ប្រែប្រួល

កំណប់ 1.1 លានឆ្នាំ ធ្វើឱ្យប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិត្រូវចារឡើងវិញ

មនុស្សសម័យបុរាណ បានមកដល់ដែនដីមួយដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសចិន ឆាប់ជាងច្រើន បើធៀបនឹងការរកឃើញកន្លងមក និងមានបច្ចេកវិទ្យាជឿលឿនខ្លាំង។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយដែលដឹកនាំដោយសាស្ត្រាចារ្យ PEI Shuwen មកពីសភាវិទ្យាសាស្ត្រចិន និងសាស្ត្រាចារ្យ Ignacio de la Torre មកពីវិទ្យាស្ថានប្រវត្តិសាស្ត្រ នៃក្រុមប្រឹក្សាស្រាវជ្រាវអេស្ប៉ាញ បានធ្វើឱ្យមានការប្រែប្រួលនូវពេលវេលានៃការវិវឌ្ឍរបស់មនុស្សជាតិ ដែលបានចារនាពេលកន្លង។

យោងតាមអត្ថបទនៅលើទស្សនាវដ្ដីវិទ្យាសាស្ត្រ PNAS ពួកគេបានវិភាគទៅលើឃ្លាំងវត្ថុបុរាណមួយដ៏មានតម្លៃ ដែលត្រូវបានរកឃើញនៅតំបន់ Nihewan ស្ថិតក្នុងខេត្ត Hunan ប្រទេសចិន និងរកឃើញថា ពួកវាមានអាយុកាល 1.1 លានឆ្នាំទៅហើយ។

អ្វីដែលគួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលជាងនេះ គឺថា បច្ចេកវិទ្យាដែលបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ច្នៃឧបករណ៍នានាក្នុងយុគថ្ម (Stone Age) គឺ Mode 2 ជាវិធីសាស្ត្រច្នៃឧបករណ៍ដែលទំនើបជាងយុគដំបូងដែលហៅថា Mode 1។

Mode 2 មានចំណុចពិសេស ព្រោះបច្ចេកទេសឆ្លាក់នៅលើដុំថ្មប្រកបដោយការយកចិត្តទុកដាក់ ហើយដំណាក់កាលនៃការផលិតត្រូវបានធ្វើឱ្យមានស្តង់ដា។ ក្រៅពីនេះ ឧបករណ៍មួយចំនួនថែមទាំងមានរន្ធខួងផងដែរ។

យោងតាម SciTech Daily បុរាណវិទូក៏បានរកឃើញបំណែកថ្មដែលបែកចេញពីឧបករណ៍ ជាមួយនឹងភាពស៊ីគ្នា ដែលបញ្ជាក់អំពីស្តង់ដានេះ។

Mode 2 គឺជាជំហានដ៏លេចធ្លោនៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យារបស់មនុស្សសម័យដំបូង ដោយមានភាពស្មុគស្មាញ និងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ជាងឆ្ងាយ បើធៀបនឹង Mode 1។

កន្លងមក គេជឿថា ក្នុងមួយរយៈពេលវែង បច្ចេកវិទ្យានៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត នៅតែប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រច្នៃឧបករណ៍បែប Mode 1។

ការរកឃើញខាងលើ នាំមកនូវទិន្នន័យថ្មីសំខាន់ចំនួនពីរ៖

*ទីមួយ មនុស្សបុរាណច្រើនអំបូរបានបង្ហាញវត្តមាននៅអាស៊ីខាងកើត ដែលបច្ចុប្បន្នគឺជាប្រទេសចិន ឆាប់ជាងឆ្ងាយ បើធៀបនឹងការយល់ដឹងកន្លងមក។

*ទីពីរ ពួកមានបច្ចេកវិទ្យាជឿលឿនខ្លាំង ដែលអាចអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពច្នៃឧបករណ៍ Mode 2 ឆាប់ជាងយ៉ាងតិចបំផុត 300,000 ឆ្នាំ បើធៀបនឹងទិន្នន័យនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវចាស់។

ដូច្នេះ អាស៊ីខាងកើតអាចមិនមែនជាតំបន់ដំបូងគេលើផែនដី ដែល Mode 2 បង្ហាញវត្តមាន ប៉ុន្តែគឺជាមួយក្នុងចំណោមតំបន់ដែលមនុស្សបាននាំបច្ចេកវិទ្យានេះមករស់នៅឆាប់ជាងគេ។ មូលហេតុនេះហើយ ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់មនុស្សជាតិ អាចត្រូវសរសេរឡើងវិញម្ដងទៀត៕

