Tag: ព័ត៌មាន

  • ភាពខុសប្លែករវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ

    ភាពខុសប្លែករវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ

    ថ្ងៃនេះ អ្នកគ្រូ ឆវី សូមនាំមកជូននូវរឿងរ៉ាវរបស់ “ទឹកដោះម្ដាយ” ដែលមិនមែនជារឿងឆ្ងាយពីខ្លួនយើងឡើយ ព្រោះយើងគ្រប់គ្នាប្រហែលជាសុទ្ធតែធ្លាប់បៅទឹកដោះម្ដាយរួចមកហើយសឹងតែទាំងអស់គ្នា និងទោះជាពេលនេះយើងនៅមិនទាន់មានបុត្រក៏ដោយ តែនាពេលអនាគត វាក៏មិនប្រាកដដែរ ជួនកាលយើងអាចនឹងបានឃើញមុខកូនតូចរបស់យើងក៏ថាបានដែរ ដូច្នេះវាមិនមែនជារឿងអីខុសទាស់ឡើយ បើសិនជាយើងបានដឹងពីរឿងទាំងអស់នេះទុកជាមុននោះ មានទេស្រីៗយើង?។

    ហេតុផលដែលអ្នកម្ដាយមួយចំនួននិយមឱ្យកូនបៅទឹកដោះគោ(ម្សៅទឹកដោះគោ) ព្រោះតែគិតថា ក្រៅពីវាងាយស្រួលហើយ ម្សៅទឹកដោះគោ ក៏ជាទឹកដោះដូចគ្នាដែរ ហេងស៊យថ្លៃជាងទៀតផង ដូច្នេះបញ្ជាក់ថា វាត្រូវតែមានគុណប្រយោជន៍លំដាប់លេខ1 មិនខាន។ ដោយសារដូច្នេះហើយ ទើបថ្ងៃនេះ អ្នកគ្រូ ឆវី នឹងនាំយកព័ត៌មានលម្អិតមកប្រៀបធៀបឱ្យទាំងអស់គ្នាបានឃើញច្បាស់ៗតែម្ដងអំពីភាពខុសប្លែកគ្នារវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ។

    ភាពខុសប្លែកគ្នារវាងទឹកដោះម្ដាយ និងម្សៅទឹកដោះគោ

    មកដល់ត្រង់នេះ អ្នកម្ដាយជាច្រើននាក់ប្រហែលជាដឹងខ្លះៗហើយថា តើទឹកដោះម្ដាយល្អប៉ុនណា មែនទេអ្នកម្ដាយដែលកំពុងបំបៅដោះកូនទាំងឡាយ?៕

  • សំបុត្រពីស្រ្តីជាម្ដាយ ជូនដល់ស្រ្តីជាម្ដាយ ៈ “រឿងតូចៗដែលសាងអនាគតកូន”

    សំបុត្រពីស្រ្តីជាម្ដាយ ជូនដល់ស្រ្តីជាម្ដាយ ៈ “រឿងតូចៗដែលសាងអនាគតកូន”

    ជូនស្រ្តីជាម្ដាយគ្រប់រូបលើពិភពលោកនេះ

    ខ្ញុំមានអាជីពជាម្ដាយគេ និងក៏មិនខុសប្លែកពីស្រ្តីជាម្ដាយដទៃទៀតដែរ យើងព្យាយាមក្នុងការសម្របសម្រួលជីវិតការធ្វើការងាររបស់យើង ជាមួយនឹងការធ្វើជាម្ដាយគេ។ យើងត្រូវបានធ្វើឱ្យភ័យខ្លាច និងមិនសូវមានទំនុកចិត្តជាប់ជានិច្ចថា តើយើងបានធ្វើខ្លួនជាម្ដាយដែលល្អគ្រប់គ្រាន់ហើយឬនៅ?។

