Category: សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច

បញ្ហានៃការកើនឡើងកម្តៅផែនដី ត្រូវបានគេមើលឃើញថាបានបង្កើតឱ្យមានក្តីកង្វល់ជាច្រើនសម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់លើពិភពលោក។ បញ្ហាទាំងអស់នេះត្រូវបានប្រទេសនានាប្រជុំ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយជារៀងរាល់ឆ្នាំ ខណៈបញ្ហានៃផលប៉ះពាល់របស់វាកំពុងកើតឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ និងគ្រប់តំបន់ទាំងអស់លើពិភពលោក។

ដោយសារតែការឡើងនៃកម្តៅផែនដី ធ្វើឱ្យតំបន់ជាច្រើនជាពិសេសតំបន់កសិកម្មត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាខូចគុណភាពដី វារីអគ្គិសនីត្រូវបានរាំងស្ទះមិនអាចដំណើរការបាន ខណៈប្រជាជននៅគ្រប់តំបន់កាន់តែលំបាករស់នៅជាមួយនឹងសីតុណ្ហភាពដែលតែងតែកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ នៅប្រទេសខ្លះ ការរងឥទ្ធិពលនៃការកើនឡើងកម្តៅផែនដី បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ចង្វាក់ផលិតកម្ម និងជាឧបសគ្គយ៉ាងធំសម្រាប់វិស័យឧស្សាហកម្ម បើទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាក្នុងឧស្សាហកម្មមានការវិវឌ្ឍលឿនយ៉ាងណាក៏ដោយ។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងអស់នេះ ការអប់រំ គឺជាច្រកដ៏សំខាន់មួយក្នុងចំណោមដំណោះស្រាយធំៗដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់លើបរិស្ថាន ដែលកើតឡើងដោយសារតែការកើនឡើងនូវកម្តៅផែនដីនេះ។ អ្នកជំនាញជាច្រើនមើលឃើញថា ប្រសិនបើប្រជាជនកាន់តែច្រើនចាប់ផ្តើមយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់នៃបញ្ហាដ៏គ្រោះថ្នាក់នេះ ពួកគេនឹងអាចចូលរួមចំណែកយ៉ាងធំដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ក្នុងសកម្មភាពនៃការរស់នៅ និងអាចស្វែងរកដំណោះស្រាយកាន់តែច្រើនសម្រាប់ពិភពលោក។

ដោយមើលឃើញពីសារៈសំខាន់នៃការអប់រំមនុស្សលើពិភពលោក ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឡើងកម្តៅផែនដីនៅបណ្តាប្រទេសជាច្រើននៅទ្វីបអឺរ៉ុប បានចាប់ផ្តើមបញ្ចូលមុខវិជ្ជាពាក់ព័ន្ធនឹងការកើនឡើងកម្តៅផែនដីនេះដល់សិស្សចាប់តាំងពីថ្នាក់បឋមសិក្សា ដើម្បីឱ្យពួកគេបានយល់ស៊ីជម្រៅនៅពេលពួកគេធំឡើង។ នៅប្រទេស នីវហ្ស៊ីលែនដ៍ សិស្សទាំងអស់ត្រូវបានគេបង្រៀនឱ្យយល់ដឹងពីហានិភ័យនៃគ្រោះធម្មជាតិ តាមរយៈការច្នៃមេរៀនមួយចំនួនសម្រាប់ឱ្យសិស្សអនុវត្ត។ ពួកគេបង្រៀនក្មេងៗឱ្យមើលឃើញពីហានិភ័យនាពេលអនាគត ដែលអាចនឹងកើតឡើង ប្រសិនបើមិនព្រមស្វែងរកដំណោះស្រាយ ឬរក្សាសកម្មភាពនានាដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានដូចពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

បន្ថែមពីលើនេះមានប្រទេសខ្លះក៏បានចាប់ផ្តើមពន្យល់សិស្សឱ្យមើលឃើញពីសកម្មភាព ដែលកំពុងកើតឡើងជុំវិញខ្លួននៅក្នុងសហគមន៍របស់គេ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អនាគតនៃការរស់នៅ។ គេព្យាយាមបង្ហាញឱ្យឃើញពីផលប៉ះពាល់ដែលកើតចេញពីការបំពុលបរិយាកាស តាមរយៈសកម្មភាពសហគ្រាស និងការមិនសន្សំសំចៃលើមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ។ ការប្រើប្រាស់ខ្ជះខ្ជាយច្រើនជ្រុលលើសម្លៀកបំពាក់ ដែលវាអាចនឹងក្លាយជាសំណល់ចាស់ៗកាន់តែច្រើននៅលើផែនដី និងសកម្មភាពនៃការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីដោយមិនត្រឹមត្រូវ ដែលធ្វើឱ្យមានការខ្ជះខ្ជាយ និងការផលិតកាន់តែច្រើនជាដើម។