March 18, 2024

NASA និង SpaceX បាញ់បង្ហោះផ្កាយរណបអាកាសធាតុដោយជោគជ័យ

ក្រោយការពន្យារពេលច្រើនថ្ងៃដោយសារអាកាសធាតុមិនល្អ ថ្មីៗនេះ ក្រុមហ៊ុនអវកាស SpaceX (អាម៉េរិក) និងទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (NASA – ណាសា) ក៏បានទទួលជោគជ័យក្នុងការបាញ់បង្ហោះផ្កាយរណប PACE។

កាលពីថ្ងៃទី 08 កុម្ភៈ ផ្កាយរណបឧតុនិយមថ្មីបំផុតរបស់ណាសា ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន SpaceX បាញ់បង្ហោះឡើងទៅកាន់គន្លងតារាវិថីផែនដីដោយជោគជ័យ។ ផ្កាយរណបនេះមានភារកិច្ចតាមដានមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាសផែនដី ប្រកបដោយភាពលម្អិតបំផុតមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។

PACE ត្រូវបាននាំឡើងទៅកាន់គោលដៅដោយរ៉ុក្កែត Falcon 9 របស់ SpaceX។ នៅពេលដំណើរការ PACE នឹងសង្កេតមើល និងជួយគាំទ្រដល់ការស្រាវជ្រាវអំពីការផ្លាស់ប្ដូរ ការប្រែប្រួលរបស់កាបូនឌីអុកស៊ីត រវាងមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាស ព្រមទាំងតាមដានគុណភាពខ្យល់ វាយតម្លៃឧតុនិយមផែនដី និងស្ថានភាពមហាសមុទ្រ។ PACE គឺជាបេសកកម្មដំបូងរបស់រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិក ដែលបាញ់បង្ហោះឡើងទៅកាន់គន្លងតារាវិថីលើតំបន់ប៉ូល ពី Florida រាប់ចាប់ពីថ្ងៃទី 30 វិច្ឆិកា 1960។

PACE នឹងចំណាយពេលយ៉ាងតិច 3 ឆ្នាំ នៅក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវបរិយាកាស ក៏ដូចជាមហាសមុទ្រ ពីកម្ពស់ 676 គីឡូម៉ែត្រ។ PACE ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងជួយកែលម្អសមត្ថភាពព្យាករអំពីបាតុភូតធម្មជាតិអាក្រក់ៗនៅលើផែនដី។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទំនងជានឹងចាប់ផ្ដើមទទួលទិន្នន័យពី PACE នៅក្នុងចន្លោះពីមួយទៅពីរខែទៀត។

February 9, 2024

កម្ពុជា គឺជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅធំលំដាប់ទីពីររបស់ វៀតណាម

វៀតណាមបាន និងកំពុងនាំចូលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅយ៉ាងច្រើនពីទីផ្សារធំៗចំនួន 5 រួមមាន កូតឌឺវ័រ កម្ពុជា នីហ្សេរីយ៉ា ហ្គាណា និង តង់សានី។

គ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅដែល កម្ពុជា និង កូតឌឺវ័រ បាននាំចូលទីផ្សារវៀតណាម គ្របដណ្ដើប់ប្រមាណ 57.5% ធៀបនឹងតម្លៃសរុបនៃការនាំចូលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីរឆៅរបស់ វៀតណាម នៅក្នុងរយៈពេល 11 ខែដំបូងនៃឆ្នាំ 2023។ ក៏ប៉ុន្តែ ការនាំចូលនេះមានការប្រែប្រួល ដោយសារ វៀតណាម កាត់បន្ថយការនាំចូលទំនិញមួយមុខនេះពី កម្ពុជា និង តង់សានី ហើយងាកទៅបង្កើនការនាំចូលពី កូតឌឺវ័រ នីហ្សេរីយ៉ា និង ហ្គាណា។

ជាក់ស្ដែង បរិមាណគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅដែល វៀតណាម នាំចូលពី កូតឌឺវ័រ គឺមានរហូតដល់ 850 ពាន់តោន ដែលមានតម្លៃ 919.3 លានដុល្លារអាម៉េរិក ដោយបរិមាណកើន 86.6% និងតម្លៃសរុបកើន 56.7% បើធៀបនឹង 11 ខែដំបូងនៃឆ្នាំ 2022។

