Tag: វិបត្តិ

  • កត្តា​ជា​ច្រើន​ដែល​នាំ​ឱ្យ​គេ​សង្ឃឹម​ថា សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​ក្នុង​ឆ្នាំ 2024 នឹង​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​បច្ចុប្បន្ន

    កត្តា​ជា​ច្រើន​ដែល​នាំ​ឱ្យ​គេ​សង្ឃឹម​ថា សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​ក្នុង​ឆ្នាំ 2024 នឹង​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​បច្ចុប្បន្ន

    សន្ទស្សន៍​ភ្ញាក់ផ្អើលសេដ្ឋកិច្ចសកលរបស់ Citigroup បង្ហាញ​ថា ទិន្នន័យ​ជាក់​ស្ដែង​នានា​ក្នុង​ឆ្នាំ 2023 សុទ្ធ​តែ​ខ្ពស់ជាង​ការ​ព្យាករ ហើយ​នេះ​គឺជា​មូលហេតុ​ដែល​គ្រប់​គ្នាមាន​សុទិដ្ឋិនិយម​ចំពោះ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ឆ្នាំ 2024​។

    ​ទំព័រ Financial Times ថ្មី​ៗ​នេះ​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​ថា 2023 គឺជា​ឆ្នាំ​ដ៏​ប្រសើរ​មួយ​ចំពោះ​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក នៅ​ពេល​សន្ទស្សន៍​ភ្ញាក់ផ្អើលសេដ្ឋកិច្ចសកលរបស់ Citigroup (Global’s Global Citigroup Economic Surprise Index) បង្ហាញ​ថា ទិន្នន័យ​ជាក់​ស្ដែង​នានា​ក្នុង​ឆ្នាំ 2023 សុទ្ធ​តែ​ខ្ពស់ជាង​ការ​ព្យាករ។

    និន្នាការ​សេដ្ឋកិច្ច​ខាងលើ​នេះ​ក៏​ស្ដែង​ឱ្យ​ឃើញ​នូវ​មូលហេតុ​ជា​ច្រើន​ដែល​គ្រប់​គ្នា​អាច​ជឿ​ជាក់​បាន​ចំពោះ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ឆ្នាំ 2024​។ ខាង​ក្រោម​នេះ​គឺជា​កត្តា​មួយ​ចំនួន​ដែល​អាច​ជំរុញ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ឆ្នាំ 2024 ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​ឆ្នាំ 2023​៖

    ទីមួយ​៖ សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​បាន​បង្ហាញ​នូវ​លទ្ធភាព​ងើប​ឡើង​វិញ​ដ៏គួរ​ឱ្យ​ចាប់​អារម្មណ៍​។ យោង​តាម​សន្ទស្សន៍​សកល​របស់ Fitch Ratings នៅ​ក្នុង​ត្រីមាស​ទីបី​នៃ​ឆ្នាំ 2023​ ផលិតផល​ក្នុង​ស្រុក​សរុប​ (GDP) របស់​ពិភព​លោក គឺ​ខ្ពស់​ជាង​ 9% បើធៀប​នឹង​ដំណាក់​កាល​មុន​វិបត្តិសុខភាព​សកល​។

    ទីពីរ​៖ អតិផរណា​កំពុង​ថយ​ចុះ​លឿន​។ អតិផរណា​របស់​ពិភពលោក​ស្ថិត​នៅក្នុង​កម្រិត 8.9% កាល​ពី​ឆ្នាំ​ 2022 ហើយ​គ្រោង​នឹង​ថយ​ចុះ​ 5.1% នៅ​ចុង​ឆ្នាំ 2024​។

    ទីបី​៖ ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​វដ្ដ​នៃ​គោលនយោបាយ​រូបិយវត្ថុ​បែប​ «ភ្នំ​តុ (Table Mountain)» ដែល​ការ​ប្រាក់​ត្រូវ​បាន​ដំឡើង​ខ្ពស់​ខ្លាំង​ និង​រក្សាកម្រិត​កំពូល​​ក្នុង​រយៈ​ពេល​យូរ បាន​ថយ​ចុះ​។

    ទីបួន​៖ ការ​ផ្ទុះ​ឡើង​របស់​ទីផ្សារ​ហិរញ្ញវត្ថុ​។ សន្ទស្សន៍​លំដាប់​កំពូល​នានា​របស់ Wall Street ភាគ​ច្រើន​ជិត​ស្មើ ឬ​លើស​ពី​កម្រិត​ខ្ពស់បំផុត​ក្នុង​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ​ 2023​។ ទីផ្សារ​មូលបត្រ​បំណុល​ក៏​បញ្ចប់​ឆ្នាំ​ចាស់​ប្រកប​ដោយ​ភាព​ខ្លាំង​ក្លា​។

    ចុង​ក្រោយ​៖ ឆ្នាំ​ 2023 គឺជា​ឆ្នាំ​ល្អ​ចំពោះ​វិស័យ​បច្ចេក​វិទ្យា​ ដូច​ទៅ​នឹង​អ្វី​ដែល​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​បាន​រំពឹង​ទុក​៕

  • នាវា​ទេសចរណ៍ខ្នាត​ធំ​​ដែល​ធ្លាប់​ទទួល​បាន​ជំនួយ​ពី​កម្ពុជា​ក្នុង​សម័យ​កូវីដ បាន​ត្រឡប់​មក​ជា​ថ្មី​

    នាវា​ទេសចរណ៍ខ្នាត​ធំ​​ដែល​ធ្លាប់​ទទួល​បាន​ជំនួយ​ពី​កម្ពុជា​ក្នុង​សម័យ​កូវីដ បាន​ត្រឡប់​មក​ជា​ថ្មី​

    (ខេត្ត​ព្រះសីហនុ) – នាវា​ទេសចរណ៍ខ្នាត​ធំ Westerdam នា​ថ្ងៃ​ទី 28 ធ្នូ 2023 នេះ ត្រូវ​បានអនុញ្ញាត​ឱ្យ​​ចូល​ចត​នៅ​កំពង់ផែ​ស្វយ័ត​ក្រុងព្រះសីហនុ ដើម្បី​ឱ្យ​ភ្ញៀវ​នៅ​លើ​នាវា​នេះ​ឡើង​មក​កម្សាន្ត​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ និង​ខេត្ត​កែប​។ នេះ​បើ​តាម​ទំព័រ​ CPP។

    នេះ​គឺជា​ការ​ចូល​ចត​ជា​លើក​ទីពីរ​របស់​នាវា​ទេសចរណ៍ Westerdam នៅ​កំពង់ផែ​របស់​កម្ពុជា​ បន្ទាប់​ពី​ការ​ចូល​ចត​លើក​ទីមួយ​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2020 ជា​ពេល​ដែល​ពិភពលោក​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​វិបត្តិ​សុខភាព​ និង​ជា​ពេល​ដែល​នាវា​នេះ​ត្រូវ​បាន​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​បដិសេធ​ការ​ស្នើ​សូម​ចូល​ចត​។

