Tag: អនាគត

  • ភាពខុសប្លែករវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ

    ភាពខុសប្លែករវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ

    ថ្ងៃនេះ អ្នកគ្រូ ឆវី សូមនាំមកជូននូវរឿងរ៉ាវរបស់ “ទឹកដោះម្ដាយ” ដែលមិនមែនជារឿងឆ្ងាយពីខ្លួនយើងឡើយ ព្រោះយើងគ្រប់គ្នាប្រហែលជាសុទ្ធតែធ្លាប់បៅទឹកដោះម្ដាយរួចមកហើយសឹងតែទាំងអស់គ្នា និងទោះជាពេលនេះយើងនៅមិនទាន់មានបុត្រក៏ដោយ តែនាពេលអនាគត វាក៏មិនប្រាកដដែរ ជួនកាលយើងអាចនឹងបានឃើញមុខកូនតូចរបស់យើងក៏ថាបានដែរ ដូច្នេះវាមិនមែនជារឿងអីខុសទាស់ឡើយ បើសិនជាយើងបានដឹងពីរឿងទាំងអស់នេះទុកជាមុននោះ មានទេស្រីៗយើង?។

    ហេតុផលដែលអ្នកម្ដាយមួយចំនួននិយមឱ្យកូនបៅទឹកដោះគោ(ម្សៅទឹកដោះគោ) ព្រោះតែគិតថា ក្រៅពីវាងាយស្រួលហើយ ម្សៅទឹកដោះគោ ក៏ជាទឹកដោះដូចគ្នាដែរ ហេងស៊យថ្លៃជាងទៀតផង ដូច្នេះបញ្ជាក់ថា វាត្រូវតែមានគុណប្រយោជន៍លំដាប់លេខ1 មិនខាន។ ដោយសារដូច្នេះហើយ ទើបថ្ងៃនេះ អ្នកគ្រូ ឆវី នឹងនាំយកព័ត៌មានលម្អិតមកប្រៀបធៀបឱ្យទាំងអស់គ្នាបានឃើញច្បាស់ៗតែម្ដងអំពីភាពខុសប្លែកគ្នារវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ។

    ភាពខុសប្លែកគ្នារវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ

    មកដល់ត្រង់នេះ អ្នកម្ដាយជាច្រើននាក់ប្រហែលជាដឹងខ្លះៗហើយថា តើទឹកដោះម្ដាយល្អប៉ុនណា មែនទេអ្នកម្ដាយដែលកំពុងបំបៅដោះកូនទាំងឡាយ?៕

  • បងច្រណែនប្អូន ប្អូនច្រណែនបង ឪពុកម្ដាយត្រូវធ្វើដូចម្ដេច?

    បងច្រណែនប្អូន ប្អូនច្រណែនបង ឪពុកម្ដាយត្រូវធ្វើដូចម្ដេច?

    គ្រួសារណាដែលមានកូន 2នាក់ ហើយអាយុខុសគ្នាប្រមាណ 2 – 3ឆ្នាំនោះ ច្រើនតែជួបនឹងបញ្ហាដ៏គួរឱ្យពិបាកចិត្តក្នុងរឿងរបស់បងច្រណែនប្អូន ប្អូនច្រណែនបងខ្លះៗមិនខាន បើមិនតិចក៏ច្រើនដែរ។ ភាពខុសប្លែកគ្នាក្នុងរឿងអាយុ និងភេទ ជាមូលហេតុចម្បងដែលធ្វើឱ្យក្មេងកើតក្ដីច្រណែនគ្នាបាន ដូចជា កូនច្បងច្រណែននឹងកូនពៅដែលឪពុកម្ដាយផ្ដល់ភាពសំខាន់លើកូនពៅខ្លាំងជាងខ្លួនជាដើម។

    រឿងដែលសំខាន់ខ្លាំងបំផុតនោះគឺ ឪពុកម្ដាយត្រូវតែយល់ដឹងអំពីរឿងរបស់ភាពស្មើភាពគ្នាក្នុងការផ្ដល់ពេលវេលាដល់កូនៗយ៉ាងស្មើៗគ្នា មិនឱ្យទៅនរណាម្នាក់ច្រើនពេក ឬតិចពេក មិនជ្រើសរើសប្រណិបត្តិខុសគ្នាជាមួយកូនក្នុងរឿងតែមួយដូចគ្នា ឬក្នុងហេតុការណ៍ដែលស្រដៀងគ្នា ដូចជា ពេលកូនប្អូនមិនប្រមូលទុកដាក់របស់លេង ក៏ប្រាប់ថា មិនអីទេ ចាំម៉ាក់ប្រមូលទុកឱ្យ តែដល់កូនបងលេងវិញម្ដង អ្នកក៏ប្រាប់ថា បើលេងហើយ ចូរប្រមូលទុកដាក់ក្នុងឡាំងឱ្យស្រួលបួលផង។ បើកូនបងមិនធ្វើតាមម្ដាយប្រាប់ ម្ដាយបែរជាលែងឱ្យកូនបងលេងរបស់លេងនោះតទៅទៀត ជាដើម។ ប្រាកដណាស់ថា អ្វីដែលអ្នកនិយាយ កូននឹងលើកយកមកគិតយ៉ាងពិតប្រាកដថា ពេលប្អូន ហេតុអីលេងហើយ ម៉ាក់ជាអ្នកប្រមូលទុកដាក់ឱ្យ? ចុះដល់រូបគេលេងម្ដង ម៉េចបានម៉ាក់ឱ្យប្រមូលទុកដាក់ខ្លួនឯង?។ បែបនេះមិនមែនជារឿងល្អចំពោះកូនច្បងឡើយ ព្រោះគេនឹងចាប់ផ្ដើមមានអារម្មណ៍មិនល្អជាមួយនឹងប្អូនមិនខាន ទីបំផុតអាចក្លាយជា បងស្អប់ប្អូនតែម្ដងក៏មានដែរ។

    ការប្រណិបត្តិខ្លួនជាមួយកូនៗរបស់ឪពុកម្ដាយនឹងជួយឱ្យកើតមានភាពយល់ចិត្តរវាងគ្នានឹងគ្នាបានល្អបំផុត ព្រោះបញ្ហាកើតចេញពីខ្លួនឪពុកម្ដាយផ្ទាល់ហ្នឹងឯង។ អ្វីដែលឪពុកម្ដាយត្រូវនឹកដល់ឱ្យច្រើនបំផុតនោះគឺ រឿងសភាពផ្លូវចិត្តរបស់កូនច្បង។ លោកអ្នកត្រូវយកចិត្តទុកដាក់គេឱ្យបានច្រើន បែងពេលវេលាមកជជែកលេងជាមួយកូន ឬការផ្ដល់ពេលវេលារួមគ្នាជាមួយកូនៗ ទាំងកូនច្បង និងកូនពៅ វានឹងជួយចងសម្ព័ន្ធភាពរវាងបងប្អូនបានយ៉ាងល្អ និងថែមទាំងជួយឱ្យពួកគេបានធំធាត់ឡើងព្រមជាមួយសេចក្ដីស្រឡាញ់ដែលមានចំពោះគ្នាទៅវិញទៅមកទៀតផង។ ការបង្រៀនឱ្យកូនចេះចែករំលែកសេចក្ដីស្រឡាញ់ទៅដល់អ្នកដទៃខ្លះ នឹងជួយឱ្យគេសុខចិត្តធ្វើជាបងធំដែលលះបង់ឱ្យប្អូនៗជានិច្ច។ ការបង្រៀនកូនបែបនេះ មានផលល្អទៅដល់អនាគតខាងមុខរបស់គេ ព្រោះចុងក្រោយទៅ គេនឹងក្លាយជាមនុស្សដែលមានចិត្តល្អ ចេះសណ្ដោសប្រណី ទន់ភ្លន់ជាមួយមនុស្សជុំវិញខ្លួនជានិច្ច និងទីបំផុតទៅ រឿងដែលយើងគិតថា គេជាក្មេងដែលប៉ឹនច្រណែននោះ នឹងរលាយបាត់អស់បន្តិចម្ដងៗជាមិនខាន តែទាំងអស់នេះក៏អាស្រ័យលើការអប់រំប្រៀនប្រដៅយ៉ាងត្រឹមត្រូវអំពីឪពុកម្ដាយផងដែរ៕

    Got to Know

    ក្មេងៗគ្រប់រូបមានភាពជាឯកលក្ខណៈរបស់ខ្លួន ក្មេងៗមានរឿងខ្លះដែលខ្លួនគេមានមោទនភាព ដូច្នេះចូរព្យាយាមបង្ហាត់បង្រៀនជាប់ជានិច្ចតាំងពីពួកគេនៅតូចៗថា យើងនឹងមិនប្រៀបធៀបរូបគេទៅនឹងបង ឬប្អូនឡើយ ព្រោះម្នាក់ៗមានភាពលេចធ្លោម្យ៉ាងៗនៅក្នុងខ្លួន។ ការធ្វើឱ្យគេមានមោទនភាពចំពោះអ្វីដែលគេមាន នឹងជួយកាត់បន្ថយការប្រកួតប្រជែង ឬភាពច្រណែនឫស្យាក្នុងចិត្តរបស់ក្មេងៗបាន។ លោកអ្នកអាចនឹងចង់ដឹងថា តើយើងមានវិធីយ៉ាងណាក្នុងការធ្វើឱ្យកុមារមានអារម្មណ៍មោទនភាពចំពោះខ្លួនឯង… ចម្លើយក៏គឺ លោកអ្នកត្រូវព្យាយាមរករឿងមួយនេះពីក្នុងខ្លួនគេ តាមរយៈការសង្កេត ជជែកនិយាយជាមួយគេមួយទល់នឹងមួយ ឬធ្វើកិច្ចការងាររួមគ្នាឱ្យបានញឹកញាប់ និងផ្ដល់ពេលវេលាយ៉ាងគ្រប់គ្រាន់ជាមួយកូនៗម្នាក់ៗ។ ការផ្ដល់ពេលវេលាចំពោះកូនម្នាក់ៗនឹងធ្វើឱ្យឪពុកម្ដាយយល់ដឹងថា កូនម្នាក់នេះអាចនឹងរៀនពូកែ តែម្នាក់ទៀតអាចនឹងលេងកីឡាពូកែ ឬម្នាក់ទៀតអាចពូកែនិយាយ ជាដើម។ « ចុងបញ្ចប់នេះ អ្នកគ្រូ ឆវីចង់ប្រាប់ថា ៈ ភាពពូកែរបស់ក្មេងៗមិនដូចគ្នាទេ ដូច្នេះសូមមេត្តាកុំប្រៀបធៀបរឿងដូចគ្នាជាមួយកូនៗអី ព្រោះកូនម្នាក់ៗប្រៀបដូចជាផ្កាប្រភេទផ្សេងៗ មិនអាចប្រៀបធៀបគ្នាបានឡើយ»៕