    កំណត់ត្រាទាំងឡាយរឹតតែធ្វើឱ្យយើងញាប់ញ័រ មិនថាតែ “ជាងពាក់កណ្ដាលនៃកុមារយើង សព្វថ្ងៃមានសៀវភៅអានមិនដល់ 3ក្បាលឡើយ” “ឪពុកៗជិតពាក់កណ្ដាល គ្មានពេលវេលាលេងជាមួយកូន” “40ភាគរយនៃក្មេងតូច ខកខានឱកាសល្អៗក្នុងការអភិវឌ្ឍ” និង “កុមារយើងបច្ចុប្បន្នមាន IQ ទាបជាងកម្រិតស្តង់ដារ”។

    ព័ត៌មានទាំងអស់នេះធ្វើឱ្យយើងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការតស៊ូដើម្បីក្លាយជាម្ដាយដ៏ល្អ តែក៏ចង់លើកទង់ជ័យសចុះចាញ់ម្ដងម្កាលដែរ ​ព្រោះមិនមានជំនួយ…ឬមួយក៏ដល់ពេលត្រូវទទួលស្គាល់ការពិតហើយថា ការចិញ្ចឹមកូនក្នុងសង្គមបែបនេះ ពិតជាលំបាកមែនទែន?។

    ខ្ញុំបានដឹងពីលោកគ្រូពេទ្យជំនាញម្នាក់ដែលតែងតែបញ្ជាក់ប្រាប់ដដែលៗថា ការចិញ្ចឹមក្មេង សំខាន់បំផុតក្នុងអំឡុងបីឆ្នាំដំបូង។ ក្មេងនឹងសាងខ្លួនឯង និងជឿទុកចិត្តពិភពលោកមួយនេះតាមរយៈការទទួលបានសេចក្ដីស្រឡាញ់ និងការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងគ្រប់គ្រាន់…ត្រូវហើយ! ខ្ញុំដឹង អ្នកក៏ដឹង តែបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារបានរឹតរួតយើងឱ្យនៅជាប់នឹងកៅអីធ្វើការ ហើយយើងត្រូវជួលមនុស្សម្នាក់មកចិញ្ចឹមមើលថែដំណក់ឈាមរបស់ខ្លួនឯង…ពិភពលោកគឺដូច្នេះឯង ហើយតួនាទីរបស់យើងគឺត្រូវតែទទួលយកបែបហ្នឹង។

    ព័ត៌មានដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលមួយទៀតគឺ អង្គប្រកបផ្សេងៗរបស់ស្ថានភាពជុំវិញខ្លួនមានភាពសំខាន់បំផុត គឺបើឱ្យកុមារធំធាត់ឡើងដោយខ្លួនឯង សក្ដានុពលរបស់គេនឹងថយចុះ 30ភាគរយ…តួលេខនេះ គឺជាភាពធ្ងន់ធ្ងរមួយដែលអ្នកម្ដាយគ្រប់រូបត្រូវទទួលបន្ទុក។

    ក្នុងឋានៈជាម្ដាយ ខ្ញុំដឹងច្បាស់ណាស់ថា ម្ដាយគ្រប់រូបចង់ឱ្យកូន “ពូកែ ល្អ ឆ្លាត” ពាក្យបីម៉ាត់នេះគឺ ភាពសាកល្បង។ ទោះជាហត់នឿយប៉ុនណា បើមិនបានអានរឿងនិទានមុនពេលគេងឱ្យកូនស្ដាប់ យើងនឹងក្លាយជាម្ដាយដែលមិនបានការភ្លាមតែម្ដង ព្រោះលុយកាក់មិនមានន័យស្មើនឹងពេលវេលា និងការយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះកូនៗឡើយ។ ការចាប់ផ្ដើមធ្វើដោយដៃទាំងពីររបស់ម្ដាយ គឺជារឿងតូចមួយដែលជួយជំរុញវិវឌ្ឍនាការរបស់កូនបានល្អបំផុត។ យើងគ្រប់គ្នាគួរតែបានដឹងពីវិធីការសាងវិវឌ្ឍនាការដល់កូន។