    ការ​ចូលចត​ជា​លើក​ទីពីរ​ដែល​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃទី 28 ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ 2023​ របស់​ Westerdam គឺ​មាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ជាង​ពីរ​ពាន់​នាក់​។ ដំណើរ​ចូល​ចត​ជា​ថ្មី​នេះ ត្រូវ​បាន​ក្រសួងទេសចរណ៍ សហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុ រៀបចំពិធីទទួល ក៏​ដូច​ជា​រំលឹកខួបបីឆ្នាំនៃការស្នើ​សូម​ចូល​ចតរបស់នាវា Westerdam នៅ​កម្ពុជា។

    យោង​តាម​ឯកឧត្តម សុខ សូកេន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ ក្នុង​ចំណោម​ភ្ញៀវជាង​ពីរ​ពាន់​នាក់​នៅ​លើ​នាវា​នេះ មាន​ភ្ញៀវ​ប្រមាណ 500 នាក់​បាន​ឡើង​មកទស្សនានៅរមណីយដ្ឋាននានាក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ និង​​ខេត្តកែប​។

    «តាមរយៈការចូលចតជាលើកទីពីរ​របស់នាវាទេសចរណ៍ Westerdam នេះ នឹងជួយទាក់ទាញនាវាទេសចរណ៍ខ្នាតធំមកកាន់កម្ពុជា នាឆ្នាំក្រោយបន្តបន្ទាប់ទៀត» រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍សង្ឃឹម​ដូច្នេះ​។

    យោង​តាម​ឯកឧត្ដម​រដ្ឋមន្ត្រី នាវា​ទេសចរណ៍​នេះ​នឹង​ចត​នៅ​កម្ពុជា​ក្នុង​រយៈ​ពេល​មួយ​ថ្ងៃ ហើយ​គ្រោង​នឹង​ចាក​ចេញ​ពី​កម្ពុជា​នៅ​វេលាម៉ោង 9 យប់​នេះ​។

    នៅក្នុង​ 11 ខែ​ដំបូង​នៃ​ឆ្នាំ 2023 កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​អន្តរជាតិ​​ជាង 4.91 លាន​នាក់ ក្នុង​នោះភ្ញៀវ​ពី​ប្រទេស​ថៃមាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​គេ ពោល​គឺ 1.65 លាន​នាក់ ខណៈ​​ភ្ញៀវ​ពី​វៀតណាម​ច្រើន​ជាង​គេ​លំដាប់​ទីពីរ និង​​​ចិន​លំដាប់​ទីបី​​៕

  • គេច​ផុត​ពី​ក្ស័យ​ធន​ ដោយ​សារគំនិត​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​លើ​គោក

    គេច​ផុត​ពី​ក្ស័យ​ធន​ ដោយ​សារគំនិត​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​លើ​គោក

    (ជប៉ុន) – វិះ​ក្ស័យ​​ធន​ព្រោះ​តែ​ជនជាតិ​ជប៉ុន​មិន​ហ៊ាន​បរិភោគ​អយស្ទើរ​នៅ​ក្នុង​វិបត្តិ​សុខភាព​កាល​ពី​ឆ្នាំ 2006​ ក្រុម​ហ៊ុន​ General Oyster ក៏​នឹក​ឃើញ និង​ងាក​ទៅ​​ចិញ្ចឹម​សត្វ​សមុទ្រ​នេះ​នៅ​លើ​ដីគោក​ ដើម្បី​ផ្ដាច់​ចេញ​ពី​ប្រភព​ជំងឺ​។

    យោង​តាម Le Monde នៅ​លើ​កោះ​ Kumejima ដែល​ស្ថិត​នៅ​ភាគ​ខាង​ត្បូង​ប្រទេស​ជប៉ុន «បដិវត្តន៍​នៃ​ការ​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ» មួយ​កំពុង​កើត​ឡើង។ នៅមិន​ឆ្ងាយ​ពី​ឆ្នេរ​សមុទ្រ មាន​បណ្ដុំ​អគារ​គ្រោង​ដែក​ ផ្ទះ​កញ្ចក់ដែលមាន​អាង​ទឹក និង​សំណង់បេតុង​ដ៏​ចម្លែក​ជា​ច្រើន​។

    បណ្ដុំ​ហេត្ថារចនា​សម្ព័ន្ធ​នេះ​គឺជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់ GO Farm ដែល​ជា​ក្រុម​ហ៊ុន​បុត្រ​សម្ព័ន្ធ​របស់ General Oyster (GO)។ ពួក​គេ​កំពុង​ប្រើប្រាស់​ទឹក​សមុទ្រ​ជ្រៅ​ដើម្បី​ចិញ្ចឹម​អយ​ស្ទើរ​នៅ​​លើ​ដីគោក​ ជំនួស​ឱ្យ​ការ​ចិញ្ចឹម​នៅ​លើ​សមុទ្រ​ដូច​ប្រពៃណី​។

    GO ឱ្យ​ដឹង​ថា ពួក​គេ​ត្រូវ​ចំណាយ​ពេល​ 10 ឆ្នាំ ដើម្បី​រក​បច្ចេក​ទេស​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​លើ​ដីគោក​ ដែល​ហៅ​ថា «អយស្ទើរ​ទី 8 2.0»​។ យោង​តាម​ក្រុម​ហ៊ុន​ ឧបសគ្គ​ធំ​របស់​វិធី​សាស្ត្រ​នេះ​គឺ​ការ​ផ្គត់​ផ្គង់​ទឹក និង​ចំណី​​ឱ្យ​បាន​គ្រប់​គ្រាន់ និង​គ្រប់គ្រង​សីតុណ្ហភាព​ឱ្យ​បាន​ល្អ ប៉ុន្តែត្រូវ​ចំណាយ​ទាប​។ នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន និង​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក វិធី​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​លើ​ដីគោក​របស់​ពួក​គេ​ មាន​ប័ណ្ណ​ប៉ាតង់​រួច​ទៅ​ហើយ​។

    គំនិត​ស្ដី​ពី​ការ​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​លើ​ដី​គោក​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល General Oyster ស្ថិត​នៅ​ក្បែរ​មាត់​ជ្រោះ​នៃ​ការ​ដួល​រលំ​។ ឆ្នាំ 2003 ពួក​គេ​បើក​ហាង​អយស្ទើរ​នៅ​​ក្នុង​ខណ្ឌ Akasaka នៃ​រាជធានី​តូក្យូ​។ ពួក​គេ​ជោគ​ជ័យ​ដល់​ថ្នាក់​បាន​ពង្រីក​សាខា​នៅ​ពាស​ពេញ​ផ្ទៃ​ប្រទេស​ជប៉ុន​​ ហើយ​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​ក៏​នៅ​សល់ 26 ហាង​។