ការបណ្តុះផ្នត់គំនិតទាំងអស់នេះ ត្រូវបានគេរំពឹងទុកថា អាចនឹងធ្វើឱ្យមនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់លើពិភពលោកចាប់ផ្តើមពិចារណាលើចំណុចតូចៗ ដែលគេបានធ្វើ ដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាគ្រោះថ្នាក់ពីផលប៉ះពាល់បរិស្ថានលើពិភពលោក។ បន្ថែមពីលើនេះ កម្មវិធីសិក្សាមួយចំនួនក៏ត្រូវបានគេបញ្ចូលផ្នត់គំនិតនៃដំណោះស្រាយ ដូចជាការដាក់គម្រោងឱ្យសិស្សស្រាវជ្រាវ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយឆ្លាតវៃចំពោះការចូលរួមកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ក៏ដូចជាការជំរុញនវានុវត្តន៍ជាដើម។

បន្ថែមពីលើនេះ មានប្រទេសខ្លះបានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់វិធីឆ្លាតវៃដោយការបញ្ចូលគំនិតថែរក្សាបរិស្ថាន និងការដោះស្រាយបញ្ហាឡើងកម្តៅផែនដីនៅក្នុងម៉ោងបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន និងម៉ោងសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រ។

ការធ្វើបែបនេះត្រូវបានគេជឿថា អាចនឹងធ្វើឱ្យសិស្សក្លាយជាអ្នកជំនាញដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថានតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងការប្រើប្រាស់ទ្រឹស្តីវិទ្យាសាស្រ្ត ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានៃការរស់នៅរបស់មនុស្សដោយមិនមានផលប៉ះពាល់។

ប្រសិនបើធនធានមនុស្សនាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសកុមារតូចៗបានយល់ដឹងកាន់តែច្រើនពីផល-ប៉ះពាល់នៃបញ្ហាឡើងកម្តៅផែនដី និងបញ្ហាបរិស្ថានដែលពិភពលោកកំពុងព្រួយបារម្ភ ពួកគេអាចនឹងចូលរួមចំណែកគ្រប់សកម្មភាពទាំងអស់ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាទាំងអស់នោះ។

ក្មេងៗនាពេលបច្ចុប្បន្ន នឹងក្លាយជាប្រជាជនសកម្ម ឬជាអ្នកជំនាញនៅគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់ក្នុងថ្ងៃអនាគត ហេតុនេះ មិនថាពួកគេក្លាយជាអ្នកជំនាញផ្នែកសេវាកម្ម កសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម ឬវិទ្យាសាស្ត្រនោះទេ ពួកគេនឹងអាចជាចលករដ៏សំខាន់ក្នុងការប្រើប្រាស់សមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមតាមគ្រប់រូបភាព៕

កុមារជាវ័យដែលពូកែស្រមើស្រមៃបំផុត ហើយវ័យនេះជាវ័យដែលគិតថា គ្រប់យ៉ាងសុទ្ធតែអាចទៅរួច ហេតុនេះគ្មានអ្វីជាឧបសគ្គសម្រាប់ការគិតរបស់ពួកគេនោះទេ។ នៅដំណាក់កាលនេះ ជាដំណាក់កាលល្អក្នុងការបំផុស និងជំរុញឱ្យពួកគេមានការអភិវឌ្ឍបានលឿន ប្រសិនបើយើងចេះតម្រង់ទិស និងជំរុញភាពស្រមើស្រមៃនេះបានល្អ ប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន។

ជាធម្មតាគេតែងសង្កេតឃើញថា កុមារតូចៗតែងលេងម្នាក់ឯង និយាយម្នាក់ឯង គូររូបម្នាក់ឯង ឬស្រមើស្រមៃបង្កើតអ្វីៗប្លែកៗដោយខ្លួនឯង។ បើទោះបីជាកុមារមួយក្រុមលេងជុំគ្នា ឬមើលទៅដូចជានិយាយគ្នា តែពេលខ្លះប្រសិនបើយើងទៅឱ្យជិតបន្តិច យើងនឹងឃើញថា ពួកគេនិយាយរឿងផ្សេងៗពីគ្នា និងលេងដាច់ដោយឡែកពីគ្នាក៏មាន។