  • សំបុត្រពីស្រ្តីជាម្ដាយ ជូនដល់ស្រ្តីជាម្ដាយ ៈ “រឿងតូចៗដែលសាងអនាគតកូន”

    សំបុត្រពីស្រ្តីជាម្ដាយ ជូនដល់ស្រ្តីជាម្ដាយ ៈ “រឿងតូចៗដែលសាងអនាគតកូន”

    ជូនស្រ្តីជាម្ដាយគ្រប់រូបលើពិភពលោកនេះ

    ខ្ញុំមានអាជីពជាម្ដាយគេ និងក៏មិនខុសប្លែកពីស្រ្តីជាម្ដាយដទៃទៀតដែរ យើងព្យាយាមក្នុងការសម្របសម្រួលជីវិតការធ្វើការងាររបស់យើង ជាមួយនឹងការធ្វើជាម្ដាយគេ។ យើងត្រូវបានធ្វើឱ្យភ័យខ្លាច និងមិនសូវមានទំនុកចិត្តជាប់ជានិច្ចថា តើយើងបានធ្វើខ្លួនជាម្ដាយដែលល្អគ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅ?។

    កំណត់ត្រាទាំងឡាយរឹតតែធ្វើឱ្យយើងញាប់ញ័រ មិនថាតែ “ជាងពាក់កណ្ដាលនៃកុមារយើង សព្វថ្ងៃមានសៀវភៅអានមិនដល់ 3ក្បាលឡើយ” “ឪពុកៗជិតពាក់កណ្ដាល គ្មានពេលវេលាលេងជាមួយកូន” “40ភាគរយនៃក្មេងតូច ខកខានឱកាសល្អៗក្នុងការអភិវឌ្ឍ” និង “កុមារយើងបច្ចុប្បន្នមាន IQ ទាបជាងកម្រិតស្តង់ដារ”។

    ព័ត៌មានទាំងអស់នេះធ្វើឱ្យយើងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការតស៊ូដើម្បីក្លាយជាម្ដាយដ៏ល្អ តែក៏ចង់លើកទង់ជ័យសចុះចាញ់ម្ដងម្កាលដែរ ​ព្រោះមិនមានជំនួយ…ឬមួយក៏ដល់ពេលត្រូវទទួលស្គាល់ការពិតហើយថា ការចិញ្ចឹមកូនក្នុងសង្គមបែបនេះ ពិតជាលំបាកមែនទែន?។

    ខ្ញុំបានដឹងពីលោកគ្រូពេទ្យជំនាញម្នាក់ដែលតែងតែបញ្ជាក់ប្រាប់ដដែលៗថា ការចិញ្ចឹមក្មេង សំខាន់បំផុតក្នុងអំឡុងបីឆ្នាំដំបូង។ ក្មេងនឹងសាងខ្លួនឯង និងជឿទុកចិត្តពិភពលោកមួយនេះតាមរយៈការទទួលបានសេចក្ដីស្រឡាញ់ និងការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងគ្រប់គ្រាន់…ត្រូវហើយ! ខ្ញុំដឹង អ្នកក៏ដឹង តែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារបានរឹតរួតយើងឱ្យនៅជាប់នឹងកៅអីធ្វើការ ហើយយើងត្រូវជួលមនុស្សម្នាក់មកចិញ្ចឹមមើលថែដំណក់ឈាមរបស់ខ្លួនឯង…ពិភពលោកគឺដូច្នេះឯង ហើយតួនាទីរបស់យើងគឺត្រូវតែទទួលយកបែបហ្នឹង។

    ព័ត៌មានដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយទៀតគឺ អង្គប្រកបផ្សេងៗរបស់ស្ថានភាពជុំវិញខ្លួនមានភាពសំខាន់បំផុត គឺបើឱ្យកុមារធំធាត់ឡើងដោយខ្លួនឯង សក្ដានុពលរបស់គេនឹងថយចុះ 30ភាគរយ…តួលេខនេះ គឺជាភាពធ្ងន់ធ្ងរមួយដែលអ្នកម្ដាយគ្រប់រូបត្រូវទទួលបន្ទុក។

    ក្នុងឋានៈជាម្ដាយ ខ្ញុំដឹងច្បាស់ណាស់ថា ម្ដាយគ្រប់រូបចង់ឱ្យកូន “ពូកែ ល្អ ឆ្លាត” ពាក្យបីម៉ាត់នេះគឺ ភាពសាកល្បង។ ទោះជាហត់នឿយប៉ុនណា បើមិនបានអានរឿងនិទានមុនពេលគេងឱ្យកូនស្ដាប់ យើងនឹងក្លាយជាម្ដាយដែលមិនបានការភ្លាមតែម្ដង ព្រោះលុយកាក់មិនមានន័យស្មើនឹងពេលវេលា និងការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកូនៗឡើយ។ ការចាប់ផ្ដើមធ្វើដោយដៃទាំងពីររបស់ម្ដាយ គឺជារឿងតូចមួយដែលជួយជំរុញវិវឌ្ឍនាការរបស់កូនបានល្អបំផុត។ យើងគ្រប់គ្នាគួរតែបានដឹងពីវិធីការសាងវិវឌ្ឍនាការដល់កូន។

    ចេះគិត ចេះធ្វើការ ចេះរៀនសូត្រ ចេះដោះស្រាយបញ្ហា ចេះរស់នៅជាមួយអ្នកដទៃ និងអ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺ “ចេះមានសេចក្តីសុខ” ពាក្យចុងក្រោយគេនេះ ជាពាក្យដែលសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំខ្លាចមែនទែន ខ្លាចកូនមិនដឹងពីវិធីមានសេចក្ដីសុខក្នុងពិភពលោកដែលកាន់តែពិបាករស់នៅទៅដូចសព្វថ្ងៃ។

    មួយទៀត ការបន្ថែមជំនាញផ្នែកភាសា ក៏ជារឿងដែលមិនគួរមើលរំលងដែរ ដូច្នេះអ្វីដែលសំខាន់គឺ “ការអានសៀវភៅ” ។

    លោកគ្រូពេទ្យខាងលើបន្ថែមថា “រឿងចាំបាច់ចំពោះការជំរុញវិវឌ្ឍនាការរបស់កុមារគឺ សេចក្ដីស្រឡាញ់ ការយកចិត្តទុកដាក់ ស្ថានភាពជុំវិញខ្លួនដែលល្អ អានសៀវភៅ និងកន្លែងក្មេងលេង” គាត់បន្តថា របស់លេងនៅក្នុងកន្លែងក្មេងលេង សំខាន់ស្មើនឹងសៀវភៅដែរ។ ខួរក្បាលរបស់កុមារ ជាមួយនឹងការអានក្នុងអំឡុង 3 ដំណាក់កាលនឹងអភិវឌ្ឍសន្សឹមៗតាមលំដាប់ ចាប់ផ្ដើមពីការរៀនអានដើម្បីូការរៀនយល់ដឹង រៀនយល់ដឹងពីជំនាញការអាន រហូតទៅដល់អានបានដោយខ្លួនឯងដើម្បីការរៀនយល់ដឹងបន្ត។

    ការជ្រើសរើសសៀវភៅដែលមានពាក្យចុងជួន មិនចាំបាច់មានអត្ថន័យខ្លឹមសារឱ្យគិតច្រើន មានសំឡេងឡើងចុះ នឹងធ្វើឱ្យខួរក្បាលរបស់កុមារបើកទទួលយកកាន់ងាយស្រួលឡើង…អ៊ីចឹងតើ! បានជាកូនតូចរបស់ខ្ញុំសើចក្អាកក្អាយគ្រប់ពេលដែលម្ដាយធ្វើសំឡេងឡើងចុះ ឬអានរឿងនិទានដែលមើលទៅដូចជាគ្មានន័យអ្វីទាំងអស់ឱ្យស្ដាប់។

    ការអភិវឌ្ឍខួរក្បាលជារឿងសំខាន់ក៏ពិតមែន តែការសម្រាកខួរក្បាលក៏សំខាន់មិនចាញ់គ្នាប៉ុន្មានដែរ ហើយនេះអាចជាលេសមួយដែលអាចឱ្យម្ដាយៗដូចរូបយើងរកពេលសម្រាក និងបានធ្វើការងាររបស់ខ្លួនខ្លះ ព្រោះវាប្រហែលជាដូចដែលគេនិយាយមែនហើយថា ម្ដាយដែលមានសេចក្ដីសុខ នឹងសាងកូនដែលមានសេចក្ដីសុខបានដូចគ្នា។

    សូមជួយជាកម្លាំងចិត្តដល់អ្នកម្ដាយគ្រប់រូបយ៉ាងមុតមាំ ហើយយើងនឹងឆ្លងកាត់សមរភូមិនៃការចិញ្ចឹមមើលថែកូនទៅជាមួយគ្នា…។

