ដំណាំខ្ទឹមស្លឹក ភ្លៅកង្កែប និងជីរគ្រប់មុខ ជាបន្លែមួយប្រភេទដែលកសិករកម្ពុជានិយមដាំ និងបរិភោគក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ ដោយសារតែបន្លែទាំងនេះមានក្លិនក្រអូបឈ្ងុយ និងអាចច្នៃធ្វើជាអាហារបានច្រើនយ៉ាង ដូចជាញ៉ាំជាអន្លក់ ហូបឆៅ ជ្រក់ និងឆាឬស្លក៏បាន។ លើសពីនេះ វាជាបន្លែដែលសម្បូរទៅដោយជីវជាតិ និងសារធាតុចិញ្ចឹមជាច្រើនមុខ ដែលជួយទ្រទ្រង់សារពាង្គកាយមនុស្សទៀតផង។
ដោយមើលឃើញគុណប្រយោជន៍ និងតម្រូវការច្រើន និងរៀងរាល់ថ្ងៃនៅលើទីផ្សារ ទើបសហគមន៍កសិកម្មដែលជាបណ្តុំកសិករផលិតបន្លែ និងពហុដំណាំនៅភូមិត្រពាំងក្រពើ ឃុំទឹកហូត ស្រុករលាប្អៀរខេត្តកំពង់ឆ្នាំងបាននាំគ្នាដាំដំណាំបន្លែ ខ្ទឹមស្លឹក ភ្លៅកង្កែប និងជីរគ្រប់មុខនៅលើផ្ទៃដីដាំដុះចំនួនជាង 10ហិកតា រួមជាមួយនឹងដំណាំរួមផ្សំផ្សេងទៀតដូចជា ស្ពៃក្រញាញ់ ត្រសក់ សណ្តែកកួរ ននោង ម្រះ ត្រឡាច ត្រប់ ត្រកួន និងសណ្តែកដី ជាដើម។
អ្នកស្រី រិទ្ធ ចន្ថា ប្រធានបណ្តុំកសិករផលិតបន្លែ សហគមន៍កសិដ្ឋានពហុដំណាំ (សហគមន៍ទឹកហូតមានជ័យក្តីសង្ឃឹម) បានប្រាប់កាសែតឡារ៉ែនពាណិជ្ជឱ្យដឹងថា៖“បច្ចុប្បន្នសហគមន៍មានសមាជិក70គ្រួសារដោយទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសតាមរយ:គម្រោង ASPIRE របស់ក្រសួងកសិកម្ម និងតាមរយៈមន្ទីរកសិកម្មខេត្ត កសិករតំបន់នេះបានប្តូរពីដាំដំណាំស្រូវ មកដាំដំណាំបន្លែចម្រុះពេញ 1ឆ្នាំវិញម្ដង”។
អ្នកស្រីចន្ថា បានឱ្យដឹងទៀតថា៖“ចម្ការដំណាំបន្លែចម្រុះ ដែលសហគមន៍ខ្ញុំមាននៅលើផ្ទៃដី 15ហិកតានេះ គឺដាំក្នុងលក្ខណៈវិលជុំ ធ្វើឱ្យទទួលបានផលជាប្រចាំជាមធ្យម ដូចជាបន្លែខ្ទឹមស្លឹក 1តោនកន្លះ ទៅ 2តោន ក្នុង1ថ្ងៃ។ ភ្លៅកង្កែបទទួលបានជាមធ្យម 300-400គីឡូក្រាម ក្នុង1ថ្ងៃ។ចំណែកឯជីរគ្រប់មុខវិញ យើងទទួលបានផលជាប្រចាំជាមធ្យមពី 50ទៅ 100គីឡូក្រាមក្នុង1ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែបន្លែរបស់សហគមន៍ខ្ញុំ យើងដាំមានលក្ខណៈខុសពីបន្លែនៅលើទីផ្សារបន្តិចត្រង់ថា ខ្ញុំមិនប្រើជីគីមីទេ ជាបន្លែសុវត្ថិភាព ដាំតាមធម្មជាតិ និងតាមការណែនាំពីមន្ត្រីជំនាញកសិកម្មខេត្ត”។
អ្នកស្រី ក៏បានប្រាប់ អំពីវិធីសាស្ត្រដាំដុះដែរថាខ្ទឹមស្លឹកជាដំណាំមួយប្រភេទដែលមិនពិបាកថែទាំណាស់ណាទេ ដោយគ្រាន់តែត្រូវស្រោចទឹកច្រើនបន្តិច។ មុននឹងដាំគេត្រូវភ្ជួរដីហាលចោល 2ទៅ 3ដងដើម្បីឱ្យដីឆ្អិនល្អ បើដីមិនឆ្អិនល្អ ក៏ដាំមិនសូវបានផលដែរ។ ក្រោយពីហាលដីរួច ត្រូវយកជីកំប៉ុស ឬជីលាមកគោទៅបាចហើយភ្ជួរលុប រួចទើបលើកជាងរង។
