Tag: ចក្រវាល

  • ភព​ខ្នាត​យក្ស​មួយ​ទើបតែ​លេចមុខ​ឡើង​ ក្រោយ​ការ​រីក​មាឌ​របស់​ផ្កាយ​មេ

    ភព​ខ្នាត​យក្ស​មួយ​ទើបតែ​លេចមុខ​ឡើង​ ក្រោយ​ការ​រីក​មាឌ​របស់​ផ្កាយ​មេ

    ភព​ខ្នាត​ធំ​មួយ​ដែល​ត្រូវបាន​ដាក់ឈ្មោះថា Halla ទើបតែ​បានបង្ហាញ​ខ្លួន​ដោយ​គោចរ​ជុំវិញ Bakedu ដែល​ជា​វត្ថុ​អវកាស​​ទើបតែ​លេច​ឡើងជា​ផ្កាយ​យក្ស​ក្រហម ហើយ​គួរ​ណាស់​តែ​បាន​លេប​ត្របាក់​ភព​នេះ​រួចហើយ​។

    Halla ដែលជា​ភព​ខ្នាត​យក្ស​ដូច​ទៅនឹង​ភព​ព្រហស្បតិ៍ ត្រូវបាន​រកឃើញ​នៅពេល​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​ពិនិត្យមើល​ដំណាក់កាល Bakedu រីក​មាឌ និង​ក្លាយជា​ផ្កាយ​ខ្នាត​យក្ស​ពណ៌​ក្រហម។

    ផ្កាយ​នានា​នៅក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​ដូច​ព្រះអាទិត្យ​របស់​មនុស្ស នៅពេល​អស់​ថាមពល​នឹង​ប៉ោង​ឡើង រីក​មាឌ​ជា​លើកចុងក្រោយ ក្លាយជា​ផ្កាយ​យក្ស​ក្រហម ដោយ​ធំ​ជាង​មុន 1.5 ដង។ ក្រោយមក វា​នឹងត្រូវ​ដួលរលំ ក្លាយជា​កូន​ផ្កាយ​ពណ៌​ស។

    ក្នុងអំឡុងពេល​រីក​មាឌ​ជា​លើកចុងក្រោយ ផ្កាយ​ទាំងនេះ​អាច​លេប​ត្របាក់​យក​បណ្ដា​ភព​ដែល​នៅក្បែរ​វា។ ព្រះអាទិត្យ​របស់​មនុស្ស​ក៏ត្រូវ​បាន​ព្យាករ​ថា នឹង​លេប​យក​ភព​ចំនួន​បី​ដែល​នៅក្បែរ រួមមាន ភព​ពុធ ភព​សុក្រ និង​ផែនដី នៅ​ពេល​វា​រីក​មាឌ​។

    ក៏ប៉ុន្តែ នៅ​ជុំវិញ​ផ្កាយ Bakedu ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​តារាសាស្ត្រ​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Hawaii (សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក) បាន​ប្រទះឃើញ Halla បង្ហាញខ្លួន​បន្ទាប់ពី​ហេតុការណ៍​រីក​មាឌ​ដល់​កម្រិត​កំពូល​​របស់​ផ្កាយ​ក្រហម Bakedu។ ភព Halla «នៅមាន​ជីវិត»​ និង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​លំហ​ដែល​មុន​នោះ​ផ្កាយ Bakedu បាន​គ្របដណ្ដប់​ទាំងស្រុង។

    ការសង្កេត​ថ្មី​បំផុត​បាន​បញ្ជាក់ថា ភព​ខាងលើ​នៅតែ​គោចរ​លើ​គន្លង​​ប្រកបដោយ​ស្ថិរភាព​ក្នុង​រយៈពេល​ជាង​មួយ​ទសវត្សរ៍ និង​នៅតែមាន «ជីវិត» ជាមួយនឹង​ផ្កាយ​មេ​ដែល​កំពុង​ព្យាយាម​លេប​យក​វា។

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មិនទាន់​យល់ច្បាស់​ថា ហេតុអ្វី​បានជា Halla នៅមាន​ជីវិត។ មានការ​សន្និដ្ឋានថា Halla ប្រហែលជា​ធ្លាប់​គោចរ​ក្នុង​គន្លង​តារាវិថី​ឆ្ងាយ នៅ​មុនពេល​ហេតុការណ៍​រីក​មាឌ​របស់ Bakedu។ ប៉ុន្តែ លទ្ធភាព​នេះ​ហាក់​មាន​តិចតួច។