    ពីខ្ញុំ ស្រ្តីជាម្ដាយម្នាក់

  • ហួសសម័យបង្រៀនកូនដោយការវាយដំហើយ…

    ហួសសម័យបង្រៀនកូនដោយការវាយដំហើយ…

    បើសិនថយក្រោយទៅសម័យកាលពី 20 – 30ឆ្នាំមុន អាណាព្យាបាលទាំងឡាយប្រហែលជាធ្លាប់ឮស៊ាំត្រចៀកជាមួយនឹងវិធីការបង្ហាត់បង្រៀនកូនៗកំពូលរពឹសដែលថា “ចង់ឱ្យកូនល្អ ត្រូវតែវាយ” ដែលសូម្បីតែក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ក្នុងយុគសម័យដែលមាន 4G តិចណូឡូជីដ៏លឿនរហ័សហើយក៏ដោយ ក៏ប្រយោគខាងលើនៅតែនៅមាននៅឡើយ។ អ្នកណាដែលនៅតែបង្រៀនកូនដោយការវាយផាច់ៗខ្លះ សូមមកមើលពីហេតុផលដែលបង្កប់នៅពីក្រោយសំឡេងរំពាត់ប៉ះនឹងសាច់កូនៗថា តើវាហុចផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានទៅដល់ផ្លូវចិត្តរបស់កូនយ៉ាងណាខ្លះ?។

    ហេតុផលដែលឪពុកម្ដាយប្រើវិធីបង្រៀនកូនដោយការវាយ

    ដោយសារតែ “ក្ដីស្រឡាញ់ + បំណងល្អ + ក្ដីបារម្ភ + យកចិត្តទុកដាក់ + ត្រូវការបង្ហាត់បង្រៀនអ្វីម្យ៉ាងដល់កូន + ចង់ឱ្យកូនស្ដាប់បង្គាប់ + ចង់ឱ្យកូនស្ថិតនៅក្នុងរបៀបវិន័យដែលឪពុកម្ដាយរៀបចំទុក + និងចុងក្រោយគឺ អារម្មណ៍ក្រោធខឹងរបស់ឪពុកម្ដាយក្នុងពេលខ្លះដែលខ្វះភាពហាមឃាត់ចិត្តខ្លួនឯង ហើយចុងក្រោយក៏ទៅលួចអង្គុយសោកស្ដាយស្រក់ទឹកភ្នែកខ្លួនឯង។

    ផលប៉ះពាល់ផ្នែកវិជ្ជមានពីរំពាត់ដែលវាត់ប៉ះនឹងសាច់ឆ្លុះបញ្ចាំងទៅដល់ផ្លូវចិត្តកូន ដែលឪពុកម្ដាយនឹកស្មានមិនដល់

    ធ្វើឱ្យកូនមិនហ៊ានបង្ហាញពីអារម្មណ៍ពិតប្រាកដរបស់ខ្លួនឯងចេញមក ដូចជាអារម្មណ៍ខឹង ខូចចិត្ត ជាដើម ព្រោះខ្លាចថា បើបង្ហាញពីអារម្មណ៍ពិតប្រាកដរបស់ខ្លួនចេញទៅ ខ្លាចប៉ាម៉ាក់អាចនឹងខឹង និងត្រូវទទួលទោសបន្ថែម។

    ធ្វើឱ្យកូនមានសម្ពាធ និងលាក់ទុកក្នុងចិត្ត ពេលមានទុក្ខ ឬកើតបញ្ហា មិនហ៊ានក្នុងការប្រឹក្សានឹងឪពុកម្ដាយ ព្រោះខ្លាចត្រូវទទួលទោស ទើបមិនហ៊ាននិយាយប្រឹក្សាជាមួយអ្នកណា។

    ធ្វើឱ្យកូនខ្វះភាពជឿជាក់លើខ្លួនឯង មិនហ៊ានធ្វើអ្វី រហូតលែងហ៊ានធ្វើអ្វីទាំងអស់ ព្រោះគិតតែថា រឿងដែលចង់ធ្វើ អាចនឹងខុសទៀតក៏បានដែរ។

    ធ្វើបាបផ្លូវចិត្តកូនដោយមិនដឹងខ្លួន ព្រោះក្នុងគំនិតរបស់កូនៗ អ្នកដែលនៅមើលថែទាំ និងជិតស្និទ្ធជាមួយរូបគេដូចឪពុកម្ដាយ គឺត្រូវតែនៅចាំមើលថែទាំ និងការពាររូបគេ តែផ្ទុយទៅវិញ មនុស្សទាំងពីរនោះបែរជាធ្វើបាបលើរាងកាយ(ដាក់ទោសដោយការវាយ) និងផ្លូវចិត្តកូនទៅវិញ(តាមរយៈអារម្មណ៍ដែលទាំងក្រេវក្រោធផង ទាំងស្រឡាញ់ផងរបស់ឪពុកម្ដាយដែលលាយឡំចូលគ្នាខណៈពេលវាយកូន)។

    ធ្វើឱ្យភាពរឹងទទឹងច្រងេងច្រងាងដែលដក់ជាប់នៅក្នុងចិត្តកូន ដោយអារម្មណ៍ក្រោធខឹង ខូចចិត្ត ដែលកូនមិនអាចបង្ហាញចេញមកឱ្យឪពុកម្ដាយឃើញបាននោះ កូនអាចនឹងងាកទៅបង្ហាញភាពច្រងេងច្រងាងដាក់អ្នកដទៃ ដូចជាធ្វើបាបមិត្តភ័ក្តិ ជាដើម(ប៉ាម៉ាក់ចេះវាយកូនបាន រឿងអីកូនសាកវាយអ្នកផ្សេងខ្លះមិនបាន?)

    ធ្វើឱ្យកូនភ័យខ្លាចការត្រូវវាយធ្វើបាប សម្រាប់មនុស្សធំអាចមើលឃើញថា ការវាយ គឺដើម្បីបង្រៀនប្រដៅ តែសម្រាប់ក្មេងវិញ ការវាយធ្វើឱ្យកើតក្ដីភ័យខ្លាច និងមានអារម្មណ៍ថា កំពុងត្រូវធ្វើបាបលើរាងកាយធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ឈឺចាប់ «ការវាយកូនគឺដើម្បី…ប្រដៅ តែខណៈពេលជាមួយគ្នា ពាក្យប្រដៅ ក៏ត្រូវបិទបាំងជិតដោយក្ដីភ័យខ្លាច ដែលកើតឡើងបន្តិចម្ដងៗនៅក្នុងផ្លូវចិត្តកូន»

    តាមរយៈផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដែលបង្កប់នៅក្នុងនោះ អាចនិយាយបានថា ការវាយដំ ៈ ធ្វើឱ្យឈឺចាប់ទាំងកាយ ឈឺចាប់ទាំងចិត្ត ទាំងឪពុកម្ដាយ និងកូនៗទៀតផង។ អ្នកគ្រូ ឆវី ចង់និយាយថា បើធាតុពិតរបស់ការវាយ គឺ ពាក្យប្រដៅ…ដូច្នេះនៅពេលកូនធ្វើខុស សូមសាកល្បងឆ្លងរំលងដំណាក់កាលហ្នឹងចោល…ហើយប្រើពាក្យប្រៀនប្រដៅ ប្រើការយល់ចិត្ត និងប្រើហេតុផលក្នុងការបង្រៀនប្រៀនប្រដៅកូនវិញម្ដង ល្អដែរទេ?។

    ព្រោះការប្រៀនប្រដៅកូនឱ្យស្គាល់ខុស និងត្រូវ…ដោយហេតុផល…ក៏ជាការបង្ហាត់ឱ្យកូនចេះប្រើទាំងហេតុ និងផលក្នុងការធ្វើទង្វើអ្វីផ្សេងៗនាពេលអនាគតដូចគ្នា៕

  • នៅពេលដែលអ្នកម្ដាយតាំងគភ៌ផង ចិញ្ចឹមមើលថែកូនតូចផង…

    នៅពេលដែលអ្នកម្ដាយតាំងគភ៌ផង ចិញ្ចឹមមើលថែកូនតូចផង…

    មិនមែនជារឿងងាយស្រួលឡើយ សម្រាប់អ្នកម្ដាយដែលត្រូវមើលថែទាំកូនតូចវ័យកំពុងរពឹស ដំណាលគ្នានឹងការពពោះកូនមួយទៀតដែលនឹងក្លាយជាសមាជិកគ្រួសារថ្មីម្នាក់ទៀតនោះ តែក៏ហត់នឿយល្វើយកាយយ៉ាងមានសេចក្ដីសុខដែរ។ ថ្ងៃនេះ អ្នកគ្រូ ឆវី សូមនាំមកជម្រាបជូនបងៗដែលជាឧត្តមមាតាទាំងអស់នូវគន្លឹះល្អៗក្នុងការមើលថែទាំសុខភាពរបស់អនាគតអ្នកម្ដាយកូនញឹកដូចខាងក្រោមនេះ។

    1 . ធ្វើអ្វីថ្នមៗខ្លះផង

    ថ្ងៃនេះបងៗលែងជាអ្នកម្ដាយរបស់អាល្អិតបងតែម្នាក់ឯងទៀតហើយ តែកំពុងតែមានសមាជិកថ្មីថែមមកម្នាក់ទៀតហើយ… អាល្អិតបងគេមិនថាអីទេ បើអ្នកម្ដាយនឹងបែងចែកពេលវេលាទៅឱ្យអាអូននៅក្នុងពោះខ្លះនោះ។ ទោះជាអ្នកម្ដាយនឹងមិនអាចលះបង់ទាំងពេលវេលា​ ទាំងសេចក្ដីស្រឡាញ់ទៅឱ្យអាល្អិតបងបានច្រើនដូចមុនក៏ដោយ តែក៏គេមិនបានមានអារម្មណ៍ថា ខ្វះអ្នកម្ដាយដែរ ដូច្នេះក៏សូមបន្ធូរៗដៃខ្លះទៅ ត្រូវប្រយ័ត្នកុំឱ្យគេលេងជាមួយអ្នកម្ដាយខ្លាំងៗពេក រាប់ថាជាការមើលថែទាំអាអូនតូចដែលនៅក្នុងពោះម្នាក់ទៀតហ្នឹងណា៎។

