Category: អន្តរជាតិ

អាស៊ានបើកសន្និសីទកំពូលលើកទី37 ដែលជាកិច្ចប្រជុំកំពូលចុងក្រោយក្នុងអាណត្តិវៀតណាមជាប្រធានបន្តវេន
សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ASEAN) បានបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី37 និងកិច្ចប្រជុំនានាដែលទាក់ទង នៅក្នុងរដ្ឋធានីហាណូយប្រទេសវៀតណាមនាព្រឹកនេះក្នុងគ្រា ដែលតំបន់កំពុងប្រឹងប្រែងគ្រប់គ្រង និងដោះស្រាយបញ្ហាដែលកើតឡើងដោយសារCovid-19។
ប្រធានាធិបតីវៀតណាម លោក Nguyen Phu Trong បានឡើងថ្លែងការណ៍ប្រកាសបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី37នៅទីក្រុងហាណូយ។ បន្ទាប់មក នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម លោក Nguyen Xuan Phuc ក៏បានឡើងប្រកាសស្វាគមន៍ចំពោះមេដឹកនាំនៃប្រទេសនានាដែលជាសមាជិករបស់សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងបណ្ដាប្រទេសជាដៃគូរបស់អាស៊ាន ដែលបានចូលរួមសន្និសីទកំពូលនេះ។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី37 ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងនៅប្រទេសវៀតណាមនេះ គេឃើញមានវត្តមានរបស់ក្រុមមន្ត្រីកំពូលៗវៀតណាម និងតំណាងប្រតិភូការទូតប្រចាំនៅវៀតណាម បានចូលរួមដោយផ្ទាល់ ខណៈក្រុមមេដឹកនាំប្រទេសនានារបស់សមាគមអាស៊ាន និងក្រុមប្រទេសជាដៃគូសហការ បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំតាមរយៈវីដេអូផ្សាយផ្ទាល់។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីវៀតណាម នឹងដឹកនាំកិច្ចប្រជុំកំពូលនេះ និងកិច្ចប្រជុំនានារវាងសមាគមអាស៊ានជាមួយនឹងបណ្ដាដៃគូសហការបរទេស ដូចជា ចិន ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ឥណ្ឌា អង្គការសហប្រជាជាតិ សហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និងនូវែលហ្សេឡង់។
សមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ASEAN) បានបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី37 និងកិច្ចប្រជុំនានាដែលទាក់ទង នៅក្នុងរដ្ឋធានីហាណូយប្រទេសវៀតណាមនាព្រឹកថ្ងៃទី12វិច្ឆិកានេះ
កិច្ចប្រជុំតាមវីដេអូផ្សាយផ្ទាល់ដែលត្រូវបានធ្វើឡើងរហូតដល់ថ្ងៃទី15វិច្ឆិកា2020នេះ គឺជាកិច្ចប្រជុំកំពូលចុងក្រោយនិងសំខាន់នៅក្នុងអាណត្តិដែលវៀតណាមធ្វើជាប្រធានបន្តវេន។ កិច្ចប្រជុំនេះគឺជាឱកាសដើម្បីវាយតម្លៃសរុបទៅលើលទ្ធផលនៃកិច្ចសហការនៅក្នុងនិងក្រៅសមាគម រួមនឹងការដាក់ចេញនូវគោលដៅអាទិភាពសម្រាប់ដំណាក់កាលបន្ទាប់។ តាមគម្រោង ក្រុមមេដឹកនាំនឹងធ្វើការអនុម័ត កត់់ត្រា និងធ្វើសេចក្ដីប្រកាស សរុបមានជាង80 ដែលនេះគឺជាចំនួនច្រើនជាងគេមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។
សន្និសីទកំពូលនេះនឹងផ្ដោតការពិភាក្សាទៅលើខ្លឹមសារសំខាន់ចំនួន4៖ ទី1.ជំរុញការកសាងសហគមន៍ រក្សាល្បឿននៃការសហការដើម្បីឆ្លងផុតពីឧបសគ្គ ទី2.ពង្រីក និងធ្វើឱ្យស៊ីជម្រៅទៅលើទំនាក់ទំនងរវាងអាស៊ានជាមួយនឹងដៃគូសហការ ពង្រឹងតួនាទីជាស្នូលរបស់អាស៊ាននៅថ្នាក់តំបន់ និងពិភពលោក ទី3.គ្រប់គ្រង និងរាំងខ្ទប់Covid-19 ដោះស្រាយបញ្ហាដែលកើតឡើងដោយសារវីរុសនេះ និងលើកស្ទួយការងើបឡើងវិញក្រោយវិបត្តិសុខភាព និងទី4.ពិភាក្សាអំពីបញ្ហាអន្តរជាតិនិងតំបន់ដែលកំពុងត្រូវបានចាប់អារម្មណ៍៕
ប្រភព៖ Reuters,Thestar
November 12, 2020
ក្រុមប្រដាប់អាវុធដែលស្និទ្ធនឹង IS កាត់ក្បាលមនុស្សជាង50នាក់នៅម៉ូហ្សាំប៊ិក
ក្រុមជនប្រដាប់អាវុធដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម (IS) បានកាត់ក្បាលមនុស្សជាង50នាក់នៅក្នុងទីលានលេងបាល់មួយកន្លែងក្នុងភូមិមួយនៃខេត្ត Cabo Delgado ប្រទេសម៉ូហ្សាំប៊ិក។
សារព័ត៌មាននានាដែលគាំទ្រដោយរដ្ឋាភិបាលប្រទេសម៉ូហ្សាំប៊ិច (Mozambique) កាលពីថ្ងៃទី9វិច្ឆិកា បានចេញផ្សាយថា ក្រុមប្រដាប់អាវុធបានប្រែក្លាយទីលានលេងបាល់ឱ្យទៅជា “ទីលានប្រហារជីវិត” ជាទីដែលសាកសពគ្មានក្បាលរបស់ជនរងគ្រោះ ស្ថិតនៅរាយប៉ាយពាសពេញដី។ ជនរងគ្រោះដែលព្យាយាមរត់គេចខ្លួន ត្រូវបានសម្លាប់យ៉ាងព្រៃផ្សៃជាទីបំផុត ចាប់ពីថ្ងៃទី6វិច្ឆិកាដល់8វិច្ឆិកា។
សាកសពកុមារយ៉ាងតិច15នាក់ ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងចំណោមសាកសពគ្មានក្បាលជាង50នាក់នេះផងដែរ។ ពួកគេត្រូវបានសម្លាប់នៅពេលកំពុងចូលរួមធ្វើពិធីពេញវ័យ។
ស្ត្រីឈរពកូននៅក្នុងទីកន្លែងដែលត្រូវបានក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាមដុតបំផ្លាញកាលពីខែសីហា ឆ្នាំ2019 នៅក្នុងភូមិមួយនៃខេត្ត Cabo Delgado ភាគខាងជើងម៉ូហ្សាំប៊ិក (រូបថត៖ AFP)Bernardino Rafael មេបញ្ជាការប៉ូលិសរបស់ម៉ូហ្សាំប៊ិក បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា អំពើហិង្សានៅក្នុងតំបន់នេះ បានកើតឡើងជាច្រើនថ្ងៃ បន្ទាប់ពីក្រុមជ្រុលនិយមដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយ IS បានចូលមកគ្រប់គ្រងភូមិឋាននានានៅក្នុងស្រុក Miudumbe និង Macomia នៃខេត្ត Cabo Delgado។ ពួកគេបានសម្លាប់មនុស្ស ចាប់នារី និងកុមារ ព្រមទាំងបានដុតបំផ្លាញផ្ទះសម្បែងផងដែរ។ ប៉ូលិសបានឱ្យដឹងថា អំពើព្រៃផ្សៃនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយក្រុមបះបោរ។