    ក៏ប៉ុន្តែ មក​ដល់​ឆ្នាំ 2006 បណ្ដា​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​នៅ​ជប៉ុន​ ត្រូវ​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​សារ​រោគ​រាត​ត្បាត norovirus​។ អតិថិជន​ដែល​បាន​បរិភោគ​អយស្ទើរ​ត្រូវ​ធ្លាក់ខ្លួន​ឈឺ ធ្វើ​ឱ្យ​ហាង​របស់ GO ស្ងាត់​ជ្រងំ។ ពុំ​មាន​ហាង​ណា​មួយ​ជាប់​ទាក់​ទិន​នឹង​រោគ​រាត​ត្បាត ប៉ុន្តែ​ប្រាក់​ចំណូល​របស់ GO នៅ​តែ​ថយ​ចុះ​ បណ្ដាល​ឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​នេះ​មាន​ហានិភ័យ​ត្រូវ​ក្ស័យ​ធន​។

    ជំនួស​ឱ្យ​ការ​បោះបង់​អាហារ​ធ្វើ​ពី​អយស្ទើរ GO ខំ​រក​វិធី​ដើម្បី​មាន​ប្រភព​ផ្គត់​ផ្គង់​ប្រកប​ដោយ​ភាព​ម្ចាស់​ការ​ផ្នែក​សុវត្ថិភាព​។ Kyoko Washiashi បច្ចុប្បន្ន​ជាអ្នក​គ្រប់​គ្រងរបស់ GO ​នៅ​ Kumejima ឱ្យ​ដឹង​ថា កាល​ពី​ឆ្នាំ 2006 «យើង​ពឹង​ផ្អែក​លើ​អ្នក​ផលិត​។ យើង​មិន​អាច​ធ្វើ​អ្វី​បាន ដូច្នេះ​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង»​។

    នៅ​ជប៉ុន អយស្ទើរ​ត្រូវ​បាន​ចិញ្ចឹម​ផ្ទាល់​នៅ​ឈូងសមុទ្រ​ ដោយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ទ្រុង​មាន​ពោង​បណ្ដែត​ជា​ដើម​។ ពួក​វា​អាច​ត្រូវ​បាន​បាញ់​ពន្លឺ​អ៊ុលត្រាវីយូឡេ ឬ​បាញ់​ពពុះ​ទឹក​ដើម្បី​កម្ចាត់​កាក​សំណល់​អាក្រក់​។ ប៉ុន្តែ វិធី​នេះ​មិន​អាច​ធានា​បាន​ទាំង​ស្រុង​នូវ​សុវត្ថិភាព​ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​មេរោគ​ ពេល​ខ្លះ​នៅ​តែ​អាច​មាន​ក្នុង​សាច់​អយស្ទើរ​។

    ដូច្នេះ​ GO ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​ចិញ្ចឹម​នៅ​លើ​ដីគោក ដើម្បី​គេច​ពី​មេរោគ​នៅ​ក្នុង​ទឹក​សមុទ្រ​រាក់​ៗ។ ពួក​គេ​អភិវឌ្ឍ​វិធី​សាស្ត្រ​ចិញ្ចឹម​មួយ​ដែល​មាន​ពីរ​ជំហាន។ ដំណាក់​កាល​ដំបូង​ និង​ដំណាក់​កាល​អាច​លក់​បាន​ គឺជា​អយស្ទើរ​ត្រាំក្នុង​ទឹក​សមុទ្រ​ជ្រៅ​នៅ​លើដីគោក ក្នុង​រយៈ​ពេល​ខ្លី​ ហៅ​ថា «អយស្ទើរ​សមុទ្រ​ទី 8 1.0»​។

    ចាប់​ពី​ខែកក្កដា 2014 GO យក​ទឹក​សមុទ្រ​ពី​ជម្រៅ​ជាង 200 ម៉ែត្រ ជា​ទី​ដែល​កម្រ​មាន​វីរុស មក​កាន់​អាង​​។ អយស្ទើរ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ត្រាំ​ក្នុង​អាង​ទឹក​សមុទ្រ​នេះ​ក្នុង​រយៈ​ពេល 48 ម៉ោង​ ដើម្បី​កម្ចាត់​បាក់តេរី ដូច​ជា​ E. coli និង Vibrio ទៅ​តាម​ស្ដង់ដា​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ ដែល​តឹង​រ៉ឹង​ជាង​ច្បាប់​របស់​ជប៉ុន​។

    វិធីសាស្ត្រ​ខាងលើ​​បាន​ជួយ​ឱ្យ GO អាច​ប្រើ​ប្រាស់​អយស្ទើរ​ជាង 6 លាន​ក្បាល​ជារៀង​រាល់ឆ្នាំ​។ Hidenori Yoshida អគ្គនាយក​ក្រុម​ហ៊ុន GO ឱ្យ​ដឹង​ថា ឆ្នាំ​សារពើពន្ធ​ចុង​ក្រោយ​បំផុត ក្រុម​ហ៊ុន​នេះ​រក​ចំណូល​បាន​ 3.7 ពាន់​លាន​យ៉េន (ជិត 26 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក)​ ក្នុង​នោះ​ពួកគេ​ចំណេញ​​ 128 លាន​យ៉េន​ (900,000 ដុល្លារ​អាម៉េរិក)​។

    ជំហាន​ធំ​បន្ទាប់ ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​រដូវ​ក្ដៅ​ឆ្នាំ​នេះ​ គឺ​ការ​ចិញ្ចឹម​អយស្ទើរ​នៅលើ​ដី​គោក​ទាំង​ស្រុង​។ អយស្ទើរ​ជំនាន់​ថ្មី​ដែល​​ត្រូវ​បាន​ហៅ​ថា «អយស្ទើរ​ទី 8 2.0» នេះ ត្រូវ​បាន​អ្នក​ជំនាញ​វាយ​តម្លៃ​ថា មាន​រស​ជាតិ​ «ស្រួល​បរិភោគ​ខ្លាំង​ណាស់​»​។

    យោង​តាម​លោក Yoshida ក្រុម​ហ៊ុន​បាន​ដាក់​គោលដៅ​លក់​អយស្ទើរដែល​ចិញ្ចឹម​ក្នុង​វិធីសាស្ត្រ​ថ្មី​បំផុត​​នេះ ​ ​​តម្លៃ​ 6.89 ដុល្លារ​អាម៉េរិក​/ក្បាល​​ នៅ​តាម​ភោជនីយដ្ឋាន​ ដែល​នេះ​គឺ​ខ្ពស់​ជាង​ប្រហែល 50% បើ​ធៀប​នឹង​តម្លៃ​ធម្មតា​៕

  • ហេតុអ្វី​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ​គេច​ផុត​ពី​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច?

    ហេតុអ្វី​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ​គេច​ផុត​ពី​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច?