    2 . ត្រូវរកជំនួយការដែលទុកចិត្តបាន

    ព្រោះបងៗកំពុងតែតាំងគភ៌ ទើបចាំបាច់ត្រូវថែបំប៉ន មើលថែទាំខ្លួនឯង និងកូនតូចនៅក្នុងផ្ទៃ ទើបពេលខ្លះមិនអាចនឹងផ្ដល់ពេលវេលាបានពេញលេញដល់អាល្អិតបងបានដូចមុន ដែលទោះជាអ្នកម្ដាយចង់មើលថែទាំគេឱ្យបានល្អបំផុតក៏ដោយ តែក្នុងអំឡុងពេលនេះ ចាំបាច់បំផុតដែលអ្នកម្ដាយត្រូវតែរកអ្នកជួយម្នាក់មកនៅចាំជួយ អាចជាលោកតា លោកយាយ ឬអ្នកមើលថែក្មេង ដើម្បីនៅមើលថែទាំគេ ដើម្បីអ្នកម្ដាយនឹងបាននៅឆ្ងាយបន្តិចយ៉ាងកក់ក្ដៅក្នុងចិត្ត ដែលនេះជាការល្អចំពោះសុខភាពទាំងអ្នកម្ដាយខ្លួនឯង និងអាតូចដែលកំពុងគេងនៅក្នុងផ្ទៃហ្នឹងឯង។

    3 . យកចិត្តទុកដាក់រឿងសុខភាព និងថែទាំខ្លួនឯងយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់

    ក្រៅពីនឹងត្រូវមើលថែទាំកូនតូចដែលនៅក្នុងផ្ទៃ និងក្រៅផ្ទៃហើយនោះ អ្នកម្ដាយក៏កុំភ្លេចមើលថែទាំខ្លួនឯងដំណាលៗគ្នានឹងមើលថែទាំកូនតូចផង ព្រោះរឹតតែអ្នកម្ដាយមានសុខភាពដែលល្អបរិបូរណ៍មាំទាំខ្លាំងប៉ុនណា អាល្អិតតូចដែលនៅក្នុងគភ៌របស់អ្នកម្ដាយក៏នឹងល្អឥតខ្ចោះតាមនោះដែរ។

    4 . គេងលក់ និងសម្រាក

    អ្នកម្ដាយអាចអាស្រ័យអំឡុងពេលគេងថ្ងៃរបស់អាល្អិតបង ដោយអាចគេងសម្រាកមួយស្រឡេតដំណាលៗជាមួយនឹងគេ និងមិនបាច់ទៅនឹកកង្វល់ចិត្តអ្វីទេអ្នកម្ដាយ ព្រោះយ៉ាងណាអ្នកម្ដាយក៏មានអ្នកជំនួយការនៅជួយមើលថែទាំអាល្អិតបងស្រាប់ហើយ ដូច្នេះអ្នកម្ដាយត្រូវតែគេងសម្រាកឱ្យបានច្រើនដើម្បីកូនក្នុងផ្ទៃ។

    5 . មើលថែទាំអាតូចនៅក្នុងផ្ទៃ និងអាធំនៅក្រៅផ្ទៃដំណាលៗគ្នា

    ពេលខ្លះ ការមើលថែអាល្អិតទាំងនៅក្នុងផ្ទៃ និងក្រៅផ្ទៃរបស់អ្នកម្ដាយ ក៏អាចធ្វើឡើងដំណាលៗគ្នាបានដែរ ដូចជា ការអានរឿងនិទានឱ្យកូនស្ដាប់ ក៏អាចអានឱ្យគេទាំងពីរនាក់ស្ដាប់ក្នុងពេលជាមួយគ្នាបានដែរ។ ក្រៅពីនេះការលេង អ្នកម្ដាយក៏នៅអាចលេងជាមួយកូនទាំងពីរនាក់ដំណាលគ្នាបានផងដែរ។ អ្នកម្ដាយសាកល្បងប្រើតិចនិកនេះលមើល៍ ជាពិសេស បើសិនជាអាល្អិតដែលនៅក្រៅផ្ទៃជាក្មេងធំផងនោះ រឹតតែជាការល្អទៅទៀត គឺឱ្យគេសាកល្បងនិយាយលេងជាមួយប្អូន ស្ដាប់សំឡេងប្អូនរើ និងថែមទាំងអាចធ្វើជាអ្នកជំនួយការដ៏សំខាន់ម្នាក់របស់អ្នកម្ដាយបានទៀតផង។

    6 . ផ្លូវចិត្តរីករាយស្រឡះ

    ស្នាមញញឹមរបស់ម្ដាយធ្វើឱ្យផ្ទះមួយនេះគួរឱ្យចង់រស់នៅ និងកក់ក្ដៅបំផុតសម្រាប់ក្មេងៗ។ សូមកុំភ្លេចថា សុខភាពចិត្តរបស់អ្នកម្ដាយមានផលដល់សភាវខាងអារម្មណ៍របស់កូនតូចខ្លាំងបំផុត ដូច្នេះសូមអ្នកម្ដាយកុំមានអារម្មណ៍មួម៉ៅក្ដៅក្រហាយអ្វីឡើយបើទោះជាមានពេលខ្លះអាល្អិតបងនឹងឌឺរឹងខ្លះ យំរករឿងខ្លះក៏ដោយ ក៏ចូរធ្វើអារម្មណ៍ឱ្យល្អ និងញញឹមជាប់ជានិច្ច។

    ឃើញទេថា គន្លឹះល្អៗដែលបានជម្រាបជូននេះមិនមានអ្វីពិបាកឡើយ មែនទេបងៗស្រ្តីមានគភ៌ទាំងឡាយ? អ្នកគ្រូ ឆវី សូមជួយជាកម្លាំងចិត្តជូនដល់អ្នកម្ដាយទាំងអស់គ្នាណា៎ចា៎ស៕

  • បង្រៀនកូនឱ្យមានវិន័យ ឱ្យឆ្លាតសមវ័យ ត្រូវចិញ្ចឹមកូនបែប EF

    បង្រៀនកូនឱ្យមានវិន័យ ឱ្យឆ្លាតសមវ័យ ត្រូវចិញ្ចឹមកូនបែប EF

    បង្រៀនកូនឱ្យមានវិន័យ​ ឪពុកម្ដាយអាចចាប់ផ្ដើមបានតាំងពីកូននៅតូចៗដោយប្រើវិធីការចិញ្ចឹមកូនបែប EF (Executive Function) ដែលមានន័យពីសមត្ថភាពកម្រិតខ្ពស់របស់ខួរក្បាលដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការគិត អារម្មណ៍ និងទង្វើ។ ដើម្បីឱ្យទៅដល់គោលដៅ ដែលជាគោលដៅសម្រាប់កូន មិនមែនជារបស់ឪពុកម្ដាយ តាមស្ទីលរបស់លោកវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញផ្នែកអប់រំកុមារគឺជាអ្វី និងសំខាន់ចំពោះការចិញ្ចឹមកូនយ៉ាងណា យើងនាំគ្នាមកមើលទាំងអស់គ្នាដូចតទៅ។

    គោលការណ៍របស់ EF

    1 . មើលថែទាំខ្លួនឯងបាន

    គឺការឱ្យកុមារបានប្រើប្រាស់ខ្លួនឯងជាចំណុចកណ្ដាលដើម្បីអភិវឌ្ឍ និងហ្វឹកហាត់ខ្លួនឯងឱ្យអាចមើលថែទាំ ជួយខ្លួនឯងបាន ដោយមិនចាំបាច់មានអ្នកណាមកចាំប្រាប់។ មានគោលការណ៍ 4 យ៉ាងដូចតទៅ ៈ

    – ការមើលថែទាំរាងកាយរបស់ខ្លួនឯង ៈ ដូចជាការញ៉ាំបាយ ងូតទឹក ដុសធ្មេញ ស្លៀកពាក់ បន្ទោបង់ទាំងធំ និងតូចដោយខ្លួនឯងបាន ដែលឪពុកម្ដាយអាចបង្ហាត់កូនតូចបានតាំងពីអាយុ 2 – 3ឆ្នាំ។ សម្រាប់ការញ៉ាំបាយខ្លួនឯង នឹងជួយឱ្យក្មេងបានអភិវឌ្ឍគ្រប់យ៉ាងជារួម បើឪពុកម្ដាយនៅតែចាំបញ្ចុកបាយឱ្យកូនតូចញ៉ាំ ក៏នឹងធ្វើក្មេងមិនក្លាយជា EF

    – ការមើលថែទាំជុំវិញរាងកាយរបស់ខ្លួន ៈ អាចចាប់ផ្ដើមជាមួយកូនតូចដែលមានអាយុ 3 – 5ឆ្នាំ ដូចជាការប្រមូលទុកដាក់របស់លេងនៅពេលលេងរួច ការរៀបចំកន្លែងគេងឱ្យស្អាតរៀបរយបន្ទាប់ភ្ញាក់ពីគេង។

    – ការមើលថែទាំការងារផ្ទះ ៈ ឪពុកម្ដាយអាចចាប់ផ្ដើមបង្ហាត់កូនតូចតាំងពីអាយុ 6 – 7ឆ្នាំឡើងទៅ ដូចជាលាងចាន ហាលខោអាវ ប្រមូលសំរាម បោសផ្ទះ ជូតផ្ទះ ដែលមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់ការធ្វើការងារផ្ទះបែប EF នេះជាការធ្វើឱ្យក្មេងបានកម្រើកម្រាមដៃ កម្រើកខួរក្បាលខ្លាំងជាងការធ្វើឱ្យផ្ទះស្អាត។

    – ការមើលថែទាំនៅក្រៅផ្ទះ ៈ ឬការធ្វើតាមច្បាប់របស់សង្គម ដូចជាញ៉ាំបាយនៅក្នុងហាងលក់បាយ ការរត់លេងនៅក្នុងហាង និងការឈរតម្រង់ជួររង់ចាំទិញឥវ៉ាន់ ជាដើម។

