe នឹង​បង្ក​ការ​ខាត​បង់​ធំ​សម្រាប់ PSG ព្រោះ​ថា បច្ចុប្បន្ន​កីឡាករ​រូប​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុក​ថា ​ជា​និមិត្ត​រូប​របស់​ប្រទេស​បារាំង​ ដោយ​ត្រូវ​បាន​វាយ​តម្លៃ​ថា​ជា​តារា​ធំបំផុត​​បន្ទាប់​ពី​ Messi និង Ronaldo​៕

  • Cristiano Ronaldo ចង់​មាន​ក្លឹប​បាល់ទាត់​មួយ​នឹង​គេ នៅពេល​ចូល​និ​វត្តន៍​

    Cristiano Ronaldo ចង់​មាន​ក្លឹប​បាល់ទាត់​មួយ​នឹង​គេ នៅពេល​ចូល​និ​វត្តន៍​

    កំពូល​តារាបាល់ទាត់ជន​ជាតិ​​ព័រទុយហ្កាល់ Ronaldo និយាយថា នឹង​លេង​យ៉ាងយូរ​បី​រដូវ​កាល​ទៀត មុនពេល​ចូលនិវត្តន៍ និង​ទិញ​ក្លឹប​បាល់ទាត់​មួយ​នឹង​គេ។

    «តាំងពី​ច្រើន​ឆ្នាំ​មកហើយ​ដែល​ខ្ញុំ​ចង់​មាន​កីឡាករ​បាល់ទាត់​មួយក្រុម។ ខ្ញុំ​កំពុង​តែមាន​ជំនឿ​ចិត្ត​លើ​រឿងនេះ។ ខ្ញុំ​នឹងត្រូវ​មើល​ឱ្យដឹង​ច្បាស់​ថា តើ​ពានរង្វាន់ និង​ក្រុមបាល់ទាត់​នឹង​ប្រែប្រួល​យ៉ាងណា មុននឹង​សម្រេចចិត្ត​វិនិយោគ» Ronaldo និយាយ​ដូច្នេះ​នៅក្នុង​ពិធី​សម្ពោធ​យីហោ​ភេសជ្ជៈ​មួយ​កាលពី​ព្រលប់​ថ្ងៃទី 07 មិថុនា។

    CR7 បន្ថែមថា អាជីព​កីឡាករ​បាល់ទាត់​របស់​គាត់​នឹងត្រូវ​បញ្ចប់​ក្រោយ​រយៈពេល​ពីរ ឬ​បី​ឆ្នាំ​ទៀត និង​បន្ត​ថា «…ដូច្នេះហើយ​ទើប​ខ្ញុំ​ចាប់ផ្ដើម​គិតដល់​អនាគត និង​ការវិនិយោគ»។

    យោងតាម​ទំព័រ Goal ទ្រព្យសម្បត្តិ​របស់ Ronaldo គិត​ត្រឹម​ខែមករា 2023 គឺ​ប្រហែល 500 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក។ តួលេខ​នេះ​អាច​កើនឡើង​ច្រើន​បន្ថែមទៀត ដោយសារ​កីឡាករ​រូបនេះ​កំពុង​ទទួលបាន​បៀវត្សរ៍​ជាង 200 លាន​ដុល្លារ/ឆ្នាំ​នៅ​អា​រ៉ា​ប៊ី​សា​អូឌីត។ ថ្មីៗនេះ CR7 ក៏បាន​វិនិយោគ​ទៅ​​លើ​យីហោ​ទំនិញ​ជាច្រើន​ផងដែរ។

    មកដល់​បច្ចុប្បន្ន អតីត​កីឡាករ​បាន​ក្លាយជា​ម្ចាស់​ក្លឹប​បាល់ទាត់​គឺជា​រឿង​លែង​ចម្លែក​ទៀតហើយ។ David Beckham ពេលនេះ​គឺជា​ម្ចាស់​ភាគហ៊ុន​ធំ​របស់​ Inter Miami ជា​ក្លឹប​ដែល​ទើបតែ​ទាក់ទាញ​​​បាន Messi។ ក្រៅពីនេះ​ក៏​នៅមាន​អតីត​កីឡាករ​ជាច្រើន​ផ្សេងទៀត បាន​ក្លាយជា​ម្ចាស់​ភាគហ៊ុន​ធំ​របស់​ក្លឹប​មួយចំនួន មានដូចជា Ronaldo Nazario (ក្លឹប Real Valladolid), Paolo Maldini (ក្លឹប Miami FC) និង Didier Drogba (ក្លឹប Phoenix Rising)។

    ទន្ទឹម​នឹង​នេះ ​អតីត​កីឡាករ​របស់ Man Utd ដែល​រួមមាន Ryan Giggs, Paul Scholes, Gary Neville, Phil Neville និង Nicky Butt ក៏​បាន​ក្លាយ​ជា​ម្ចាស់​ក្លឹប Salford City ដែល​លេង​នៅឯ​ពានរង្វាន់​លំដាប់​លេខ​បួន EFL League Two របស់​អង់គ្លេស៕

