ប្រទេសកោះ Jamaica និងប្រជុំកោះ Cayman (កោះ Jamaica និង Cayman ជាដែនដី2ក្នុងចំណោមដែនដីទាំង16របស់អង់គ្លេស ដែលគេហៅថា Commonwealth realm) បានបដិសេធមិនឱ្យនាវាទេសចរណ៍មួយគ្រឿងរបស់អាមេរិកចូលចតក្នុងកំពង់ផែរបស់ពួកគេ ដោយសារតែសមាជិកម្នាក់នៃក្រុមនាវិកមានជំងឺ។
កាលពីថ្ងៃទី25កុម្ភៈ នាវាទេសចរណ៍ MSC Mereviglia ដែលមានការិយាល័យកណ្ដាលនៅ Miami សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវបានអាជ្ញាធរ Jamaica បដិសេធមិនឱ្យចូលចតក្នុងកំពង់ផែ នៅពេលដែលនាវានេះបានទៅជិតដល់ទីរួមស្រុក Ochos Rios ដោយសារតែសមាជិកម្នាក់នៃក្រុមនាវិករបស់កប៉ាល់នេះ មានអាការក្អក គ្រុនក្ដៅ និងឈឺសព្វរាងកាយ(រោគសញ្ញានៃជំងឺគ្រុន)។ ក្រសួងសុខាភិបាល Jamaica បានប្រកាសឱ្យដឹងថា បុគ្គលិកម្នាក់នេះ បច្ចុប្បន្នត្រូវបានបង្ខាំងឱ្យនៅដាច់ដោយឡែកពីគេនៅលើនាវានោះ។
នៅលើនាវា ដែលកំពុងដឹកភ្ញៀវចំនួនជាង4,500នាក់ និងបុគ្គលិកនាវាជាង1,600នាក់ កំពុងធ្វើដំណើរនៅលើសមុទ្រ Caribbean ក្នុងគម្រោងដំណើររយៈពេល14ថ្ងៃ។ ក្រោយពីត្រូវបានបដិសេធដោយ Jamaica នាវានេះបន្តដំណើរទៅកំពង់ផែរបស់ Grand Cayman ក៏ប៉ុន្តែ ជាអកុសល នាវា MSC Mereviglia នេះ ក៏ត្រូវបដិសេធទៀត។ មន្ត្រីផ្នែកសុខាភិបាល Cayman បានឱ្យដឹងថា ការបដិសេធនេះ គឺគ្រាន់តែដើម្បីការពារសុខភាព និងសុវត្ថិភាពជូនប្រជាជននៅលើកោះតែប៉ុណ្ណោះ។
ភាគីក្រុមហ៊ុននាវាទេសចរណ៍បានរិះគន់ទៅលើការសម្រេចខាងលើនេះ ហើយថា អាជ្ញាធរកោះ មិនបានស្រាវជ្រាវឱ្យបានត្រឹមត្រូវទៅលើឯកសារសុខាភិបាលដែលភាគីនាវាបានផ្ដល់ជូនពិនិត្យនោះទេ។ ឯកសារបានរៀបរាប់ថា សមាជិកដែលមានជំងឺគ្រុននោះ ធ្លាប់បានធ្វើដំណើរពីទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន ទៅកាន់តំបន់ Miami និងបានឡើងនាវានៅឯ Istanbul ប្រទេសទួរគី។ មុនពេលឡើងនាវា បុគ្គលិកនេះត្រូវបានគេពិនិត្យសុខភាពគ្រប់ផ្នែក និងមិនមានរោគសញ្ញាអ្វីនោះទេ។ ក្រោយពីបានឡើងនាវា ទើបបុគ្គលិកនេះកើតជំងឺ ហើយបន្ទាប់ពីពិនិត្យ ទើបគេដឹងថា មានផ្ទុកវីរុសគ្រុនផ្ដាសាយអេ(Influenza A virus)។
