ផ្កាយ - La Reine Media

ណាសា (NASA) រកឃើញសញ្ញាទឹកសមុទ្រឡើងកម្ដៅខុសប្រក្រតី El Nino ពីអវកាស

ផ្កាយរណប Sentinel-6 Michael Freilich បានកត់ត្រារលក Kelvin ផ្លាស់ទីទៅកាន់ភាគខាងកើត ឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ បាតុភូតនេះតែងត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចាត់ទុកថាជាសញ្ញារបស់បាតុភូត El Nino។

ណាសាកំណត់បានសញ្ញាដំបូងរបស់ El Nino ពីអវកាស បន្ទាប់ពីមួយក្នុងចំណោមផ្កាយរណបរបស់ស្ថាប័ននេះ ប្រទះឃើញតំបន់ទឹកក្ដៅនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ផ្លាស់ទីទៅទិសខាងកើត ទៅដល់តំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចរបស់តំបន់អាម៉េរិកខាងត្បូង នៅក្នុងខែមីនា និងមេសា។ ទិន្នន័យពីផ្កាយរណប Sentinel-6 Michael Freilich បង្ហាញថា រលក Kelvin ផ្លាស់ទីឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ប្រភេទរលកនេះមានកម្ពស់តែពី 5-10 សង់ទីម៉ែត្រ ប៉ុន្តែលាតសន្ធឹងទំហំរាប់រយគីឡូម៉ែត្រ។ ពួកវាត្រូវបានចាត់ទុកដូចជាសញ្ញាដំបូងរបស់ El Nino នៅពេលកើតឡើងនៅតំបន់អេក្វាទ័រ និងបញ្ជូនទឹកក្ដៅនៅស្រទាប់ខាងលើរបស់សមុទ្រ ទៅកាន់ភាគខាងលិចនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ នេះបើតាម Live Science ចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 16 ឧសភា។

El Nino គឺជាបាតុភូតឡើងកម្ដៅខុសប្រក្រតីនៃស្រទាប់លើរបស់ទឹកសមុទ្រនៅតំបន់អេក្វាទ័រ និងភាគខាងកើតនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយក៏ជាផ្នែកមួយនៅក្នុងវដ្ដនៃអាកាសធាតុ ENSO (ENSO គឺជាអាកាសធាតុដែលមានបាតុភូត El Nino និងបាតុភូតទឹកសមុទ្រចុះត្រជាក់ខុសប្រក្រតី La Nina។

El Nino តែងកើតឡើងពី 3-5 ឆ្នាំ/ម្ដង ប៉ុន្តែក៏អាចកើតឡើងញឹកញាប់ជាងមុន។ បាតុភូត El Nino ចុងក្រោយបានកើតឡើងកាលពីឆ្នាំ 2019។ មន្ត្រីតំណាងស្ថាប័នឧតុនិយមអាម៉េរិក (NOAA) បានឱ្យដឹងថា លទ្ធភាពដែល El Nino អាចនឹងកើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំនេះគឺមានរហូតដល់ 90% ហើយអូសបន្លាយដល់រដូវរងានៅអឌ្ឍគោលខាងជើង ដែលអាចធ្វើឱ្យទឹកសមុទ្រឡើងកម្ដៅបន្ថែមចាប់ពី 1 ដល់ 1.5 អង្សាសេ៕

May 20, 2023

ការរីកចម្រើនផ្នែកអវកាសរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក ធៀបនឹងប្រទេសចិន

នៅក្នុងផ្នែកសំខាន់ៗ សហរដ្ឋអាម៉េរិកមិនត្រឹមតែមានប្រៀបលើសលុបលើប្រទេសចិននោះទេ ប៉ុន្តែក៏មានប្រៀបជាងបណ្ដាប្រទេសបូកចូលគ្នាផងដែរនៅក្នុងវិស័យអវកាស។

អំពីថវិកា៖ ឆ្នាំ 2021 ថវិកាសម្រាប់ផ្នែកអវកាសរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកគឺប្រមាណ 59.8 ពាន់លានដុល្លារ ខណៈប្រទេសចិន មានប្រហែល 16.18 ពាន់លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាម Svetla Ben-Itzhak សាស្ត្រាចារ្យរងផ្នែកអវកាស និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ប្រចាំសាកលវិទ្យាល័យ Air (AU) របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ផ្កាយរណប៖ គិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ 2023 នៅលើគន្លងតារាវិថីផែនដី មានផ្កាយរណបសរុប 5,465 គ្រឿងកំពុងដំណើរការ។ ក្នុងនោះ សហរដ្ឋអាម៉េរិកមាន 3,433 គ្រឿង ស្មើនឹង 63% ហើយឈរលំដាប់លេខមួយលើពិភពលោក។ ចំណែកប្រទេសចិនវិញ មានតែ 541 គ្រឿងប៉ុណ្ណោះ។