    2 . ការចេះដោះខ្លួនរួចពីស្ថានការណ៍ប្រថុយនឹងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ

    ដូចជា គោលដៅគឺ ចង់ជិះជ្រែម៉ូតូ ដូច្នេះ EF គឺការគិតឱ្យបានល្អិតល្អន់ថា តើត្រូវជិះម៉ូតូយ៉ាងណាឱ្យមានសុវត្ថិភាព ត្រូវគ្រប់គ្រងការគិត អារម្មណ៍ ទង្វើដែលល្អ ឬគោលដៅ គឺការចង់ធ្វើអ្វីមួយ តែត្រូវឆ្លងកាត់ការគិត អារម្មណ៍ និងទីបំផុត គឺការបង្ហាញទង្វើដែលល្អហ្នឹងឯង។

    3 . មានអនាគតដែលអាចសាងឡើងបានដោយខ្លួនឯង

    – សម្លឹងទៅខាងមុខ ការមានកម្លាំងជំរុញចិត្ត មានភាពមានះព្យាយាម ភាពស្រឡាញ់ឈ្លក់ក្នុងអំពើល្អ។

    – រៀបចំផែនការ

    – ចាប់ផ្ដើមធ្វើ

    – ទទួលខុសត្រូវ

    – បត់បែន កែសម្រួលគោលដៅ កែសម្រួលផែនការបានគ្រប់ពេលជានិច្ច មិនបន្ទោសខ្លួនឯង មិនបន្ទោសអ្នកដទៃ។

    ក្រៅពីនេះលោកវេជ្ជបណ្ឌិតនៅបានណែនាំពីកិច្ចការងាររបស់កូនតូចក្រោយពេលត្រឡប់មកពីសាលារៀនទៀតផង។ ដោយសារតែក្មេងភាគច្រើននឹងត្រឡប់មកដល់ផ្ទះវិញនៅម៉ាងប្រមាណ 17ៈ30(5ៈ30ល្ងាច) ធ្វើឱ្យកូនតូចមានពេលវេលាក្នុងការធ្វើកិច្ចការប្រចាំថ្ងៃឱ្យរួចស្រេច តាំងពីម៉ោង 18ៈ00 – 21ៈ00 សរុប 3 ម៉ោងតាមលំដាប់ដូចតទៅ។

    ការងារផ្ទះ ៈ ជាការងារដំបូងដែលឪពុកម្ដាយគួរប្រាប់ឱ្យកូនតូចបានធ្វើ ព្រោះការឱ្យកុមារតូចៗបានធ្វើការងារផ្ទះនេះ ជាការបណ្ដុះទម្លាប់ឱ្យក្មេងៗនឹកដល់ការងារសួនរួមខ្លាំងជាងបុគ្គលផ្ទាល់ខ្លួន។

    កិច្ចការផ្ទះ ៈ សម្រាប់ថ្ងៃណាដែលកូនតូចគ្មានកិច្ចការផ្ទះ ឪពុកម្ដាយអាចរកមេរៀនហ្វឹកហាត់បន្ថែមមកឱ្យកូនធ្វើក៏បាន។ រឿង 2 យ៉ាងនេះ ទាំងការងារផ្ទះ និងកិច្ចការផ្ទះ ត្រូវប្រាប់ឱ្យកូនធ្វើឱ្យរួចស្រេចមុនពេលចង់ចេញទៅលេង ដើម្បីជាការបង្វឹកភាពទទួលខុសត្រូវ ដោយសុខចិត្តលំបាកមុន សឹមសប្បាយជាក្រោយ។

    ការលេង ៈ ជារឿងដែលមិនអាចខ្វះបានឡើយក្នុងវ័យកុមារ ព្រោះគេនឹងបានមានអារម្មណ៍ដឹងពីភាពធូរស្រាលសប្បាយ។ ឪពុកម្ដាយអាចផ្ដល់ឱ្យនូវការលេងដែលកូនតូចចង់លេង ធ្វើជារង្វាន់ក្រោយពីគេយល់ព្រមខំទ្រាំធ្វើនូវអ្វីដែលគេមិនសប្បាយនោះចប់រួចរាល់ហើយ។

    អានរឿងនិទានមុនពេលគេង ៈ មុនពេលកូនចូលគេង ឪពុកម្ដាយអាចធ្វើកិច្ចការងារនេះ ជាការភ្ជាប់សម្ព័ន្ធភាពរវាងឪពុក ម្ដាយ និងកូនឱ្យកាន់តែស្អិតល្មួតឡើង និងថែមទាំងជាកិច្ចការងារដែលមិនសូវជារំភើបញាប់ញ័រប៉ុន្មានឡើយដើម្បីត្រៀមនាំកូនចូលគេង។

    បើឪពុកម្ដាយចង់ឱ្យកូនចេះគ្រប់គ្រងចាត់ចែងពេលវេលាធ្វើកិច្ចការងារប្រចាំថ្ងៃទាំងនេះដោយខ្លួនឯង ឪពុកម្ដាយត្រូវតែមិនចាំបាច់ប្រាប់ថា ពេលណាគួរធ្វើអ្វីនោះទេ បណ្ដោយឱ្យកូនបានចាត់ចែងពេលវេលាដោយខ្លួនឯង ដែលជាប្រក្រតីក្មេងៗច្រើនតែសម្រុកធ្វើការងារផ្ទះ និងកិច្ចការផ្ទះឱ្យរួចឆាប់ៗ ព្រោះដើម្បីឱ្យបានលេងយូរឡើង។ ជាធម្មតាក្មេងនឹងចាប់ផ្ដើមចេះគ្រប់គ្រងចាត់ចែងពេលវេលានៅពេលមានអាយុ 2 – 8 ឆ្នាំ៕

  • 5 វិធីចិញ្ចឹមកូនដែលឪពុកម្ដាយគួរធ្វើ ជួយឱ្យកូនជោគជ័យក្នុងជីវិត

    5 វិធីចិញ្ចឹមកូនដែលឪពុកម្ដាយគួរធ្វើ ជួយឱ្យកូនជោគជ័យក្នុងជីវិត

    ការចិញ្ចឹមកូនឱ្យក្លាយជាមនុស្សល្អ និងទទួលបានជោគជ័យ គឺជារឿងដែលឪពុកម្ដាយជាច្រើននឹកសង្ឃឹមទុក ព្រោះចង់ឱ្យកូនៗរបស់ខ្លួនធំធាត់ឡើងក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលទទួលបានជោគជ័យ អាចរស់នៅក្នុងពិភពដ៏ធំទូលាយនេះបានយ៉ាងល្អឥតខ្ចោះ និងមានសេចក្ដីសុខ។ ថ្ងៃនេះ អ្នកគ្រូ ឆវីសូមអញ្ជើញលោកឪពុកអ្នកម្ដាយ និងអាណាព្យាបាលទាំងអស់មកមើលពី 5 វិធីក្នុងការចិញ្ចឹមកូនដែលឪពុកម្ដាយអាចជួយឱ្យកូនធំធាត់ឡើងក្លាយជាមនុស្សធំម្នាក់ដែលល្អឥតខ្ចោះ និងទទួលបានជោគជ័យក្នុងជីវិតនាពេលអនាគត។

    1 . ឱ្យកូនជួយធ្វើការងារផ្ទះបន្តិចបន្តួច

    លទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវវិភាគមកពីក្រៅប្រទេស បានរកឃើញថា ការបង្ហាត់ក្មេងៗឱ្យចេះជួយធ្វើការងារផ្ទះត្រឹមតែបន្តិចបន្តួចនោះ នឹងជួយឱ្យពួកគេទទួលជោគជ័យក្នុងជីវិតបាន ដែលការងារនេះនឹងជួយក្នុងរឿងនៃការបណ្ដុះភាពទទួលខុសត្រូវ និងជួយឱ្យក្មេងៗចេះពឹងពាក់លើខ្លួនឯង។

    អ្នកជំនាញការម្នាក់មកពីមហាវិទ្យាល័យ ស្ទែនហ្វ៉ដ និងជាអ្នកនិពន្ធសៀវភៅ How to Raise an Adult បានរៀបរាប់ថា ការឱ្យក្មេងៗមានចំណែករួមក្នុងការធ្វើការងារផ្ទះ ដូចជា លាងចាន យកសំរាមទៅចោល ស្រោចទឹកផ្កា ឬបោកខោអាវរបស់ខ្លួនឯងជាដើមនោះ នឹងជួយឱ្យពួកគេស្គាល់ពីតួនាទីរបស់ខ្លួនឯងដែលគួរមានចំពោះសួនរួម។ ជាការបណ្ដុះភាពទទួលខុសត្រូវ និងជួយហ្វឹកហាត់ការពឹងពាក់លើខ្លួនឯងបាន។ នៅពេលក្មេងៗធំធាត់ឡើង ពួកគេនឹងក្លាយជាមនុស្សធំដ៏ល្អ មានជំនាញក្នុងការធ្វើការងាររួមជាមួយអ្នកដទៃ មានការយល់ចិត្តយល់ថ្លើម យល់ពីអារម្មណ៍អ្នកដទៃច្រើនឡើង ឧស្សាហ៍ព្យាយាម ស៊ូនឹងការងារ និងថែមទាំងអាចធ្វើការងារបានយ៉ាងសម្បូរបែបដោយប្រើពេលវេលារៀនយល់ដឹងតែបន្តិចទៀតផង។