    ការព្យាករ​ជាច្រើន​បាន​បង្ហាញ​ថា សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក អាច​ធ្លាក់​ទៅក្នុង​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 2023 ប៉ុន្តែ​ពេល​នេះ ស្ថានការណ៍​បាន​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទាំង​ស្រុង​។

    រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​មក​នេះ Wall Street តែង​តែ​យល់​ថា សេដ្ឋកិច្ចអាម៉េរិក​នឹង​ធ្លាក់​ទៅ​ក្នុង​វិបត្តិ​ មុន​ពេល​រដូវ​បោះ​ឆ្នោត​ជ្រើស​រើស​ប្រធានាធិបតី​មក​ដល់​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ 2024​។ ក្នុង​ដំណាក់​កាល​នោះដែរ ក៏​មាន​សេដ្ឋវិទូ​ជា​ច្រើន​​បាន​ព្យាករ​ថា អាម៉េរិក​ជិត​ជួប​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​។

    ក៏ប៉ុន្តែ មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក ពួក​គេ​បាន​ផ្លាស់​ប្ដូរ​យោបល់​។ ថ្វី​បើ​ពុំ​មាន​អ្វី​ជា​រឿង​ប្រាកដ​ ប៉ុន្តែ​លទ្ធភាព​ដែល​ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ជួប​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​ឆ្នាំ​រយៈ​ពេល​ខ្លី កំពុង​តែ​ថយ​ចុះ​បន្តិច​ម្ដងៗ​។

    ដូច្នេះ តើ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​ សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​​ គេច​ផុត​ពី​វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច​?

    ក្នុង​ 20 ខែ​កន្លង ធនាគារ​កណ្ដាល​អាម៉េរិក (Fed) បាន​ធ្វើ​គ្រប់​យ៉ាង​ដើម្បី​គ្រប់គ្រង​សេដ្ឋកិច្ច​អាម៉េរិក ក្នុង​បំណង​កាត់បន្ថយ​អតិផរណា​។ ពួក​គេ​យល់​ច្បាស់​ថា ប្រការ​នេះ​អាច​ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​រាប់លាន​នាក់​បាត់​បង់​ការ​ងារ​។

    ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នោះ Fed បាន​ដំឡើង​ការ​ប្រាក់​ 11 លើក​។ ប៉ុន្តែ Fed មិន​បាន​ដំឡើង​ការ​ប្រាក់​លឿន​ និង​ខ្លាំង​ដូច​កាល​ពី​ 40 ឆ្នាំ​មុន​។ កាល​ពី​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 1980 Fed បាន​ដំឡើង​ការ​ប្រាក់​យ៉ាង​ខ្ពស់​ ធ្វើ​ឱ្យ​សេដ្ឋកិច្ច​ធ្លាក់​ក្នុង​វិបត្តិ​អាក្រក់​បំផុត​នៅ​ក្នុង​អំឡុង 50 ឆ្នាំ​។

    Fed ក៏​បាន​លក់​ចោល​មូលបត្រ​បំណុល​រាប់​ទ្រីលាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក​ ដែល​បាន​ទិញ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ច្រើន​ឆ្នាំ​មុន​នោះ​។ ទង្វើ​នេះ​បាន​កាត់បន្ថយ​តម្រូវ​ការ​មូលបត្រ​បំណុល​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ នាំ​ឱ្យ​អត្រា​ការ​ប្រាក់​កើន​ឡើង​ខ្ពស់​។ អត្រាការប្រាក់​នៃ​កម្ចី​ប្រើ​ប្រាស់ កម្ចី​ទិញ​ផ្ទះ បណ្ណ​ឥណទានជា​ដើម ក៏​ត្រូវ​បាន​អូស​ឡើង​ទៅ​តាម​ ធ្វើ​ឱ្យ​ទីផ្សារ​អចលន​ទ្រព្យ​អាម៉េរិក​ធ្លាក់​ចុះ​។

    ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក៏ដោយ ក្រោយ​ពី​អនុវត្ត​គោល​នយោបាយ​គ្រប់​គ្រង​សេដ្ឋកិច្ច​បាន​ពីរ​ឆ្នាំ Fed ក៏​ធ្វើ​បាន​សម្រេច​នូវ​អ្វី​ដែល​គ្រប់​គ្នា​គិត​ថា​មិន​អាចទៅ​រួច​ នោះ​គឺ​ការ​គ្រប់​គ្រង​អតិផរណាបាន​​ ដោយ​មិន​រុញ​សេដ្ឋកិច្ច​ឱ្យ​ធ្លាក់​ក្នុង​វិបត្តិ​ បើ​ទោះ​មិន​អាច​បំពេញ​ចិត្ត​មនុស្ស​​គ្រប់​រូប​បាន​ក៏​ដោយ​៕

  • យុវវ័យ​សិង្ហបុរី ចូលចិត្ត​ជួលរថយន្ត​​ជាជាងទិញ​រថយន្ត

    យុវវ័យ​សិង្ហបុរី ចូលចិត្ត​ជួលរថយន្ត​​ជាជាងទិញ​រថយន្ត

    យោង​តាម​ស្ថិតិ​នា​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ នៅ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី សេវា​ចែក​រំលែក​រថយន្ត និង​រថយន្ត​សម្រាប់​ជួល កំពុង​តែ​ «ផ្ទុះ​» ការ​គាំទ្រ​ពី​សំណាក់​យុវវ័យ​ ដោយ​សារ​តែ​មូលហេតុ​ច្រើន​យ៉ាង​។

    ទំព័រ​ Straits Times ឱ្យ​ដឹង​ថា ចំនួន​រថយន្ត​សម្រាប់​ជួល​នៅ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី បាន​កើន​ 11.3% បើ​ធៀប​នឹង​ដំណាក់​កាល​ដូច​គ្នា​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំកន្លង​ ដោយ​កើន​ជិត​ដល់ 73,000 គ្រឿង​។

    តំណាង​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​រថយន្ត​ឈ្នួល GetGo ឱ្យ​ដឹង​ថា ក្រុម​ហ៊ុន​នេះ​កំពុងបន្ត​ការ​ពង្រីង​សេវាកម្ម​របស់​ខ្លួន​។ កាល​ពី​ខែ​កុម្ភៈ GetGo ប្រមូល​ទុន​បាន​ 20 លាន​ដុល្លារ​អាម៉េរិក ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ក្រុម​រថយន្ត​ឈ្នួល​របស់​ខ្លួន​ ហើយ​បច្ចុប្បន្ន មាន​ជាង 2,100 គ្រឿង​។ ក្រុម​ហ៊ុន​នេះ​បាន​កំណត់គោល​ដៅ​ មាន​រថយន្តអគ្គិសនី​ 10,000 គ្រឿង​នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​ 2030​។

    ចំណែក​តំណាង​ក្រុម​ហ៊ុន​រថយន្ត​ឈ្នួល​រយៈ​ពេល​យូរ​ Kinto Singapore វិញ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា សេវា​រថយន្ត​ឈ្នួល​របស់​ពួក​គេកំពុង​កើន​ 20% ជា​រៀង​រាល់​ខែ​ ចាប់​ពី​ឆ្នាំ 2022​។ បច្ចុប្បន្ន តម្លៃ​ជួល​រថយន្ត​ទាប​បំផុត​គឺ​ចាប់​ពី​ 1,600 ដុល្លារ​អាម៉េរិក​ ក្នុង​មួយ​ខែ​។