អវកាសយានដ្ឋាន៖ សហរដ្ឋអាម៉េរិកមានអវកាសយានដ្ឋានសម្រាប់បាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួន 7 កំពុងដំណើរការក្នុង និងក្រៅប្រទេស គ្រាដែលយ៉ាងតិច 13 កន្លែងផ្សេងទៀតកំពុងស្ថាបនា។ ប្រទេសចិនមានអាកាសយានដ្ឋានកំពុងដំណើរការចំនួន 4 កន្លែង និង 2 កន្លែងទៀតកំពុងអភិវឌ្ឍទៅតាមផែនការ ហើយទាំងអស់សុទ្ធតែស្ថិតក្នុងទឹកដីប្រទេសនេះ។

ដៃគូសហការ៖ រដ្ឋាភិបាលអាម៉េរិកបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងចំនួន 169 ជាមួយរដ្ឋ និងអង្គការអន្តររដ្ឋាភិបាលចំនួន នឹង 33, 129 ជាមួយនឹងដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និង 7 ជាមួយនឹងស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ។ ប្រទេសចិន មានកិច្ចសហការជាមួយប្រទេសរុស្ស៊ី អ៊ីរ៉ង់ ប៉ាគិស្ថាន ថៃ និងតួកគី។

បេសកកម្មឡើងទៅឋានព្រះចន្ទ៖ រុស្ស៊ី និងចិន សហការគ្នានៅក្នុងគម្រោងឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទនៅឆ្នាំ 2028។ ស្ថានីយស្រាវជ្រាវព្រះចន្ទអន្តរជាតិរបស់ប្រទេសទាំងពីរនេះ បើកទ្វារទទួលយកដៃគូសហការអន្តរជាតិ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះមិនទាន់មានដៃគូថ្មីណាមួយឡើយ។ ចំណែកកម្មវិធីព្រះចន្ទ Artemis ដែលនឹងនាំអ្នកអវកាសឡើងទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទនៅឆ្នាំ 2025 របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិកវិញ គិតចាប់ពីឆ្នាំ 2020 មានប្រទេសចំនួន 24 បានចូលរួម។

ចំនួនលើកនៃការបាញ់បង្ហោះយានអវកាស៖ ឆ្នាំ 2021 ប្រទេសចិនបានបាញ់បង្ហោះយានអវកាសចំនួន 55 លើក ច្រើនជាងសហរដ្ឋអាម៉េរិកចំនួន 4 លើក។

ស្ថានីយអវកាស៖ ចាប់ពីឆ្នាំ 2022 ប្រទេសចិនមានស្ថានីយអវកាសពេញលេញផ្ទាល់ខ្លួន ឈ្មោះ ធានហ្គង់ (Tiangong) ដែលគ្រប់គ្រងតែឯង។ ចាប់ពីឆ្នាំ 1990 សហរដ្ឋអាម៉េរិកបានសហការជាមួយប្រទេសចំនួន 14 ក្នុងនោះមានរុស្ស៊ីផងដែរ ដើម្បីដំណើរការស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS)។ ប្រទេសចិនអាចនឹងមានប្រៀបជាងសហរដ្ឋអាម៉េរិក យ៉ាងឆាប់ត្រឹមឆ្នាំ 2045 បើសិនវ៉ាស៊ីងតោនមិនធ្វើសកម្មភាព។ ប៉ុន្តែ យោងតាម Space លទ្ធភាពនេះប្រហែលជានឹងមិនអាចកើតឡើង ព្រោះថា សហរដ្ឋអាម៉េរិកកំពុងតែបង្កើនការវិនិយោគទៅលើវិស័យអវកាស៕