    លទ្ធភាព​ទី​ពីរ​គឺថា Halla បានកកើតឡើង​ពី​ការ​ប៉ះគ្នា​រវាង​ផ្កាយ​ពីរ​ដួង។ ដូច្នេះ Halla អាចជា «ខ្មោចឆៅ» របស់​ផ្កាយ​មួយ​ដួង​ក្នុងចំណោម​ពីរ​ដែល​បាន​ងាប់ ពោលគឺ​មិនមែន Bakedu។

    លទ្ធភាព​ទី​បី គឺថា Halla ពិតជា​នៅមាន​ជីវិត​ក្រោយ​ហេតុការណ៍​ផ្កាយ Bakedu ​រីក​មាឌ។ ប្រការនេះ​អាច​នាំមក​នូវ​ក្ដីសង្ឃឹម​ខ្លះ​សម្រាប់​អនាគត​របស់​ផែនដី៕

  • ប្រហោង​ខ្មៅមហា​យក្ស​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​របស់​មនុស្ស «ហែក​ស៊ី» ​ផ្កាយ​ទើប​កើត

    ប្រហោង​ខ្មៅមហា​យក្ស​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​របស់​មនុស្ស «ហែក​ស៊ី» ​ផ្កាយ​ទើប​កើត

    Sagittarius A* ដែល​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នឹកស្មានថា​បាន «ដេក​លង់លក់» នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​ដែលមាន​ផ្ទុក​ផែនដី ពេលនេះ​បែរជា​បញ្ចេញ​សញ្ញា​ដ៏​គួរឱ្យ​ភ័យខ្លាច។

    យានអវកាស IXPE របស់​ណា​សា​ថត​បាន «សញ្ញា​ពី​ឋាននរក» ដែល​បញ្ជាក់ថា ប្រហោង​ខ្មៅ​របស់​កាឡាក់ស៊ី​មី​ល​គី​វ៉េ (Milky Way) មិនបាន​ដេក​លង់លក់​ទាំងស្រុង​ដូច​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បានគិត​ឡើយ។

    Sagittarius A* គឺជា​ប្រហោង​ខ្មៅ​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​មី​ល​គេ​វ៉េ​ដែល​បាន​ឆ្លង​ផុត​ដំណាក់កាល​លេប​ត្របាក់​ដ៏​កាច​សាហាវ។ វា​មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ​ប្រហែល​នឹង 4.1 លាន​ដង និង​ស្ថិតក្នុង​ក្រុម​ប្រហោង​ខ្មៅ​ដែល​ធំជាងគេ​ក្នុង​ចក្រវាល។

    Sagittarius A* ស្ថិតនៅកណ្ដាលកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ

    ក៏ប៉ុន្តែ ថ្មីៗនេះ​មាន​ភស្ដុតាង​កាន់តែច្រើន​បង្ហាញថា ប្រហោង​ខ្មៅ​នេះ​នៅតែ «ចាប់​ស៊ី» វត្ថុ​អវកាស​ទាំងឡាយណា​ដែល​គោចរ​មក​ក្បែរ​មាត់​របស់​វា។

    យានអវកាស IXPE កត់ត្រា​បាន​ពន្លឺ​ចែងចាំង​ឡើង​ខុសធម្មតា​របស់​ពពក​ប​ង្ក​បង្កើត​ផ្កាយ (Molecular cloud) ស្ថិតនៅ​ក្បែរ​ចំណុចកណ្ដាល​របស់​ប្រហោង​ខ្មៅ Sagittarius A* និង​បានដឹងថា វា​កំពុង​បញ្ចេញ​ពន្លឺ​ខ្លាំង​ជាង​ការគ្រោងទុក។

    ការវិភាគ​បានបង្ហាញ​ថា ពន្លឺ​នេះ​ពុំមែន​ពពក​បង្កបង្កើត​ផ្កាយ​ជា​អ្នក​បញ្ចេញ ប៉ុន្តែ​វា​គ្រាន់តែ​ជា​ចំណាំង​ប្លាត​ពន្លឺ​ពី​ហេតុការណ៍​ផ្ទុះ​របស់ Sagittarius A*។