បន្ទាប់មកយកពូជទៅដាក់ដាំ ដោយត្រូវគ្របចំបើងពីលើ និងស្រោចទឹកក្នុង 1ថ្ងៃ 2ដង ព្រឹក-ល្ងាចជាប្រចាំ ព្រមទាំងមើលថែទាំដកស្មៅ ហើយនិងដាក់ជី ព្រមទាំងពិនិត្យមើលសត្វល្អិត បើសិនជាមានត្រូវតែបាញ់ថ្នាំសម្លាប់។ ចាប់តាំងពីដាំរហូតដល់ដកលក់ គឺត្រូវប្រើរយៈពេលពី 1ខែ 5ថ្ងៃ ទៅ1ខែ 10ថ្ងៃ ហើយក្នុង 1ហិកតា យើងអាចទទួលបានទិន្នផលពីជាង 5ទៅ 6តោន។
អ្នកស្រី ចន្ថា បានឱ្យដឹងទៀតថា ចំណែកដំណាំភ្លៅកង្កែបវិញ ក៏មិនពិបាកដាំដែរ។ យើងដាំដោយស្ទូងដូចដំណាំស្រូវដែរ ក្នុងរយៈពេល 1ខែទៅ 1ខែកន្លះ កសិករអាចប្រមូលផលបានហើយ គឺយើងអាចច្រូត ឬដកវិលជុំរាល់ថ្ងៃក៏បាន។ដំណាំជីភ្លៅកង្កែបនេះ វាត្រូវការទឹកជប់ ឬទឹកចេញពីក្រោមដីច្រើន បើដាំលើដីខ្មៅ វានឹងឱ្យផលច្រើនជាងដាំលើដីល្បាយខ្សាច់ ឬដីក្រហម។ ដំណាំភ្លៅកង្កែបត្រូវការជីធម្មជាតិ ជីលាមកគោតិចតួចដែរ ដើម្បីជួយដើម និងស្លឹកឱ្យកាន់តែថ្លោស។ ដំណាំមួយនេះ អាចប្រឈមនឹងដង្កូវ សត្វល្អិត ចៃ និងបើអាកាសធាតុប្រែប្រួលរហ័សពេក ក៏វាអាចរលួយខូចអស់ផងដែរ។ តែប្រភេទដង្កូវ សត្វល្អិត ឬចៃនេះ កសិករអាចកម្ចាត់បានដោយប្រើថ្នាំពុលធម្មជាតិបាញ់សម្លាប់វា។
អ្នកស្រីប្រធាន បានប្រាប់កាសែតឡារ៉ែនពាណិជ្ជថា៖“ ចំពោះរឿងតម្លៃលក់នៅលើទីផ្សារវិញ បន្លែរបស់ខ្ញុំអាចលក់បាន គឺខ្ទឹមស្លឹកតម្លៃ 4,800រៀលក្នុង1គីឡូ(ខ្ទឹមស្លឹក 2,000kg x 4,800៛= 9,600,000៛/ថ្ងៃ) ភ្លៅកង្កែបតម្លៃ 4,500រៀលក្នុង 1គីឡូក្រាម(ភ្លៅកង្កែប 400kg x 4,500៛ = 2,160,000៛/ថ្ងៃ) និងជីរគ្រប់មុខតម្លៃ 1គីឡូក្រាម តម្លៃ 4,000រៀល(ជីរគ្រប់មុខ 100kg x 4000៛= 400,000៛/ថ្ងៃ)។ ដូចនេះក្នុង 1ថ្ងៃ សហគមន៍ខ្ញុំ អាចរកចំណូលសរុបបានប្រមាណជា 12,160,000រៀលដែរ។
អ្នកស្រីបានបញ្ជាក់ថា បន្លែដែលពួកគាត់ដាំបាន គឺមិនភ័យបារម្ភរឿងទីផ្សារនោះទេ មានប៉ុន្មានក៏លក់អស់ដែរ ហើយមានគេមកប្រមូលទិញដល់រងបន្លែតែម្តង ដោយពួកគាត់គ្រាន់តែកាត់រួចច្រកថង់ទុក តាមការកុម្ម៉ង់ទិញរបស់ម៉ូយជាការស្រេច ចំណែកតម្លៃខាងលើហ្នឹង ក៏ល្អគួរសម អាចទទួលយកបាន។អ្នកស្រីចន្ថាបានបញ្ជាក់ថា៖“ការរកទីផ្សារលក់ចេញរបស់ខ្ញុំគឺ មិនមានការលំបាកនោះទេ ដោយបច្ចុប្បន្នសហគមន៍ខ្ញុំ បានលក់ឱ្យឈ្មួញ ដោយធ្វើកិច្ចសន្យាជាមួយឈ្មួញកណ្តាល ដែលបានប្រមូលទិញ និងចែកចាយទៅតាមទីផ្សារ និងបានផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារនៅភ្នំពេញ និងទីផ្សារតាមបណ្តាខេត្ត មានខេត្តពោធិ៍សាត់ និងបាត់ដំបងជាដើមទៀតផង”។