    2 . ឱ្យកូនស្គាល់ពីការព្យាយាម និងហ៊ានប្រឈមនឹងការបរាជ័យ

    “ការបរាជ័យ គឺជាគ្រូដ៏ល្អរបស់ភាពជោគជ័យ” តែក្មេងៗប្រហែលជាមិនយល់អំពីប្រយោគនេះទេ។ បើលោកឪពុកអ្នកម្ដាយមិនធ្លាប់បង្រៀនឱ្យពួកគេស្គាល់ពីការបរាជ័យ ឬការខកបំណងទេនោះ តាមរយៈការវិភាគស្រាវជ្រាវបានរកឃើញថា ការដែលឪពុកម្ដាយឱ្យកូនបានរៀនយល់ដឹង និងហ៊ានប្រឈមជាមួយនឹងការបរាជ័យ នឹងហុចផលឱ្យគេមានការព្យាយាម និងចេះបត់បែនក្នុងការរស់នៅខ្លាំងឡើង។ ក្រៅពីនេះឪពុកម្ដាយគួរបង្រៀនឱ្យកូនចេះចាត់ការជាមួយអារម្មណ៍របស់ខ្លួនឯង ឱ្យគេចេះគ្រប់គ្រងសតិ និងអារម្មណ៍ មិនឱ្យភាពតានតឹងធុញថប់មួម៉ៅមកកាត់បន្ថយកម្លាំងចិត្តបានឡើយ បើទោះជាជួបតែក្ដីអស់សង្ឃឹម និងក្ដីបរាជ័យរហូតក៏ដោយ។

    3 . ឱ្យកូនៗស្គាល់ពីការចូលសង្គម និងសាងសម្ព័ន្ធភាពល្អជាមួយអ្នកដទៃ

    បច្ចុប្បន្នជំនាញការចូលសង្គម អាចរាប់បានថា ជាផ្នែកមួយសំខាន់ដែលជួយអភិវឌ្ឍភាពឆ្លាតវៃដល់កូនៗ ដែលតាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់បរទេសបានរកឃើញថា ក្មេងដែលមានជំនាញក្នុងការចូលសង្គមដែលល្អ មានសម្ព័ន្ធភាពដែលល្អជាមួយមិត្តភ័ក្តិបងប្អូន នឹងមានឱកាសទទួលបានជោគជ័យក្នុងជីវិតច្រើន ដោយសារតែក្មេងនឹងស្គាល់ពីការរស់នៅរួមជាមួយអ្នកដទៃ ស្គាល់ពីការធ្វើការងារជាក្រុម យល់ពីចិត្ត និងអារម្មណ៍របស់អ្នកដទៃ និងចេះគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍របស់ខ្លួនឯងទៀតផង។

    4 . តាំងគោលដៅរឿងការរៀនសូត្ររបស់កូន

    ឪពុកម្ដាយដែលផ្ដល់ចំណាប់អារម្មណ៍លើរឿងការសិក្សារៀនសូត្ររបស់កូន នឹងជួយបើកផ្លូវ និងរុញច្រានឱ្យកូនឈានឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យបាននាពេលអនាគត។ លើកឧទាហរណ៍ដូចជា បើសិនឪពុកម្ដាយនឹកសង្ឃឹមឱ្យកូនបានទទួលការសិក្សារៀនសូត្ររហូតដល់កម្រិតបរិញ្ញាបត្រ ពួកគេក៏នឹងមានសញ្ញាថានឹងរៀនបានចប់មហាវិទ្យាល័យ ដោយឪពុកម្ដាយជាអ្នកចាត់ការ និងរៀបផែនការអនាគតឱ្យទៅកូនៗតាំងពីនៅតូចៗ ហើយពួកគេក៏នឹងដឹងពីតួនាទីរបស់ខ្លួនថា ពេលនេះគួរធ្វើអ្វី និងធ្វើដើម្បីអ្វី។ ជាការសាងកម្លាំងដឹកនាំចិត្តដល់កូន ឱ្យគេមានអារម្មណ៍សប្បាយរីករាយ មានកម្លាំងជំរុញចិត្ត និងយកចិត្តទុកដាក់លើការរៀនសូត្រកាន់តែខ្លាំងឡើង ដើម្បីរូបគេខ្លួនឯងនាពេលអនាគត។

    5 . ឪពុកម្ដាយគួរធ្វើជាគំរូដ៏ល្អដល់កូនៗ

    ការដែលចង់ឱ្យកូនទទួលបានភាពជោគជ័យ ឪពុកម្ដាយក៏គួរធ្វើឱ្យកូនមើលឃើញជាគំរូថា ទម្រាំតែឪពុកម្ដាយរបស់គេទទួលបានភាពជោគជ័យក្នុងជីវិតនោះ ត្រូវឆ្លងកាត់ឧបសគ្គអ្វីមកខ្លះ ត្រូវមានភាពស៊ូទ្រាំអត់ធន់ មានក្ដីព្យាយាម និងមានតួនាទីក្នុងសង្គមយ៉ាងណា?។ នៅពេលគេបានឃើញពីអ្វីដែលឪពុកម្ដាយបានធ្វើជាប្រចាំរាល់ថ្ងៃហើយនោះ ក្មេងៗក៏នឹងកើតការជ្រួតជ្រាប និងធ្វើតាម កើតជាទង្វើការរៀនយល់ដឹងដែលនាំឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍខ្លួនឯង និងជាចំណុចចាប់ផ្ដើមឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យក្នុងពេលអនាគត។

    ការចិញ្ចឹមកូនឱ្យក្លាយជាមនុស្សល្អ និងទទួលបានជោគជ័យក្នុងជីវិតនេះ មិនមែនជារឿងងាយឡើង តែក៏មិនមែនជារឿងដែលពិបាកហួសនឹងធ្វើបានដែរ គ្រាន់តែលោកឪពុកអ្នកម្ដាយត្រូវមានពេលវេលាយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកូនឱ្យបានច្រើនឡើង មានការអប់រំផ្គុំនិស្ស័យដ៏ល្អ រួមទាំងធ្វើជាគំរូដ៏ល្អដល់កូនៗប៉ុណ្ណោះ តែលោកឪពុកអ្នកម្ដាយក៏មិនគួរតឹងរ៉ឹងម៉ឺងម៉ាត់ជាមួយកូនជ្រុលពេកដែរ បង្ហាត់ប្ងរៀនជាបណ្ដើរៗ កែសម្រួលទង្វើរបស់កូនម្ដងបន្តិចៗជាបណ្ដើរៗ និងដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺ កុំភ្លេចផ្ដល់សេចក្ដីស្រឡាញ់ និងភាពកក់ក្ដៅក្នុងគ្រួសារផង៕

  • ការ​ពុះ​ដីឡូត៍​ផ្តល់​ភាពល្អប្រសើរ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែ​វា​នឹង​បង្ក​ផល​លំបាក​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត

    ការ​ពុះ​ដីឡូត៍​ផ្តល់​ភាពល្អប្រសើរ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែ​វា​នឹង​បង្ក​ផល​លំបាក​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត

    នៅពេល​បច្ចុប្បន្ន និន្នាការ​ពុះ​ដីឡូត៍​លក់​នៅតាម​តំបន់​ជាយ​រាជធានី​ភ្នំពេញ គេ​សង្កេតឃើញថា​កំពុងតែមាន​សកម្មភាព​ពុះកញ្ជ្រោល និង​ខ្លាំងក្លា​បំផុត ជាពិសេស​នៅ​ទិស​ខាងត្បូង​ឆៀង​ខាងលិច ដូចជា​នៅតាម​បណ្តោយ​ផ្លូវជាតិ​លេខ3 និង​ផ្លូវជាតិ​លេខ4 ជាដើម។

    លោក សាន ជី នាយក​ទីផ្សារ​ក្រុមហ៊ុន​សុវណ្ណ​ភូមិ រៀល​អ៊ី​ស្ទេ​ត ដែល​កំពុងតែ​មមាញឹក​ក្នុង​ការលក់​ដីឡូត៍​នៅក្បែរ​ផ្សារ​បែក​ចាន​តាម​បណ្តោយ​ផ្លូវជាតិ​លេខ4 បាន​ប្រាប់ថា នាពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ​មាន​អតិថិជន​ជាច្រើន​បាននិងកំពុង​ចាប់អារម្មណ៍​យ៉ាងខ្លាំង​ជាមួយនឹង​ទីផ្សារ​ដីឡូត៍​នេះ ព្រោះ​ការទិញ​ដីឡូត៍​នេះ​បានផ្តល់​ភាពល្អប្រសើរ​ជាច្រើន​ដល់​ពួកគាត់ ដូចជា​តម្លៃ​ដី​នៅ​ទាប​ដែល​សមជា​មួយ​លទ្ធភាព​របស់​អ្នក​ដែលមាន​ចំណូល​មធ្យម និង​ក្រោម​មធ្យម ជាពិសេស​ពួកគាត់​អាចមាន​ជម្រើស​ក្នុង​ការទិញ​ដោយ​ការបង់​ផ្តាច់​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ឬ​បង់​រំលស់​ជាមួយ​ធនាគារ​ក្នុង​រយៈពេល​វែង​ប្រកបដោយ​ទំនុកចិត្ត​ខ្ពស់ ដែល​វា​អាស្រ័យ​ទៅនឹង​ចំណូល​ប្រចាំខែ​របស់​ពួកគាត់។

    ដោយឡែក​ចំពោះ​អ្នក​ដែល​ទិញ​ដើម្បី​ទុក​លក់​យកចំណេញ​នៅពេល​អនាគត ក៏មាន​ឱកាស​ច្រើន​ក្នុងការ​ទទួលបាន​ភាគ​លាភ​ផងដែរ ជាក់ស្ដែង​ចំពោះ​ដីឡូត៍​ដែល​ក្រុមហ៊ុន​របស់លោក​កំពុងដំណើរការ​លក់​យ៉ាងសកម្ម​សព្វថ្ងៃនេះ ត្រឹមតែ​រយៈពេល​មួយខែ​យ៉ាងហោចណាស់​លក់​ចេញ​បាន​មិនតិចជាង 70ឡូត៍​នោះទេ ខណៈដែល​ដីឡូត៍​ដែល​ស្ថិត​នៅជាប់​ផ្លូវធំ មានតម្លៃ​ជិត 2ម៉ឺនដុល្លារ​ ហើយ​ដីឡូត៍​ដែល​ស្ថិតនៅ​ខាងក្នុង​វិញ​មានតម្លៃ​ត្រឹមតែ​ជាង 10,000ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ ដែល​តម្លៃ​នេះ​រួមបញ្ចូល​ទាំង​ការដាក់​ប្រព័ន្ធ​លូ ទឹក​ភ្លើង ផ្លូវ​បេតុង​ជាដើម ដែល​អតិថិជន​ទិញ​រួចហើយ​អាច​សង់ផ្ទះ​នៅ ដោយ​មិន​ខ្វល់​ពី​កា​រត​ប្រព័ន្ធ​លូ ទឹក ភ្លើង​ដោយ​ខ្លួនឯង​នោះទេ។