គ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅដែល វៀតណាម នាំចូលពី កម្ពុជា ក្នុងរយៈពេល 11 ខែដំបូងនៃឆ្នាំនេះ បានថយចុះនៅត្រឹម 613.2 ពាន់តោន ដែលមានតម្លៃ 835.3 លានដុល្លារអាម៉េរិក ពោលគឺ បរិមាណបានថយចុះ 13.8% និងតម្លៃសរុបបានថយចុះ 23.3%។ ទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ កម្ពុជា នៅតែជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅធំជាងគេលំដាប់ទីពីររបស់ វៀតណាម បន្ទាប់ពី កូតឌឺវ័រ។

លោក ស៊ុយ កុកធាន អនុប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ទីផ្សារនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីមិនទាន់កែច្នៃធំបំផុតរបស់ កម្ពុជា គឺ វៀតណាម ដោយសារទីផ្សារនេះបានរួមចំណែកជាង 90%។ ចំណែក កម្ពុជា វិញ ក៏ជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់គ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅធំជាងគេបង្អស់ របស់ វៀតណាម ប្រចាំនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍៕

December 13, 2023

កម្ពុជា នឹងទទួលបានប្រាក់កម្ចី 50 លានដុល្លារពី ADB ដើម្បីកែទម្រង់ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) បានអនុម័តផ្ដល់ប្រាក់កម្ចីចំនួន 50 លានដុល្លារអាម៉េរិក ដើម្បីរួមចំណែកជួយកម្ពុជា ក្នុងការកែលម្អប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ (PFM)។ នេះបើតាមប្រកាសកាលពីថ្ងៃទី 24 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2023 របស់ ADB។

«កំណែទម្រង់ក្រោមហិរញ្ញប្បទានរបស់ ADB នេះ ឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមនៃការអភិវឌ្ឍ ដែលកំណត់ដោយរាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការគ្រប់គ្រងការចំណាយ និងចំណូលរបស់កម្ពុជា» នាយិកា ADB ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា លោកស្រី Jyotsana Varma ថ្លែងដូច្នេះ។ លោកស្រីបន្តថា វានឹងបង្កើនសមត្ថភាពអនុវត្តន៍ការងាររបស់ក្រសួង និងពង្រឹងមុខងារសវនកម្មខាងក្រៅ។

ADB ដែលជាដៃគូគាំទ្រកំណែទម្រង់ PFM (Public Financial Management) របស់កម្ពុជា តាំងពីឆ្នាំ 2008 បានជួយគាំទ្រដល់គម្រោងវិនិយោគសាធារណៈរបស់កម្ពុជា ដើម្បីបង្កើនភាពធន់ទៅនឹងគ្រោះថ្នាក់ធម្មជាតិ ក៏ដូចជាធានានូវការបែងចែកថវិកាដែលទាក់ទងនឹងការកសាងភាពធន់នឹងផលប៉ះពាល់ដែលកើតឡើងពីបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុផងដែរ៕

November 25, 2023

Lucid បញ្ចុះតម្លៃរថយន្តអគ្គិសនី ក្នុងគ្រា «សង្គ្រាមតម្លៃ» កំពុងកើតឡើង

ក្រុមហ៊ុន Lucid Group បញ្ចុះតម្លៃស៊េរីរថយន្តសេដានប្រណិត Air កាលពីដើមសប្ដាហ៍នេះ នៅក្នុងរយៈពេលមានកំណត់ នៅមុនរដូវបុណ្យ គ្រាដែលការប្រកួតប្រជែងតម្លៃកំពុងកើតឡើង និងតម្រូវការរថយន្តអគ្គិសនីថយចុះ។

បញ្ហាការប្រាក់កើនឡើងខ្ពស់បានប៉ះពាល់ដល់តម្រូវការទិញរថយន្តអគ្គិសនី ហើយបណ្ដាក្រុមអ្នកផលិតរថយន្តអគ្គិសនី ដែលនាំមុខដោយ Tesla ក៏បានប្រតិកម្មតាមរយៈការបញ្ចុះតម្លៃ។ Tesla បានបញ្ចុះតម្លៃរថយន្តរបស់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់នៅក្នុងឆ្នាំនេះ ដើម្បីទប់ស្កាត់រថយន្តអគ្គិសនីរបស់ក្រុមហ៊ុនដទៃ ដណ្ដើមយកចំណែកទីផ្សាររបស់ខ្លួន។