អ្នកស្រី ចន្ថា បានសម្តែងទឹកចិត្តសោមនស្សដោយបានបញ្ជាក់ថា សហគមន៍របស់អ្នកស្រី មានបំណងចង់ពង្រីកផលិតកម្មបន្លែបន្ថែមតាមលទ្ធភាព ដោយសារទីផ្សារនៅតែមានតម្រូវការខ្ពស់ ហើយតាមរយ: ការពង្រីកផលិតកម្មនេះ អ្នកស្រីក៏សង្ឃឹមថា ចំណូលគ្រួសាររបស់សមាជិកសហគមន៍នឹងកើនដល់ 5,000ដុល្លារ/ឆ្នាំ ដែលគ្រួសារមួយចំនួនទទួលបានប្រមាណជា 2-3ពាន់ដុល្លារ/ឆ្នាំ រួចហើយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។
អ្នកស្រី រិទ្ធ ចន្ថាបានប្រាប់កាសែតឡារ៉ែនពាណិជ្ជទៀតថា៖“សហគមន៍ខ្ញុំ បានដាំដំណាំទាំងនេះក្នុងលក្ខណៈវិលជុំ ដែលអាចឱ្យសហគមន៍យើងប្រមូលផលបានជាប្រចាំ ហើយនៅលើផ្ទៃដីដំណាំដែលយើងមាននេះ ក៏យើងអាចដាំរួមផ្សំជាមួយបន្លែដទៃទៀត ដែលយើងអាចផ្គត់ផ្គង់ទៅទីផ្សារក្នុងស្រុកបានដែរ ដោយយើងលក់រួមជាមួយនឹងសហគមន៍ផ្សេងទៀតដែលគេមានដាំដំណាំបន្លែនេះដែរ តែបច្ចុប្បន្ននេះ តម្រូវការមានកាន់តែច្រើនឡើង ទើបយើងចង់ពង្រីកផលិតកម្ម ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់”។
ឯកឧត្ដម វេង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រី ក្រសួងកសិកម្មក៏ធ្លាប់បានអញ្ជើញចុះទៅពិនិត្យស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៃក្រុមបណ្តុំកសិករដាំបន្លែ និងកសិដ្ឋានពហុដំណាំសហគមន៍ទឹកហូតមានជ័យក្តីសង្ឃឹមនេះផងដែរ និងចូលរួមបានអបអរចំពោះសមិទ្ធផលដែលប្រជាកសិករទទួលបាននាពេលនេះ ដោយឯកឧត្ដមបានបញ្ជាក់ថា ផលដំណាំ គឺប្រាក់ចំណូល និងការជួបជុំ និងសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ។
ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ប្រាប់បងប្អូនប្រជាកសិករថា ជាក់ស្តែងសមិទ្ធផលទាំងអស់នេះ គឺកើតចេញពីការខិតខំប្រឹងប្រែង យកចិត្តទុកដាក់របស់បងប្អូនផ្ទាល់ ម្ចាស់ជំនួយ អ្នកអនុវត្តន៍គម្រោង រួមផ្សំជាមួយការយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តបច្ចេកទេសបានត្រឹមត្រូវ ងាយស្រួលឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅប្រកបដោយភាពសុខដុមរមនា ប្រកបរបរធ្វើស្រែចម្ការចិញ្ចឹមសត្វ ចិញ្ចឹមត្រី និងដាំដំណាំតាមលទ្ធភាពរៀងៗខ្លួនដើម្បីនិរន្តរភាពនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងគ្រួសារ។
ដូច្នេះ ឯកឧត្តមបានស្នើសុំឱ្យប្រជាពលរដ្ឋ ខិតខំប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀត លើការងារបង្កបង្កើនផលធ្វើយ៉ាងណាបង្កើនបរិមាណផលិត ធានាគុណភាព លើកកម្ពស់សមត្ថភាពកែច្នៃការវេចខ្ចប់ ដើម្បីធ្វើការប្រកួតប្រជែង ឆ្លើយតបតាមសេចក្តីត្រូវការទីផ្សារ និងចំណង់ចំណូលចិត្តអ្នកបរិភោគ ដើម្បីកំណើនចំណូលគ្រួសារ និងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ៕