  • ស្បែក​រ៉ូបូត​អាច​ «ជាសះស្បើយ» ​ដោយ​​ស្វ័យប្រវត្ត​ក្នុង​រង្វង់ 24 ម៉ោង

    ស្បែក​រ៉ូបូត​អាច​ «ជាសះស្បើយ» ​ដោយ​​ស្វ័យប្រវត្ត​ក្នុង​រង្វង់ 24 ម៉ោង

    (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) – ស្បែក​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ច​សម្រាប់​រ៉ូ​បូត​ដែល​អភិវឌ្ឍ​ដោយ​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Stanford អាច «ជាសះស្បើយ» ដោយ​ឯកឯង​ក្នុង​រង្វង់ 24 ម៉ោង នៅពេល​កម្ដៅ​ក្នុង​សីតុណ្ហភាព 70 អង្សា​សេ។

    ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ Stanford ​អភិវឌ្ឍ​ស្បែក​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ចមួយ​ប្រភេទ​ដែលមាន​ច្រើន​ស្រទាប់ អាច​ដឹង និង​កែតម្រូវ​ឡើងវិញ​បន្ទាប់ពី​បាន​រងរបួស អនុញ្ញាតឱ្យ​ស្បែក​ធ្វើ​សកម្មភាព​បន្ត​ក្នុងពេល​ព្យាបាល​ និង​ជាសះ​ស្បើយ​ដោយ​ស្វ័យប្រវត្ត។ នេះ​បើតាម New Atlas ចុះផ្សាយ​កាលពី​ថ្ងៃទី 04 មិថុនា។ ស្បែក​នេះ​ត្រូវបាន​យកតម្រាប់​តាម​ស្បែក​ពិត​របស់​មនុស្ស។

    វត្ថុ​ធាតុ​ថ្មី​នេះ​អាច​ទទួល​ដឹង​អំពី​ការប្រែប្រួល​សីតុណ្ហភាព សាច់ដុំ ឬ​អគ្គិសនី​នៅ​ជុំវិញ និង​ដឹង​អំពី​សម្ពោធ​ផងដែរ។ «ស្បែក​អេ​ឡិច​ត្រូ​និ​ចនេះ​មាន​សភាព​ទន់ និង​តឹង​ណែន មិន​យារ។ ប៉ុន្តែ បើសិន​អ្នក​ចាក់​ទម្លុះ កាត់ ឬ​អារ​វា នោះ​ស្រទាប់នីមួយៗរបស់​វា​នឹង​ជាសះស្បើយ​ដោយ​ឯកឯង​ប្រកបដោយ​ការជ្រើសរើស​កម្រិត​ខ្ពស់​នៅ​ក្នុង​ការ​​ជួសជុល​មុខងារ​ទាំងមូល​របស់​វា​។ ប្រការនេះ​ដូច​ទៅនឹង​ស្បែកពិត» Sam Root សហការី​ក្នុង​គម្រោង​ស្រាវជ្រាវ​នេះ អះអាង​ដូច្នេះ។

    ស្បែក​សិប្បនិម្មិត​នេះ​អាចជា​សះស្បើយ​ក្នុង​រង្វង់ 24 ម៉ោង នៅពេល​ត្រូវ​បាន​​កម្ដៅ​​ដល់ 70 អង្សា​សេ ឬ​ក្នុង​រង្វង់​មួយ​សប្ដាហ៍​នៅក្នុង​សីតុណ្ហភាព​ក្នុង​បន្ទប់​ធម្មតា។ ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នេះ​ជឿថា ស្បែក​សិប្បនិម្មិត​នេះ​នឹងមាន​សភាព​ដូច​ស្បែក​របស់​មនុស្សពិតៗនៅពេល​ពួកគេ​បន្ត​​ការ​អភិវឌ្ឍ៕

  • សីតុណ្ហភាព​ទូទាំង​សកលលោក​នឹង​រុញ​កម្ដៅ​ផែន​ដី​ឡើង​ខ្ពស់​ខ្លាំង​មិន​ធ្លាប់​មាន​

    សីតុណ្ហភាព​ទូទាំង​សកលលោក​នឹង​រុញ​កម្ដៅ​ផែន​ដី​ឡើង​ខ្ពស់​ខ្លាំង​មិន​ធ្លាប់​មាន​

    អង្គការ​ឧតុនិយម​ពិភពលោក​បាន​ព្រមាន​ថា El Nino ក្ដៅ ដែល​កើនឡើង​ក្នុង​ប៉ុន្មាន​ខែ​ខាងមុខ និង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ​ដែល​កើតឡើង​ដោយសារ​មនុស្ស នឹង​ជំរុញ​សីតុណ្ហភាព​ឱ្យ​កើន​ឡើងដល់​កម្រិត​ខ្ពស់​មិន​ធ្លាប់បាន​ជួប​ពីមុនមក ហើយ​ឡើងដល់​កំណត់ត្រា​ថ្មី​ក្នុង​រយៈពេល​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ទៀត។