    តែ​យ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏​លោក​បាន​ព្រមាន និង​ផ្តាំផ្ញើ​ដល់​អ្នក​ដែលមាន​បំណង់​ចង់​ទិញ​ដីឡូត៍​មួយចំនួន​ផងដែរ​ថា មុនពេល​សម្រេចចិត្ត​ទិញ​ដីឡូត៍ គប្បី​មានការ​ត្រិះរិះ​ពិចារណា​ឱ្យបាន​ច្បាស់ ដោយ​ត្រូវ​មើល​ពី​ទំហំ​ដី ទីតាំង ក៏ដូចជា​ប្រវត្តិ​របស់​ដី​ផង ដើម្បី​ចៀសវាង​មាន​បញ្ហា ព្រោះ​ដីឡូត៍​ខ្លះ​លក់​ក្នុង​តម្លៃថោក ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍ ក៏ដូចជា​ការរៀប​ចំឯ​ក​សារ​ផង​នោះ គឺ​ធ្វើ​មិនសូវ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ។ ជាមួយនឹង​ភាព​កក្រើក​នៃ​ទីផ្សារ​ពុះ​ដីឡូត៍​លក់​នេះ លោក គីម ហ៊ាង អតីត​ប្រធាន​សមាគម​អ្នកវាយតម្លៃ និង​ភ្នាក់ងារ​អចលនវត្ថុ​កម្ពុជា បាន​ទទួលស្គាល់ថា វា​ជា​ការល្អ​ចំពោះ​ទីផ្សារ​ដីឡូត៍​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ប៉ុន្តែ​ទីផ្សារ​ដីឡូត៍ វា​អាច​នឹង​បង្ក​ជា​បញ្ហា​ចំពោះ​ការអភិវឌ្ឍ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​នាពេល​អនាគត​ក៏​អាច​ថា​បានដែរ។ លោក គីម ហ៊ាង បាន​បញ្ជាក់ថា ជាការ​ប្រសើរ​ណាស់​សម្រាប់​អ្នក​ដែលមាន​ចំណូល​តិច និង​ប្រាថ្នា​ចង់បាន​ដី​សាងសង់​លំនៅឋាន​រស់នៅ ទោះជា​ពួកគាត់​មាន​ចំណូល​តិច​មែន ប៉ុន្តែ​ក៏​គាត់​អាចមាន​ជម្រើស​ក្នុង​ការទិញ​ដើម្បី​សាងសង់​លំនៅឋាន ឬ​អាច​ទិញ​ដើម្បី​ចង់ទុក​លក់​បន្ត​យកចំណេញ​បានដែរ តែ​វា​អាច​បង្ក​ជា​បញ្ហា​នៅ​ថ្ងៃ​ខាងមុខ ដែល​ផលប៉ះពាល់​នេះ​វា​អាច​នឹង​កើតមានឡើង​ក្នុង​រយៈពេល​ប្រមាណ 10ឆ្នាំ​ខាងមុខ ជាពិសេស​ដី​ដែល​ស្ថិតនៅ​ជាប់​នឹង​តំបន់​ជាយក្រុង ឬ​ទីប្រជុំជន​តែម្ដង។ អាស្រ័យ​ដូចនេះហើយ ទើប​រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​ច្បាប់​គ្រប់គ្រង​ការអភិវឌ្ឍ​ដី និង​ចេញ​ជា​សារា​ចរណ៍​ណែនាំ​កាលពីពេល​កន្លងទៅថ្មីៗនេះ។

    យ៉ាងណាក៏ដោយ លោក គីម ហ៊ាង បានបង្ហាញ​ពី​ក្ដី​សង្ឃឹមថា តាមរយៈ​ការបង្កើត​ច្បាប់​ថ្មី​នេះ​អាច​នឹង​ជួយ​កាត់បន្ថយ​បញ្ហា​ច្បាប់​ដែល​អាច​នឹង​កើតមានឡើង​ដោយសារ​ការ​ពុះ​ដីឡូត៍​នេះ ដ្បិត​សកម្មភាព​នៃ​ការ​ពុះ​ដីឡូត៍ វា​បាននិងកំពុង​កើតមាន​រួចមកហើយ។ បច្ចុប្បន្ន​និន្នាការ​នៃ​ការ​ពុះ​ដីឡូត៍​មិន​ត្រឹមតែ​នៅតាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវជាតិ​លេខ3 ឬ​លេខ4 ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​នៅ​តំបន់​ជាយក្រុង​ផ្សេងទៀត ដូចជា​នៅ​ជិត​ម្តុំ​ភ្នំ​ប្រសិទ្ធិ៍ ដី​នៅតាម​បណ្តោយ​ផ្លូវជាតិ​លេខ51 ដី​នៅ​ផ្លូវ​ក្រវាត់ក្រុង​លេខ2 និង​លេខ3 ហើយ​និង​តាម​បណ្ដោយ​ផ្លូវជាតិ​លេខ2 ចាប់ពី​ក្រុង​តាខ្មៅ​ឆ្ពោះទៅ​តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​ជ្រៃ​ធំ ក៏មាន​សកម្មភាព​ពុះកញ្ជ្រោល​ខ្លាំង​ដែរ ខណៈដែល​អាជ្ញាធរ​ខេត្តកណ្តាល​កំពុង​រៀបចំ​តំបន់​ព្រំដែន​ជ្រៃ​ធំ ឱ្យ​ក្លាយជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​កាស៊ីណូ និង​តំបន់​ពាណិជ្ជកម្ម​ឆ្លងដែន។

    ទោះជា​យ៉ាងណាក្ដី មុននឹង​ទិញ​ដីឡូត៍​នៅ​ទីតាំង​ណាមួយ​សម្រាប់​ទុក​លក់​យកចំណេញ ឬ​ទិញ​ទុក​សម្រាប់​សង់​លំនៅឋាន​រស់នៅ​ផ្ទាល់ខ្លួន អតិថិជន​គួរពិនិត្យមើល​ឱ្យ​ច្បាស់​ទៅលើ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ជុំវិញ​ថា តើ​មាន​វា​សក្ដានុពល​អ្វី​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត​ខ្លះ? តើ​អាច​ក្លាយជា​ទីប្រជុំជន មាន​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្លូវរដ្ឋ មាន​រោងចក្រ​ឧស្សាហកម្ម ផ្សារ​ សាលារៀន វត្ត​អារាម មន្ទីរពេទ្យ​នៅក្បែរនោះ​ដែរឬទេ? ប្រសិនបើ​មាន​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដូចខាងលើ​នេះ វា​ប្រាកដជា​ផ្តល់ប្រាក់​ចំណេញ​ត្រឡប់មកវិញ ឬ​អាច​សង់ផ្ទះ​រស់នៅ​ប្រកបដោយ​ភាពសុខដុមរមនា​នៅក្នុង​គ្រួសារ​មិន​ខាន ព្រោះ​កូន​អាចធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​សាលារៀន​បាន​ងាយស្រួល ពេល​ឈឺ​ថ្កាត់​មាន​មន្ទីរពេទ្យ​នៅក្បែរ ដល់​រដូវ​បុណ្យទាន​ងាយស្រួល​ទៅ​វត្ត​ធ្វើបុណ្យ​ជាដើម។ល៕

  • អនាគត​ ម៉ាស៊ីន​នឹង​ដណ្ដើម​ការងារ​មនុស្ស ហេតុនេះ​គ្រប់គ្នា​ត្រូវ​រៀន ជំនាញ​មួយចំនួន​ដើម្បី​រក្សា​លំនឹង

    អនាគត​ ម៉ាស៊ីន​នឹង​ដណ្ដើម​ការងារ​មនុស្ស ហេតុនេះ​គ្រប់គ្នា​ត្រូវ​រៀន ជំនាញ​មួយចំនួន​ដើម្បី​រក្សា​លំនឹង

    បច្ចុប្បន្ននេះ មនុស្ស​ចាប់ផ្តើម​ប្រើប្រាស់​ម៉ាស៊ីន​កាន់តែ​ច្រើនឡើង​ដើម្បី​ជំនួស​ការងារ​របស់ខ្លួន ហើយ​ការងារ​ទាំងឡាយណា​ដែល​មនុស្ស​អាចធ្វើដដែលៗ នឹងត្រូវ​ជំនួស​ដោយ​គ្រឿងយន្ត​បំពាក់​បច្ចេកវិទ្យា AI ទាំងស្រុង​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។

    ការងារ​រាប់លាន​នឹងត្រូវ​លុបបំបាត់ តែ​ទោះជា​យ៉ាងនេះ​ក្តី ការងារ​ជាច្រើន​ក៏​នឹង​កើត​ថ្មី​បន្ថែមទៀត​ផងដែរ ដែល​វា​ទាមទារ​ឱ្យ​មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​ត្រូវតែ​ត្រៀមលក្ខណៈឱ្យបាន​ល្អប្រសើរ​ដើម្បី​សិក្សា​ស្វែងយល់​ពី​តម្រូវការ​របស់​មនុស្ស​ក្នុង​ពិភព​ការងារ​នៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។

    ក្នុងកាលៈទេសៈនៃ​ទីផ្សារការងារ​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​នេះ មនុស្ស​ជាច្រើន​បានដាក់​សំណួរ​ថាតើ​មនុស្ស​គួរ​ធ្វើ​អ្វីខ្លះ​ដើម្បី​ដើរ​ឱ្យទាន់​សេដ្ឋកិច្ចដែល​បាន​បត់បែន​យ៉ាង​លឿន ហើយ​យើងទាំងអស់គ្នា​គួររៀបចំ​ខ្លួន​យ៉ាងណា​ដើម្បី​រក្សា​តម្លៃ​នៃ​ជំនាញ ​ដែល​យើង​មាន​សម្រាប់​ឈរជើង​ក្នុង​ពិភពលោក​ដែល​កំពុងតែ​ជំនួស​ដោយ​ម៉ាស៊ីន​នេះ?

    ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា​ទាំងនេះអ្នកជំនាញ​ការងារ និង​ព័ត៌មាន Guthrie Jensen បានបង្ហាញ​ពី​ជំនាញ​មួយចំនួន​ដែល​ពិភពលោក​ត្រូវការ​សម្រាប់​ឆ្នាំ2020 ខាងមុខនេះ ដែល​ជំនាញ​ទាំងអស់នោះ​ជា​ផ្នែក​ដែល​ម៉ាស៊ីន​ធ្វើ​មិនកើត ហើយ​យើង​អាច​នឹង​ក្លាយជា​អ្នកគ្រប់គ្រង​លើ​ម៉ាស៊ីន​ទៅវិញ។ នៅពេលនោះ​វា​នឹង​លែង​ក្លាយជា​បញ្ហាទៀតហើយសម្រាប់​អ្នក​ដែល​អាច​ចាប់​ឱកាស​អភិវឌ្ឍ​សមត្ថ-ភាព​សម្រាប់​ពិភពលោក​ក្នុង​យុគសម័យ​បច្ចេក-វិទ្យា​នេះ។

    អ្នកជំនាញ​ដដែល​បានបង្ហាញ​ផងដែរ​ថា បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​លើក​ទី4នេះ នឹងមាន​ការប្រែប្រួល​ខ្លាំង​លើ​អ្វី​ដែលមាន​ស្រាប់​ក្រោយពី​មាន​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​លើក​ទី3 ដូចជា​បច្ចេកវិទ្យា AI នឹង​ជំរុញ​ឱ្យ​ការងារ​ទាំងឡាយ​ដែល​ធ្លាប់ប្រើ​ប្រាស់មនុស្ស រួមទាំង​ការឆ្លើយ​ឆ្លង​ព័ត៌មាន​តាម​ទូរស័ព្ទ​ផងដែរ។ ចំណែកឯ​ប្រព័ន្ធ​នៃ​ការធ្វើ​អាជីវកម្ម ទិញ​ទំនិញ និង​គ្រប់គ្រង​របស់របរ​តាម​ប្រព័ន្ធ​អុី​ន​ធើ​ណិ​តហើយសេវាដឹកជញ្ជូនអាច​នឹងប្រើប្រាស់​ដោយ​ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង​យានយន្ត​គ្មាន​មនុស្ស​បើក ស្រប​ពេលដែល​ប្រព័ន្ធ​ថាមពល​ក៏ត្រូវ​បាន​គេ​យកចិត្តទុកដាក់​ដោយ​ការប្រើប្រាស់​ឡើងវិញ​ផងដែរ។ ចំពោះ​ប្រព័ន្ធ​វេជ្ជសាស្ត្រ​ក៏​នឹងត្រូវ​គ្រប់គ្រង​ដោយ​បច្ចេកវិទ្យា (nanotechnology) ដោយ​ក្នុងនោះ​ការវះកាត់​ក៏​នឹង​អាច​ធ្វើឡើង​ដោយ​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន​ដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត វិស័យ​កសិកម្ម​ក៏​ប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​គ្រប់គ្រង​ផងដែរ ខណៈពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ​ប្រព័ន្ធ​មើល​ដំណាំ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវបាន​គេ​ប្រើប្រាស់ Drone និង​ឧបករណ៍​ទំនើប​ដែល​អាច​តាមដាន​បាន​ដោយ​ប្រើប្រាស់ Mobile Apps។

    ប្រឈម​ជាមួយនឹង​បញ្ហា​នេះ អ្នក​ដែល​កំពុងធ្វើការ​ងារ​លើ​ជំនាញ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​ទាំង​ផ្នែក​វេជ្ជសាស្ត្រ កសិកម្ម ការដឹកជញ្ជូន ឬ​អ្នកបម្រើ​ការងារ​ក្នុង​វិស័យ​សេវាកម្ម និង​ផលិតកម្ម​មួយចំនួន​អាច​នឹងមាន​បញ្ហា​បាត់បង់​ការងារ​បើ​គាត់​តាម​មិនទាន់​បច្ចេកវិទ្យា ព្រោះ​ឧបករណ៍​វៃឆ្លាត​ទាំងអស់នោះ​នឹង​អាចមាន​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការធ្វើការងារ​បាន​យ៉ាង​លឿន មាន​ប្រសិទ្ធភាព ហើយ​ចំណាយ​​តិចជាង​ការប្រើប្រាស់​មនុស្ស។

    អ្នកជំនាញ​ខាង​ពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចព័ត៌មានវិទ្យា​ក៏បាន​បង្ហាញ​ផងដែរ​ថា នៅ​ឆ្នាំ2020 ឧស្សាហកម្មដែលនៅតែ​ខ្លាំងលើ​ពិភពលោក​គឺ ទី1 បច្ចេកវិទ្យា ទី2 ការផ្តល់សេវា​ថែទាំ​មនុស្ស ទី3 បណ្តាញ​សង្គម​ឆ្លាត​វៃ និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​បែប​ថ្មី ទី4 ការសិក្សា​ពី​របៀប​ធ្វើឱ្យ​ជីវិត​មានយូរអង្វែង និង​ទី5 គឺ​សេវា​ដោះស្រាយ​ឆ្លាត​វៃ​លើ​អាជីវកម្ម (Business Acumen)។ ហើយ​ចំពោះ​ការងារ​ដែលមាន​តម្រូវការ​ខ្ពស់​វិញ​មានដូចជា អ្នកវិភាគ​ទិន្នន័យ (data analysts) អ្នកជំនាញ​ឱសថ និង​ការថែទាំ​សុខភាព អ្នកលក់ និង​អ្នកជំនាញ​ទីផ្សារ អ្នក​ប្រឹក្សា​យោបល់​សេវា​អតិថិជន អ្នកវិភាគ​ការគ្រប់គ្រង អ្នកជំនាញ​អភិវឌ្ឍ​កម្មវិធី​កុំព្យូទ័រ អ្នកជំនាញ​ច្នៃប្រឌិត និង​ការ​ឌី​ហ្សា​ញ គ្រូបង្រៀន និង​អ្នកធ្វើការងារ​ក្នុង​វិស័យ​គណនេយ្យ និង​សវនកម្ម។

    ដើម្បី​ឆ្លើយតប​ជាមួយនឹង​ការងារ និង​វិស័យ​ដែល​កំពុងមាន​តម្រូវការ​ខ្ពស់​ទាំងអស់នេះ មនុស្ស​គ្រប់គ្នា​ចាំបាច់​ត្រូវតែមាន​ជំនាញ​គោល​របស់ខ្លួន និង​ជំនាញ​បន្ថែម​ដែល​ចាំបាច់​មិនអាច​ខ្វះ​បាន​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍ​ខ្លួនឯង​ឱ្យ​ក្លាយជា​មនុស្ស​ខ្លាំង​គ្រប់​កាលៈទេសៈ​នៃ​ការប្រែប្រួល​របស់​ពិភពលោក។ ជំនាញ​ទី1 គឺ​ជំនាញ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ស្មុគស្មាញ និង​ប្រមើលមើល​ពី​អនាគត​នៃ​អាជីវកម្ម ដែល​ជំនាញ​នេះ​ទាមទារ​ឱ្យមាន​សមត្ថភាព​ខ្លាំង​ក្នុងការ​-ដោះស្រាយ និង​បង្កើត​គំនិតថ្មីៗដែល​បច្ចេកវិទ្យា AI មិនទាន់​អាចធ្វើ​បាន។ ជំនាញ​ទី2គឺ​ជំនាញ​ក្នុង​ការគិត​ស៊ីជម្រៅ (critical thinking) ជា​ជំនាញ​ដែល​មនុស្ស​អាច​វិភាគ​ទិន្នន័យ​ដែល​ទទួលបាន​ពី​ឧបករណ៍​អេឡិចត្រូនិក ឬ​ការស្រាវជ្រាវ​ដើម្បី​បកប្រែ និង​ប្រើប្រាស់​ឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវតាមស្ថានភាព​ជាក់ស្តែង​នៃ​ការរស់នៅ និង​ការធ្វើ​អាជីវកម្ម។ ជំនាញ​ទី3 គឺ​ជំនាញ​ច្នៃប្រឌិត ដែល​វា​ជា​សមត្ថ-ភាពក្នុងការរុករករបក​គំហើញថ្មីៗដែលអាចដោះ-ស្រាយបញ្ហាសំខាន់ៗរបស់​មនុស្ស ហើយ​ជំរុញ​ឱ្យ​ស្ថាប័ន​មានការ​អភិវឌ្ឍ​បាន​លឿន​នៅក្នុងពិភពលោក​ដែល​ពោរពេញ​ដោយ​ការប្រកួតប្រជែង។

    ចំណែកឯ​ជំនាញ​សំខាន់​មួយ​ផ្សេងទៀត​ដែល​កំពុង​ស្ថិតក្នុង​តម្រូវការ​របស់​មនុស្ស​គ្រប់​សម័យកាល​គឺ​ជំនាញ​ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង​មនុស្ស។ ថ្វីត្បិតតែ​ពិភពលោក​ប្រើប្រាស់​ម៉ាស៊ីន​ច្រើន​ក៏ពិតមែន តែ​ពិភពលោក​មិនអាច​គ្មាន​មនុស្ស​ធ្វើការ​នោះទេ ហេតុនេះ​ជំនាញ​នេះ​ចាំបាច់​ក្នុង​ការជំរុញឱ្យ​ការធ្វើការងារ​ជា​ក្រុម​អាច​ធ្វើទៅ​រលូន និង​ដល់​គោលដៅ​លឿន​ជា​ផ្នែក​នានា៕