    យោង​តាម PGS Walter Theseira របស់​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​សង្គម​សិង្ហបុរី ចំនួន​រថយន្ត​ឈ្នួល​ កន្លង​មក​ធ្លាប់​បាន​ធ្លាក់​ចុះ​នៅក្នុង​អំឡុង​វិបត្តិ​សុខ​ភាព​សាកល ប៉ុន្តែ​ក្រោយ​មក​ក៏​ងើប​ឡើង​វិញយ៉ាង​លឿន​ ដោយ​សារ​កត្តា​ជា​ច្រើន​។

    មូលហេតុ​សំខាន់​ៗ​មួយ​ចំនួន​ដែល​បាន​ជួយ​ជំរុញ​កំណើន​នៃ​រថយន្ត​ឈ្នួល​ឱ្យ​ងើប​ឡើង​វិញ រួម​មាន ការ​ងើប​ឡើងវិញ​នៃ​វ័យ​ទេសចរណ៍​ ក្រោយ​សម័យ​កូវីដ-19​ ពិសេស​គឺភ្ញៀវ​មក​ពី​ប្រទេស​ចិន​។ មូលហេតុ​ទីពីរ​នោះ​គឺ លិខិត​អនុញ្ញាត​សម្រាប់​ការ​​ក្លាយ​ជា​ម្ចាស់រថយន្ត​នៅ​ប្រទេស​សិង្ហបុរី មាន​តម្លៃ​ខ្ពស់​ខ្លាំង​។ បញ្ហា​នេះ​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រជាជន​ជា​ច្រើន​មិន​ពេញ​ចិត្ត ប៉ុន្តែ​ក៏​មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​យល់​ថា នេះ​ជា​វិធី​ល្អ​ដើម្បី​ជួយ​ទប់​ទល់​នឹង​ការ​កក​ស្ទះ​ចរាចរណ៍​។

    យោង​តាម​ក្រុម​ហ៊ុន GetGo «ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​គំនិតស្ដី​ពី​ការក្លាយជា​ម្ចាស់​រថយន្ត និង​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ទៅ​លើ​ស្ថិរភាព» របស់​យុវវ័យ​ ​ក៏​រួម​ចំណែក​ជួយ​ឱ្យ​សេវា​កម្ម​ជួល​រថយន្តមាន​ការ​កើន​ឡើង​ខ្ពស់​។

    និន្នាការ​ខាងលើ​នេះ​មិន​មែន​កើត​មាន​តែ​នៅក្នុង​ប្រទេស​​សិង្ហបុរីឡើយ។ យោង​តាមសារព័ត៌មាន Washington Post នៅ​សហរដ្ឋអាម៉េរិក យុវវ័យ​ក៏​​កំពុង​មាន​និន្នាការ​ដូច​នៅ​សិង្ហបុរី​។ ក្រៅ​ពី​នេះ​ ក៏​អាច​នៅមាន​ប្រទេស​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​កំពុង​ «ចូលចិត្តជួលរថយន្ត​ជាង​ទិញ​រថយន្ត»៕

  • អាជ្ញាធរ​ថៃ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ក្លឹបរាត្រី និង​បារ បើក​ទ្វារ​ដល់​ម៉ោង​បួន​ទៀប​ភ្លឺ​ដើម្បី​ទាក់​ទាញ​ទេសចរ​

    អាជ្ញាធរ​ថៃ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ក្លឹបរាត្រី និង​បារ បើក​ទ្វារ​ដល់​ម៉ោង​បួន​ទៀប​ភ្លឺ​ដើម្បី​ទាក់​ទាញ​ទេសចរ​

    គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ អនុម័ត​សេចក្ដី​សម្រេច​ថ្មី​ដែល​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ទីតាំង​កម្សាន្ត​ រួម​មាន​ ក្លឹប​រាត្រី និង​បារ​​ជា​ដើម បើក​ទ្វារ​ដល់​ម៉ោង​ 4 ទៀបភ្លឺ​ ដើម្បី​ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ និង​ជំរុញ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​។

    យោង​តាម​សារព័ត៌មាន Reuters សេចក្ដី​សម្រេច​ថ្នាក់​ក្រសួង​នេះ​ត្រូវ​បានអនុម័ត​កាល​ពី​ថ្ងៃទី 28 វិច្ឆិកា 2023 ។

    អ្នក​នាំពាក្យរបស់​​រាជរដ្ឋាភិបាល​ថៃ លោក​ស្រី Traisulee Traisaranakul ឱ្យ​ដឹង​ថា ទីតាំង​កម្សាន្ត​ដូច​ជា​ ក្លឹបរាត្រី បារ ហាង​ការ៉ាអូខេ​ជា​ដើម នៅ​រាជធានី​បាងកក និង​បណ្ដា​ទីក្រុង Phuket, Pattaya, Chiang Mai និង Samui ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​បើក​ទ្វារ​​ 2 ម៉ោង​ទៀត​បន្ថែម​ទៀត​ ពោល​គឺ​រហូត​ដល់​ម៉ោង​ 4 ទៀបភ្លឺ​។ សេចក្ដី​សម្រេច​នេះ​គឺជា​យុទ្ធសាស្ត្រ​មួយ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ថៃ ដើម្បី​ទាក់​ទាញ​ភ្ញៀវ​បរទេស​បន្ថែម​ទៀត​។

    មុន​នោះ កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា 2023 អាជ្ញាធរ​ថៃ​បាន​លើក​លែង​ទិដ្ឋាការ​ចំពោះ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍​ចិន​ ដែល​ជា​ប្រភព​ទេសចរ​សំខាន់​របស់​ប្រទេស​នេះ​។

    នៅ​មុន​វិបត្តិកូវីដ-19 ប្រទេស​ថៃ​ធ្លាប់​​ទទួល​ភ្ញៀវ​បរទេស​បាន​ 39.9 លាន​នាក់​/ឆ្នាំ​ ក្នុង​នោះ​មាន​ 11 លាន​នាក់​មក​ពី​ប្រទេស​ចិន​។

    ទេសចរណ៍​គឺជា​កត្តា​ជំរុញ​សំខាន់​បំផុត​របស់​សេដ្ឋកិច្ច​ថៃ​។ ប៉ុន្តែ បច្ចុប្បន្ន​ ល្បឿន​នៃ​កំណើន​របស់​វិស័យ​នេះ​ មាន​ភាព​យឺត​យ៉ាវ​ជាង​វិស័យ​ដទៃ​។​ ដូច្នេះ រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី Srettha Thavisin កំពុង​​ប្រឹង​ប្រែង​ចាត់​វិធានការ​ដើម្បី​ជំរុញកំណើន​​វិស័យ​ទេសចរណ៍​បន្ថែម​ទៀត​​។