May 20, 2023

James Webb រកឃើញទឹកនៅជុំវិញផ្កាយដុះកន្ទុយ 238P/Read

តេឡេស្កុបអវកាស James Webb សង្កេតឃើញចំហាយទឹកនៅជុំវិញផ្កាយដុះកន្ទុយមួយដួងដ៏កម្រ ស្ថិតនៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចន្លោះភពអង្គារ និងភពព្រហស្បតិ៍។

ការរកឃើញថ្មីនេះគឺជាការរីកចម្រើនមួយជំហានទៀតនៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្ររបស់តេឡេស្កុបអវកាស James Webb ដែលជាលើកដំបូង ឧស្ម័ន ក្នុងករណីនេះគឺចំហាយទឹក ត្រូវបានរកឃើញស្ថិតនៅជុំវិញផ្កាយដុះកន្ទុយ 238P/Read។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី 16 ឧសភា របស់ទំព័រ Space។ ប្រការនេះពិតជាមានសារសំខាន់ ព្រោះវាបង្ហាញថា ទឹកនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យកាលពីយុគសម័យដំបូង អាចត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងទម្រង់ទឹកកកនៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចម្បងជាងគេ។

«កន្លងមក យើងបានឃើញបណ្ដាវត្ថុនៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចម្បងគេ ពេញលក្ខណៈជាផ្កាយដុះកន្ទុយ ប៉ុន្តែ ដោយមានទិន្នន័យវិសាលគមសុក្រឹតនេះពី JWST ទើបយើងអាចប្រាកដថា ទឹកកកកំពុងបង្កើតបាតុភូតនោះ» អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ Michael Kelley ប្រធានក្រុមស្រាវជ្រាវនៃគម្រោងនេះ នៅសាកលវិទ្យាល័យ Maryland បានឱ្យដឹងដូច្នេះ។ ការរកឃើញថ្មីនេះត្រូវបានចុះផ្សាយលើទស្សនាវដ្ដី Nature។

ការរកឃើញចំហាយទឹកនៅជុំវិញ 238P/Read ជួយពង្រឹងទ្រឹស្ដីដែលថា ទឹកត្រូវបានផ្កាយដុះកន្ទុយនាំពីទីអវកាសមកកាន់ផែនដី។ ប៉ុន្តែ ការស្រាវជ្រាវក៏បង្ហាញថា 238P/Read មិនមានឧស្ម័ន CO2 ផងដែរ។

នៅក្នុងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយចម្បងរបស់ប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ភាគច្រើនគឺជាដុំថ្ម។ ក៏ប៉ុន្តែ នៅទីនេះ ជួនកាលក៏មានវត្ថុដូចផ្កាយដុះកន្ទុយ 238P/Read។

មកដល់បច្ចុប្បន្ន «យើងមិនទាន់ប្រាកដថា ធ្វើបែបណាបានជាទឹកដ៏ច្រើនមានវត្តមាននៅលើផែនដី។ ការស្វែងយល់ប្រវត្តិនៃការ «បែងចែក» ទឹកនៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ នឹងជួយឱ្យយើងយល់អំពីប្រព័ន្ធផ្កាយដទៃ និងវាយតម្លៃបានថា តើពួកវាអាចមានភពដែលដូចផែនដី ឬអត់» Stefanie Milam មកពីក្រុមស្រាវជ្រាវខាងលើ ឱ្យដឹងដូច្នេះ។

ជំហានបន្ទាប់ ក្រុមស្រាវជ្រាវកំណត់គោលដៅសង្កេតលំអិតលើ 238P/Read ដើម្បីស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់ថា ផ្កាយដុះកន្ទុយកម្រជួបដូចវា មានសមាសធាតុដូចគ្នានេះ ឬអត់៕

May 18, 2023

អាចម៍ផ្កាយប្រវែង 200 ម៉ែត្រ កំពុងហោះសំដៅមកកាន់ផែនដី

ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (ណាសា) កំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើអាចម៍ផ្កាយខ្នាតធំមួយដែលនឹងហោះមកជិតផែនដីនៅចុងខែឧសភានេះ ក្នុងល្បឿន 25,750 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង។

អាចម៍ផ្កាយដែលកំពុងហោះមកកាន់ផែនដី និងមានឈ្មោះថា 2023 CL3 នេះ មានទទឹងប្រហែល 200 ម៉ែត្រ។ ណាសាបានដាក់អាចម៍ផ្កាយនេះទៅក្នុងក្រុម «ក្បែរផែនដី» ដែលត្រូវការតាមដានស្រាវជ្រាវបន្ត។