    ចេះគិត ចេះធ្វើការ ចេះរៀនសូត្រ ចេះដោះស្រាយបញ្ហា ចេះរស់នៅជាមួយអ្នកដទៃ និងអ្វីដែលសំខាន់បំផុតគឺ “ចេះមានសេចក្តីសុខ” ពាក្យចុងក្រោយគេនេះ ជាពាក្យដែលសំខាន់ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ ព្រោះខ្ញុំខ្លាចមែនទែន ខ្លាចកូនមិនដឹងពីវិធីមានសេចក្ដីសុខក្នុងពិភពលោកដែលកាន់តែពិបាករស់នៅទៅដូចសព្វថ្ងៃ។

    មួយទៀត ការបន្ថែមជំនាញផ្នែកភាសា ក៏ជារឿងដែលមិនគួរមើលរំលងដែរ ដូច្នេះអ្វីដែលសំខាន់គឺ “ការអានសៀវភៅ” ។

    លោកគ្រូពេទ្យខាងលើបន្ថែមថា “រឿងចាំបាច់ចំពោះការជំរុញវិវឌ្ឍនាការរបស់កុមារគឺ សេចក្ដីស្រឡាញ់ ការយកចិត្តទុកដាក់ ស្ថានភាពជុំវិញខ្លួនដែលល្អ អានសៀវភៅ និងកន្លែងក្មេងលេង” គាត់បន្តថា របស់លេងនៅក្នុងកន្លែងក្មេងលេង សំខាន់ស្មើនឹងសៀវភៅដែរ។ ខួរក្បាលរបស់កុមារ ជាមួយនឹងការអានក្នុងអំឡុង 3 ដំណាក់កាលនឹងអភិវឌ្ឍសន្សឹមៗតាមលំដាប់ ចាប់ផ្ដើមពីការរៀនអានដើម្បីូការរៀនយល់ដឹង រៀនយល់ដឹងពីជំនាញការអាន រហូតទៅដល់អានបានដោយខ្លួនឯងដើម្បីការរៀនយល់ដឹងបន្ត។

    ការជ្រើសរើសសៀវភៅដែលមានពាក្យចុងជួន មិនចាំបាច់មានអត្ថន័យខ្លឹមសារឱ្យគិតច្រើន មានសំឡេងឡើងចុះ នឹងធ្វើឱ្យខួរក្បាលរបស់កុមារបើកទទួលយកកាន់ងាយស្រួលឡើង…អ៊ីចឹងតើ! បានជាកូនតូចរបស់ខ្ញុំសើចក្អាកក្អាយគ្រប់ពេលដែលម្ដាយធ្វើសំឡេងឡើងចុះ ឬអានរឿងនិទានដែលមើលទៅដូចជាគ្មានន័យអ្វីទាំងអស់ឱ្យស្ដាប់។

    ការអភិវឌ្ឍខួរក្បាលជារឿងសំខាន់ក៏ពិតមែន តែការសម្រាកខួរក្បាលក៏សំខាន់មិនចាញ់គ្នាប៉ុន្មានដែរ ហើយនេះអាចជាលេសមួយដែលអាចឱ្យម្ដាយៗដូចរូបយើងរកពេលសម្រាក និងបានធ្វើការងាររបស់ខ្លួនខ្លះ ព្រោះវាប្រហែលជាដូចដែលគេនិយាយមែនហើយថា ម្ដាយដែលមានសេចក្ដីសុខ នឹងសាងកូនដែលមានសេចក្ដីសុខបានដូចគ្នា។

    សូមជួយជាកម្លាំងចិត្តដល់អ្នកម្ដាយគ្រប់រូបយ៉ាងមុតមាំ ហើយយើងនឹងឆ្លងកាត់សមរភូមិនៃការចិញ្ចឹមមើលថែកូនទៅជាមួយគ្នា…។