    រូប​រាង​ពិត​របស់ Sagittarius A*

    ការ​គណនា​របស់​ក្រុម​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​បារាំង​បាន​បង្ហាញថា ហេតុការណ៍​ផ្ទុះ​នេះ​ទើបតែ​កើតឡើង​អំឡុង​សតវត្សរ៍​ទី XIX និង​អូស​បន្លាយពេល​ប្រហែល​មួយឆ្នាំ​កន្លះ។

    អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​មិនទាន់​ដឹង​ច្បាស់​ថា វត្ថុ​អវកាស​ដែល​ត្រូវបាន​ប្រហោង​ខ្មៅ​ខាងលើ​ហែក​ស៊ី​គឺជា​អ្វី​នៅឡើយ ប៉ុន្តែ​បើតាម​ទ្រឹ​ស្ត្រី វា​អាចជា​ផ្កាយ​ដែល​ទើប​ចាប់កំណើត​ពី​ពពក​ម៉ូលេគុល​នៅក្បែរ​ប្រហោង​ខ្មៅ​នោះ។

  • ភាពយន្ត​រឿង «Guardians of the Galaxy Vol. 3» បន្ត​រកបាន​ប្រាក់ចំណូល​លើសពី​ការរំពឹងទុក

    ភាពយន្ត​រឿង «Guardians of the Galaxy Vol. 3» បន្ត​រកបាន​ប្រាក់ចំណូល​លើសពី​ការរំពឹងទុក

    ការថយចុះ​នៃ​ប្រាក់ចំណូល​បាន​ពី​ការលក់​សំបុត្រ​កាលពី​ចុង​សប្ដាហ៍​ទី​ពីរ របស់​ភាពយន្ត​រឿង «Guardians of the Galaxy Vol. 3» (ក្រុម​ការពារ​កាឡាក់ស៊ី វគ្គ​បី) ស្ថិតក្នុង​កម្រិត​ល្អ​ជាង បើ​ធៀប​នឹង​រាល់​ភាពយន្ត​របស់​Marvel រាប់​ចាប់ពី​ឆ្នាំ 2018។

    នៅពេល​ដំណើរ​ផ្សងព្រេង​ទី​បី ហើយក៏​ជា​លើកចុងក្រោយ​របស់​អ្នក​ដឹក​រឿង James Gunn ជាមួយនឹង Star-Lord, Gamora, Rocket Raccoon រួម​នឹង​អ្នកដទៃ ត្រូវបាន​ចាប់​បញ្ចាំង​កាលពី​ចុង​សប្ដាហ៍​កន្លង «ក្រុម​ការពារ​កាឡាក់ស៊ី វគ្គ​បី» រកចំណូលបាន 118.4 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​ក្នុង​រយៈពេល​បី​ថ្ងៃ​​ដំបូង​ នៅ​អាម៉េរិក​ខាងជើង និង 289 លាន​ដុល្លារ​នៅ​ទូទាំង​សកលលោក។

    នោះ​គឺជា​តួលេខ​មួយ​ដែល​មិន​អន់​ប៉ុន្មាន​ឡើយ ប៉ុន្តែ​នៅ​ទាប​ជាង​ធៀប​នឹង 146.5 លាន​ដុល្លារ​របស់ «Guardians of the Galaxy Vol. 2» កាលពី​ឆ្នាំ 2017 ហើយ​អាចធ្វើឱ្យ​ផលិតករ​ភាពយន្ត Disney/Marvel ព្រួយបារម្ភ។ ក៏ប៉ុន្តែ ពេលនេះ​ពួកគេ​អាច​ធូរស្រាល​ក្នុង​ចិត្ត​ នៅពេល​ដឹងថា «Guardians of the Galaxy Vol. 3»កំពុងតែ​បញ្ជាក់ថា អាច​រកបាន​ប្រាក់ចំណូលក្នុង​កម្រិត​ល្អ​សម្រាប់​រយៈ​ពេល​​យូរអង្វែង​ នៅ​ពេល​បន្ត​នាំមុខគេ​នៅ​សប្ដាហ៍​ទី​ពីរ ដោយមាន​អត្រា​ធ្លាក់ចុះ​កម្រិត​ទាប​ជាង​គេ។