2023 CL3 មានទំហំធំជាងពីរដងធៀបនឹងរូបសំណាកសេរីភាព Statue of Liberty (កម្ពស់សរុបប្រហែល 93 ម៉ែត្រ)។ អាចម៍ផ្កាយនេះអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ធ្ងន់ធ្ងរ បើសិនធ្លាក់មកលើផែនដី។

តាមការព្យាករ អាចម៍ផ្កាយនេះនឹងហោះកាត់មុខផែនដីនៅថ្ងៃទី 24 ឧសភា ក្នុងគម្លាត 7.2 លានគីឡូម៉ែត្រ។ គម្លាតពីផែនដីទៅឋានព្រះចន្ទគឺ 384,400 គីឡូម៉ែត្រ។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រគណនាឃើញថា អាចម៍ផ្កាយនេះនឹងហោះកាត់មុខផែនដីដោយសុវត្ថិភាពក្នុងល្បឿនជាង 25,750 គីឡូម៉ែត្រ/ម៉ោង។

ណាសាបានរកឃើញថា បច្ចុប្បន្នមានអាចម៍ផ្កាយប្រហែល 1,113,527 ដុំ នៅក្នុងប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ ពួកវាគោចរជុំវិញព្រះអាទិត្យ និងប្រមូលផ្ដុំត្រង់តំបន់ខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយដែលនៅចន្លោះភពអង្គារ និងភពព្រហស្បតិ៍៕

May 10, 2023

ការប្រៀបធៀបទំហំរបស់ប្រហោងខ្មៅ (Black Hole) ខ្នាតយក្សនៅក្នុងចក្រវាលដែលមនុស្សបានរកឃើញ

ទីភ្នាក់ងារអវកាសអាម៉េរិក (ណាសា-NASA) កាលពីថ្ងៃទី 02 ឧសភា បានចែករំលែកវីដេអូមួយស្ដីពីបណ្ដាប្រហោងខ្មៅខ្នាតយក្សដែលមានម៉ាសធំជាងព្រះអាទិត្យចាប់ពី 100,000 ដងដល់ 66 ពាន់លានដង។

ព្រះអាទិត្យគឺជាវត្ថុតែមួយគត់នៅក្នុងទិដ្ឋភាពដំបូង ហើយវាតូចទៅៗនៅពេលកាមេរ៉ាថយក្រោយឆ្ងាយទៅៗ។ ប្រហោងខ្មៅធំជាងម៉ាសព្រះអាទិត្យ 100,000 ដង ស្ថិតក្នុងកាឡាក់ស៊ី J1601 មានស្រមោលកណ្ដាលតូចជាងព្រះអាទិត្យ។

ស៊ុមទិដ្ឋភាពបន្តគឺជាគន្លងគោចររបស់ភពពុធ (Mercury)។ ប្រហោងខ្មៅនៅកណ្ដាលកាឡាក់ស៊ី Circinus មានម៉ាសធំជាងព្រះអាទិត្យមួយលានដង។

បន្ទាប់មកគឺជាគន្លងគោចររបស់ផែនដី។ ប្រហោងខ្មៅនៅកណ្ដាលកាឡាក់ស៊ី M32 ដែលជាកាឡាក់ស៊ីរណបរបស់កាឡាក់ស៊ី Andromeda មានម៉ាសធំជាងព្រះអាទិត្យពីរលានដង។

ប្រហោងខ្មៅ Sagittarius A* នៅកណ្ដាលកាឡាក់ស៊ីមីលគីវ៉េ មានម៉ាសធំជាងបួនលានដង ធៀបនឹងម៉ាសព្រះអាទិត្យ។

កាឡាក់ស៊ី NGC 7727 មានប្រហោងខ្មៅធំៗចំនួនពីរ ក្នុងនោះ ប្រហោងខ្មៅតូចជាងគេមានម៉ាសធំជាងព្រះអាទិត្យ 6 លានដង។

https://www.youtube.com/watch?v=jU1DsipURcM

វីដេអូបង្ហាញពីទំហំរបស់ប្រហោងខ្មៅ (Black Hole) ខ្នាតយក្សនៅក្នុងចក្រវាលដែលមនុស្សបានរកឃើញ