    ពីខ្ញុំ ស្រ្តីជាម្ដាយម្នាក់

  • ទោះអាយុច្រើន ក៏មានគភ៌ដោយសុវត្ថិភាពបានដែរ…

    ទោះអាយុច្រើន ក៏មានគភ៌ដោយសុវត្ថិភាពបានដែរ…

    ដោយឡៃហ្វ៍ស្តាយល៍របស់ស្រ្តីសម័យថ្មីដែលនៅមានអារម្មណ៍សប្បាយ និងចង់សាកល្បងជាមួយជីវិតការធ្វើការងារឱ្យបានយូរ ឬអ្នកខ្លះទៀតជានាងក្រមុំរើសច្រើនដែលនៅមិនទាន់ជួបបុរសត្រូវចិត្តនោះ ធ្វើឱ្យការសាងក្រុមគ្រួសារ និងការរៀបការក្រកើតឡើង ឱកាសក្នុងការនឹងមានបញ្ហាពាក់ព័ន្ធជាមួយការតាំងគភ៌ និងបញ្ហាផ្នែកសុខភាពរបស់ទារកពិតជាមានភាពអាចទៅរួចខ្ពស់។

    វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញផ្នែកស្រ្តី និងសម្ភពបានឱ្យដឹងថា ស្រ្តីដែលតាំងគភ៌នៅពេលខ្លួនអាយុច្រើន មានភាពប្រថុយប្រថានខ្ពស់ដោយសារកូននឹងកើតភាពខុសប្រក្រតីរបស់ចំនួនក្រូម៉ូហ្សូមដែលនឹងនាំឆ្ពោះទៅរកក្រុមអាការរលូតបាន ដោយសារតែការធ្វើការរបស់សម្បុកស៊ុតញីនឹងចុះខ្សោយនៅពេលស្រ្តីមានអាយុច្រើនឡើង ជាពិសេសក្នុងអំឡុងអាយុ 35ឆ្នាំឡើងទៅ ដោយពេទ្យនឹងផ្ដល់ការណែនាំ ដើម្បីជោះយកទឹកភ្លោះមកពិនិត្យរកមើលភាពខុសប្រក្រតីរបស់ក្រូម៉ូហ្សូមក្នុងអំឡុងអាយុគភ៌ប្រមាណ 17 – 22សប្ដាហ៍។ ស្រ្តីមានគភ៌គួរប្រាប់ និងប្រឹក្សាសុំការណែនាំពីគ្រូពេទ្យដើម្បីបានទទួលព័ត៌មានអំពីការតាំងគភ៌របស់ខ្លួនឱ្យបានច្រើនបំផុត និងពិភាក្សារួមគ្នាអំពីភាពប្រថុយប្រថានដែលអាចនឹងកើតឡើងចំពោះទារក និងការថែទាំរក្សាដែលត្រឹមត្រូវជាបន្ត។

    ក្រៅពីនេះ ការតាំងគភ៌នៅពេលអាយុច្រើន នៅធ្វើឱ្យកើតបញ្ហាទងសុកធ្លាក់ចុះទាប ទងសុករបកមុនពេលប្រសូត អ្នកខ្លះអាចកើតភាពខុសប្រក្រតីរបស់សរសៃឈាមដែលហូរទៅចិញ្ចឹមនៅទងសុក និងខ្លួនទារក ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យទារកមានខ្លួនតូច និងមានសភាវក្រធំ ឬធំយឺតនៅក្នុងគភ៌ពិតជាអាចកើតឡើងខ្ពស់ ឬស្រ្តីខ្លះទៀតកើតរោគទឹកនោមផ្អែមខណៈមានគភ៌ដែលនឹងរកឃើញថា ទារកនឹងមានខ្លួនធំ និងពិបាកប្រសូតធ្វើឱ្យធ្លាក់ឈាមច្រើនក្រោយពេលប្រសូតបាន។

    ការពិនិត្យសុខភាពមុនពេលតាំងគភ៌មានភាពចាំបាច់ និងជួយកាត់បន្ថយក្ដីកង្វល់បានច្រើន ដោយសារតែដល់ពេលអាយុច្រើនឡើង ក៏នឹងមានជំងឺលើសឈាម ឬទឹកនោមផ្អែមខណៈពេលមានគភ៌កើតឡើងដែរ ហើយបើមានគភ៌នៅពេលអាយុច្រើនជាង 25ឆ្នាំផងនោះ នឹងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម និងលើសឈាមខ្លាំងជាងមនុស្សទូទៅដល់ទៅ 2ដង ដូច្នេះការឃុំគ្រងការពារជំងឺមុនការតាំងគភ៌នឹងជួយកាត់បន្ថយជំងឺជ្រៀតជ្រែកទាំងនោះបាន៕