ស្ថានភាពបែបនេះជាស្ថានភាពទូទៅនៃធម្មជាតិ
របស់ក្មេងដែលកំពុងមានការវិវឌ្ឍបន្តិចម្តងៗក្លាយជាមនុស្សធំ។ ហេតុនេះប្រសិនបើអាណាព្យាបាលបានបណ្តុះបណ្តាលល្អលើដំណាក់កាលដំបូង ឬដំណាក់កាលគ្រឹះនៃជីវិតរបស់ក្មេងនេះ ពួកគេអាចនឹងអភិវឌ្ឍខ្លួនក្លាយជាមនុស្សខ្លាំងនាថ្ងៃអនាគតបាន។ ហេតុនេះហើយទើបយើងឃើញថា នៅបណ្តាប្រទេសនានា រួមទាំងកម្ពុជាយើងផង នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះគេកំពុងយកចិត្តទុកដាក់លើការអភិវឌ្ឍកុមារតូច ខ្លាំងជាងផ្នែកផ្សេងៗ។

លោកស្រី យឹម រ៉ាដែត នាយិកាមជ្ឈមណ្ឌល Global Art Cambodia បានលើកឡើងថា កុមារតូចជាវ័យដែលមានភាពស្រមើស្រមៃខ្ពស់ តែពេលខ្លះភាពស្រមើស្រមៃរបស់គេនោះពួកគេមិនអាចធ្វើឱ្យមនុស្សធំយល់ ឬមិនមានវិធីសាស្រ្តក្នុងការបង្ហាញឱ្យមនុស្សធំយល់បាន។ ហេតុនេះហើយទើបជាទូទៅគេឃើញថា កុមារតូចៗភាគច្រើនចូលចិត្តគូសវាស ឬគូររូបភាពដើម្បីបង្ហាញទៅមនុស្សធំ ដើម្បីចង់ឱ្យយើងយល់ពីអារម្មណ៍របស់ពួកគាត់។

ក្នុងវ័យនេះប្រសិនបើយើងបានអភិវឌ្ឍគំនិតច្នៃប្រឌិតរបស់គាត់ ឬបង្រៀនគាត់បន្ថែម ឱ្យគាត់យល់ដឹងពីវិធីសាស្ត្រក្នុងការកែច្នៃភាពស្រមើស្រមៃរបស់គាត់ទៅជាគំនិតច្នៃប្រឌិត គាត់អាចនឹងក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលពោរពេញដោយសមត្ថភាពក្នុងការបង្កើតអ្វីដែលថ្មីៗបាននាពេលអនាគត។

លោកស្រី យឹម រ៉ាដែត បាននិយាយថា៖ «ជាចំណុចល្អ អាណាព្យាបាលគួរយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងការបំផុសឱ្យក្មេងតូចៗចេះគិតឱ្យបានច្រើន រួមជាមួយពេលដែលគេអាចកម្សាន្តប្រកបដោយភាពវិជ្ជមាន។ ជាក់ស្តែង ការគូររូប ឬការគូរគំនូរច្នៃប្រឌិត អាចជាជម្រើសល្អមួយដែលអាណាព្យាបាលគួរពិចារណា ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលក្តីស្រមៃរបស់ក្មេងឱ្យកាន់តែមានថាមពលឡើង»។

លោកស្រីនាយិកាបានបញ្ជាក់ថា អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងសុទ្ធតែកើតចេញពីការស្រមើស្រមៃ និងការគិតរបស់មនុស្ស។ បន្ទាប់ពីបានបង្កើតគំនិតហើយ គេជំរុញភាពច្នៃប្រឌិតនោះឱ្យក្លាយជាគំរូតាមរយៈការគូសចេញជាគំរូម៉ូដែល ឬប្លង់គម្រោងជាដើម។

ហេតុនេះប្រសិនបើក្មេងតូចៗមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រើប្រាស់គំនិតច្នៃប្រឌិតរបស់ខ្លួន អនាគតទៅ ពួកគេនឹងក្លាយជាមនុស្សដែលពិភពលោកត្រូវការ ខណៈអ្នកជំនាញសំខាន់ៗ ឬអ្នកដែលមានសមត្ថភាពក្នុងការរិះរកគំហើញថ្មីៗ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាបុគ្គលសំខាន់លើពិភពលោកនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ៕