តំបន់ Cabo Delgado កំពុងទទួលរងការវាយប្រហារជាច្រើនលើកចាប់តាំងពីឆ្នាំ2017។ មនុស្សជាង2,000នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងជាង 430,000នាក់បានបាត់បង់ផ្ទះសម្បែងដោយសារមានការប្រយុទ្ធគ្នានៅក្នុងខេត្តដែលសម្បូរសាសនិកអ៊ីស្លាម។ ខេត្តដែលសម្បូរត្បូងទទឹមនេះក៏កំពុងក្លាយជាជម្រករបស់ក្រុមភេរវកម្មនៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ជាកន្លែងដែលក្រុមប្រដាប់អាវុធប្រើប្រាស់ភាពក្រីក្រ និងការបាត់បង់ការងារ ជាឧបករណ៍សម្រាប់ទាក់ទាញសមាជិកក្មេងៗឱ្យចូលរួមជាមួយពួកគេ។
រដ្ឋាភិបាលម៉ូហ្សាំប៊ិក បានស្នើសុំជំនួយពីអន្តរជាតិដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីកចម្រើននៃលទ្ធិជ្រុលនិយមនៅប្រទេសនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្រុមអង្គការសិទ្ធិមនុស្សបានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលថា បានរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដោយការចាប់ខ្លួន ធ្វើទារុណកម្ម និងសម្លាប់មនុស្សតាមអំពើចិត្តនៅក្នុងការបង្ក្រាបក្រុមបះបោរ៕
ប្រភព៖ Newsweek
November 11, 2020
អាមេរិកយល់ព្រមលក់យន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35 ចំនួន50គ្រឿងទៅឱ្យអារ៉ាប់រួម! អ៊ីស្រាអែលព្រួយបារម្ភ
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានយល់ព្រមលក់យន្តហោះចម្បាំង F-35 ចំនួន 50គ្រឿង រួមនឹងប្រព័ន្ធនៃយន្តហោះប្រភេទ UAV ចំនួន18គ្រឿង និងអាវុធជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលមានតម្លៃសរុប 23.4ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ទៅឱ្យ UAE បើទោះជាអ៊ីស្រាអែលសម្ដែងការព្រួយបារម្ភយ៉ាងណាក៏ដោយ។
រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Donald Trump កាលពីថ្ងៃទី10វិច្ឆិកា បានប្រកាសជូនដំណឹងដល់សភាអាមេរិកអំពីគម្រោងលក់អាវុធនេះទៅឱ្យអារ៉ាប់រួម (United Arab Emirates/UAE) ដើម្បីជួយប្រទេសនេះទប់ទល់នឹងការគំរាមកំហែងពីប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។
កិច្ចសន្យាជួញដូរអាវុធនេះរួមមាន យន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយ F-35 ចំនួន50គ្រឿង ប្រព័ន្ធយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (UAV) ទំនើបបំផុតចំនួន18គ្រឿង អាវុធប្រឆាំងសត្រូវលើអាកាសនិងលើដី រួមនឹងការផ្គត់ផ្គង់ផ្នែកបច្ចេកទេស និងការបណ្ដុះបណ្ដាលសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ផងដែរ។
សភាអាមេរិកនឹងមានពេល30ថ្ងៃ ចាប់ពិទទួលបានសេចក្ដីជូនដំណឹងពីក្រសួងការបរទេស ដើម្បីធ្វើសេចក្ដីអនុម័តថា ត្រូវលក់ ឬយ៉ាងណា។ បើសិនមិនមានការជំទាស់ពីសភា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងត្រូវបញ្ចូនឡើងទៅកាន់ប្រធានាធិបតី Trump ដើម្បីចុះហត្ថលេខាចុងក្រោយ។
F-35 ដែលត្រូវបានហោះទៅកាន់អារ៉ាប់រួមជាលើកដំបូងកាលពីឆ្នាំ2019
ដំណឹងខាងលើនេះ ត្រូវបានប្រកាសក្នុងគ្រាដែលអ៊ីស្រាអែល បារ៉ែន និងអារ៉ាប់រួម យល់ព្រមធ្វើប្រក្រតីភាពការទូតជាមួយគ្នាឡើងវិញ។ ប៉ុន្តែ អ៊ីស្រាអែលបានសម្ដែងការព្រួយបារម្ភអំពីការលក់អាវុធនេះ ដោយយល់ថា វានឹងប៉ះពាល់ដល់ឥទ្ធិពលនៃកម្លាំងទ័ពរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់។
យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក លោក Mike Pompeo អះអាងថា កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងគោរពយ៉ាងពេញលេញចំពោះសន្ធិសញ្ញារាប់សិបឆ្នាំរវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីងតោន និងទីក្រុងតេលអាវីវ (Tel Aviv) ដែលក្នុងនោះ សហរដ្ឋអាមេរិកធានាថានឹងមិនធ្វើឱ្យចុះខ្សោយផ្នែកកម្លាំងទ័ព និងអាវុធដែលបានផ្ដល់ដល់អ៊ីស្រាអែលនោះឡើយ ដោយអាវុធដែលទីក្រុងតេលអាវីវទទួលបាន “មានកម្លាំងក្លាជាង” បើធៀបនឹងអាវុធដែលលក់ទៅឱ្យប្រទេសដទៃ៕
ប្រភព៖ AP
November 11, 2020
ជនជាតិអាមេនីសម្រុកចូលគ្រប់គ្រងវិមានរដ្ឋាភិបាល និងវាយប្រធានរដ្ឋសភារហូតដល់សម្លប់
ដោយសារតែមានការខឹងខ្លាំងចំពោះកិច្ចព្រមព្រៀងប្រកបដោយការខាតបង់នៅតំបន់ Nagorno-Karabakh ជាមួយនឹងភាគីអាហ្សែបែហ្សង់ ប្រជាជនអាមេនីបានប្រមូលផ្ដុំគ្នា និងបានសម្រុកចូលកាន់កាប់អគារនានារបស់រដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងបានវាយប្រធានសភាឱ្យសន្លប់ទៀតផង។
យោងតាមសារព័ត៌មាន Guardian កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងប្រទេសអាមេនី និងអាហ្សែបែហ្សង់នៅតំបន់ Nagorno-Karabakh ដែលមានរុស្ស៊ីជាអាជ្ញាកណ្ដាលនេះ បានបង្កឱ្យមានប្រតិកម្មផ្ទុយគ្នារវាងប្រទេសអតីតសហភាពសូវៀតទាំងពីរនេះ នៅពេលវាបានចូលជាធរមានកាលពីថ្ងៃទី10វិច្ឆិកា2020។
ក្នុងគ្រាដែលជនជាតិអាហ្សែបែហ្សង់ ជប់លៀងអបអរសាទរ ដោយសារពួកគេដណ្ដើមបានសិទ្ធិគ្រប់គ្រងទឹកដីសំខាន់ៗមួយចំនួន ប្រជាជនអាមេនីមានការខឹងយ៉ាងខ្លាំង ព្រមទាំងបានប្រមូលផ្ដុំគ្នាធ្វើបាតុកម្ម ហើយក៏បានចូលទៅកាន់កាប់វិមានរដ្ឋាភិបាលក្នុងរយៈពេលខ្លីកាលពីថ្ងៃទី10វិច្ឆិកា។ ក្រុមបាតុករបានសម្រុកចូលអគារសភា ហើយក៏បានវាយបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិនានា និងបានបណ្ដាលឱ្យប្រធានសភាអាមេនី លោក Ararat Mirzoyan ត្រូវសន្លប់។