  • COVID-19! ក្រសួង​សុខាភិបាល​កម្ពុជា បង្កើត​​គេហទំព័រ​សម្រាប់​ឱ្យពលរដ្ឋ​តាម​ដាន​តួលេខ​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​កូរ៉ូណា…

    COVID-19! ក្រសួង​សុខាភិបាល​កម្ពុជា បង្កើត​​គេហទំព័រ​សម្រាប់​ឱ្យពលរដ្ឋ​តាម​ដាន​តួលេខ​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​កូរ៉ូណា…

    ដើម្បី​ឱ្យ​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​តាម​ដាន​ព័ត៌មាន​ទាក់​ទិន​នឹង​ទិន្ន​ន័យ​នៃ​ករណី​ឆ្លង​ បាត់​បង់ជីវិត​ជា​ដើម ដោយ​សារ​វីរុស COVID-19 ក្រសួង​សុខាភិបាល​​ បាន​បន្ថែម​ទំព័រ​ថ្មី​​មួយ​នៅ​លើ​គេហទំព័រ​​នៃ​ក្រសួង​នេះ​។

    នៅ​ពេល​ដែល​ស្ថាន​ភាព​នៃ​វិបត្តិ​សុខភាព​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​វីរុស​កូរ៉ូណា​ថ្មី (COVID-19) តម្រូវ​ការ​នៃ​ការ​តាម​ដាន​ព័ត៌មាន​ទាក់ទិន​នឹង​បញ្ហា​​រោគ​រាតត្បាត​នេះ ក៏​កាន់​តែ​កើន​ឡើង​ ពិសេស​គឺ​ដំណឹង​ស្ដី​អំពី​តួលេខ​នៃ​អ្នក​ឆ្លង​មេរោគ អ្នក​ស្លាប់​ និង​អ្នក​បាន​ជា​សះស្បើយ។

    ដើម្បី​ឆ្លើយ​តប​នឹង​តម្រូវ​ការ​ខាង​លើ​នេះ ក្រសួង​សុខាភិបាល​ក៏បាន​បន្ថែម​ទំព័រ​ថ្មី​មួយ​ទៅ​ក្នុង​គេហទំព័រ​ផ្លូវ​ការ​របស់​ក្រសួង​។ នៅ​ពេល​ចូល​ទៅកាន់​​គេហទំព័រ​ http://cdcmoh.gov.kh របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល លោក​អ្នក​នឹង​បាន​ឃើញ​ព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួន​ដែល​ទាក់​ទិន​នឹង​មេរោគកូរ៉ូណា COVID-19 ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​តួលេខ​នានា​ស្ដីអំពី​ចំនួន​អ្នក​ឆ្លង​មេរោគ អ្នក​ស្លាប់​។ល។

    ដើម្បី​ចូល​ទៅ​កាន់​ទំព័រ​ខាងលើ សូម​ចុច​ទីនេះ ឬ​ចុច http://cdcmoh.gov.kh។ នៅ​លើ​ទំព័រ​ http://cdcmoh.gov.kh​ នេះ លោក​អ្នក​នឹង​ឃើញ​ប្រអប់​អក្សរ​​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា “COVID-19 documents”។ សូម​ផ្លាស់​ទី​រូប​សញ្ញាព្រួញ​​​ (Mouse cursor icon) ដាក់​ទៅលើ​ប្រអប់ ​”COVID-19 documents” នោះ រួច​ចុច​ទៅ​លើ​ប្រអប់​ថ្មី មាន​ឈ្មោះ​ថា​ “COVID-19 Maps” ដែល​លេច​ឡើង​នៅ​ខាងក្រោម​ប្រអប់​នោះផ្ទាល់​ ពេល​នោះ​លោក​អ្នក​នឹង​ត្រូវ​បាន​នាំ​ទៅ​កាន់​ទំព័រ​មួយ​ទៀត​ដែល​មាន​តំណភ្ជាប់ https://covid19-map.cdcmoh.gov.kh/។ នេះ​ហើយ​គឺជា​ទំព័រ​ថ្មី​នៃ​​គេហទំព័រ​របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល​កម្ពុជា​៕