    រាប់​ចាប់​ពីដើម​ឆ្នាំ 2023 រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ប្រទេស​ថៃ​ទទួល​បាន​ភ្ញៀវ​បរទេស​ប្រមាណ 24.5 លាន​នាក់ ហើយ​ត្រូ​វ​បាន​ព្យាករ​ថា នឹង​កើន​ដល់​ 28 លាន​នាក់​នៅ​ដំណាច់​ឆ្នាំ​នេះ​៕

  • កម្ពុជា​ លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​ធនាគារ​ រៀបចំឥណទាន​ឡើងវិញចំពោះ​អ្នក​ទិញ​អចលនទ្រព្យ​ដែល​រង​ផលប៉ះពាល់​ពីវិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច

    កម្ពុជា​ លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​ធនាគារ​ រៀបចំឥណទាន​ឡើងវិញចំពោះ​អ្នក​ទិញ​អចលនទ្រព្យ​ដែល​រង​ផលប៉ះពាល់​ពីវិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច

    (ភ្នំពេញ) – គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ​ទទួល​បាន​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ពី ប្រមុខ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ទាក់​ទង​នឹង​ការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ ជូនដល់អតិថិជន​របស់​ខ្លួន​ដែលបាន​ខ្ចីប្រាក់​ដើម្បីទិញអចលនទ្រព្យ និងកំពុង​​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ដោយ​សារ​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​។

    «លើកទឹកចិត្តដល់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ធ្វើការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ តាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់គ្រឹះស្ថាន ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត និងការព្រមព្រៀងរវាងគ្រឹះស្ថាន និងក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ និងអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានជាបុរី ដែលអនុលោមតាមប្រកាសលេខធមស 017 3 44 ប្រក. ចុះថ្ងៃទី 01 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2017 ស្តីពីចំណាត់ថ្នាក់ហានិភ័យឥណទាន និងសមវិធានធន់»​ សម្តេច ហ៊ុន​ ម៉ាណែត បានថ្លែងដូច្នេះ​​​នៅឯ​វិមានសន្ដិភាព កាល​ពី​ព្រឹកថ្ងៃទី 13 វិច្ឆិកា 2023 ក្នុង​ឱកាស​អញ្ជើញជាអធិបតីនៃ​វេទិកា «រាជរដ្ឋាភិបាល -ផ្នែកឯកជន» លើកទី 19 ដើម្បីបើកការជជែកលើបញ្ហា​ធុរកិច្ចនៅកម្ពុជា។

    ដោយ​សារ​តែ​វិស័យ​អចលនទ្រព្យ​បាន​ និង​កំពុង​រង​ផល​ប៉ះពាល់​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ពី​វិបត្តិ​សុខភាព និង​វិបត្តិផ្សេង​ៗ​ទៀត រាជរដ្ឋាភិបាល​ក៏​ដាក់​ចេញ​នូវ​វិធានការ​មួយ​ចំនួន​ដើម្បី​ចូល​រួម​ដោះ​ស្រាយ​។ វិធានការ​ទាំង​នេះ​ រួម​មាន​ដូច​ខាង​ក្រោម​៖

    • បន្តពន្យារពេលការបង់ពន្ធជាកញ្ចប់តាមដំណាក់កាលរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ 2024 សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានជាបុរី ដែលបាននឹងកំពុងប្រតិបត្តិការគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន ដែលមានអាជ្ញាបណ្ណអចលនវត្ថុផ្តល់ដល់និយ័តករអាជីវកម្មអចលនវត្ថុ និងបញ្ចាំ។ល។
    • បង្កើនរយៈពេលនៃការបង់ពន្ធជាកញ្ចប់តាមដំណាក់កាលពី 12 ខែ ដល់ 18 ខែ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន​ជាបុរី ដែលបង់ពន្ធតិចជាងមួយ​លានដុល្លារ និងពី 24 ខែ ដល់ 38 ខែ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន​ជាបុរី ដែលបង់ពន្ធលើសពីមួយ​លានដុល្លារ។
    • ក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន​ជាបុរីថ្មី ឬក្រុមហ៊ុនមានគម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន​ជាបុរី ដែលមិនទាន់បានអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវបង់ពន្ធស្របតាម និតិវិធីជាព័ត៌មានរបបពិត និងត្រូវកាន់បញ្ជីគណនីឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
    • បន្តពន្យារពេលការអនុវត្តលើពន្ធចំណេញមូលធន សម្រាប់តែវិស័យអចលនទ្រព្យរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ2024​។
    • បន្តលើកលែងពន្ធប្រថាប់ត្រាលើការផ្ទេរសិទ្ធិ ឬសិទ្ធិកាន់កាប់លំនៅឋានគ្រប់ប្រភេទដែលមានលក្ខណៈជាបុរី និងដែលមានតម្លៃក្រោម ឬស្មើនឹង 7 ម៉ឺនដុល្លាររហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ 2024​។
    • លើកទឹកចិត្ត និងស្នើឱ្យគ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ​ ធ្វើការរៀបចំឥណទានឡើងវិញ តាមលទ្ធភាពជាក់ស្តែងរបស់គ្រឹះស្ថាន ដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ស្ម័គ្រចិត្ត និងការព្រមព្រៀងរវាងគ្រឹះស្ថាន និងក្រុមហ៊ុនអចលនទ្រព្យ និងអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋានជាបុរី ដែលអនុលោមតាមប្រកាសលេខ 017 3 44 ប្រក. ចុះថ្ងៃទី 01 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 2017 ស្តីពីចំណាត់ថ្នាក់ហានិភ័យឥណទាន និងសមវិធានធន។
    • ​លើកលែងការផាកពិន័យផ្សេងៗចំពោះគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍លំនៅឋាន​ជាបុរី ប៉ុន្តែក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍចាំបាច់ត្រូវបំពេញកាតព្វកិច្ចសមស្របតាមប្រកាសស្តីពីការគ្រប់គ្រងអាជីវកម្មអភិវឌ្ឍអចលនវត្ថុ។
    • ពន្យារពេលអនុវត្តរហូតដល់ដំណាច់ឆ្នាំ 2023 លើសេចក្តីប្រកាសស្តីពីកាតព្វកិច្ចដាក់រាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុឱ្យសវកម្មឯករាជ្យ ចេញដោយក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ។

    រាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានបង្កើតក្រុមការងារអន្តរក្រសួងចំនួនពីរ ដើម្បីតាមដាន ដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម នៅក្នុងវិស័យនេះអចលន​ទ្រព្យ​ផងដែរ​។

    សម្តេចធិបតី ក៏បានដាក់ចេញនូវវិធានការមួយចំនួនទៀត ដើម្បីជួយដល់វិស័យអចលទ្រព្យ និងសំណង់ ក្នុងនោះសម្រាប់ផ្ទះមានតម្លៃលើស 7 ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិក ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យ​ដកតម្លៃ 7 ម៉ឺនដុល្លារអាមេរិកចេញពីមូលដ្ឋាន នៃការគិតពន្ធប្រថាប់ត្រា ក៏ដូច​ជា​ការ​លើក​លែងពន្ធប្រថាប់ត្រាដល់អចលនទ្រព្យដែល​ត្រូវ​បាន​ទិញ-លក់​​ក្នុង​​តម្លៃក្រោម 7 ម៉ឺនដុល្លារ រហូតដល់ឆ្នាំ 2024 ផងដែរ​៕

