សហគមន៍អឺរ៉ុបបានចុះបញ្ជីការពារ និងទទួលស្គាល់ស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ ជាម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្រ្ត នៅក្នុងទីផ្សារសហគមន៍អឺរ៉ុបជាផ្លូវការហើយ បន្ទាប់ពីប្រើរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំក្នុងការត្រួតពិនិត្យពាក្យស្នើសុំ និងដោះស្រាយវិវាទនានា។
ស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺត្រូវបានដាក់ចូលទៅក្នុងបញ្ជីការពារម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្រ្ត (PGI) របស់សហគមន៍អឺរ៉ុបនៅថ្ងៃទី2 ខែមេសា ឆ្នាំ2019។ វាមានន័យថា គ្រប់ផលិតផលស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺដែលមានលក់នៅលើទីផ្សារអឺរ៉ុប គឺមានប្រភព កែច្នៃ និងផលិតនៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្នុងស្រុកចំនួន3 រួមមានស្រុក សំរោងទង ស្រុកឧដុង្គ និងស្រុកអង្គស្នួល។
លោក អប់ រ៉ាឌី ប្រធាននាយកដ្ឋានកម្មសិទ្ធិបញ្ញា នៃក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានឱ្យដឹងថា ផលិតផលស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺដែលបានចុះបញ្ជីការពារនៅសហគមន៍អឺរ៉ុបនេះ គឺជាផលិតផលសម្គាល់ភូមិសាស្រ្តទី2ហើយ បន្ទាប់ពីម្រេចខេត្តកំពតដែលត្រូវបានចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់ និងការពារជាផលិតផលសម្គាល់ភូមិសាស្រ្តកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2016 កន្លងមក។
លោកបានបន្តថា ការចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់ស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺចូលទៅក្នុងបញ្ជីការពារម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្រ្ត(PGI) របស់សហគមន៍អឺរ៉ុបនេះ នឹងជួយឱ្យស្ករត្នោតរបស់ខ្មែរមានមូលដ្ឋានគ្រឹះរឹងមាំ និងបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់ផលិតផលស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺ ហើយនឹងជួយទប់ស្កាត់ពីការក្លែងបន្លំបំពានទៅលើ ផលិតផលស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺផងដែរ។
លោក រ៉ាឌី ថ្លែងថា៖“សហគមន៍អឺរ៉ុបនឹងចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ណាមួយ បើសិនជាមានការក្លែងបន្លំម៉ាកស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺនៅសហគមន៍អឺរ៉ុប មួយវិញទៀតវាក៏នឹងជួយឱ្យផលិតផលស្ករត្នោតមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីនៅលើទីផ្សារសហគមន៍អឺរ៉ុបផងដែរ”។
លោកបន្តថា វាក៏នឹងជួយឱ្យតម្លៃស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺមានលំនឹងល្អនៅលើទីផ្សារអឺរ៉ុប ហើយបន្ថែមលើនេះ វានឹងជួយលើកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ប្រជាកសិករអ្នកឡើងត្នោតនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺផងដែរ។ លោកបន្តថា ការចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់ស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺចូលទៅក្នុងបញ្ជីការពារម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្រ្ត (PGI) របស់សហគមន៍អឺរ៉ុបនេះ ក៏ជាមធ្យោបាយមួយជួយឱ្យមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ដល់កសិករដែរ។