នៅកន្លែងផ្សេងៗ ក្រុមបាតុករក៏បំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិជាច្រើន និងនាំគ្នាស្រែកឡើងថា៖ “Nikol Pashinyan (នាយករដ្ឋមន្ត្រីអាមេនី) បានក្បត់យើងហើយ”។
មន្ត្រីអាមេនីម្នាក់កំពុងរារាំងក្រុមបាតុករនៅក្នុងវិមានសភាអាមេនីកាលពីថ្ងៃទី10វិច្ឆិកា
អាហ្សែបែហ្សង់ប្រកាសថា នេះជា “កិច្ចព្រមព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រ” ខណៈអាមេនីថា ជា “កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ឈឺចាប់”
កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពខាងលើត្រូវបានប្រកាសកាលពីយប់ថ្ងៃទី9វិច្ឆិកា ដែលនេះបានបើកផ្លូវឱ្យរុស្ស៊ីបញ្ជូនទាហានជិត2,000នាក់ទៅកាន់តំបន់មានជម្លោះដើម្បីរក្សាសន្តិភាព។ ប្រធានាធិបតីអាហ្សែបែហ្សង់ លោក Ilham Aliyev បានហៅកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថា ជា “កិច្ចព្រមព្រៀងប្រវត្តិសាស្ត្រ ក្រោយការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងខ្លាំងក្លាជាមួយភាគីអាមេនីអស់រយៈពេល6សប្ដាហ៍”។ ចំណែកនាយករដ្ឋមន្ត្រីអាមេនី លោក Pashinyan បានហៅកិច្ចព្រមព្រៀងនេះថា ជា “កិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ឈឺចាប់”។
កាលពីថ្ងៃទី10វិច្ឆិកា ប្រធានាធិបតី Aliyev ឱ្យដឹងថា ក្រៅពីរុស្ស៊ី ប្រទេសទួរគីក៏នឹងទទួលបានការអនុញ្ញាតឱ្យដាក់ពង្រាយកម្លាំងការពារសន្តិភាពនៅក្នុងតំបន់ Nagorno-Karabakh ផងដែរ ប៉ុន្តែក្រោយមក ប្រទេសរុស្ស៊ីបានបដិសេធប្រការនេះ។ ក្រុមអ្នកជំនាញបានវាយតម្លៃថា នេះគឺជាជោគជ័យរបស់អាហ្សែបែហ្សង់ ក៏ប៉ុន្តែ វាមិនមែនជាសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពពេញលេញទេ ព្រោះថា ចំណុចជាច្រើននៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់នេះ នៅតែមានភាពមិនច្បាស់លាស់។
ជនជាតិ Baku នៅប្រទេសអាហ្សែបែហ្សង់ នាំគ្នាអបអរជ័យជំនះកាលពីថ្ងៃទី10វិច្ឆិកា
លោក Pashinyan និងក្រុមមេដឹកនាំនៅតំបន់ Nagorno-Karabakh បានថ្លែងថា ពួកគេត្រូវបង្ខំឱ្យចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព នៅក្នុងពេលដែលអាហ្សែបែហ្សង់ដណ្ដើមបានតំបន់យុទ្ធសាស្ត្រ ហើយអាចវាយប្រហារមកលើ Stepanakert ដែលជាទីក្រុងធំបំផុតក្នុងតំបន់នេះ។
ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងប្រទេសអាហ្សែបែហ្សង់ និងអាមេនី នៅក្នុងឆ្នាំនេះ ត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាបញ្ហាអាក្រក់បំផុតរាប់ចាប់ពីឆ្នាំ1994។ មនុស្សរាប់ពាន់នាក់បានស្លាប់ និងរាប់រយនាក់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យជម្លៀសខ្លួនក្នុងពេលភាគីទាំងពីរប្រយុទ្ធគ្នាចាប់ពីថ្ងៃទី27កញ្ញា៕
ប្រភព៖ Guardian
November 11, 2020
សន្និសីទនៃសហគមន៍សន្តិសុខ-នយោបាយ ASEAN 22៖ សង្ឃឹមថា ASEAN និងចិន អាចបង្កើតក្រមប្រតិបត្តិ COC ប្រកបដោយសុពលភាព និងប្រសិទ្ធភាព ដើម្បីសន្តិសុខនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង
នៅព្រឹកថ្ងៃទី10វិច្ឆិកា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសរបស់បណ្ដាប្រទេសក្នុងសមាគមន៍ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (ASEAN) បានបើកកិច្ចប្រជុំលើកទី22 គឺ “កិច្ចប្រជុំសហគមន៍សន្តិសុខ-នយោបាយ ASEAN 22 (APSCC)” ដែលសន្និសីទនេះត្រូវបានដឹកនាំដោយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសវៀតណាម លោក Pham Binh Minh។
នៅក្នុងសន្និសីទដែលត្រូវបានធ្វើឡើងតាមរយៈវីដេអូផ្សាយផ្ទាល់ រដ្ឋមន្ត្រីនានានៃបណ្ដាប្រទេសបានសម្ដែងការពេញចិត្តចំពោះសហគមន៍នយោបាយ-សន្តិសុខ ASEAN ដែលមានការរីកចម្រើន និងផ្លាស់ប្ដូរថ្មី បើទោះជាមានការលំបាកច្រើន និងពិសេសនៅក្នុងសម័យ Covid-19។
រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនានាបានវាយតម្លៃខ្ពស់ទៅលើការរួមចំណែកនៃបណ្ដាស្ថាប័នសំខាន់ៗនៅក្នុងសហគមន៍ ដូចជា ក្រុមរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ ASEAN (ADMM) ក្រុមរដ្ឋមន្ត្រី ASEAN ទទួលបន្ទុកផ្នែកទប់ស្កាត់និងប្រឆាំងបទល្មើសឆ្លងដែន (AMMTC) នៅក្នុងកិច្ចសហការទប់ស្កាត់ និងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឆ្លងវីរុសក្នុងរយៈពេលកន្លង។ រដ្ឋមន្ត្រីរបស់បណ្ដាប្រទេស ASEAN យល់ថា ការសម្រេចបាន 98% នៃផែនការសកម្មភាព APSC គឺជាសញ្ញាលេចធ្លោនៅក្នុងដំណើរការនៃការកសាងសហគមន៍ ASEAN។
យ៉ាងនេះក្ដី រដ្ឋមន្ត្រីនានាក៏យល់ថា នៅតែមានបញ្ហាជាច្រើនត្រូវការធ្វើឱ្យបានសម្រេចក្នុងពេលខាងមុខ។ ក្រុមរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានរំឭកអំពីការបង្កើតឡើងវិញនូវកិច្ចចរចា COC ដោយបានអះអាងថា បានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចសម្រាប់កិច្ចចរចារវាង ASEAN និងចិន។ រដ្ឋមន្ត្រីមួយចំនួនបានបន្តអំពាវនាវឱ្យមានការអនុវត្តនូវសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម DOC ដោយសង្ឃឹមថា ASEAN និងចិន អាចកសាងដោយជោគជ័យនូវក្រមប្រតិបត្តិ COC ប្រកបដោយសុពលភាព និងប្រសិទ្ធភាពស្របទៅតាមច្បាប់អន្តរជាតិ UNCOLS 1982៕

November 10, 2020
លោក Trump ប្រកាស “ដំណឹងល្អ ឈ្នះធំ លទ្ធផលគួរភ្ញាក់ផ្អើល”៖ រដ្ឋយ៉ាងតិច4 នឹងប្រែជាពណ៌ក្រហមនាពេលឆាប់ៗ?