របាយការណ៍មួយរបស់ Cox Automotive បង្ហាញថា «សង្គ្រាមតម្លៃរថយន្តអគ្គិសនី» បានបង្ខំឱ្យបណ្ដាក្រុមហ៊ុនត្រូវតែផ្ដល់អាទិភាពដល់បរិមាណជាងអត្រាប្រាក់ចំណេញ និងបានបញ្ចុះតម្លៃមធ្យមរបស់រថយន្តអគ្គិសនីមកនៅត្រឹម 50,683 ដុល្លារអាម៉េរិក/គ្រឿង នៅក្នុងខែកញ្ញា 2023។

ក្រុមហ៊ុន Lucid ក៏បានបញ្ចុះតម្លៃរថយន្ត Air Touring ពី 95,000 ដុល្លារ មកនៅត្រឹម 87,500 ដុល្លារ ខណៈដែល Air Grand Touring ត្រូវបានបញ្ចុះតម្លៃ 10,000 ដុល្លារ ដោយលក់ត្រឹមតែ 115,600 ដុល្លារ។

ក្រុមហ៊ុនដែលមានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិកមួយនេះក៏បានបញ្ចុះតម្លៃរថយន្តអគ្គិសនី Air Pure ប្រភេទ Four-Wheel drive (ថាមពលរបស់រថយន្តត្រូវបានបែងចែកទៅកង់ទាំងបួន) ពី 82,400 ដុល្លារ មកនៅត្រឹម 74,900 ដុល្លារផងដែរ។ Air Pure ដែលជារថយន្តអគ្គិសនីប្រភេទ Rear-Wheel drive (ប្រើកង់ក្រោយ) មានតម្លៃ 77,400 ដុល្លារ ពោលគឺនៅតែមិនប្រែប្រួល។

បច្ចុប្បន្ន ការបញ្ចុះតម្លៃខាងលើ ត្រូវបានក្រុមហ៊ុន Lucid អនុវត្តនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងកាណាដា៕

November 6, 2023

WB ថា អត្រានៃភាពក្រីក្រនៅកម្ពុជា អាចនឹងកើន 6% នៅឆ្នាំ 2040

របាយការណ៍ស្តីពីអាកាសធាតុ និងការអភិវឌ្ឍន៍សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា (CCDR) របស់ធនាគារពិភពលោក (World Bank – WB) ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 16 តុលា 2023 បានបញ្ជាក់អំពីភាពបន្ទាន់នៃការដោះស្រាយបញ្ហាអាកាសធាតុ ការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងផ្ដល់អនុសាសន៍សម្រាប់ការដោះស្រាយបញ្ហានេះផងដែរ។

របាយការណ៍នេះរបស់ WB បានអះអាងថា សមិទ្ធផលសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើនដែលកម្ពុជាសម្រេចបានកន្លងមក កំពុងមានការគំរាមកំហែងពីបញ្ហាអាកាសធាតុ។ គោលដៅរបស់កម្ពុជាដែលចង់ក្លាយជាប្រទេសចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ 2030 អាចនឹងនៅតែមិនទាន់សម្រេចបាន ប្រសិនបើមិនមានវិធានការតឹងរ៉ឹង និងគ្រប់គ្រាន់ នៅក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាអាកាសធាតុ។

របាយការណ៍នេះក៏បានព្រមានអំពីការធ្លាក់ចុះនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់កម្ពុជា រហូតដល់ 9% នៅឆ្នាំ 2050 និងការកើនឡើងរបស់អត្រានៃភាពក្រីក្ររហូតដល់ 6% នៅឆ្នាំ 2040។

WB បានរៀបរាប់អំពីកត្តាជាច្រើនដែលជាមូលហេតុនាំឱ្យមានការព្រួយបារម្ភខាងលើ ក្នុងនោះក៏មានទាំងឧបសគ្គផ្នែកច្បាប់ដែលទាក់ទងនឹងពាណិជ្ជកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគក្នុងស្រុកនៅតិច និងការកើនឡើងបំណុលឯកជនជាដើម។ ក្រៅពីនេះ កត្តាម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចពីខាងក្រៅ ដែលមានដូចជាបញ្ហាទីផ្សារ ឬប្រភពហិរញ្ញប្បទាននៅមានកម្រិតជាដើម ក៏អាចនឹងធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជានៅតែប្រឈមនឹងការប៉ះពាល់។