បច្ចុប្បន្ន នាវានេះកំពុងនៅតាមផ្លូវឆ្ពោះទៅកាន់កំពង់ផែបន្ទាប់ នៅឯ Cozumel ប្រទេសប្រេស៊ីល។ អ្នកគ្រប់គ្រងនាវានេះបានទំនាក់ទំនងទៅកាន់ការិយាល័យសុខាភិបាលក្នុងស្រុកដើម្បីធានាថា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសនេះនឹងធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយយោងទៅលើការវាយតម្លៃជាក់ស្ដែង។
អ្នកទេសចរម្នាក់នៅលើនាវាបានឱ្យដឹងថា ភ្ញៀវទេសចរជាច្រើននៅលើនាវានេះ ចាប់ផ្ដើមព្រួយបារម្ភកាន់តែខ្លាំងឡើងៗ។ ប៉ុន្តែ ភាគីនាវាបានផ្ញើពាក្យសុំទោសចំពោះភ្ញៀវទាំងអស់ ហើយថានាវានេះនឹងសងជំងឺចិត្តដែលបានរំលងចោលតំបន់ទេសចរណ៍នៅ Ocho Rios និង Grand Cayman ដែលមានតម្លៃសរុប200ដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ភ្ញៀវម្នាក់ៗ៕
ប្រភព៖ សារព័ត៌មានបរទេស



ឃែតធ្លីន ហ្កស្ទិក អ្នកជំនាញការមកពីមហាវិទ្យាល័យ ឈិកាហ្គោ ដែលជាអ្នកសរសេរអត្ថបទម្នាក់បានប្រាប់AFP ថា “យើងប៉ាន់ប្រមាណថា ជាមធ្យម វិធានការពិនិត្យលម្អិត នឹងមិនរកឃើញអ្នកដំណើរដែលឆ្លងមេរោគ ប្រមាណជា 2/3”
ឃែតធ្លីន ហ្កស្ទិក បានព្រមានថា ពិភពលោកអាចនឹងស្ថិតក្នុងចំណុចប្រែប្រួលមួយ ចំណុចដែលការពិនិត្យលម្អិត ឬសូម្បីតែវិធានការបង្ខាំងដើម្បីទប់ស្កាត់ការចម្លងមេរោគផ្សេងៗបែបដូចៗគ្នា ដែលយើងបានឃើញនៅក្នុងទីក្រុងវូហាននោះ លែងបានលទ្ធផលតទៅទៀត “ពេលនោះ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសនានា គួរតែចាប់ផ្ដើមគិតជាថ្មីពាក់ព័ន្ធនឹងការឆ្លងរាលដាលដ៏ធំទូទាំងទ្វីប ឬទូទាំងពិភពលោកបានហើយ”៕

ខណៈដែលសាស្ត្រាចារ្យ នីលស៍ ហ្គីលមែន មកពី Berggruen Institute បានសរសេរនៅក្នុងបណ្ដាញសង្គមធ្វីតធ្វើរ៍ផ្ទាល់ខ្លួនថា មានភាពអាចទៅរួចដែលថា មនុស្សជាតិនឹងឆ្លងមេរោគនេះ 70% និងបើគិតពីអត្រាការស្លាប់របស់អ្នកឆ្លងមេរោគត្រឹមតែ 1-3% ក៏អាចនឹងមានអ្នកស្លាប់ចាប់ពី 10-100លាននាក់ដែរ។

ក្រសួងទេសចរណ៍បានសរសេរទៀតថា៖ “ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងស្ថានភាពដែលកំពុងផ្ទុះជំងឺនេះ ក្រសួងទេសចរណ៍បានដាក់ចេញនូវវិធានការមួយចំនួនផងដែរ”។







បច្ចុប្បន្ន ក្រុង Da Nang មិនទាន់មានករណីឆ្លងមេរោគរលាកសួតថ្មី Corona nCoV នៅឡើយ ប៉ុន្តែ ប៉ុន្មានថ្ងៃមុន អាជ្ញាធរក្រុង Da Nang ក៏ធ្លាប់បានរកឃើញភ្ញៀវទេសចរ 2នាក់ដែលមានកម្ដៅខ្លួនខ្ពស់ ទើបបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យ ប៉ុន្តែ សំណាងល្អ ពួកគេមិនបានឆ្លងមេរោគដ៏សាហាវនេះទេ៕