  • ប្រជាជន​គួរ​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​គុណភាព​ព័ត៌មាន​ក្នុង​បណ្តាញ​សង្គម​ដើម្បី​កុំឱ្យ​រងគ្រោះ

    ប្រជាជន​គួរ​យកចិត្តទុកដាក់​លើ​គុណភាព​ព័ត៌មាន​ក្នុង​បណ្តាញ​សង្គម​ដើម្បី​កុំឱ្យ​រងគ្រោះ

    បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជន​នៅ​កម្ពុជា​ក៏ដូចជា​បណ្តា​ប្រទេស​នានា​លើ​ពិភពលោក​កំពុង​រស់នៅក្នុង​ជីវិត​ដែល​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ដោយ​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន ដោយ​ក្នុងនោះ​ប្រភពព័ត៌មាន​រាប់ពាន់​ព័ត៌មាន​បាន​ចូលមកក្នុង​ជីវិត​រស់នៅ​របស់​មនុស្ស​គ្រប់ពេលវេលា​តាមរយៈ​បណ្តាញ​សង្គម។

    ក្នុងចំណោម​បណ្តាញ​បច្ចេកវិទ្យា​ផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់នោះ មានព័ត៌មាន​ជាច្រើន​ជា​ព័ត៌មាន​ដែលមាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ការរស់នៅ តែ​ក៏មានព័ត៌មាន​មិនតិច​ទេ​ដែលជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ឬ​ជា​ព័ត៌មាន​ដែល​បង្កបញ្ហា​ដល់​ការរស់នៅ​របស់​យើងម្នាក់។

    ឯកឧត្តម ខៀវ កា​ញារី​ទ្ធ បាន​លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះ​ដោយសារ​តែមាន​ការរីក​ចម្រើន​ផ្នែក​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មានវិទ្យា និង​ស្រប​ពេលដែល​ប្រជាជន​ភាគច្រើន​មានប្រើ​ប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​ដែ​ស្មា​ត​ហ្វូ​នយើង​ឃើញថា ​មានព័ត៌មាន​ជាច្រើន​ត្រូវបាន​គេ​ចែករំលែក​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ។

    ព័ត៌មាន​ទាំងអស់នោះមាន​ព័ត៌មាន​ខ្លះ​មិនមែនជា​ព័ត៌មាន​ដែលមាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ការរស់នៅ​នោះទេ តែ​វា​បែរជា​ធ្វើឱ្យ​យើង​ខាតបង់​ពេលវេលា ឬ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការរស់នៅ​របស់​យើង​ថែម​ទៀតផង។

    ហេតុនេះ​អ្វីដែល​យើង​អាច​ធ្វើបាន​គឺ​ព្យាយាមទប់ស្កាត់​បញ្ហា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ស្រប​ពេលដែល​ប្រជាជន​ក៏​គួរតែ​ព្យាយាម​ស្វែងយល់​ពី​វិធីសាស្រ្តក្នុងការ​ទទួល​ព័ត៌មាន​ឱ្យបាន​ល្អ។

    ឯកឧត្តម ខៀវ កា​ញារី​ទ្ធ បាន​មានប្រសាសន៍ថា៖ “ការទទួលយក​ព័ត៌មាន និង​ការអាន​ជា​ចំណុច​ចាប់ផ្តើម​ដ៏​ល្អ​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព តែ​អ្វីដែល​យើង​អាច​ធ្វើបាន​គឺ​ព្យាយាម​ក្នុងការ​ដកស្រង់ ឬ​ចេះ​ជ្រើស​រើសយក​ប្រភពព័ត៌មាន​ដែលមាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព មិនមែន​ទទួលយក​គ្រប់​រឿង​នោះទេ”។