លោកប្រធានាធិបតី Donald Trump បានប្រកាសថា Nevada គឺជា “រូងដែលផ្ទុកពេញដោយសន្លឹកឆ្នោតក្លែងក្លាយ” ហើយលោកក៏អះអាងថា នឹងបន្តស្រាវជ្រាវលើ Wisconsin និង Pennsylvania ព្រមទាំងបញ្ជាក់ថា នឹង “ឈ្នះធំ” នៅ Georgia ផងដែរ។
ក្នុងរយៈពេលជាង24ម៉ោងកន្លងទៅ លោក Trump បានបង្កការភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងនៅពេលបង្ហោះសារ និងចែករំលែងអត្ថបទ/វីដេអូរហូតដល់29លើកនៅលើទំព័រ Facebook “Donald J. Trump”។ អត្ថបទទាំងអស់សុទ្ធតែទាក់ទងនឹងការបោះឆ្នោត និងមានអត្ថបទខ្លះនិយាយអំពីសង្គ្រាមផ្លូវច្បាប់នៅក្នុងបណ្ដារដ្ឋដែលមានតំណាងម្ចាស់ឆ្នោតច្រើន ដូចជារដ្ឋ Wisconsin, Pennsylvania, Georgia និងរដ្ឋ Nevada ជាដើម។
អត្ថបទមួយចំនួនត្រូវបានចាប់ផ្ដើមដោយខ្លឹមសារ៖ “ចំនួនសន្លឹកឆ្នោតត្រូវតែពិនិត្យឡើងវិញ។ សន្លឹកឆ្នោតមួយចំនួនធំត្រូវបានគេលូកដៃធ្វើអន្តរាគមន៍។ ចូររង់ចាំមើល?”។
បន្ទាប់មក លោកសរសេរថា៖ Nevada តាមពិតគឺជារូងដែលផ្ទុកពេញដោយសន្លឹកឆ្នោតក្លែងក្លាយ។ Matt Schlapp និង Adam Laxalt កំពុងស្រាវជ្រាវ លទ្ធផលនឹងធ្វើឱ្យយើងភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលត្រូវបានប្រកាស”។
ដំណឹងនានាដែលត្រូវបានលោក Trump បង្ហោះ ក៏មានលក្ខណៈទាក់ទាញគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍៖
ស្ថានភាពនៅ Wisconsin ក៏នៅតែល្អ។ ត្រូវការពេលវេលាខ្លះដើម្បីអនុវត្តតាមច្បាប់។ នឹងមានការប្រែប្រួលឆាប់ៗនេះ! Reince Priebus, Sean Duff”។
“Pennsylvania រារាំងមិនឱ្យយើងតាមដានដំណើរការនៃការរាប់សន្លឹកឆ្នោត។ មិនគួរឱ្យជឿ និងខុសច្បាប់”។
“នឹងឈ្នះធំនៅរដ្ឋ Georgia ហើយដូចទៅនឹងយប់នៃថ្ងៃបោះឆ្នោតដូច្នោះដែរ!”។
“Fox News, Quinnipiac, ABC/WaPo, NBC/WSJ ពិតជាខុស នៅពេលលូកដៃចូលក្នុងការបោះឆ្នោត។ ពួកគេបានដើរហូសតួនាទីនៅក្នុងកិច្ចការបោះឆ្នោត។ បញ្ហានេះអាចត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងទោសជ្រៀតជ្រែកកិច្ចការបោះឆ្នោត។ ABC/WaPo បានបន្ថយពន្ទុះចំនួន17របស់ខ្ញុំនៅ Wiscoonsin នៅមុនការបោះឆ្នោត ហើយខ្ញុំបានឈ្នះ! នៅ Iowa ការស្ទង់មតិនានាបានទន្លាក់ពន្ទុះរបស់ខ្ញុំចំនួន4ពិន្ទុ ហើយ4ឆ្នាំក្រោយ ពួកគេនៅតែធ្វើបែបនេះ។ នេះគឺជាបញ្ហាអាក្រក់ គឺអាក្រក់ជាងការបង្ខំឱ្យមនុស្សទៅបោះឆ្នោត ឬចូលរួមវិភាគទានសម្រាប់ការបោះឆ្នោតទៅទៀត”។
លោក Trump ក៏សរសេរថា៖ “ដូចដែលខ្ញុំបាននិយាយកាលពីមុន Pfizer និងបណ្ដាក្រុមហ៊ុនផ្សេងទៀតនឹងប្រកាសអំពីវ៉ាក់សាំងបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតបានបញ្ចប់ ព្រោះថា ពួកគេមិនមានភាពក្លាហានក្នុងការប្រកាស (ដំណឹងអំពីវ៉ាក់សាំង) មុន (ថ្ងៃបោះឆ្នោត)។ ដូចគ្នានេះដែរ FDA ក៏គួរប្រកាសឱ្យបានឆាប់ ដោយមិនមែនក្នុងបំណងនយោបាយនោះទេ ប៉ុន្តែគឺដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស”។
“បើសិនជា Joe Biden ជាប្រធានាធិបតី នោះគ្រប់គ្នានឹងមិនមានវ៉ាក់សាំងឡើយនៅក្នុងរយៈពេល4ឆ្នាំខាងមុខ ឬត្រូវបាន FDA អនុម័តបានលឿនបែបនេះ។ ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលនឹងបំផ្លាញជីវិតរាប់លាននាក់”។
“FDA និងបក្សប្រជាធិបតេយ្យមិនចង់ឱ្យខ្ញុំជោគជ័យក្នុងរឿងវ៉ាក់សាំង ដូច្នេះហើយ 5ថ្ងៃក្រោយ (ការបោះឆ្នោត) ទើបដំណឹងអំពីវ៉ាក់សាំងត្រូវបានគេបញ្ចេញ ដូចអ្វីដែលខ្ញុំបាននិយាយពីមុន!”។
អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ដែរ នោះគឺលោក Trump ទទួលបានការចុចចូលចិត្ត (Like) ខ្ទង់លានលើក ទៅលើឃ្លាមួយដែលសរសេរថា “ទីផ្សារមូលបត្រឈ្នះធំ ជិតមានវ៉ាក់សាំង។ របាយការណ៍ថា មានប្រសិទ្ធភាព90%។ ដំណឹងនេះពិតជាអស្ចារ្យ!”។
លោក Trump នឹងក្រុមការងាររបស់ខ្លួន បានចាប់ផ្ដើមសង្គ្រាមផ្លូវច្បាប់ដើម្បីធ្វើការពិនិត្យ ឬរាប់សន្លឹកឆ្នោតឡើងវិញនៅក្នុងរដ្ឋសំខាន់ៗមួយចំនួន។ តាមរយៈសង្គ្រាមនេះ លោក Trump នៅតែមានឱកាសកែប្រែស្ថានការណ៍ និងជាប់ឆ្នោតជាថ្មី៕
November 10, 2020
បន្ទាប់ពីដកតំណែងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ Trump នឹងបន្តធ្វើឱ្យច្របូកច្របល់ក្នុងរយៈពេល72ថ្ងៃចុងក្រោយរបស់ខ្លួននៅសេតវិមាន
ក្រោយការបញ្ចប់តំណែងរបស់លោក Mark Esper មន្ត្រីកំពូលៗជាច្រើននាក់ទៀត កំពុងប្រឈមនឹងការបាត់បង់តំណែងដោយសារតែលោក Trump មុនពេលប្រធានាធិបតីរូបនេះប្រគល់អំណាចជូនលោក Joe Biden ដែលនេះនឹងនាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ធ្លាក់ទៅក្នុងស្ថានភាពច្របូកច្របល់។
កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី9វិច្ឆិកា ប្រធានាធិបតី Trump បានប្រកាសថា បានសម្រេចចិត្តដកហូតតំណែង “ដែលមានសុពលភាពភ្លាមៗ” ចំពោះរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក Mark Esper ដោយការបង្ហោះសារមួយនៅលើទំព័រ Twitter។ លោក Trump បានសរសេរថា៖ “Mark Esper ត្រូវបានដកហូត។ ខ្ញុំអរគុណដល់ការបំពេញភារកិច្ចរបស់គាត់”។ លោក Trump ក៏បានប្រកាសថា ប្រធានអង្គភាពប្រឆាំងភេរវកម្មជាតិ លោក Christopher Miller នឹងក្លាយជារដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនៃក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក។
Chris Cillizza ដែលជាអ្នកវិភាគម្នាក់មកពី CNN យល់ថា ការសម្រេចចិត្តនេះរបស់លោក Trump មិនបានធ្វើឱ្យគេភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងនោះទេ។ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ2ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក មានរដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីដល់ទៅ4រូបទៅហើយ ក្នុងពេលដែល Esper បានក្លាយជា “បន្លាក្នុងភ្នែក” របស់លោក Trump អស់រយៈពេលច្រើនខែកន្លងមក។
Esper មានការខ្វែងគំនិតគ្នាជាមួយលោក Trump នៅពេលលោកមិនយល់ស្របចំពោះការដាក់ពង្រាយកងទ័ពដើម្បីបង្ក្រាបបាតុករហិង្សានៅក្នុងបណ្ដាទីក្រុងធំៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោយការស្លាប់របស់ George Floyd កាលពីខែឧសភា2020។ កាលពីថ្ងៃទី4វិច្ឆិកា រយៈពេល5ថ្ងៃមុនពេលត្រូវលោក Trump ដកហូតតំណែង លោក Esper បានសម្ភាសជាមួយសារព័ត៌មាន Military Times ក្នុងនោះលោក Esper បានព្យាករថា ខ្លួននឹងត្រូវបញ្ចប់តំណែង ដោយសារតែមិនស្ដាប់បង្គាប់ប្រធានាធិបតី។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក Mark Esper
ការដកហូតតំណែងរបស់ Esper នឹងមិនបង្កឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ច្រើនប៉ុន្មាននោះទេ បើសិនកើតឡើងនៅក្នុងពេលផ្សេង។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ករណីនេះគឺជារឿងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ព្រោះថា វាជាសញ្ញាដំបូងនៃភាពច្របូកច្របល់ក្នុងរយៈពេល72ថ្ងៃ ដែលលោក Trump នឹងបង្កឱ្យមានឡើងប្រកបដោយភាពធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយអាមេរិកក្នុងសម័យទំនើប។
គិតមកដល់ពេលនេះ លោក Trump នៅតែមិនទាន់ទទួលស្គាល់បរាជ័យនៅឡើយ នៅចំពោះមុខលោក Joe Biden ដែលត្រូវបានសារព័ត៌មានអាមេរិកាំងហៅថាជាប្រធានាធិបតីជាប់ឆ្នោត បន្ទាប់ពីបានឈ្នះក្នុងការបោះឆ្នោត។ ក្រុមការងារផ្នែកបោះឆ្នោតរបស់លោក Trump បានបើកកិច្ចប្រជុំធំមួយកាលពីថ្ងៃទី9វិច្ឆិកា ហើយពួកគេយល់ថា លោក Trump នៅតែមានឱកាសក្នុងការប្រកួតប្រជែងនេះ។ ជាក់ស្ដែង ប្រធានាធិបតី Trump បានប្រកាសថា នឹងធ្វើការប្ដឹងផ្ដល់ដល់ទីបំផុត ព្រោះថា បរាជ័យគឹជាថ្នាំដែលល្វីងបំផុតសម្រាប់លោក។
លោក Trump ធ្លាប់បានថ្លែងថា៖ “ឈ្នះគឺជារឿងងាយស្រួលណាស់”។ លោកបន្តថា៖ “ចាញ់គឺមិនមែនងាយស្រួលឡើយ ពិសេសគឺសម្រាប់ខ្ញុំ”។
Cillizza អះអាងថា បរាជ័យនឹងធ្វើឱ្យលោក Trump ខឹងខ្លាំង និងជារសជាតិល្វីងជូរចត់ជាទីបំផុតសម្រាប់លោក ដូច្នេះ លោកអាចនឹងស្វែងរកវិធីនានាដើម្បីសងសឹក ដោយមិនធ្វើតាមការកំណត់ដែលជាទម្លាប់នៃការប្រគល់អំណាចផ្នែកនយោបាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប្រការនេះមានន័យថា ការដកហូតតំណែងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ លោក Esper គឺគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្ដើមប៉ុណ្ណោះ នៅក្នុងសកម្មភាពរាប់មិនអស់ដទៃទៀតដែលលោក Trump នឹងធ្វើឡើងចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ថ្ងៃទី20មករាឆ្នាំ2021។
Christopher Wray ប្រធានអង្គភាពស៊ើបការសម្ងាត់សហព័ន្ធ (FBI)
Washington Post កាលពីខែតុលា បានចេញផ្សាយថា Trump កំពុងពិចារណាក្នុងការដកតំណែងរបស់ Christopher Wray ដែលជាប្រធានអង្គភាពស៊ើបការសម្ងាត់របស់ FBI ដោយសារគ្មានសមត្ថភាពក្នុងការស្រាវជ្រាវលើការចោទប្រកាន់អំពីបញ្ហា “ក្បត់បក្ខពួក” នៅក្នុងផ្ទៃក្នុង។ នេះក៏ជាសារមួយដែលព្រមានដល់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ William Barr ដែលជាអ្នកស្មោះត្រង់នឹង Trump ប៉ុន្តែ បានធ្វើឱ្យបាត់បង់ទំនុកចិត្តព្រោះតែបានពន្យារការស៊ើបអង្កេតលើកំហុសឆ្គងក្នុងបេសកកម្មប្រឆាំងនឹងការស៊ើបអង្កេតរបស់ FBI នៅក្នុងរដូវឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតកាលពីឆ្នាំ2016។ សារព័ត៌មាន Axios កាលពីខែតុលា ក៏បានចេញផ្សាយថា Trump អាចនឹងដកហូតតំណែងប្រធានទីភ្នាក់ងារស៊ើបការសម្ងាត់សហព័ន្ធ CIA លោកស្រី Gina Haspel ផងដែរ។
