ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB) បាននិងកំពុងរៀបចំគម្រោងដែលមានទឹកប្រាក់ជាច្រើនលានដុល្លារអាមេរិក ដើម្បីលើកកម្ពស់ចង្វាក់តម្លៃឧស្សាហកម្មកសិកម្មនៅកម្ពុជា។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB)។
គម្រោងដែលធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB)បានកំពុងរៀបចំមានឈ្មោះថា គម្រោងកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៃចង្វាក់តម្លៃកសិកម្ម ដែលមានទឹកប្រាក់ប្រមាណ 70លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្នុងចំណោមថវិកា 70លានដុល្លារអាមេរិកនេះ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB)នឹងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានឥតសំណងប្រមាណ 2.17លានដុល្លារអាមេរិកទៅកាន់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោយឡែក 67.83លានដុល្លារអាមេរិកទៀតជាឥណទានសម្បទាន។គម្រោងកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៃចង្វាក់តម្លៃកសិកម្ម នឹងជួយកម្ពុជាបង្កើនចង្វាក់តម្លៃកសិកម្មក្នុងតំបន់ និងបង្កើនគុណភាពផលិតផលក្នុងស្រុក។ ក្រុមការងារធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីសហការជាមួយមន្ត្រីជំនាញនៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខា ប្រមាញ់ និងនេសាទបានរួមគ្នារៀបចំកសាងគម្រោងនេះឡើង ដែលផ្តោតជាសំខាន់ក្នុងការបំពេញខ្សែចង្វាក់តម្លៃផលិតកម្ម និងកសិផលដោយចាប់ផ្តើមពី A ដល់ Z។
គម្រោងនេះនឹងធ្វើឡើងនៅខេត្តកំពង់ចាម កំពង់ធំឧត្តរមានជ័យ ព្រះវិហារ សៀមរាប និងត្បូងឃ្មុំ។
គោលបំណងសំខាន់ គឺដើម្បីបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់ផលិតផលកសិកម្ម កាត់បន្ថយឈ្មួញកណ្តាលពង្រីក និងពង្រឹងវិស័យកែច្នៃ វេចខ្ចប់ ឃ្លាំងស្តុក ការរក្សាទុកដាក់ក្នុងបន្ទប់ត្រជាក់ និងការដឹកជញ្ជូនប្រកបដោយជំនាញ បច្ចេកទេស និងការធានាគុណភាព សុវត្តិភាព អនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ និងជាពិសេសកាត់បន្ថយការនាំចេញវត្ថុធាតុដើម ក្នុងនោះមានវត្ថុធាតុដើមដូចជា ដំឡូង ស្រូវ ស្វាយ ស្វាយចន្ទី។ល។
លោក Takeshi Ueda អ្នកសេដ្ឋកិច្ចផ្នែកកសិកម្មប្រចាំធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB)បានឱ្យដឹងថាគម្រោងនេះនឹងចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ2021 រហូតដល់ឆ្នាំ2027។ លោកថា ក្រសួងកសិកម្មនឹងជាអ្នកអនុវត្តគម្រោង ដោយឡែកក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទក៏ត្រូវបានរំពឹងថា នឹងចូលរួមផងដែរ។
បើយោងតាមរបាយការណ៍ពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB) កសិកម្មនៅតែបន្តជាវិស័យដ៏សំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា។ ជាវិស័យតែមួយដែលក្នុងនោះរាប់បញ្ចូលទាំងការកែច្នៃ ការដឹកជញ្ជូន និងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មផង ផលិតផលកសិកម្មរួមចំណែក 33.7ភាគរយ ក្នុងផលិតផលសរុបក្នុងស្រុក(ផ.ស.ស)។