    ជាក់ស្ដែង គិត​មកដល់​បច្ចុប្បន្ន «Guardians of the Galaxy Vol. 3» រកចំណូលបាន 216.6 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​នៅ​ទីផ្សារ​អាម៉េរិក​ខាងជើង និង 530.9 លាន​ដុល្លារ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក។ តួលេខ​នេះ​ក៏​មានន័យថា «Guardians of the Galaxy Vol. 3» បាន​យកឈ្នះ​លើ​ភាពយន្ត Marvel រឿង “Ant-Man and the Wasp: Quantumania” (ដែល​រកបាន 475.8 លាន​ដុល្លារ​ពី​រាល់​ការ​បញ្ចាំង​នៅ​រោងកុន ចាប់​តាំង​ពី​ដើម​ឆ្នាំនេះ) ក្រោយពី​បញ្ចាំង​ជា​ផ្លូវការ​បាន​ជាង​មួយ​សប្ដាហ៍។

    «ក្រុម​ការពារ​កាឡាក់ស៊ី វគ្គ​បី» គឺជា​ខ្សែភាពយន្ត​ស្ដីពី​កំពូល​អ្នកក្លាហាន​អាម៉េរិក ដែល​ផលិត​ឡើង​ទៅ​​តាម​សាច់​រឿង​ «ក្រុម​កំពូល​អ្នកក្លាហាន​ការពារ​កាឡាក់ស៊ី​មី​ល​គី​វ៉េ» របស់ Marvel Comics។ «Guardians of the Galaxy Vol. 3» ​ត្រូវបាន​ផលិត​ដោយ Marvel Studios និង​ចាក់​បញ្ចាំង​ដោយ Walt Disney Studios Motion Pictures។ នៅក្នុង​វគ្គ​បី​នេះ ក្រុម​ពិសេស​ដែល​យើង​ធ្លាប់បាន​ស្គាល់ មានការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​មួយចំនួន។ Peter Quill នៅតែមាន​ការឈឺចាប់​ព្រោះតែ​បាត់បង់ Gamora ប៉ុន្តែ​នៅតែ​បំពេញកាតព្វកិច្ច​​ជា​អ្នកប្រមូល​កម្លាំង​របស់​​​ក្រុម​ដើម្បី​ការពារ​ចក្រវាល​ទាំងមូល។ ពួកគេ​ត្រូវ​រ៉ាប់រង​ភារកិច្ច​ដ៏​លំបាក ហើយ​បើសិនជា​បរាជ័យ បេសកកម្ម​របស់​ពួកគេ​អាច​នឹងត្រូវ​បានបញ្ចប់៕

  • ការប្រៀបធៀប​ទំហំ​រប​ស់​ប្រហោង​ខ្មៅ (Black Hole) ខ្នាត​យក្ស​នៅក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​មនុស្ស​បាន​រកឃើញ​

    ការប្រៀបធៀប​ទំហំ​រប​ស់​ប្រហោង​ខ្មៅ (Black Hole) ខ្នាត​យក្ស​នៅក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​មនុស្ស​បាន​រកឃើញ​

    ទីភ្នាក់ងារ​អវកាស​អាម៉េរិក (ណា​សា-NASA) កាលពី​ថ្ងៃទី 02 ឧសភា បាន​ចែករំលែក​វីដេអូ​មួយ​ស្ដីពី​បណ្ដា​ប្រហោង​​ខ្មៅ​ខ្នាត​យក្ស​ដែលមាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ​ចាប់ពី 100,000 ដង​ដល់ 66 ពាន់​លាន​ដង។

    ព្រះអាទិត្យ​គឺជា​វត្ថុ​តែមួយគត់​នៅក្នុង​ទិដ្ឋភាព​ដំបូង ហើយ​វា​តូចទៅៗនៅពេល​កាមេរ៉ា​ថយក្រោយ​ឆ្ងាយទៅៗ។ ប្រហោង​ខ្មៅ​ធំ​ជាង​ម៉ាស​ព្រះអាទិត្យ 100,000 ដង ស្ថិតក្នុង​កាឡាក់ស៊ី J1601 មាន​ស្រមោល​កណ្ដាល​តូច​ជាង​ព្រះអាទិត្យ។

    ស៊ុម​ទិដ្ឋភាព​​បន្ត​គឺជា​គន្លង​គោចរ​របស់​ភព​ពុធ (Mercury)។ ប្រហោង​ខ្មៅ​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី Circinus មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ​មួយ​លាន​ដង។