តមកទៀត យើងហោះឆ្លងកាត់គន្លងគោចររបស់ភពព្រហស្បតិ៍ (Jupiter), ភពណេបទូន (Neptune) និងខ្សែក្រវាត់អាចម៍ផ្កាយ (Kuiper)។ បន្ទាប់មកគឺជាប្រហោងខ្មៅដែលធំជាងគេរបស់ NGC 7727 ដែលធំជាង 150 លានដងធៀបនឹងម៉ាសព្រះអាទិត្យ។

ចំណែកប្រហោងខ្មៅរបស់កាឡាក់ស៊ី Andromeda អាចមានម៉ាសធ្ងន់ជាងព្រះអាទិត្យ 140 លានដង។ កាឡាក់ស៊ី Cygnus A មានប្រហោងខ្មៅដែលធំជាង 2.5 ពាន់លានដងធៀបនឹងម៉ាសព្រះអាទិត្យ។

ពេលនេះយើងនឹងហោះឆ្លងកាត់ពពកផ្កាយដុះកន្ទុយដែលព័ទ្ធជុំវិញប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ (Oort cloud)។ ប្រហោងខ្មៅ M87 ដែលធ្ងន់ជាងម៉ាសព្រះអាទិត្យ 5.4 ពាន់លានដងគឺជាប្រហោងខ្មៅដំបូងគេដែលត្រូវបានថតដោយផ្ទាល់។

ប្រហោងខ្មៅ TON 618 ស្ថិតក្នុងកាឡាក់ស៊ីមួយដែលនៅឆ្ងាយសែនឆ្ងាយ រហូតដល់ពន្លឺរបស់វាត្រូវការពេល 10 ពាន់លានឆ្នាំទើបមកដល់ផែនដី។ ដោយមានម៉ាសធំជាង 66 ពាន់លានដងនៃម៉ាសព្រះអាទិត្យ TON 618 គឺជាប្រហោងខ្មៅធំបំផុតដែលមនុស្សធ្លាប់បានរកឃើញនៅក្នុងចក្រវាលដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាចសង្កេតឃើញ។

May 3, 2023

U-22 ឡាវដែលមានកីឡាករដើមកំណើតវៀតណាមពីររូប ថា អាច «យកស្មើ» នឹងក្រុមផ្កាយលឿងនៅស៊ីហ្គេម

ខ្សែបម្រើ Damoth Thongkhamsavath របស់ក្រុមបាល់ទាត់ជម្រើសជាតិអាយុក្រោម 22 ឆ្នាំ (U-22) របស់ប្រទេសឡាវ ប្រកាសយ៉ាងជឿជាក់ថា នឹងយកស្មើជាមួយនឹងក្រុម U-22 វៀតណាមនៅក្នុងការប្រកួតបើកឆាកនៅស៊ីហ្គេមលើកទី 32។

កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី 28 មេសា U-22 ឡាវ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានក្រុមគ្រូបង្វឹក Michael Weiss បានហ្វឹកហាត់ក្នុងថ្ងៃសំខាន់ដើម្បីត្រៀមសម្រាប់ការប្រកួតជាមួយវៀតណាមនៅស៊ីហ្គេម។ នៅក្នុងពេលហ្វឹកហាត់នោះ ខ្សែបម្រើដើមកំណើតវៀតណាមរបស់ U-22 ឡាវ Damoth Thongkhamsavath បានលើកឡើងអំពីការប៉ះគ្នារវាង ឡាវ និងវៀតណាមនៅថ្ងៃទី 30 មេសាខាងមុខ។

Damoth Thongkhamsavath បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានដោយភាពជឿជាក់ថា «វៀតណាមឆ្នាំនៅតែខ្លាំងនៅស៊ីហ្គេម ពួកគេជាបេក្ខភាពទីមួយ។ ក៏ប៉ុន្តែ ខ្ញុំគិតថា U-22 ឡាវ នៅតែអាចយកស្មើនៅក្នុងការប្រកួតដំបូង។ លទ្ធផលនៃការប្រកួតនឹងជា 0-0»។

Damoth Thongkhamsavath មានជីដូ ជីតាកើតនៅប្រទេសវៀតណាម និងចេះភាសានេះយ៉ាងស្ទាត់ ដោយសារឪពុកម្ដាយតែងនិយាយភាសាវៀតណាមជាមួយគ្នា។ កីឡាកររូបនេះក៏ធ្លាប់បានចូលរួមប្រកួតនៅស៊ីហ្គេមលើកទី 31 ផងដែរ។