ប្រធានទីភ្នាក់ងារស៊ើបការសម្ងាត់សហព័ន្ធ CIA លោកស្រី Gina Haspel
ការដកតំណែងរបស់ក្រុមមេដឹកនាំក្រសួងការពារជាតិ រួមនឹង CIA និង FBI ឬរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ជាដើម ទំនងគ្រាន់តែជាជំហានដំបូងនៅក្នុងការ “ចម្រាញ់” ក្រុមមនុស្សដែលមិនមានភាពស្មោះត្រង់គ្រប់គ្រាន់ចំពោះលោក Trump តែប៉ុណ្ណោះ៕
ប្រភព៖ CNN
November 10, 2020
វ៉ាក់សាំង Covid-19 របស់ Pfizer មានប្រសិទ្ធភាព90% និងអាចប្រើប្រាស់នៅពាក់កណ្ដាលដើមឆ្នាំក្រោយ
ជាមួយនឹងប្រសិទ្ធភាពទប់ស្កាត់ឡើងដល់90% បន្ទាប់ពីការចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទីពីរបាន1សប្ដាហ៍ វ៉ាក់សាំងរបស់ Pfizer បាននាំមកនូវក្ដីសង្ឃឹមថ្មីក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងវីរុសCovid-19។
ការប្រកាសព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី9វិច្ឆិការបស់ក្រុមហ៊ុនឱសថអាមេរិក Pfizer និងដៃគូ BioNTech បានឱ្យដឹងថា នេះគឺជា “ថ្ងៃមួយដ៏អស្ចារ្យរបស់វិទ្យាសាស្ត្រ និងមនុស្សជាតិ”។
94នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តជាង43,500នាក់ ដែលបានចូលរួមក្នុងការពិសោធវ៉ាក់សាំងដំណាក់កាលទីបី ត្រូវបានចែកជា2ក្រុម៖ ចាក់វ៉ាក់សាំង និងប្រើថ្នាំ placebo (ថ្នាំដែលមិនមែនជាថ្នាំ)។ ក្រុមអ្នកជំនាញមកពីគណៈកម្មការតាមដានទិន្នន័យ ដែលមិនស្ថិតក្នុងក្រុមស្រាវជ្រាវ ធ្វើការវិភាគទៅលើលទ្ធផលដែលទទួលបាន។
វ៉ាក់សាំងមានប្រសិទ្ធភាពទប់ស្កាត់វីរុសដល់ទៅ90% ក្នុងចំណោមអ្នកស្ម័គ្រចិត្តចូលរួមក្នុងការពិសោធ។ ប្រសិទ្ធភាពរបស់វ៉ាក់សាំងនេះ បានកើតឡើងបន្ទាប់ពីបានចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទីពីរ។ និយាយរួម វ៉ាក់សាំងរបស់ Pfizer ចាប់ផ្ដើមការពាររាងកាយមនុស្សក្រោយរយៈពេល28ថ្ងៃបន្ទាប់ពីបានចាក់វ៉ាក់សាំងលើកទីមួយ។
លទ្ធផលចុងក្រោយស្ដីអំពីប្រសិទ្ធភាពរបស់វ៉ាក់សាំង Pfizer អាចផ្លាស់ប្ដូរ នៅពេលក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របន្តប្រមូលបានទិន្នន័យថ្មីៗនាពេលខាងមុខ។
ប្រធាន និងជានាយកប្រតិបត្តិរបស់ Pfizer បណ្ឌិត Albert Bourla អះអាងថា៖ “ខ្ញុំគិតថា ចុងក្រោយយើងក៏បានមើលឃើញពន្លឺនៅខាងចុងផ្លូវរូង។ សន្និដ្ឋានដំបូងពីការពិសោធវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងCovid-19 ដំណាក់កាលទីបី បាននាំមកនូវភ័ស្ដុតាងដំបូងបង្ហាញអំពីលទ្ធភាពទប់ស្កាត់Covid-19 របស់វ៉ាក់សាំង Pfizer”។
យោងតាម Bourla វ៉ាក់សាំង Pfizer កំពុងតែឆ្ពោះទៅកាន់ដំណាក់កាលសំខាន់នៅក្នុងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំង ក្នុងគ្រាដែលពិភពលោកកំពុងត្រូវការវ៉ាក់សាំងជាទីបំផុត។ ជាមួយនឹងអត្រាប្រសិទ្ធភាពជាង90% មនុស្សជាតិកំពុងតែធ្វើដំណើរជិតដល់ដំណាក់កាលដែលត្រូវបញ្ចប់វិបត្តិសុខភាពនៅទូទាំងពិភពលោក។
William Gruber ដែលជាអនុប្រធានជាន់ខ្ពស់ គ្រប់គ្រងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍវ៉ាក់សាំងរបស់ Pfizer យល់ថា លទ្ធផលនេះគឺជា “ដំណឹងល្អបំផុតសម្រាប់ពិភពលោក ក៏ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងវិស័យសុខាភិបាលសាធារណៈ” ដែលនេះបានលើសពីប្រការល្អបំផុតដែលលោកធ្លាប់បានសង្ឃឹម។
នាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន BioNTech លោក Ugur Sahin ឱ្យដឹងថា “វីរុស Covid-19 នឹងត្រូវបានគ្រប់គ្រង។ នេះគឺជាជ័យជំនះរបស់ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ”។
ភាគីខាង Pfizer និង BioNTech បានបញ្ជាក់ថា 42% នៃអ្នកស្ម័គ្រចិត្តនៅក្នុងការពិសោធរបស់ពួកគេនៅទូទាំងពិភពលោករបស់ គឺជាការពិសោធចម្រុះជាតិសាសន៍ ហើយមិនទាន់មានបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរណាមួយត្រូវបានរាយការណ៍នៅឡើយ។
វ៉ាក់សាំងCovid-19 របស់ Pfizer ប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាវត្ថុតំណពូជ ដែលប្រើ Messenger RNA (mRNA) ផ្ដល់ព័ត៌មាន និង “ណែនាំ” ឱ្យប្រព័ន្ធការពាររបស់រាងកាយ ប្រតិកម្មប្រឆាំងនឹងមេរោគ។