    ឯកឧត្តម រដ្ឋមន្ត្រី​ក៏​ធ្លាប់បាន​បញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា មុននឹង​ទទួលយក​ព័ត៌មាន​ណាមួយ​យើង​គួរ​ផ្ទៀ​ង​ផ្ទាល់​ពី​ប្រភព និង​មើល​ឱ្យ​ច្បាស់​ដើម្បី​ឱ្យដឹងថា​អ្នកណា​ជា​អ្នក​ផ្សព្វផ្សាយ​រឿង​ទាំងអស់នោះ។

    ម្យ៉ាងវិញទៀត គួរ​ចំណាយពេល​ក្នុង​ការមើល​ឱ្យបាន​លម្អិត ចៀសវាង​គ្រាន់តែ​មើល​ចំណងជើង ឬ​មើល​សាច់រឿង​មិន​ច្បាស់​ក៏​ចាត់ទុកថា​ខ្លួនឯង​បានទទួល​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ហើយ រួច​ក៏​ឈប់​ស្វែងយល់​បន្ថែម​លើ​រឿង​ទាំងអស់នោះ។ បញ្ហា​នេះ​អាច​នឹង​បង្កើតជា​បញ្ហា​ជាច្រើន​ទៀត​ប្រសិនបើ​យើង​បន្ត​ចែករំលែក​រឿង​ដែល​មិន​ច្បាស់លាស់​ទាំងអស់នោះ​ដែល​ធ្វើឱ្យ​រឿង​មិនល្អ​រីក​រាលដាល​កាន់តែ​ច្រើនឡើង។

    ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ទាំងអស់នេះ ព្រះ​តេជគុណ គូ សុភាព បាន​លើកឡើងថា ការផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​នៅក្នុង​បណ្តាញ​សង្គម មនុស្ស​ភាគច្រើន ផ្សព្វផ្សាយ​តាម​អារម្មណ៍ តាម​ការយល់ឃើញ និង​តាម​កម្រិត​នៃ​ការយល់ដឹង​របស់​មនុស្សម្នាក់។

    មាន​មនុស្ស​ខ្លះ​ចូលចិត្ត​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ដោយ​មិនបាន​ពិចារណា​វែងឆ្ងាយ​ខណៈ​ព័ត៌មាន​ទាំងអស់នោះ​ពេលខ្លះ​
    ជា​មេរោគ​ដែល​បំផ្លាញ​ដល់​ការគិត ភាពស្រស់​ស្រាយ
    និង​បញ្ហា​ក្នុងការ​រស់នៅ​របស់​ម​នុស្ស​របស់​យើង។

    ហេតុនេះ​អ្វីដែល​សំខាន់​គឺ​ព្យាយាម​ស្វែងរក​ប្រភព​ទាំងឡាយណា​ដែលមាន​ប្រយោជន៍ ផ្តល់​ចំណេះដឹង និង​ផ្តល់ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់​ដែល​សំខាន់​សម្រាប់​ការរស់នៅ​ជាក់ស្តែង។

    ព្រះ​តេជគុណ គូ សុភាព មាន​សង្ឃដីកា​ថា៖“បច្ចុប្បន្ននេះ មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​ចូលចិត្ត​ទទួលយក​ព័ត៌មាន​ហើយ​បន្តធ្វើ​ការចែករំលែក​ដោយ​មិនបាន​ប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយ​បណ្តោយឱ្យ​ទម្លាប់​អាក្រក់​ទាំងអស់នោះ ក្លាយជា​ប្រភព ឬ​ជា​មេរោគ​ក្នុង​ជីវិត​រស់នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ”។

    បើតាម​អ្នក​អប់រំ​ខាងលើ បាន​ណែ​នាំ​ថា យើងម្នាក់ៗគួរ​ព្យាយាម​សង្កេត និង​ព្យាយាម​រស់ក្នុង​ជីវិត​ជាក់ស្តែង​ឱ្យបាន​ច្រើន ហើយ​គួរ​ព្យាយាម​ចេះ​បង្វឹក​ស្មារតី​ពិចារណា​ឱ្យបាន​ច្រើន​ដើម្បី​ចៀសវាង​កុំឱ្យ​ឆាប់​ជឿ​គេ​លើ​រឿង​ណាមួយ។