ទន្ទឺមនឹង Damoth Thongkhamsavath នៅស៊ីហ្គេមលើកនេះ U-22 ឡាវ ក៏មានតារាបាល់ទាត់បីរូបទៀតដែលកំពុងទាត់ឱ្យបរទេស រួមមាន Theo Klein (Omaha Mavericks នៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក), Roman Angot (Bahlinger អាល្លឺម៉ង់) និង Victor Yovinasak (Montceau បារាំង)។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្រូបង្វឹកជនជាតិបារាំងរបស់វៀតណាម លោក Troussier បានសង្កត់ធ្ងន់ថា «ក្រុមកីឡាករវៀតណាមក្មេងបំផុតដែលចូលរួមប្រកួតនៅស៊ីហ្គេម..។ ខ្ញុំពេញចិត្ត។ ក្រុមមានសង្ឃឹម ហើយយើងនឹងប្រឹងប្រែងដើម្បីបានលទ្ធផលល្អបំផុត»។

Nalongsit Chanthalangsy ក៏ជាកីឡាកររបស់ក្រុម U-22 ឡាវ ដែលមានដើមកំណើតវៀតណាម

នៅស៊ីហ្គេមលើកនេះ U-22 ឡាវស្ថិតក្នុងពូល B ជាមួយម្ចាស់មេដាយមាសពីរលើកចុងក្រោយគឺ វៀតណាម រួមនឹង ថៃ ម៉ាឡេស៊ី និងសិង្ហបុរី។ U-22 ឡាវនឹងត្រូវប៉ះវៀតណាមនៅក្នុងការប្រកួតបើកឆាកនៅថ្ងៃទី 30 មេសា 2023 នៅឯកីឡដ្ឋានព្រីនស៍៕

April 29, 2023

រកឃើញដីកម្រនៅលើភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ ដែលមានកម្ដៅបួនពាន់អង្សាសេ

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញសារធាតុ terbium ជាលើកដំបូងនៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ KELT-9b ដែលជាភពមួយក្នុងចំណោមភពក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យដែលក្ដៅបំផុតធ្លាប់ត្រូវបានកត់ត្រានាពេលកន្លង។

KELT-9b មានសីតុណ្ហភាពជាមធ្យម 4,000 អង្សាសេ វិលជុំវិញផ្កាយមេ KELT-9 ដែលមានចម្ងាយពីផែនដីប្រហែល 670 ឆ្នាំពន្លឺ (មួយឆ្នាំពន្លឺស្មើនឹង 9.46 ទ្រីលានគីឡូម៉ែត្រ)។ ភពនេះតែងតែជាទីចាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកតារាសាស្ត្រចាប់តាំងពីត្រូវបានរកឃើញកាលពីឆ្នាំ 2016។

លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវថ្មីដែលបានប្រកាសលើទស្សនាវដ្ដី Astronomy and Astrophysics បានឱ្យដឹងថា ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញលោហធាតុ terbium ដែលជាដីកម្រ នៅក្នុងបរិយាកាសរបស់ KELT-9b។

Terbium ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រស៊ុយអែត Carl Gustaf Mosander រកឃើញជាលើកដំបូងក្នុងអណ្ដូងរ៉ែ Ytterby នៅប្រជុំកោះ Stockholm កាលពីឆ្នាំ 1843។ សារធាតុ terbium គឺជាដីដ៏កម្រ ក្នុងនោះ 99% នៃការផលិត terbium របស់ពិភពលោក គឺធ្វើឡើងនៅ Bayan Obo ដែលជាតំបន់ទាញយករ៉ែក្នុងដែនដីម៉ុងហ្កោលីខាងក្នុងរបស់ប្រទេសចិន។

ភព KELT-9b វិលជុំវិញផ្កាយមេ KELT-9

ការរកឃើញខាងលើនេះពិតជាមានសារសំខាន់ក្នុងការស្វែងយល់អំពីបណ្ដាភពនៅក្រៅប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ «កាន់តែយល់ច្បាស់អំពីលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់បណ្ដាភព យើងក៏កាន់តែមានឱកាសច្រើនក្នុងការស្វែងរកឃើញផែនដី 2.0 ក្នុងអនាគត» Nicholas Borsato មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Lund ដែលជាសមាជិករបស់ក្រុមស្រាវជ្រាវអំពីភព KELT-9b បញ្ជាក់ដូច្នេះ៕