    បន្ទាប់មក​គឺជា​គន្លង​គោចរ​របស់​ផែនដី។ ប្រហោង​ខ្មៅ​នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី M32 ដែលជា​កាឡាក់ស៊ី​រណប​របស់​កាឡាក់ស៊ី Andromeda មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ​ពីរលាន​ដង។

    ប្រហោង​ខ្មៅ Sagittarius A* នៅ​កណ្ដាល​កាឡាក់ស៊ី​មី​ល​គី​វ៉េ មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​បួន​លាន​ដង ធៀប​នឹង​ម៉ាស​ព្រះអាទិត្យ។

    កាឡាក់ស៊ី NGC 7727 មាន​ប្រហោង​ខ្មៅធំៗចំនួន​ពីរ ក្នុងនោះ ប្រហោង​ខ្មៅ​តូច​ជាងគេ​មាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង​ព្រះអាទិត្យ 6 លាន​ដង។

    https://www.youtube.com/watch?v=jU1DsipURcM

    វីដេអូ​បង្ហាញ​ពី​​ទំហំ​រប​ស់​ប្រហោង​ខ្មៅ (Black Hole) ខ្នាត​យក្ស​នៅក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​មនុស្ស​បាន​រកឃើញ​

    តមក​ទៀត​ យើង​ហោះ​ឆ្លងកាត់​គន្លង​គោចរ​របស់​ភព​ព្រហស្បតិ៍ (Jupiter), ភព​ណេ​ប​ទូ​ន (Neptune) និង​ខ្សែក្រវាត់​អាចម៍ផ្កាយ (Kuiper)។ បន្ទាប់មក​​គឺជា​ប្រហោង​ខ្មៅ​ដែល​ធំជាងគេ​របស់ NGC 7727 ដែល​ធំ​ជាង 150 លាន​ដង​ធៀប​នឹង​​ម៉ាស​ព្រះអាទិត្យ។

    ចំណែក​ប្រហោង​ខ្មៅ​របស់​កាឡាក់ស៊ី Andromeda អាចមាន​ម៉ាស​ធ្ងន់​ជាង​ព្រះអាទិត្យ 140 លាន​ដង។ កាឡាក់ស៊ី Cygnus A មាន​ប្រហោង​ខ្មៅ​ដែល​ធំ​ជាង 2.5 ពាន់​លាន​ដង​ធៀប​នឹង​ម៉ាស​ព្រះអាទិត្យ។

    ពេលនេះ​យើង​នឹង​ហោះ​ឆ្លងកាត់​ពពក​ផ្កាយដុះកន្ទុយ​ដែល​ព័ទ្ធជុំវិញ​ប្រព័ន្ធ​ព្រះអាទិត្យ (Oort cloud)។ ប្រហោង​ខ្មៅ M87 ដែល​ធ្ងន់​ជាង​ម៉ាស​ព្រះអាទិត្យ 5.4 ពាន់​លាន​ដង​គឺជា​ប្រហោង​ខ្មៅ​ដំបូង​គេ​ដែល​ត្រូវបាន​ថត​ដោយផ្ទាល់។

    ប្រហោង​ខ្មៅ TON 618 ស្ថិតក្នុង​កាឡាក់ស៊ី​មួយ​ដែល​នៅ​ឆ្ងាយ​សែន​​​ឆ្ងាយ រហូតដល់​ពន្លឺ​របស់​វា​ត្រូវការ​ពេល 10 ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ទើប​មកដល់​ផែនដី។ ដោយមាន​ម៉ាស​ធំ​ជាង 66 ពាន់​លាន​ដង​នៃ​ម៉ាស​ព្រះអាទិត្យ TON 618 គឺជា​ប្រហោង​ខ្មៅ​ធំ​បំផុត​ដែល​មនុស្ស​ធ្លាប់បាន​រកឃើញ​នៅក្នុង​ចក្រវាល​ដែល​អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​​អាច​សង្កេតឃើញ។

  • រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​មួយ​​ដែល​មាន​អាយុ​កាល​ចាស់​ជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចក្រវាល(វីដេអូ)

    រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​មួយ​​ដែល​មាន​អាយុ​កាល​ចាស់​ជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចក្រវាល(វីដេអូ)

    ក្រុមអ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​ទើប​តែ​បាន​រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​ថាសមួយ​ និង​មាន​ចម្ងាយ​ពី​ផែន​ដី​ប្រមាណ​ជា12.5​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ ដែល​នេះ​ជិត​ស្មើ​នឹង​សម័យ​ដំបូង​នៃ​ការ​កកើត​ចក្រវាល​​។