  • អាម៉េរិក​អនុម័ត​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំង​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក​ដែល​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺគ្រុន​ឈីក

    អាម៉េរិក​អនុម័ត​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំង​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភពលោក​ដែល​ទប់​ស្កាត់​ជំងឺគ្រុន​ឈីក

    រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឪសថអាម៉េរិក (FDA) កាល​ពី​ថ្ងៃទី 09 វិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2023 បាន​អនុម័តឱ្យ​ប្រើ​ប្រាស់​​វ៉ាក់​សាំង​ដំបូង​គេ​លើ​ពិភព​លោក​ដែល​ទប់​ស្កាត់​ការ​ឆ្លង​ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​​ពីមូស​ដែល​មានផ្ទុក​វីរុស​ Chikungunya។

    សារព័ត៌មាន AFP ផ្សាយ​ថា នៅ​ក្នុង​របាយ​ការណ៍​មួយ FDA ​ឱ្យ​ដឹង​ថា វ៉ាក់សាំង​ទប់​ស្កាត់ជំងឺ​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​​វីរុស Chikungunya ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​ឱ្យ​ប្រើ​ប្រាស់សម្រាប់​មនុស្ស​ដែល​មាន​អាយុ​ចាប់​ពី 18 ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​ ដែលប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ឆ្លង​​ខ្ពស់​ជាង​គេ​។ វ៉ាក់សាំង​នេះ​ត្រូវ​បានអភិវឌ្ឍ​ដោយ​​ក្រុម​ហ៊ុន​ Valneva របស់​អឺរ៉ុប​ ហើយ​ថា នឹង​​ត្រូវ​បាន​ដាក់​លក់​ក្នុង​ទីផ្សារ​ក្រោម​ឈ្មោះ​ថា Ixchiq។

    ការ​អនុម័ត​របស់ FDA នេះ​ ត្រូវ​បាន​រំពឹង​ថា នឹង​បង្កើន​ល្បឿន​នៃ​ការ​ដាក់​ពង្រាយ​វ៉ាក់សាំង​ Ixchiq នៅ​តាម​បណ្ដា​ប្រទេស​ដែល​សម្បូរ​វីរុស Chikungunya ​ជាង​គេ​ មាន​ជា​អាទិ៍ ទ្វីប​អាហ្វ្រិក តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ និង​តំបន់​មួយ​ចំនួន​នៅ​ទ្វីប​អាម៉េរិក​​ជា​ដើម​។

    ជំងឺគ្រុនឈីក​បង្ក​ឡើង​ដោយ​វីរុស Chikungunya ឬ​ហៅ​ថា ​វីរុស​ឈីក និង​បណ្ដាល​មកពី​មូស​ខ្លា​ញី​ Aedes aegypti (the yellow fever mosquito) ខាំ ជាពិសេស​នៅ​ពេលថ្ងៃ ហើយ​អាច​កើត​មាន​ចំពោះ​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ​ និង​ឆ្លង​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់​ផ្សេង​ទៀត​។

    ​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺគ្រុនចាញ់​ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្រ្ត និង​បាណកសាស្រ្ត នៃ​ក្រសួង​សុខាភិបាលកម្ពុជា​ បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​មាន​រោគ​សញ្ញា​សំខាន់​ៗ​ចំនួន​បី រួម​មាន គ្រុនក្តៅពី 3 ទៅ 4 ថ្ងៃ, ឈឺ​សន្លាក់​ឆ្អឹង​​ និងមាន​ស្នាម​កន្ទួល ឬ​ក្រហម​លើ​ស្បែកដូច​កើត​ស្អូច ឬ​កញ្ជ្រឹល។ ​ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​​មិន​បណ្តាល​ឱ្យ​​អ្នក​ជំងឺ​ស្លាប់ លើក​លែង​តែ​វា​កើត​រួមគ្នា​ជាមួយ​ជំងឺ​ផ្សេងៗ ដូច​ជា​ជំងឺ​គ្រុនឈាម គ្រុនចាញ់ ឬ​ជំងឺ​រលាក​ស្រោមខួរ​ជា​ដើម។

    យោង​តាម​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក​​ (WHO) រាប់​ចាប់​តាំង​ពី​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​លើក​ដំបូង​នៅ​ប្រទេស​តង់ហ្សានីកាល​ពី​ឆ្នាំ 1952​ វីរុសឈីកនេះ​បាន​ឆ្លង​រាល​ដាល​ដល់​ប្រទេស​ និង​ដែន​ដី​ជាង 110 រួច​ហើយ​។

    AFP ឱ្យ​ដឹង​ថា អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​សុខាភិបាល​សាធារណៈ​បាន​សម្ដែង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថា វីរុស​ Chikungunya អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​វិបត្តិ​សុខភាព​​សកល​នៅ​ក្នុងពេល​​អនាគត​ នៅ​ពេល​ការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាស​ធាតុ​ជំរុញ​ឱ្យ​មូស​ចម្លង​វីរុស​នេះ​ទៅ​កាន់​តំបន់​ថ្មី​ៗ​នៅ​ទូទាំង​ពិភពលោក​៕

  • IMF ព្យាករ​ថា សេដ្ឋកិច្ច​សកល​អាច​ងើប​ឡើង​បែប «ថ្នមៗ»​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

    IMF ព្យាករ​ថា សេដ្ឋកិច្ច​សកល​អាច​ងើប​ឡើង​បែប «ថ្នមៗ»​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

    មូលនិធិ​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ (IMF) បាន​បញ្ជាក់​អំពី​លទ្ធភាព​ដែល​បណ្ដា​ធនាគារ​កណ្ដាល​គ្រប់​គ្រង​បាន​នូវ​បញ្ហា​អតិផរណា​ ដោយ​មិន​រុញ​ច្រាន​ពិភពលោក​ធ្លាក់​ក្នុង​ឱនភាព​សេដ្ឋកិច្ច​។

    ក្នុង​កិច្ច​ប្រជុំ​នា​ថ្ងៃទី 10 តុលា IMF យល់​ថា សេដ្ឋកិច្ច​ពិភពលោក​អាច​មាន​កំណើន​ 3% ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​ ដោយ​មូលហេតុ​ថា ល្បឿន​នៃ​កំណើន​ខ្ពស់​ជាង​គេ​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក ​នឹង​ប៉ះប៉ូវ​ការ​រំពឹង​ថា​នឹង​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន និង​អឺរ៉ុប​។