លើសពីនេះ “ភាពងាយរងគ្រោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា កើនឡើងបន្ថែមទៀត ដោយសារបញ្ហាអាកាសធាតុ ដែលបន្ថែមភាពស្មុគស្មាញដល់ការអភិវឌ្ឍន៍» លោក Mariam Sherman នាយកធនាគារពិភពលោកប្រចាំប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កម្ពុជា និងឡាវ បញ្ជាក់ដូច្នេះ។

លោក Manuela V Ferro អនុប្រធានធនាគារពិភពលោកប្រចាំតំបន់អាស៊ីបូព៌ា និងប៉ាស៊ីហ្វិក និយាយថា កម្ពុជាត្រូវដោះស្រាយផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុមកលើសេដ្ឋកិច្ច និងដាក់វិធានការតឹងរ៉ឹងក្នុងការកាត់បន្ថយការបំភាយកាបូន។

ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុគឺជាដើមហេតុនៃគ្រោះធម្មជាតិនានា។ ឧទាហរណ៍ គិតពីឆ្នាំ 2019 មកនេះ កម្ពុជា បានខាតបង់គិតជាតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចប្រហែល 100 លានដុល្លារក្នុងផលិតកម្មស្រូវ ដែលបណ្តាលមកពីគ្រោះរាំងស្ងួតបង្កឡើងដោយបាតុភូតអាកាសធាតុ El Nino។ ក្រៅពីនេះ ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ 2022 ប្រទេសកម្ពុជា ក៏បានជួបនឹងជំនន់ទឹកភ្លៀងខ្លាំងបំផុតក្នុងអំឡុងបីឆ្នាំ ប៉ះពាល់ដល់គ្រួសាររាប់ម៉ឺនគ្រួ។

ធនាគារពិភពលោក ក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យវិស័យឯកជន បញ្ជូលវិធានការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាអាកាសធាតុ ទៅក្នុងការវិនិយោគផងដែរ៕

November 6, 2023

មនុស្សជាតិនឹងអាចត្រូវផុតពូជទាំងស្រុងក្រោយពីជាងពីររយលានឆ្នាំទៀត?

ការផុតពូជដ៏មហាវិនាសរបស់ថនិកសត្វ ក្នុងនោះមានមនុស្សជាតិជាដើម អាចកើតឡើងក្រោយរយៈពេល 250 លានឆ្នាំទៀត នៅពេលអាកាសធាតុប្រែប្រួលទាំងស្រុង។

Alexander Farnsworth ដែលជាបុរាណវិទូប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ Bristol រួមនឹងសហការី ព្យាករថា ថនិកសត្វ រួមទាំងមនុស្សផងដែរ អាចនឹងមានវត្តមានត្រឹមតែ 250 លានឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ ព្រោះតែអាកាសធាតុនឹងប្រែជាគ្រោះថ្នាក់ ដោយសារកត្តាចំនួនបី៖ ព្រះអាទិត្យភ្លឺជាងមុន ភូមិសាស្ត្ររបស់ទ្វីបនានាប្រែប្រួល និងឧស្ម័ន CO2 កើនឡើងដល់កំពូល។

មុននោះ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានព្យាករថា ព្រះអាទិត្យនឹងកាន់តែភ្លឺជាងមុន ហើយក៏ «លេបយក» ផែនដីបន្ទាប់ពី 7.6 ពាន់លានឆ្នាំទៀត។ ប៉ុន្តែ ជីវិតទំនងជាមិនអាចមានវត្តមានបានយូរដូចនេះឡើយ។ នៅពេលព្រះអាទិត្យបញ្ចេញថាមពលច្រើនជាងមុន បរិយាកាសផែនដីនឹងឡើងកម្ដៅ ធ្វើឱ្យទឹកត្រូវហួត។ ទឹកគឺជាឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់មួយប្រភេទ ដូច្នេះវានឹងរក្សាកម្ដៅកាន់តែច្រើន។ ពីរពាន់លានឆ្នាំទៀត ផែនដីអាចនឹងឡើងកម្ដៅរហូតដល់ទឹកក្នុងមហាសមុទ្រត្រូវពុះ។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់ Farnsworth ព្យាករថា មហាទ្វីបថ្មីមួយដែលមានឈ្មោះថា Pangea Ultima នឹងកើតឡើងតាមបណ្ដោយខ្សែអេក្វាទ័រក្រោយរយៈពេល 250 លានឆ្នាំទៀត។ Pangea Ultima នឹងមានកម្ដៅខ្ពស់ជាងឆ្ងាយធៀបនឹងបណ្ដាទ្វីបនាបច្ចុប្បន្ន ដោយសារតែព្រះអាទិត្យ។ រៀងរាល់ 110 លានឆ្នាំកន្លង ថាមពលដែលព្រះអាទិត្យបញ្ចេញ នឹងកើនឡើងបន្ថែម 1%។