ក្រុមហ៊ុនឱសថខាងលើកំពុងតែរៀបគម្រោងដាក់ពាក្យសុំលិខិតអនុញ្ញាតក្នុងការប្រើប្រាស់វ៉ាក់សាំងនេះជាបន្ទាន់ នៅពេលបានប្រមូលទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងសប្ដាហ៍ទីបីនៃខែវិច្ឆិកានេះ។
តាមគម្រោង Pfizer និង BioNTech នឹងផលិតវ៉ាក់សាំងនេះចំនួន50លានអំពូលនៅក្នុងឆ្នាំ2020 និង1.3ពាន់លានអំពូលនៅក្នុងឆ្នាំ2021។
ក្រុមមន្ត្រី និងក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអាមេរិកសង្ឃឹមថា វ៉ាក់សាំងនេះអាចត្រូវបានចែកចាយចាប់ពីពាក់កណ្ដាលដើមឆ្នាំ2021ខាងមុខ។ បើសិនជាគ្រប់យ៉ាងដំណើរការរលូនទៅតាមផែនការ វ៉ាក់សាំងរបស់ Pfizer និងក្លាយជាវ៉ាក់សាំងដែលចំណាយពេលខ្លីបំផុតនៅក្នុងការផលិត (12-18ខែ បន្ទាប់ពីCovid-19 ត្រូវបានរកឃើញដំបូងនៅប្រទេសចិន)។ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺស្រឡទែន Mumps គឺជាវ៉ាក់សាំងដែលប្រើប្រាស់ពេលវេលាអភិវឌ្ឍលឿនបំផុត ដែលត្រូវបានផ្ដល់ការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើប្រាស់កាលពីឆ្នាំ1967 បន្ទាប់ពីបានសិក្សាស្រាវជ្រាវអស់រយៈពេល4ឆ្នាំ។
មកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ន ពិភពលោកបានរកឃើញវ៉ាក់សាំងប្រឆាំងCovid-19 ចំនួន11ប្រភេទ ដែលបានឈានដល់ការសាកល្បងដំណាក់កាលទីបី ខណៈដែលវ៉ាក់សាំងចំនួន43ប្រភេទផ្សេងទៀតកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលទីមួយ និងទីពីរ។ បណ្ដាវ៉ាក់សាំងដែលត្រូវបានគេវាយតម្លៃថា មានសក្ដានុពលបំផុត គឺជាវ៉ាក់សាំងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក រុស្ស៊ី អង់គ្លេស និងចិន ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាចំនួនបីប្រភេទ គឺបច្ចេកវិទ្យា virus vector បច្ចេកវិទ្យា inactivated virus និងបច្ចេកវិទ្យាហ្សែន (genetic technology)។
គិតមកដល់ពេលនេះ វីរុសCovid-19 បានសម្លាប់មនុស្សជាង 1.269.000នាក់ ក្នុងចំណោមអ្នកជំងឺជាង 51,239,000នាក់នៅទូទាំងពិភពលោក៕
ប្រភព៖ Bloomberg/Worldometers/CNBC
November 10, 2020
Biden កំពុងរៀបផែនការកែប្រែគោលនយោបាយរបស់លោក Trump
ប្រធានាធិបតីហសរដ្ឋអាមេរិកដែលទើបតែជាប់ឆ្នោត លោក Joe Biden កំពុងតែរៀបចំផែនការដើម្បីចុះហត្ថលេខាលើក្រឹត្យជាច្រើន ក្រោយពីចូលកាន់កាប់តំណែង ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរអាទិភាពរបស់ប្រទេសជាតិ។
ប្រភពដែលយល់ដឹងអំពីបញ្ហា និងការសន្យារបស់លោក Biden ឱ្យដឹងថា ប្រធានាធិបតីថ្មីរូបនេះនឹងនាំអាមេរិកត្រលប់ទៅកាន់សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងបារីសទាក់ទិននឹងបញ្ហាបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុ រួមនឹងកែប្រែសេចក្ដីសម្រេចដកខ្លួនពីអង្គការសុខភាពពិភពលោកដែលលោក Trump បានដាក់ចេញ។
លោក Biden ក៏នឹងលុបចោលនូវបម្រាមលើការធ្វើដំណើរចេញចូលរបស់អ៊ីស្លាមសាសនិក និងដំណើរការឡើងវិញនូវកម្មវិធីដែលអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមមនុស្សដែលត្រូវបាននាំទៅសហរដ្ឋអាមេរិកពេលនៅក្មេង អាចបន្តរស់នៅទីនេះ។ តាមគម្រោង លោក Joe Biden នឹងបង្កើតក្រុមពិសេសមួយដើម្បីទប់ទល់នឹង Covid-19 នៅថ្ងៃទី9វិច្ឆិកា។
ក្រៅពីនេះ បញ្ហាប្រើប្រាស់អាវុធស្របច្បាប់ បញ្ហាកាត់បន្ថយពន្ធ បញ្ហាសុខាភិបាលសាធារណៈ បញ្ហាសមាជិករដ្ឋាភិបាលមានឥទ្ធិពលលើក្រសួងយុត្តិធម៌ជាដើម ក៏នឹងត្រូវបានលោក Biden យកមកធ្វើជាអាទិភាពនៅក្នុងពេលចូលកាន់តំណែងថ្ងៃដំបូងផងដែរ។
លោក Biden បានឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅក្នុងរដ្ឋ Pennsylvania និងរកបានសំឡេងឆ្នោតពីតំណាងម្ចាស់ឆ្នោតលើសពី270សំឡេងរួចហើយ។ ប៉ុន្តែ Trump ប្រកាសថា ការបោះឆ្នោតនេះនឹងត្រូវការពេលយូរទៀតទើបបញ្ចប់។
មកដល់ពេលនេះ លោក Trump មិនទាន់បានទាក់ទងទៅកាន់លោក Biden ដើម្បីទទួលថាចាញ់ឆ្នោតនៅឡើយ ហើយក៏មិនមានគម្រោងចូលរួមក្នុងពិធីទទួលតំណែងរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី46នោះដែរ។ ក្រុមការងារបោះឆ្នោតរបស់លោក Trump បានធ្វើការប្ដឹងផ្ដល់ជាច្រើនករណី ទាក់ទិននឹងការលួចបន្លំសន្លឹកឆ្នោត ប៉ុន្តែ បណ្ដឹងស្ទើរតែទាំងអស់ត្រូវបានបដិសេធដោយចៅក្រម ដោយសារតែមិនមានភស្ដុតាង៕
ប្រភព៖ Washington Post
November 8, 2020
ក្រោយពីចាញ់ឆ្នោត តើ Trump នឹងធ្វើកិច្ចការសំខាន់អ្វីខ្លះមុនពេលចាកចេញពីសេតវិមាន?