    កំណើន​សីតុណ្ហភាព​ទូទាំង​ពិភពលោក​អាច​នឹងឡើង​​​ផុត​ពី​ 1.5 អង្សា​សេ ដែល​បាន​កំណត់​នៅក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​​ប៉ារីស ក្នុង​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ខាងមុខ នេះ​បើ​តាម​​របាយការណ៍​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN)។ អង្គការ​ឧតុនិយម​ពិភពលោក (WMO) របស់ UN បាន​ព្រមាន​ដូច្នេះ​នៅក្នុង​ការវាយតម្លៃ​ប្រចាំឆ្នាំ​លើកចុងក្រោយ​បង្អស់​។ WMO បានឱ្យដឹងថា លទ្ធភាព​​ដែល​សីតុណ្ហភាព​លើ​ផ្ទៃផែនដី​នឹង​កើនឡើង​ប្រចាំឆ្នាំ​ខ្ពស់ជាង 1.5 អង្សា​សេ ធៀប​នឹង​សម័យមុន​ឧស្សាហកម្ម ​គឺមាន​រហូតដល់ 66%។ ការកើនឡើង​កម្ដៅ​នេះ​នឹង​ក្លាយជា​កំណត់​ត្រា​មិន​ធ្លាប់មាន​ពីមុន​នៅក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មនុស្សជាតិ។

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ព្រមាន​ថា កម្ដៅ​ប្រចាំឆ្នាំ​ដែល​កើន​ជាង 1.5 អង្សា​សេ នឹង​ធ្វើឱ្យ​ពិភពលោក​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យធំៗ អាច​បង្កឱ្យមាន​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​ដែល​មិនអាច​ប្រសើរ​ឡើងវិញ​បាន មានដូចជា ហេតុការណ៍​បាក់​ផ្ទាំង​ទឹកកក​នៅ​ Greenland និង​នៅ​អង់​តា​ទិ​ក​ខាងលិច, កម្ដៅ​ព្រះអាទិត្យ​មាន​កម្រិត​ខ្ពស់​ខ្លាំង គ្រោះរាំងស្ងួត​ធ្ងន់ធ្ងរ បញ្ហា​ខ្វះ​ទឹក និង​អាកាសធាតុ​អាក្រក់​ខ្លាំង​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​នៅលើ​ពិភពលោក។

    ប្រទេស និង​ដែនដី​ប្រហែល 200 បាន​សន្យា​កាត់បន្ថយ​កំណើន​នៃ​សីតុណ្ហភាព​សកល 1.5 អង្សា​សេ ឬ​ទាប​ជាង​នេះ ទៅតាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស ​កាលពី​ឆ្នាំ 2015។ ប​ច្ច​ប្បន្ន ដែន​កំណត់​នោះ​អាច​នឹងត្រូវ​ឆ្លង​ផុត​ជា​លើកដំបូង បើទោះជា​បណ្ដោះអាសន្ន​ក៏​ដោយ​។

    តាម​ការ​ព្យាករ រដូវ​កាល El Nino ក្ដៅ​ដែល​នឹង​រីកធំឡើង​ក្នុង​រង្វង់​ច្រើន​ខែ​ខាងមុខ នឹង​រួមផ្សំ​ជាមួយ​បម្រែបម្រួល​អាកាសធាតុ​ដែល​បង្កឡើង​ដោយ​មនុស្ស រុញច្រាន​កម្ដៅ​ផែនដី​ឡើងដល់​ចំណុច​ខ្ពស់​មិន​ធ្លាប់មាន​ពីមុនមក នេះ​បើតាម Petteri Taalas អគ្គលេខាធិការ​នៃ​អង្គការ WMO។ ប្រការ​នោះ​នឹង​បង្ក​ផលវិបាក​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សុខភាព សន្តិសុខ​ស្បៀង ការគ្រប់គ្រង​ទឹក និង​បរិស្ថាន។

    បាតុភូត El Nino កើតឡើង​នៅពេល​របប​ខ្យល់​អា​លី​សេ (trade winds) ចុះខ្សោយ នាំឱ្យ​ទឹក​ក្ដៅ​កាន់តែច្រើន​ស្ថិត​​នៅ​មួយ​កន្លែង។ បាតុភូត​នេះ​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដល់​រូបមន្ត​អាកាសធាតុ​ពិភពលោក បណ្ដាលឱ្យ​តំបន់​អាម៉េរិក​ខាងត្បូង​មាន​សំណើម​ជាង​ធម្មតា និង​បង្ក​គ្រោះរាំងស្ងួត​នៅតាម​តំបន់​នានា មានដូចជា អូស្ត្រាលី ឥណ្ឌូណេស៊ី ភាគ​ខាងជើង​ប្រទេស​ចិន និង​ភាគ​ឦសាន​ប្រទេស​ប្រេ​ស៊ី​ល​ជាដើម៕