មហាទ្វីប Pangea Ultima ក៏រួមចំណែកធ្វើឱ្យស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ ព្រោះដីគោកឡើងកម្ដៅលឿនជាងមហាសមុទ្រ ហើយក៏ធ្វើឱ្យអាកាសធាតុប្រែប្រួលខ្លាំង ដោយសារភ្នំភ្លើងបំភាយ CO2 មានច្រើនជាងមុន។

Pangea Ultima នឹងក្ដៅខ្លាំង ធ្វើឱ្យសត្វចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះ ក្នុងនោះមានមនុស្សជាដើម មិនអាចរស់នៅបាន។ ថនិកសត្វទាំងអស់អាចបាត់ខ្លួននៅក្នុងយុគសម័យផុតពូជដ៏មហាវិនាស ហើយត្រូវបានជំនួសដោយប្រភេទសត្វល្មូនឈាមត្រជាក់ដែលអាចស៊ូទ្រាំនឹងកម្ដៅបានល្អ៕

September 26, 2023

ប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិកបន្តបង្ហាញភាពខ្លាំងនៅក្នុងទីផ្សាររូបិយប័ណ្ណអន្តរជាតិ

កាលពីថ្ងៃចន្ទ (18 កញ្ញា) រូបិយប័ណ្ណដុល្លារអាម៉េរិកបានប្រែប្រួលជិតដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងអំឡុង 6 ខែ គ្រាដែលអ្នកជំនួញកំពុងរង់ចាំការសម្រេចនានាដែលទាក់ទិននឹងការប្រាក់ពីធនាគារកណ្ដាលអាម៉េរិក, ធនាគារអង់គ្លេស និងធនាគារជប៉ុន ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅក្នុងសប្ដាហ៍នេះ។

ប្រាក់អឺរ៉ូរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ហាក់មិនមានការប្រែប្រួលបើធៀបនឹងប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិក ដោយ 1 អឺរ៉ូ ប្ដូរបាន 1.0658 ដុល្លារអាម៉េរិក។ ចំណែករូបិយប័ណ្ណយ៉េនរបស់ជប៉ុន ក៏មានការប្រែប្រួលតិចតួច ដោយ 1 ដុល្លារអាម៉េរិក ប្ដូរបាន 147.69 យ៉េន ព្រោះតែអ្នកជំនួញនៅប្រទេសនេះឈប់សម្រាក។

ប្រការខាងលើនេះបាននាំឱ្យសន្ទស្សន៍ប្រាក់ដុល្លារអាម៉េរិក (U.S. Dollar Index) ដែលតាមដានការប្រែប្រួលរបស់រូបិយប័ណ្ណនេះធៀបនឹងរូបិយប័ណ្ណចំនួន 6 ផ្សេងទៀត រួមមានប្រាក់អឺរ៉ូ និងប្រាក់យ៉េនជាដើម មានការកើនឡើងតិចតួច (105.32)។

សន្ទស្សន៍ U.S. Dollar Index បានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុង 9 សប្ដាហ៍កន្លង នៅពេលសេដ្ឋកិច្ចអាម៉េរិកបន្តបង្ហាញភាពខ្លាំងក្លា។ វាបានឡើងដល់ចំណុចកំពូល 104.53 កាលពីថ្ងៃទី 14 កញ្ញា ជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតរាប់ចាប់ពីពាក់កណ្ដាលខែមីនា 2023។

Alvin Tan ប្រធានផ្នែកយុទ្ធសាស្ត្រប្ដូរប្រាក់បរទេសអាស៊ីនៅ RBC Capital Markets ឱ្យដឹងថា «ជារួម យើងជឿជាក់លើរូបិយប័ណ្ណដុល្លារអាម៉េរិក។ សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាម៉េរិកកំពុងដំណើរការល្អជាងអឺរ៉ុប និងអាស៊ី ពិសេសគឺប្រទេសចិន»។