    ម្យ៉ាងវិញទៀត នៅពេលដែល​យើង​ទម្លាប់ដដែលៗក្នុង​ការជឿ​លើ​រឿង​ណាមួយ​ដែល​យើង​បានឃើញ នោះ​យើង​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ក្លាយជា​មនុស្ស​ត្រចៀកស្រាល ចិត្ត​ស្រាលឆាប់​រំភើប ឆាប់​ខឹង ឬ​ឆាប់​មានប្រតិកម្ម​ដោយសារតែ​រឿងរ៉ាវ​នានា​ដែល​យើង​បានឃើញ​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ។

    នោះ​ពេល​យើង​ផ្តេកផ្តួល​លើ​រឿង​ខាងក្រៅ​ច្រើនពេក យើង​នឹង​ក្លាយជា​មនុស្ស​ដែល​បាត់បង់​សមត្ថភាព​ក្នុងការ​ពិចារណា ឬ​បាត់បង់​ទំនុកចិត្ត​លើ​ខ្លួនឯង​បន្តិចម្តង។ បញ្ហា​នេះ​អាច​នឹង​ជះ​ផល​អវិជ្ជមានច្រើនឡើងៗប្រសិនបើ​យើង​ចាប់ផ្តើម​បន្តធ្វើ​ជា​អ្នក​បញ្ចេញមតិ​លើ​រឿងរ៉ាវ​មួយ​ដែល​មិន​យើង​បានឃើញ​នោះ ឬ​បន្ថែមបន្ថយ​ដោយ​អារម្មណ៍ស្រាលៗរបស់​យើង​ទៅកាន់​អ្នកដទៃ​ជាច្រើន​នាក់​ផ្សេងទៀត។

    គួរបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ដើម្បី​ធានាថា​ព័ត៌មាន​ដែល​យើង​ទទួលបាន​នោះ​ជា​ព័ត៌មាន​ដែលមាន​គុណភាព អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​ព័ត៌មាន​ភាគច្រើន​ណែនាំឱ្យ​អ្នកអាន ឬ​អ្នកទស្សនា​មើល​ឱ្យបាន​ច្បាស់​ជាមុនសិន​ពី​ប្រភព​របស់​អ្នក​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន។ អ្នក​អាច​ចាំបាច់​ត្រូវ​ដឹងថា​តើ​ស្ថាប័ន​ដែល​បានចេញ​ផ្សាយ​នោះ​ជា​ស្ថាប័ន​ផ្លូវការ ឬ​គ្រាន់តែ​ជា​បុគ្គល​ឯកជន។

    បន្ទាប់មកទៀត ក៏​គួរតែ​ផ្ទៀ​ង​ផ្ទាត់​ផងដែរ​ពី​ប្រភព​ដែល​បាន​បញ្ចេញមតិ​ក្នុង​ព័ត៌មាន​នោះ​ថា​ជា​អ្នកជំនាញ ជា​អាជ្ញាធរ ឬ​គ្រាន់តែ​ជា​បុគ្គល​ឯកជន​ដែល​បាន​បញ្ចេញមតិ​លើ​រឿង​ណាមួយ​ដែល​ខ្លួន​បាន​ជួប។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ អ្នកទទួល​ព័ត៌មាន​ក៏​គួរតែ​ព្យាយាម​ក្នុងការ​ថ្លឹងថ្លែង​ពី​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ និង​ពិចារណា​ពី​លទ្ធភាព​ដែល​អាចទៅរួច​នៃ​មតិយោបល់​ទាំងអស់នោះ​បន្ថែម ដើម្បី​ធានាថា​តើ​អ្វី​ដែលជា​ការលើកឡើង​នោះ​អាចមាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ការរស់នៅ ឬ​វា​គ្រាន់តែ​ជា​រឿង​ស្រមើស្រមៃ៕