    រំលឹក​ឡើងវិញ​អំពី​ការ​អះអាង​កាលពី​ខែ​កក្កដា IMF សង្កត់​ធ្ងន់​ថា សេដ្ឋកិច្ច​សកល​នៅ​តែ​មាន​ជំហរ​រឹង​មាំ​នៅ​ចំពោះមុខ​វិបត្តិ​សុខភាព​សកល និង​សង្គ្រាម​នៅ​អ៊ុយក្រែន​។ IMF អះអាង​ថា កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច និង​អតិផរណា​បច្ចុប្បន្ន កាន់​តែ​សម​ស្រប​នឹង​សេណារីយោ​ «ងើប​ឡើង​ដោយ​ថ្នមៗ» ពិសេស​គឺ​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​។

    សេដ្ឋកិច្ច​របស់​សហរដ្ឋ​អាម៉េរិក​​ត្រូវ​បាន​ព្យាករ​ថា​ មាន​កំណើន​​លឿន​ជាង​គេ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​មហា​អំណាច​សេដ្ឋកិច្ច​ ដោយនឹង​​មាន​ GDP (ផលិត​ផល​ក្នុង​ស្រុក​សរុប) កើន​ឡើង 2.1%​ ក្នុង​ឆ្នាំ​នេះ​។

    GDP របស់​អឺរ៉ុប និង​ចិន បច្ចុប្បន្ន​ត្រូវ​បាន​ព្យាករ​ថា អន់​ជាង​បើ​ធៀប​នឹង​បី​ខែ​មុន​ ស្រប​ពេល​ដែល​តំបន់​នានា​របស់ពិភពលោក​មាន​កំណើន​ GDP មិន​ស្មើ​គ្នា​៕

  • តែទឹក​ដោះគោ​គជ់​បង្ក​​ហានិភ័យ​​ «ញៀន» និង «​វិបត្តិ​ផ្លូវ​ចិត្ត​»

    តែទឹក​ដោះគោ​គជ់​បង្ក​​ហានិភ័យ​​ «ញៀន» និង «​វិបត្តិ​ផ្លូវ​ចិត្ត​»

    (ប្រទេស​ចិន) – ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​ឱ្យ​ដឹង​ថា អាការ​ញៀន​តែ​ទឹក​ដោះ​គោ​គឺជា​មាន​ពិត​ និង​អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​បញ្ហា​ថប់​អារម្មណ៍ និង​ផ្លូវ​ចិត្ត។

    ការ​សន្និដ្ឋាន​នេះ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ដោយ​យោង​ទៅ​លើ​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​របស់​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​ Tsinghua និង​សាកលវិទ្យា​ល័យ​ជាតិ​​សេដ្ឋកិច្ច​ និង​ហិរញ្ញវត្ថុ​ (CUFE) ចិន ធ្វើ​ឡើង​លើ​និស្សិត​ជាង 5,200 នាក់​​នៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង និង​ប្រកាស​លើ​ទស្សនាវដ្ដី Journal of Affective Disorders កាល​ពី​ចុង​ខែ​កញ្ញា​ 2023​។

    «តែ​ទឹក​ដោះ​គោ​កំពុង​ពេញ​និយម​ខ្លាំង​នៅប្រទេស​ចិន ពិសេស​គឺ​ក្នុង​ស្រទាប់យុវវ័យ​។ ការ​រក​ឃើញ​របស់​យើង​សង្កត់​ធ្ងន់​ថា ការ​ប្រើ​ប្រាស់​តែទឹក​ដោះ​គោ​អាច​នាំ​ឱ្យ​ញៀន​ ទាក់​ទង​នឹង​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត ថប់​អារម្មណ៍​ និង​ការ​ចង់​ធ្វើ​អត្តឃាត​» ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​អះអាង​ដូច្នេះ​។

    តាម​រយៈ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​រង្វាស់​សម្រាប់​វាស់​ស្ទង់​កម្រិត​ញៀន​ (ពិនិត្យ​ទៅ​លើ​កត្តា​នានា​មាន​ដូច​ជា​ការ​ចង់​ខ្លាំង និង​ចូលចិត្ត​ខ្លាំង​) ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ខាងលើ​បាន​រកឃើញ​ភស្តុតាង​​បង្ហាញ​ថា យុវវ័យ​មួយចំនួន​មាន​អាការ​ញៀន​។ ជិត​ 50% នៃ​អ្នក​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ក្នុង​ការ​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បាន​ឱ្យ​ដឹង​ថា ពួក​គេ​ផឹក​តែ​ទឹក​ដោះគោ​យ៉ាង​តិច​ម្ដង​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​។

    ក្រៅ​ពី​ស្ករ​បន្ថែម ភេសជ្ជៈ​នេះ​ក៏មាន​ផ្ទុក​ជាតិ​កាហ្វេអ៊ីន​ ដែល​អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​អារម្មណ៍​ធុញ​ទ្រាន់​ ថប់​អារម្មណ៍ និង​ឯកា​ក្នុង​សង្គម​។ នេះ​គឺជា​បញ្ហា​លាក់​មុខ​ និង​មាន​ច្រើន​ ដែល​ត្រូវ​ការ​ពិនិត្យ​ស៊ី​ជម្រៅ​ ពិសេស​នៅ​ពេល​តែទឹក​ដោះ​គោ​គជ់កាន់​តែ​ទទួល​បាន​ការ​ពេញ​និយម​​។

    ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​សរសេរ​ថា «លទ្ធផល​បង្ហាញ​ថា ការ​ប្រើ​ប្រាស់​តែ​ទឹក​ដោះ​គោ​អាច​នាំ​ឱ្យ​មាន​អាការ​ញៀន ដោយ​សារវា​ធ្វើ​ឱ្យ​មាន​ភាព​ពឹង​ផ្អែក ការ​ចង់​ផឹក កម្រិត​នៃ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ខ្ពស់ មិន​អាច​បញ្ឈប់​បាន​ និង​អារម្មណ៍​មាន​កំហុស​»។

    ការ​វិភាគ​ដទៃ​ជា​ច្រើន​ទៀត​បង្ហាញ​ថា យុវវ័យ​ចិន​ និង​តំបន់​ជា​ច្រើន​ផ្សេង​ទៀត​កំពុង​ប្រើប្រាស់​តែ​ទឹក​ដោះ​គោដើម្បី​ទប់​ទល់​ និង​កែសម្រួល​អារម្មណ៍​។ ភេសជ្ជៈ​ទាំង​នេះ​មាន​កម្រិត​គ្រោះ​ថ្នាក់​ប្រហាក់​ប្រហែល​នឹង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​បណ្ដាញ​សង្គម​ញឹក​ញាប់​ហួស ឬ​អាភៀន​។

    ក្នុង​អនាគត ក្រុម​ស្រាវ​ជ្រាវ​ខាងលើ​នឹង​បន្ត​ការ​សិក្សា​ស៊ីជម្រៅ​បន្ថែម​ទៀត​ ដើម្បី​បើក​ផ្លូវ​ឱ្យមាន​ការ​រក​វិធី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ដែល​អាច​កើត​ឡើង​ដោយ​សារការ​ញៀន​នឹង​តែ​ទឹក​ដោះគោ​៕