អ្នកជំនួញ កាលពីថ្ងៃទី 18 កញ្ញា កំពុងតែរង់ចាំការសម្រេចមួយចំនួនរបស់ធនាគារកណ្ដាលនានានៅចុងសប្ដាហ៍ ដែលអាចធ្វើឱ្យកក្រើកទីផ្សាររូបិយប័ណ្ណ។ អ្នកវិនិយោគរំពឹងថា ធនាគារកណ្ដាលអាម៉េរិកនឹងរក្សាការប្រាក់ត្រឹម 5.25% ដល់ 5.5% ដែលនឹងធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី 20 កញ្ញា 2023។

September 19, 2023

IEA ព្យាករថា ទីផ្សារប្រេងឆៅពិភពលោកនឹងមានការប្រែប្រួលច្រើន

ទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) បានលើកឡើងថា ចាប់ពីខែកញ្ញា បរិមាណថយចុះនៃផលិតផលប្រេងឆៅរបស់ OPEC និង OPEC+ នឹងធ្វើឱ្យប្រភពផ្គត់ផ្គង់ត្រូវខ្វះខាតច្រើនក្នុងត្រីមាសទីបួននៃឆ្នាំ 2023។

នៅថ្ងៃទី 13 កញ្ញា 2023 IEA ព្រមានថា ការដែលអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងរុស្ស៊ីកាត់បន្ថយការផលិតប្រេងឆៅ នឹងបង្កឱ្យមានកង្វះប្រភពផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឆៅរបស់ពិភពលោកនៅចុងឆ្នាំនេះ នាំឱ្យទីផ្សារមានហានិភ័យប្រែប្រួលច្រើនជាងមុន។

ការព្រមានរបស់ IEA ត្រូវបានធ្វើឡើងក្នុងរបាយការណ៍ប្រចាំខែដែលបានប្រកាសមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីតម្លៃប្រេងឆៅពិភពលោកបានហក់ឡើងខ្ពស់ខ្លាំង គ្រាដែលរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពរបស់អង្គការនៃបណ្ដាប្រទេសនាំចេញប្រេងឆៅ (OPEC) បង្ហាញថា គម្លាតរវាងបរិមាណប្រេងដែលផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការទូទាំងពិភពលោកនឹងកើនឡើងក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុតគិតចាប់ពីឆ្នាំ 2007។

IEA បានលើកឡើងថា ចាប់ពីខែកញ្ញា បរិមាណថយចុះនៃផលិតផលប្រេងឆៅរបស់ OPEC និងដៃគូសហការ (OPEC+) នឹងធ្វើឱ្យប្រភពផ្គត់ផ្គង់មានការខ្វះខាតច្រើនក្នុងត្រីមាសទីបួននៃឆ្នាំ 2023។ អង្គការនេះក៏បានឱ្យដឹងថា ប្រេងបម្រុងនឹងស្ថិតក្នុងកម្រិតទាបបំផុត ធ្វើឱ្យមានហានិភ័យកើតមានរលកនៃការប្រែប្រួលតម្លៃមួយផ្សេងទៀតដែលមិនមានផលប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកផលិត និងអ្នកប្រើប្រាស់ ក្នុងស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកំពុងមានភាពផុយស្រួយ។

September 13, 2023

ផ្កាយដែលមានរលកយក្សល្បឿនលឿនជាងសំឡេង និងខ្ពស់ជាងព្រះអាទិត្យបីដង

មហារលកយក្សកើតឡើងម្ដងៗមានកម្ពស់ 4 លានគីឡូម៉ែត្រ ដែលបោកខ្ទប់លើផ្ទៃផ្កាយនេះ សុទ្ធតែបញ្ចេញថាមពលមហាសាល គ្រប់គ្រាន់អាចកម្ទេចផែនដីឱ្យក្លាយជាបំណែករាប់រយ។

ផ្កាយខ្នាតយក្សមួយដួងកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលឆ្លងកាត់រលកយក្សដ៏ខ្លាំងក្លា និងខ្ពស់ជាងព្រះអាទិត្យ 3 ដង បោកខ្ទប់ទៅលើផ្ទៃរបស់វា។ ផ្កាយដែលមានរហ័សនាមថា «ផ្កាយចង្វាក់បេះដូង» នេះ ក៏ជាវត្ថុអវកាសដែលមានពន្លឺប្រែប្រួលខ្លាំងទៅតាមវដ្ដ នៅពេលកម្លាំងទំនាញរបស់ផ្កាយមួយដួងដែលរួមដំណើរ ទាញវាឱ្យទៅជារាងពងក្រពើ។ នេះបើតាម Space ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 15 សីហា 2023។