លោកបានបន្តទៀតថា បើធៀបនឹងប្រទេសផ្សេងៗ កម្ពុជាទើបតែមានផលិតផល2ទេ ដែលបានចុះបញ្ជីនៅសហគមន៍អឺរ៉ុប។ លោកបន្ថែមថា វាក៏ជាការជំរុញឱ្យកសិករពង្រីក និងពង្រឹងផលិតកម្មស្ករត្នោតផងដែរ។ លោក រ៉ាឌី បញ្ជាក់ថា៖“ការចុះបញ្ជីនេះនឹងមានសុពលភាព 20ថ្ងៃក្រោយ បន្ទាប់ពីការទទួលស្គាល់របស់សហគមន៍អឺរ៉ុប”។
លោក សំ សារឿន ប្រធានសមាគមអភិវឌ្ឍន៍ស្ករត្នោតខេត្តកំពង់ស្ពឺ (KSPSPA) បានឱ្យដឹងថា តម្រូវការស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺនៅទីផ្សារសហគមន៍អឺរ៉ុបមានរហូតដល់ជាង 350តោនក្នុង 1ឆ្នាំៗ ប៉ុន្តែលោកមានការបារម្ភអំពីទិន្នផល និងបរិមាណស្ករត្នោតដែលផលិតបាននៅក្នុងឆ្នាំនេះ ស្របពេលដែល អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងដែលធ្វើឱ្យទិន្នផល និងបរិមាណស្ករត្នោតធ្លាក់ចុះ។
លោកបន្តថា រហូតមកទល់ពេលនេះ កសិករផលិតស្ករត្នោតនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺដែលជាសមាជិករបស់សមាគមកំពុងផលិតស្ករត្នោតបានប្រមាណជាង 60តោនហើយ ដោយសារតែអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងពេក បរិមាណទឹកត្នោតថយចុះ និងធ្វើឱ្យទឹកត្នោតឆាប់ជូរ។ លោកបន្ថែមទៀតថា បើអាកាសធាតុក្រោម 30អង្សានោះ ទិន្នផលនឹងទទួលបានខ្ពស់។ លោករំពឹងថា ឆ្នាំនេះយើងនឹងផលិតបានប្រមាណជា 100តោន។
លោកសារឿនបានថ្លែងទៀតថា៖“ការទទួលបានការចុះបញ្ជីនៅអឺរ៉ុបនេះ គឺយើងទទួលបានភាពជោគជ័យមួយកម្រិតទៀត ដោយយើងនឹងមានទីផ្សារធំសម្រាប់ប្រជាកសិករអ្នកឡើងត្នោត ហើយពេលនេះតម្លៃស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺនៅមានតម្លៃថេរនៅឡើយ ប៉ុន្តែឆ្នាំក្រោយតម្លៃអាចនឹងឡើងបន្តិច”។
លោកសារឿនបានថ្លែងបន្តថា បច្ចុប្បន្ននេះតាមរយៈការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកនានា ធ្វើឱ្យតម្លៃស្ករត្នោតកំពង់ស្ពឺមានទីផ្សារល្អដោយក្នុង 1គីឡូក្រាមស្ករត្នោត កសិករអាចលក់បានក្នុងតម្លៃចាប់ពី 5,200រៀល ដល់ 6,000រៀលតាមតំបន់ និងតាមក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញ។
បើតាមលោក សារឿន ក្នុង 1គីឡូស្ករត្នោត កសិករត្រូវចំណាយថ្លៃដើមប្រមាណជា 5,050រៀល ហើយនៅពេលនេះ តម្រូវការស្ករត្នោតសរីរាង្គមានជាង75ភាគរយ ដោយហេតុថា ការនាំចេញភាគច្រើនទៅបរទេស ដូច្នេះអ្នកបញ្ជាទិញអត់ស្គាល់ស្ករ GI ដែលជាផលិតផលស្ករត្នោតសម្គាល់ភូមិសាស្រ្តនោះទេ។ លោកបន្តថា ដើម្បីបំពេញតម្រូវការទីផ្សារ លោកក៏បានបែងចែកប្រភេទដើមត្នោតដើម្បីចាត់ទុកជា ត្នោតសរីរាង្គ និង GI។
លោក សារឿន បន្តថា ក្នុងឆ្នាំ2009 ដើមត្នោតមានជាង 1លានដើមនៅស្រុកឧដុង្គ សំរោងទងអង្គស្នួល ដោយឡែកនៅឆ្នាំ2010 ដើមត្នោតមានការថយចុះ នៅពេលមានសកម្មភាពទិញដីធ្វើការអភិវឌ្ឍ។
លោក សារឿន បានបន្តទៀតថា៖ “ដើម្បីផលិតបានស្ករ 300តោនយើងត្រូវមានសមាជិកជាង 200គ្រួសារ ទៅ 250គ្រួសារ។ យើងគ្រោងពង្រីកថែមទៀត ព្រោះសមត្ថភាពរបស់ខេត្តកំពង់ស្ពឺអាចផលិតបានលើស 500តោន នេះបើរាប់បញ្ចូលទាំងការផលិតតាមស្តង់ដា និងមិនតាមស្តង់ដា ប៉ុន្តែសមាគម ផ្តោតតែតួលេខផលិតរបស់កសិករដែលស្ថិតក្នុងសមាគមប៉ុណ្ណោះ។គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2016 ម្រេចកំពតក្លាយជាផលិតផលទី1 របស់កម្ពុជាដែលទទួលបាន វិញ្ញាបនបត្រផលិតផលសម្គាល់ភូមិសាស្រ្ត (GI) ពីសហគមន៍អឺរ៉ុប។ ក្នុងន័យថា រាល់ផលិតផលដែលបានដាក់លក់នៅអឺរ៉ុប គឺមានឈ្មោះថា ម្រេចកំពត ដែលមានប្រភពដើមនៅខេត្តកំពត និងខេត្តជាប់គ្នា គឺខេត្តកែប៕
