កម្ពុជា កំពុងជំរុញកាន់តែខ្លាំងលើការរៀបចំដាក់បញ្ចូលប្រព័ន្ធឌីជីថលទៅក្នុងសេវាសាធារណៈ និងវិស័យឯកជនដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យកាន់តែលឿនក្នុងបរិបទដែលត្រូវចូលទៅក្នុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ដែលនឹងចូលមកដល់នាពេលឆាប់ៗនេះ។
នៅឆ្នាំ 2019 នេះសន្និសីទចក្ខុវិស័យប្រទេសកម្ពុជាបានចាប់យកប្រធានបទសំខាន់គឺ “ការប្រែក្លាយផ្នែកឌីជីថលឆ្ពោះទៅកាន់ឧស្សាហកម្ម 4.0” ស្របពេលដែលយើងទើបតែប្រកាសរៀបចំក្របខណ្ឌគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល នាពេលថ្មីៗនេះ។ ក្រៅពីនេះ កម្ពុជាក៏កំពុងរៀបចំតំបន់ជាច្រើនឱ្យក្លាយជាទីក្រុងឆ្លាតវៃ និងរៀបចំប្រព័ន្ធសេវាកម្មរដ្ឋបាលដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា (e-government) ផងដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀតកម្ពុជាក៏កំពុងជំរុញខ្លាំងលើការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា វិស្វកម្ម និងគណិតវិទ្យា (STEM) ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យយុវជនជំនាន់ថ្មីរបស់កម្ពុជា អាចមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការប្រកួតប្រជែងក្នុងទីផ្សារតំបន់ ដែលប្រទេសនានាក្នុងតំបន់ក៏កំពុងជំរុញសកម្មភាពដូចគ្នាដើម្បីទាញយកឱកាសក្នុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម 4.0នេះ។
ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី នៅក្នុងសន្និសីទស្តីពីចក្ខុវិស័យកម្ពុជា ដែលផ្តោតលើការប្រែប្រួល និងឱកាសផ្នែកឌីជីថលនៅឆ្នាំនេះ បានរកឃើញបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនផងដែរដែលទាមទារឱ្យមានការខិតខំប្រឹងប្រែងដោះស្រាយ ដូចជាកិច្ចពិភាក្សាពីការរអាក់រអួល និងការបាត់បង់ ឬបង្កើតការងារដោយប្រព័ន្ធឌីជីថល។
ពាក់ព័ន្ធនឹងការរៀបចំប្រព័ន្ធឌីជីថលនៅកម្ពុជាសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជាបានលើកឡើងថា បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មជាកត្តាគន្លឹះមួយក្នុងការកំណត់និន្នាការវិវឌ្ឍន៍នៃសង្គម សេដ្ឋកិច្ច និងគ្រប់ទិដ្ឋភាព ជាមួយនឹងការបង្កើតទាំងឱកាស និងកត្តាប្រឈមសម្រាប់សកលលោកទាំងមូល។ បច្ចុប្បន្ននេះ បដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម 4.0 កំពុងជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើការកំណត់ឡើងវិញនូវកត្តាផលិតកម្ម ទំនាក់ទំនងផលិតកម្ម ឥរិយាបថនៃការប្រើប្រាស់ និងរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច ដូចជាការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI Artificial Intelligence) ការប្រើប្រាស់រ៉ូបូត និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា។ បច្ចេកវិទ្យាទាំងអស់នេះ នឹងធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរលឿនដែលមិនធ្លាប់មានក្នុងវិស័យផលិតកម្ម អប់រំ សុខាភិបាល ធុរកិច្ច រដ្ឋបាលសាធារណៈ និងវិស័យពាណិជ្ជកម្មជាដើម។
សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានលើកឡើងផងដែរថា ការធ្វើឌីជីថលរូបនីយកម្ម នឹងក្លាយជាកត្តាជំរុញឱ្យមានកំណើនថ្មីមួយ តាមរយៈការបង្កើនផលិតភាព និងប្រសិទ្ធភាពការងារ ដែលធ្វើឱ្យសហគ្រាសធនតូច និងមធ្យម មានលទ្ធភាពផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងចង្វាក់ផលិតកម្មតំបន់ និងពិភពលោក រួមទាំងអាចស្វែងរកនវានុវត្តន៍ភាពនៅក្នុងទំនិញ និងសេវាកម្មផងដែរ។ កត្តាទាំងនេះធ្វើឱ្យប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ឬប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍អាចចាប់យកឱកាសក្នុងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗសម្រាប់ផ្លាស់ប្តូរពីឧស្សាហកម្មបែបប្រពៃណី ទៅជាឧស្សាហកម្មទំនើបបាន។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី សម្តេចបានលើកឡើងផងដែរពីផលប៉ះពាល់នៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មថ្មីនេះ ចំពោះប្រជាជន ដូចជាការបាត់បង់ឱកាសការងារដោយសារតែម៉ាស៊ីនធ្វើការជំនួសមនុស្ស ការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សចាំបាច់ត្រូវមានការអប់រំខ្លាំង និងជំនាញខ្ពស់ៗដើម្បីចាប់យកឱកាសការងារថ្មី ការទទួលយកផលប្រយោជន៍មិនស្មើគ្នាដោយសារកត្តាចំណេះដឹង និងបច្ចេកវិទ្យា រួមទាំងកត្តាជាច្រើនទៀតដូចជាឧក្រិដ្ឋកម្មបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។
ឯកឧត្តម អុិត សំហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានលើកឡើងថា ចរន្តនៃបដិវត្តន៍ដឧស្សាហកម្មក៏ជាផ្នែកមួយក្នុងចំណោមឧបសគ្គមួយចំនួនសម្រាប់ទីផ្សារការងារ ព្រោះបច្ចុប្បន្នមានការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដែលអាចជំនួសមនុស្សលើវិស័យជាច្រើន ដែលធ្វើឱ្យសហគ្រាស និងក្រុមហ៊ុនមួយចំនួនកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់មនុស្ស។ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី យើងក៏បានព្យាយាមជំរុញផងដែរនូវគោលនយោបាយបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងបច្ចេកទេស ជំរុញបន្ថែមឱ្យមានការបណ្តុះបណ្តាលដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យា និងរៀបចំគម្រោងជាច្រើនផ្សេងទៀតដើម្បីជំរុញឱ្យធនធានមនុស្សរបស់កម្ពុជា មានសមត្ថភាពក្នុងការចាប់យកឱកាសការងារកាន់តែទូលំទូលាយ។
លោកសាស្ត្រាចារ្យ ជី គឹមអុី ព្រឹទ្ធបុរសនៃមហាវិទ្យាល័យ វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា នៃសាកលវិទ្យាល័យបៀលប្រាយ បានលើកឡើងថា ទន្ទឹមនឹងស្ថាប័នសាធារណៈ ក៏ដូចជាស្ថាប័នអប់រំព្យាយាមក្នុងការជំរុញការបណ្តុះបណ្តាលលើផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រសិស្សនិស្សិតខ្លួនឯង ក៏ត្រូវដឹងពីចរន្តការងារនាពេលអនាគតផងដែរ។ ធនធានមនុស្សជំនាន់ថ្មី គួរព្យាយាមចាប់យកឱកាសក្នុងការស្វែងយល់ពីបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗដែលពិភពលោកកំពុងប្រើប្រាស់ និងចាកចេញពីការងារដដែល ដោយការស្វែងរកគំនិតបង្កើតគំនិតថ្មីៗឱ្យកាន់តែឆ្លាតវៃ និងខិតខំប្រឹងប្រែងឱ្យបានកាន់តែខ្លាំងបើទោះបីជាទីផ្សារក្នុងប្រទេសមិនសូវមានការប្រកួតប្រជែងខ្លាំងក៏ដោយ។
លោកសាស្ត្រាចារ្យ ជី គឹមអុី បាននិយាយថា៖ “យើងត្រូវចាំថា ពិភពលោកកាន់តែមានការប្រកួតប្រជែង និងបើកទូលាយ ហេតុនេះនិស្សិតត្រូវតែខិតខំប្រឹងប្រែងឱ្យបានខ្លាំង ព្រោះទន្ទឹមនឹងយើងដើរ គេក៏កំពុងរត់ដែរ។ អ្វីដែលនិស្សិតធ្វើបាន គឺខំ បើមិនខំ យើងនឹងនៅក្រោយគេ”។
អ្នកជំនាញអប់រំខាងលើបានលើកឡើងផងដែរថា សម័យបច្ចេកវិទ្យានេះ យើងមានទាំងឱកាស និងកត្តាប្រឈម ប្រសិនបើយើងចេះចាប់ឱកាស នោះយើងនឹងអាចទទួលបានការងារ ហើយក្លាយជាមនុស្សខ្លាំង និងអាចធ្វើការងារនៅប្រទេសធំៗបានថែមទៀតផង តែប្រសិនបើយើងបណ្តែតបណ្តោយ នោះកុំថាឡើយការងារក្នុងតំបន់ តែការងារក្នុងប្រទេសក៏យើងមិនអាចប្រកួតឈ្នះគេដែរ៕