តាមជាក់ស្ដែង រលកយក្សនៅលើផ្កាយចង្វាក់បេះដូង កើតឡើងក្រោមឥទ្ធិពលរបស់ផ្កាយដែលធ្វើដំណើរជាមួយ នៅពេលវាគោចរដល់ចំណុចក្បែរបំផុត ទៅតាមគន្លងដែលមានរូបរាងដូចពងក្រពើ និងមានវដ្ដ 32.8 ថ្ងៃ។ ដូចទៅនឹងទំនាញរបស់ព្រះចន្ទដែលជាប្រភពនៃបាតុភូតទឹកជោរនាចនៅលើផែនដីនៅពេលវាអូសមហាសមុទ្រទៅរកវា កម្លាំងទំនាញរបស់ផ្កាយរួមដំណើរក៏ទាញវត្ថុធាតុពីផ្កាយចង្វាក់បេះដូងទៅរកវាក្នុងល្បឿនលឿនជាងសំឡេង បង្កើតបានជាមហារលកយក្សប្លាស្មា។

ប្រព័ន្ធផ្កាយភ្លោះខាងលើមានឈ្មោះថា MACHO 80.7443.1718 និងមានចម្ងាយពីផែនដី 169,000 ឆ្នាំពន្លឺ ស្ថិតក្នុងបណ្ដុំពពក Magellan ធំ។ ប្រព័ន្ធផ្កាយនេះរួមមាន ផ្កាយធំជាងគេមានម៉ាសធំជាងព្រះអាទិត្យ 35 ដង និងផ្កាយរួមដំណើរមួយដួងដែលតូចជាង។

ដោយសារតែរូបរាងរបស់ផ្កាយធំជាងគេក្នុងប្រព័ន្ធ MACHO 80.7443.1718 ត្រូវប្រែប្រួល ពួកវាប្ដូរវេនគ្នាបែរផ្ទៃមុខធំជាង និងតូចជាងតម្រង់មកកាន់ផែនដី នាំឱ្យពន្លឺមានការប្រែប្រួលចុះឡើងដូចចង្វាក់បេះដូង។ នេះគឺជាមូលហេតុដែល MACHO 80.7443.1718 មានរហ័សនាមថា ផ្កាយចង្វាក់បេះដូង។ ឱ្យតែគោចរបាន 32.8 ថ្ងៃ ផ្កាយនេះត្រូវឆ្លងកាត់វដ្ដធម្មតាមួយដែលមានពន្លឺកើនឡើង 20% ខ្ពស់ជាង 200 ដង បើធៀបនឹងការប្រែប្រួលពន្លឺរបស់បណ្ដាផ្កាយប្រភេទចង្វាក់បេះដូងដទៃ។

តារាវិទូ Morgan MacLeod និងសហការីនៅមជ្ឈមណ្ឌល Harvard – Smithsonian បានរកឃើញថា MACHO 80.7443.1718 មិនត្រឹមតែមានផ្កាយពីរដួងដែលជាប្រភេទផ្កាយចង្វាក់បេះដូងនោះទេ តែមហារលកយក្សប្លាស្មាដែលកើត ពីទំនាញរវាងផ្កាយទាំងពីរនេះ ក៏ខ្ពស់ និងមានថាមពលខ្លាំងក្លាផងដែរ។ «រលកយក្សដែលកើតឡើងម្ដងៗ មានកម្ពស់ 4 លានគីឡូម៉ែត្រ និងបើកខ្ទប់លើផ្ទៃផ្កាយនេះ សុទ្ធតែបញ្ចេញថាមពលច្រើនគ្រប់គ្រាន់អាចកម្ទេចផែនដីឱ្យក្លាយជាបំណែករាប់រយ» Morgan MacLeod ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

ផ្កាយធំជាងគេក្នុងប្រព័ន្ធ MACHO 80.7443.1718 មានកាំប្រវែង 16.7 លានគីឡូម៉ែត្រ វែងជាងកាំរបស់ព្រះអាទិត្យ 24 ដង។ MACHO 80.7443.1718 មានអាយុទើបតែ 6 លានឆ្នាំ ហើយវានឹងផ្ទុះទៅជាស៊ូពើណូវ៉ាក្រោយរយៈពេលតែប៉ុន្មានលានឆ្នាំទៀតប៉ុណ្ណោះ៕

August 16, 2023

Tag: ប្រែប្រួល