របាយការណ៍បន្តថា ផ.ស.ស នៃវិស័យកសិកម្មកើនឡើង 4.5ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ2008 ដល់ឆ្នាំ2012 ដោយសារការពង្រីកផ្ទៃដីដាំដុះ និងការកើនឡើងខ្ពស់នៃតម្លៃកសិផល។ ទោះជាយ៉ាងណា ក៏ដោយ កំណើននៃវិស័យនេះបានថមថយមកវិញនៅឆ្នាំ2013 ដល់ឆ្នាំ2016 (0.9ភាគរយក្នុងមួយឆ្នាំ) ដោយសារតែការបាត់បង់កត្តាជំរុញទាំងនេះ ព្រមទាំងដោយសារស្ថានភាពអាកាសធាតុអាក្រក់ខ្លាំង។ ផលិតផលកសិកម្ម គឺជាផលិតផលនាំចេញធំជាងគេរបស់កម្ពុជា បន្ទាប់ពីផលិតផលវាយនភណ្ឌ និងសម្លៀកបំពាក់ ស្មើនឹង 533លានដុល្លារ(5.2ភាគរយនៃការនាំចេញសរុប) ក្នុងឆ្នាំ2016។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាគច្រើននៃផលិតផលកសិកម្មដែលនាំចេញ គឺជាវត្ថុធាតុដើម ហើយការបន្ថែមតម្លៃដល់ផលិតផលទាំងនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសផ្សេងទៀត ដូច្នេះដើម្បីច្បាមយកឱកាសសេដ្ឋកិច្ចដែលបាត់បង់ទាំងនេះ ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ច ជារឿងសំខាន់ណាស់ដែលគេត្រូវពង្រឹងចង្វាក់តម្លៃនៃផលិតផលកសិកម្ម។
លោក ស្រី វុឌ្ឍី អ្នកនាំពាក្យក្រសួងកសិកម្មបានថ្លែងថា គម្រោងនេះបច្ចុប្បន្នកំពុងតែរៀបចំដោយអ្នកប្រឹក្សាយោបល់ពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី(ADB) និងមន្ត្រីមកពីក្រសួងកសិកម្ម។ លោក វុឌ្ឍី បន្តថា៖ “នេះជាគម្រោងដ៏ធំ ដែលមានភាគីជាច្រើនចូលរួមគម្រោងនេះនឹងផ្តោតលើដំណាំសក្តានុពលដែលមានដូចជា ស្វាយចន្ទី ដំឡូងមី ស្វាយ បន្លែ និងការចិញ្ចឹមសត្វ”។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី21 ខែកុម្ភ: ឆ្នាំ2019 ឯកឧត្តម វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មបានជួបពិភាក្សាជាមួយលោក Takeshi Ueda អ្នកសេដ្ឋកិច្ចផ្នែកកសិកម្មប្រចាំធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) អំពីការរៀបចំជំនួយបច្ចេកទេសសម្រាប់កសាងគម្រោងស្តីពីការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធខ្សែចង្វាក់តម្លៃផលិតផលកសិកម្ម។
លោក Takeshi Ueda បានមានប្រសាសន៍ថាលទ្ធផលរំពឹងទុករបស់គម្រោង គឺជំនួយលើការងារបច្ចេកទេសក្រោយពេលប្រមូលផល និងដឹកជញ្ជូន ការកសាងរចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រដល់ការបំពេញខ្សែចង្វាក់តម្លៃ ដូចជាការកសាងមន្ទីរពិសោធន៍ អនាម័យ និងភូតភាមអនាម័យ និងការផលិតពូជ ការកសាងផ្លូវនៅតាមជនបទដើម្បីបង្កលក្ខណៈងាយស្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូនកសិផល និងការកសាងសមត្ថភាព និងការផ្សារភ្ជាប់រវាងគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ៘ គម្រោងនេះក៏បានផ្តល់អាទិភាពទៅលើដំណាំកសិឧស្សាហកម្មមានដូចជាស្វាយចន្ទី ដំឡូងមី ស្វាយ បន្លែ និងផលិតកម្មសត្វមាន់។
ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានសម្តែងនូវការគាំទ្រ និងពេញចិត្តចំពោះគម្រោងនេះ ហើយសន្យាថា នឹងផ្តល់កិច្ចសហការឱ្យបានល្អប្រសើរដើម្បីឱ្យគម្រោងនេះសម្រេច និងទទួលបានលទ្ធផលល្អប្រសើរនាពេលអនាគត។ ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានទាញអារម្មណ៍ ADB ឱ្យជួយគិតគូរបញ្ចូលដំណាំពោតក្នុងផែនការគម្រោង ដោយសារដំណាំនេះកំពុងតែមានសក្ដានុពលទាំងលើទីផ្សារក្នុងស្រុក និងបរទេស។
ក្រៅពីនេះ ឯកឧត្ដមបានស្នើឱ្យ ADB ជួយលើកកម្ពស់ការកសាងសមត្ថភាពរបស់កសិករ សហគមន៍ និងវិស័យឯកជន ដោយផ្តោតលើការកសាងភាពជាដៃគូរវាងអ្នកផលិត និងអ្នកកែច្នៃដោយអនុវត្តតាមផលិតកម្មកសិកម្មតាមកិច្ចសន្យា និងការធ្វើទំនើបកម្មកសិកម្ម។ ដោយឡែកវិស័យផលិតកម្មសត្វគោ ជាពិសេសការប្តូរពូជសត្វគោដែលកំពុងមានទីផ្សារខ្ពស់ ក៏គួរពិនិត្យលទ្ធភាពក្នុងការជួយគាំទ្រផងដែរ ព្រោះផលិតកម្មសត្វគោ គឺជាប្រភពចំណូលដ៏ធំមួយ និងដែលបានជួយកែប្រែកម្រិតជីវភាពរបស់កសិករយ៉ាងល្អប្រសើរ៕