April 29, 2023

ជាលើកដំបូងហើយ ដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញផ្កាយមួយ មានរូបរាងដូចតំណក់ទឹក

ដោយសារតែកម្លាំងទំនាញក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយភ្លោះនេះ ផ្កាយ HD74423 ក្នុងកាឡាក់ស៊ី មីលគីវ៉េ (Milky Way Galaxy) របស់យើង ត្រូវបានទាញឱ្យប្រែរូបនៅតំបន់អឌ្ឍគោលដែលនៅទល់មុខកូនផ្កាយរបស់វា។

ការរកឃើញនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមតារាវិទូអន្តរជាតិ ដែលដឹកនាំដោយលោកបណ្ឌិត Simon Murphy មកពីមហាវិទ្យាល័យ Dydney របស់អូស្ត្រាលី ដោយប្រើប្រាស់កែវយឹតអវកាស TESS របស់អង្គការ NASA។ ផ្កាយខាងលើនេះ មានទម្ងន់ធ្ងន់ជាងព្រះអាទិត្យរបស់យើង ជិត 1,7ដង ហើយវាមានចម្ងាយពីភពផែនដី ប្រមាណជា 1,500ឆ្នាំពន្លឺ (1ឆ្នាំពន្លឺ មានប្រវែង 9,46 លានលានគីឡូម៉ែត្រ)។

“ផ្កាយបែបនេះតែងតែសម្បូរទៅដោយលោហធាតុ ប៉ុន្តែ HD74423 គឺផ្ទុយពីនេះ ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាផ្កាយដែលក្ដៅកម្របានជួប” នេះបើតាមលោកបណ្ឌិត Murphy។

HD74423 ត្រូវបានគេចាត់ចូលក្នុងប្រភេទផ្កាយ “ចង្វាក់បេះដូង” (ជាពាក្យដែលសំដៅទៅលើផ្កាយដែលមានពន្លឺប្ដូរទៅតាមវដ្ដ) ដែលបង្កឡើងដោយកម្លាំងទំនាញរបស់ផ្កាយ1ទៀតដែលនៅក្បែរវា។ នៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្កាយភ្លោះ នៅពេលផ្កាយ1ដែលមានគន្លងគោចររាង elip (រាងពងក្រពើ) ទៅជិតផ្កាយ1ទៀត ដែលជាដៃគូរបស់វា នោះកម្លាំងទំនាញនឹងទាញវាឱ្យប្រែរាង ពីមូលទៅជាពងក្រពើ ធ្វើឱ្យពន្លឺរបស់វាត្រូវប្រែប្រួល។ ផ្កាយដែលមានរូបរាងដូចពងក្រពើដែលត្រូវបានរកឃើញកន្លងមក សុទ្ធតែប្រែរូបរាងនៅត្រង់តំបន់អឌ្ឍគោលទាំង2។ ក៏ប៉ុន្តែ ផ្កាយ HD74423 គឺជាផ្កាយដំបូងដែលត្រូវគេរកឃើញថា ប្រែរូបតែមួយចំហៀងប៉ុណ្ណោះ ធ្វើឱ្យវាមានរូបរាងដូចតំណក់ទឹក។ នេះបើតាមសារព័ត៌មាន CNN។

ក្នុងករណីរបស់ផ្កាយ HD74423 ការដែលរូបរាងរបស់វាខុសប្រក្រតីបែបនេះ គឺកើតឡើងដោយសារផ្កាយតូចក្រហមដែលស្ថិតក្នុងប្រព័ន្ធជាមួយគ្នា។ ផ្កាយទាំង2នេះ វិលជុំវិញគ្នាយ៉ាងលឿន ដោយ1ជុំ ពួកវាប្រើពេលមិនដល់2ថ្ងៃផង។ កត្តានេះក៏ជួយឱ្យផ្កាយធំ ត្រូវប្រែរូបរាងទៅជារូបតំណក់ទឹក។ ទិន្នន័យលម្អិតអំពីប្រព័ន្ធផ្កាយនេះ ត្រូវបានចុះផ្សាយនៅលើទស្សនាវដ្ដី Nature Astronomy កាលពីថ្ងៃទី9មីនាកន្លងទៅ៕

ប្រភព៖ សារព័ត៌មានបរទេស

March 10, 2020

Tag: ផ្កាយ