មូលហេតុដំបូងដែលនាំឱ្យឱពុក និងកូនប្រុសមានផ្ទុកមេរោគនេះ គេនៅមិនទាន់ដឹងនៅឡើយ ប៉ុន្តែគេជឿថា ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេអាចឆ្លងពីអ្នកដទៃ រួចក៏ចម្លងបន្ត។
សូមបញ្ជាក់ថា មេរោគ Corona ប្រភេទថ្មី ដែលធ្វើឱ្យកើតជំងឺរលាកសួត និងសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះ បានរាលដាលដល់ប្រទេសថៃ ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងកោះតៃវ៉ាន់ ហើយថ្មីៗនេះវាបានឆ្លងមកដល់ប្រទេសវៀតណាម ធ្វើឱ្យប្រជាជននៅក្បែរប្រទេសទាំងនេះមានការភ័យខ្លាច៕
ហានិភ័យទាក់ទិននឹងប្រភពផ្គត់ផ្គង់កើនឡើងខ្លាំង បើទោះជាការផលិតប្រេងរបស់លីប៊ី កំពុងអាក់ខានក៏ដោយ។ បញ្ហានេះក៏បានបង្កការបារម្ភកាន់តែច្រើនឡើងចំពោះអ្នកវិនិយោគដែរ។ បិទទ្វារក្នុងថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ម្សិលមិញ តម្លៃប្រេងឆៅសម្រាប់ខែមិនា ឆ្នាំ2020 បានធ្លាក់ថ្លៃ 1.15ដុល្លារ/បារ៉ែល (ប្រហែល2%) ចុះមកនៅ 55.59ដុល្លារ/បារ៉ែល ជាតម្លៃទាបបំផុត បើគិតចាប់ពីថ្ងៃទី29 វិច្ឆិកា2019។ នេះបើយោងតាមការគណនាលើតារាងសន្ទស្សន៍មូលបត្រ Dow Jones Market Data។
និយាយអំពីបញ្ហាអាសន្នរោគ corona នៅប្រទេសចិនដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់តម្លៃប្រេងនេះ បច្ចុប្បន្នចិនបានដាក់បម្រាមគោចរ ហាមមិនឱ្យមានសកម្មភាពចេញ-ចូលក្នុងតំបន់ Wuhan ជាកន្លែងដែលមេរោគរលាកសួត corona កំពុងឆ្លងរាលដាលខ្លាំង។ ប្រទេសសិង្ហបុរី កាលពីម្សិលមិញ (23 មករា 2020) ក៏បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសនេះមានករណីឆ្លងរោគ corona ជាលើកដំបូងផងដែរ។
ប្រធានផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនៃមូលនិធិ Velandera Energy លោក Manish Raj បានវាយតម្លៃថា ៖ “មកទល់នឹងពេលនេះ អាសន្នរោគ corona មិនទាន់ធ្វើឱ្យមានការប្រែប្រួលណាមួយទៅលើតម្រូវការប្រេង។ ប៉ុន្តែ នៅពេលអាជ្ញាធរចិនដាក់បម្រាមគោចរក្នុងក្រុងមួយចំនួន រួមទាំងតំបន់ Wuhan និងទីក្រុងចំនួន 2ផ្សេងទៀតនៅក្បែរនោះ។ សកម្មភាពធ្វើដំណើរ ប្រាកដជាថយចុះ ជើងហោះហើរនានានឹងត្រូវលុបចោលខ្លះ ហើយសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅចិនក៏នឹងត្រូវរួមតូចដែរ៕