    នៅក្នុង​លម្ហ​អវកាស​​ដែល​មាន​អាយុ​កាល​​13.8​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ កាឡាក់ស៊ី​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​បាន​កកើត​ឡើង​បន្តិច​ម្ដង​ៗ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​រាប់​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ និង​បានពង្រីក​​មាឌ​រហូត​ដូច​បច្ចុប្បន្ន គឺ​វា​ហាក់​បាន​ហួស​ពេល​បន្តិច​ហើយ​។ ឧទាហរណ៍​ដូចជា​ កាឡាក់ស៊ី​​ Milky Way របស់​មនុស្ស​ វា​បាន​ឆ្លង​កាត់​ព្រឹត្តិ​ការណ៍​ “ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​” ជា​ច្រើន​លើកមក​ហើយ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​6​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ដំបូង​រាប់​ចាប់​ពី​ការផ្ទុះ​ Big Bang (Big Bang គឺ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្ទុះ​​​ដ៏មហិមាក្នុង​លម្ហ​អវកាស​​ ដែលជា​យុគសម័យ​ដំបូង​បំផុត​នៃ​ការ​ចាប់​កំណើត​របស់​ចក្រវាល)។

    ក៏ប៉ុន្តែ របក​គំហើញ​ថ្មី​មួយ​ត្រូវ​បា​នធ្វើ​ឡើង​នៅ​ឯ Atacama Large Millimiter Array (ALMA) ដែល​ជា​ស្ថានីយ​សង្កេត​តារា​ដោយ​រលក​វិទ្យុ​ធំបំផុត​ក្នុង​ពិភពលោក​ ក្នុង​ប្រទេស​ឈីលី​ បានធ្វើ​ឱ្យ​របក​គំហើញ​កាលពី​អតីត​​កាល​ស្ដីអំពី​ការ​ចាប់់កំណើត​របស់​កាឡាក់ស៊ី ហាក់ងាក​ចេញ​ពី​ភាព​ជាក់​ស្ដែង​​បន្តិច​។ នៅក្នុង​របាយការណ៍​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ផ្សាយ​នៅ​លើ​ទស្សនាវដ្ដី​​ Nature កាលពីថ្ងៃ​ទី​20​ឧសភា​កន្លង​ទៅ​​ ក្រុម​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ពួកគេ​បាន​រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​មួយ​ដែល​មាន​រូប​រាង​ដូច​ថាស​​ និង​ត្រូវបាន​ដាក់​ឈ្មោះឱ្យ​ថា DLA0817g ឬ Wolfe Disk ដែល​វា​បាន​ចាប់​កំណើត​តាំង​ពី​ដំណាក់​កាល​ដំបូង​នៃ​ការ​ចាប់​កំណើត​របស់​ចក្រវាល​​។

    “ដោយ​មាន​ ALMA ពេល​នេះ​យើង​រក​ឃើញ​ភ័ស្ដុតាង​យ៉ាង​ច្បាស់​ដែល​បង្ហាញ​ថា កាឡាក់ស៊ី DLA0817g មាន​វត្តមាន​តាំង​ពី​ 1.5​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​មុន បន្ទាប់​ពី​ការ​ផ្ទុះ​ Big Bang” នេះ​បើតាម Marcel Neeleman ដែលជា​​​ប្រធាន​ក្រុម​អ្នកវិទ្យា​សាស្ត្រ​នៃ​វិទ្យាស្ថាន​តារាសាស្ត្រ​ Max Planck នៅ​ក្នុង​តំបន់ Heidelberg ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់។​ នេះ​គឺជា​កាឡាក់ស៊ី​រូប​ថាស​​​មាន​វ័យ​ចំណាស់​បំផុត​ដែល​មិន​ធ្លាប់​បាន​រកឃើញ​ពី​មុន​មក​។