នៅមុនពេលត្រូវចាកចេញពីសេតវិមាន ប្រធានាធិបតីអាមេរិក Donald Trump អាចនឹងចេញបទបញ្ជាជាច្រើន ក្នុងនោះមានដូចជាការលើកលែងទោសឱ្យបុគ្គលមួយចំនួន ឬដកហូតតំណែងរបស់ក្រុមមនុស្សដែលលោកចាត់ទុកថា បានរារាំងការងាររបស់លោកកន្លងមក។
អាណត្តិ4ឆ្នាំរបស់ប្រធានាធិបតី Trump នឹងត្រូវបញ្ចប់ក្រោយរយៈពេលប្រហែល2ខែទៀត។ លោក Trump នឹងត្រូវចាកចេញពីសេតវិមាន និងប្រគល់អំណាចជូនប្រធានាធិបតី Joe Biden នៅថ្ងៃទី20មករា2021។ ចាប់ពីពេលនេះរហូតដល់ពេលចាកចេញពីតំណែង លោក Trump នឹងមានការងារច្រើនត្រូវធ្វើ។
លើកលែងទោស
លោក Trump អាចនឹងដាក់ចេញនូវបទបញ្ជាជាច្រើនក្នុងការលើកលែងទោសដល់បុគ្គលមួយចំនួននៅក្នុងសប្ដាហ៍ចុងក្រោយនៃអាណត្តិរបស់ខ្លួន។ ជាធម្មតា ប្រធានាធិបតីមុនៗ តែងតែចេញបទបញ្ជាលើកលែងទោសនៅក្នុងបណ្ដាថ្ងៃចុងក្រោយនៃអាណត្តិ ក្នុងនោះក៏ធ្លាប់មានបទបញ្ជាប្រកបដោយចម្រូងចម្រាសផងដែរ។ ជាក់ស្ដែង ប្រធានាធិបតី Bill Clinton ធ្លាប់ត្រូវគេរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងក្លា បន្ទាប់ពីបានលើកលែងទោសដល់បងប្អូនប្រុសឪពុកជាមួយតែម្ដាយទីទៃរបស់ខ្លួន គឺលោក Roger Clinton បន្ទាប់ពីមនុស្សនេះជាប់ពន្ធនាគារបាន1ឆ្នាំ ព្រោះតែចែកចាយគ្រឿងញៀន។ នេះគឺជាករណីមួយក្នុងចំណោមបទបញ្ជាចំនួន140 ដែលលោកបានចុះហត្ថលេខានៅក្នុងថ្ងៃចុងក្រោយនៃអាណត្តិប្រធានាធិបតីរបស់ខ្លួន។
សំណួរសួរថា តើលោក Trump នឹងលើកលែងទោសឱ្យអ្នកណាខ្លះ? មនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមមនុស្សដែលអាចនឹងត្រូវបានលើកលែងទោស នោះគឺអតីតទីប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ Michael Flynn ដែលបានជាប់ទោសដោយសារជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងការស៊ើបអង្កេតលើបទចោទប្រកាន់ថា រុស្ស៊ីលូកដៃចូលក្នុងកិច្ចការបោះឆ្នោតនៅអាមេរិកកាលពីឆ្នាំ2016 ក៏ដូចជាបញ្ហាទំនាក់ទំនងរវាងទីក្រុង Moscow និងក្រុមឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់លោក Trump។ លោក Flynn ត្រូវបានចោទថា បាននិយាយកុហក FBI អំពីការទាក់ទងជាមួយអតីតអគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំអាមេរិក មុនពេលលោក Trump ចូលកាន់កាប់សេតវិមាន។
លោក Trump ក៏អាចនឹងលើកលែងទោសដល់មនុស្សមួយចំនួនទៀត ដូចជា Paul Manafort អតីតនាយកផ្នែកឃោសនាបោះឆ្នោតរបស់លោក Trump ឬជួយដល់សមាជិកក្នុងគ្រួសារ និងក្រុមហ៊ុន Trump Organization របស់លោក ឱ្យចាកផុតពីសំណាញ់ច្បាប់ ដោយសារតែពួកគេត្រូវបានគេជឿថា កំពុងរងការស៊ើបអង្កេតជាច្រើនករណីពីចៅក្រមនៅ New York។
ដកហូតតំណែង
ក្រុមមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលស្ទើរតែទាំងអស់នឹងចាកចេញពីសេតវិមាន ប៉ុន្តែក៏មានមន្ត្រីមួយចំនួននៅតែបន្តធ្វើការនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលថ្មី ក្នុងនោះអាចនឹងមានប្រធានអង្គភាពស៊ើបការសម្ងាត់ FBI លោក Chris Wray ផងដែរ។ លោក Trump បានតែងតាំងលោក Wray ជាប្រធាន FBI ក្នុងអាណត្តិ10ឆ្នាំទៅតាមច្បាប់។ ប៉ុន្តែ លោក Trump ក៏មានសិទ្ធិកាត់បន្ថយរយៈពេលនេះដោយការចេញបទបញ្ជាបដកហូតតំណែងមន្ត្រីរូបនេះ មុនពេលខ្លួនចាកចេញពីសេតវិមាន ព្រោះថា លោក Wray មិនបានឈរខាងលោក Trump នៅក្នុងការព្យាយាមចោទប្រកាន់បក្សប្រជាធិបតេយ្យថា លេងល្បិចក្នុងការបោះឆ្នោត។
លោក Trump ក៏អាចនឹងដកហូតតំណែងរបស់មន្ត្រីស៊ើបអង្កេតមួយចំនួន ក្នុងនោះមាន នាយកអង្គភាពស៊ើបអង្កេតសហគមន៍ស៊ើបការសម្ងាត់អាមេរិក លោក Michael Atkinson ផងដែរ ដោយសារមន្ត្រីរូបនេះបានរារាំងកិច្ចការសំខាន់របស់លោក Trump។ ក្រៅពីនេះ អគ្គនាយកអង្គភាពស៊ើបការនៃក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក Micheal Horowitz ក៏អាចត្រូវលោក Trump ដកពីតំណែង ព្រោះតែជាមនុស្សដែលទទួលបានការតែងតាំងពីអតីតប្រធានាធិបតី Barack Obama។
ក្រឹត្យ ឬបទបញ្ជាផ្លូវច្បាប់
លោក Trump អាចនឹងចេញក្រឹត្យ ឬបទបញ្ជាជាច្រើនទៀត ទាក់ទងនឹងការកាត់បន្ថយចំនួនពលរដ្ឋអន្តោប្រវេសន៍ ដែលលោកធ្លាប់បានប្រឹងប្រែងធ្វើកន្លងមក។
ក្នុងបណ្ដាថ្ងៃចុងក្រោយនៃការកាន់កាប់អំណាច ប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី45រូបនេះ អាចនឹងបន្តប្រើប្រាស់ក្រឹត្យនានាដើម្បីលុបបំបាត់ “កេរដំណែល” របស់រដ្ឋាភិបាលមុន ក្នុងនោះមានដូចជា កម្មវិធីការពារកុមារអន្តោប្រវេសន៍ខុសច្បាប់ (DACA) និងច្បាប់ថែទាំសុខភាពដែលមានតម្លៃសមរម្យ (ACA) ឬហៅថា Obamacare។
យ៉ាងណាក៏ដោយ ម្ចាស់ថ្មីរបស់សេតវិមាន គឺប្រធានាធិបតីដែលទើបជាប់ឆ្នោត លោក Joe Biden អាចនឹងស្វែងរកមធ្យោបាយដើម្បីកែប្រែកិច្ចខិតខំរបស់លោក Trump បន្ទាប់ពីបានចូលកាន់តំណែង។ ក៏ប៉ុន្តែ រដ្ឋាភិបាលថ្មីនឹងអាចជួបការលំបាកនៅក្នុងការកែប្រែនូវគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលមុន៕

November 8, 2020