    កាឡាក់ស៊ី DLA0817g មាន​ចម្ងាយ​12.5​ពាន់​លាន​ឆ្នាំ​ពន្លឺ​ពី​ភព​ផែន​ដី​ និង​មាន​ទម្ងន់​ ឬ​ម៉ាស់​ធ្ងន់​ជាង​ព្រះអាទិត្យ​ចំនួន​72​ពាន់​លាន​ដង​។ ការ​សិក្សា​ស្រាវ​ជ្រាវ​បាន​បញ្ជាក់​ថា កាឡាក់ស៊ី​នេះ​កំពុង​តែ​វិល​ក្នុង​ល្បឿន​​272​គីឡូម៉ែត្រ​ក្នុង​1វិនាទី​ ពោល​គឺ​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​ល្បឿន​របស់​កាឡាក់ស៊ី​ Milky Way​ របស់​យើង​។

    រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​មួយ​​ដែល​មាន​អាយុ​កាល​ចាស់​ជាង​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ចក្រវាល

    លោក Neeleman ថ្លែង​ថា “ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់​នៃ​កាឡាក់ស៊ី​វ័យ​ចំណាស់​ដែល​យើង​បាន​រកឃើញ​​កន្លង​មក សុទ្ធ​តែ​កកើត​ឡើង​បន្ទាប់​ពី​​ការ​ “ច្របាច់​បញ្ចូល​គ្នា​” ដ៏ខ្លាំង​ក្លា​រវាង​បណ្ដា​កាឡាក់ស៊ី​តូច​ៗ និង​ពពក​ឧស្ម័ន​យក្ស​នានា​។ នោះ​គឺជា​ក្រុម​ដ៏​ច្របូកច្របល់​។ រូបមន្ត​នេះ​មិន​អាច​បង្កើត​បាន​ជា​ “ថាស​វិល​ត្រជាក់” និង​មាន​របៀបរៀប​រយ​​ដូច​អ្វី​ដែល​យើង​បាន​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​កាឡាក់ស៊ី DLA0817g នោះ​ទេ​”។

    យោង​ទៅ​តាម​ការ​វិភាគ​នៅលើ​កុំព្យូទ័រ​ ក្រុម​អ្នកវិទ្យា​សាស្ត្រ​យល់​ថា ប្រព័ន្ធ​វត្ថុ​ធាតុ​ងងឹត​ដ៏​មហិមា​ក្នុង​អវកាស​ នា​សម័យ​កកើត​ដំបូង​ អាច​ជាអ្នក​បង្កើត​ឱ្យ​មាន​កាឡាក់ស៊ី​ត្រជាក់​នានា​។

    “យើង​គិត​ថា​ Wolfe Disk មាន​ការ​វិវឌ្ឍន៍​តាម​រយៈ​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​នៃ​ឧស្ម័ន​ត្រជាក់​​ដែល​កើត​មាន​ឡើង​ពី​​បណ្ដាញ​វត្ថុ​ធាតុ​ងងឹត។ ប៉ុន្តែ សំណួរ​សួរ​ថា​ តើ​ធ្វើ​បែប​ណា​ទើប​​ផ្ទាំង​ឧស្ម័ន​ដ៏មហិមា​ដូច្នេះ​អាច​កើត​ឡើង​បាន​ ខណៈ​ដែល​វា​នៅ​តែ​អាច​រក្សា​ថាស​យក្ស​ឱ្យ​​វិល​ក្នុងល្បឿន​ប្រកប​ដោយ​ស្ថិរ​ភាព​បែប​នេះ​?​”។

    Neeleman និង​ក្រុម​ការ​ងារ​បាន​រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​ DLA0817g នេះ​ នៅ​ពេល​ពួក​គេ​ពិនិត្យ​ទៅលើ​ពន្លឺ​នានា​នៃ​វត្ថុ​អវកាស​ដែល​នៅ​​សែន​ឆ្ងាយ​ និង​ភ្លឺ​ខ្លាំង​ (quasar)។ ពន្លឺពី​ quasar ត្រូវ​បាន​ស្រូប​យក​នៅ​ពេល​វា​ធ្វើ​ដំណើរ​ឆ្លង​កាត់​ “ផ្ទាំង​ឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែន​យក្ស” ដែល​ព័ន្ធ​ជុំ​វិញ​កាឡាក់ស៊ី​។ នោះ​គឺជា​វិធី​ប្រយោល​​ដែល​​ជួយ​ឱ្យ​អ្នក​វិទ្យា​សាស្ត្រ​រកឃើញ​កាឡាក់ស៊ី​ដែល​នៅ​សែន​ឆ្ងាយ​ពី​ភព​ផែន​ដី​៕

    ប្រភព​៖ សារ​ព័ត៌មានបរទេស