សន្សំសំចៃ រួចធ្វើការវិនិយោគ មិនត្រឹមតែជាវិធីងាយស្រួលបំផុតដើម្បីក្លាយជាអ្នកមាននោះទេ តែបើសិនអ្នកឆាប់ចាប់ផ្ដើមធ្វើវា អ្នកនឹងទទួលជោគជ័យមិនខាន។

អ្នកធ្លាប់សួរខ្លួនឯងទេថា “តើអ្នកមានទាំងនោះ បានធ្វើអ្វីខ្លះទើបធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាអ្នកមានបែបនោះ”?

ខាងលើនេះ ជាប្រការដែល Tom Corley (គណនេយ្យករ អ្នកធ្វើគម្រោងហិរញ្ញវត្ថុ និងជាម្ចាស់សៀវភៅដែលនិយាយអំពី វិថីដើម្បីក្លាយជាអ្នកមាន) លោកបានចំណាយពេល 5ឆ្នាំក្នុងការធ្វើសម្ភាស និងស្រាវជ្រាវទៅលើសកម្មភាព និងទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកមានចំនួន 233នាក់។ អ្នកមានទាំងនេះ សុទ្ធតែមានប្រាក់ចំណូលយ៉ាងតិច160,000ដុល្លារ/ឆ្នាំ និងមានទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងហោច 3.2លានដុល្លារអាមេរិក។

ក្នុងការស្រាវជ្រាវរបស់លោក Tom Corley បានបង្ហាញថា អ្នកមានទាំងនោះ ប្រើប្រាស់វិធីសាស្ដ្រសំខាន់ចំនួន4។ វិធីសន្សំ និងវិនិយោគ គឺងាយស្រួលជាងគេ ខណៈវិធីផ្សេងទៀតមានហានិភ័យច្រើន។

1.សន្សំ និងវិនិយោគ

Tom Corley បានឱ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមអ្នកមានទាំងអស់ដែលលោកបានសម្ភាស គឺមានតែ 22% ប៉ុណ្ណោះដែលជ្រើសរើសវិធីសន្សំប្រាក់ និងវិនិយោគ។ នេះ មិនត្រឹមតែជាវិធីងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរទៅរកភាពមានបានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជាវិធីមួយដែលធានាថា អ្នកនឹងក្លាយជាអ្នកមានពិតប្រាកដ បើសិនជាអ្នកឆាប់ចាប់ផ្ដើមធ្វើវា។ ក្រុមអ្នកមាននៅក្នុងការស្រាវជ្រាវរបស់ Tom Corley ភាគច្រើនសុទ្ធតែរកបាន 1លានដុល្លារជាលើកដំបូង នៅពេលពួកគេមានវ័យចាប់ពី 35 ទៅ 39ឆ្នាំ ហើយសន្សំបានជាមធ្យម 3.3លានដុល្លារពេលមានអាយុ 55ឆ្នាំ។

ក្រុមអ្នកមាននេះ មាន 4ចំណុចដូចគ្នា៖
-ពួកគេតែងមានប្រាក់ចំណូលមធ្យម។
-ការចំណាយប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ មានកម្រិតទាប ហើយពួកគេចូលចិត្តសន្សំសំចៃជាជាងការចាយវាយខ្ជះខ្ជាយ។
-ពួកគេសន្សំប្រាក់ 20% ឬច្រើនជាងនេះ បើធៀបនឹងចំណូលរបស់ពួកគេ។
-ពួកគេយកប្រាក់ដែលសន្សំបានទៅវិនិយោគតាំងតែពីយូរ ហើយបន្តធ្វើកិច្ចការនេះដោយការប្រុងប្រយ័ត្នបំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំបន្តបន្ទាប់។

មិនថាកិច្ចការដែលពួកគេធ្វើរាល់ថ្ងៃជាកិច្ចការអ្វីនោះទេ តែក្រុមនេះនៅតែធ្វើឱ្យការសន្សំ និងវិនិយោគរបស់ពួកគេក្លាយជាទម្លាប់ ហើយពួកគេក៏មិនភ្លេចរិះរកគំនិតល្អៗ ឆ្លាតវៃ ដើម្បីបង្កើនភាពមានបាន។ វិថីឆ្ពោះទៅរកការសន្សំប្រាក់ និងវិនិយោគ មិនមែនសម្រាប់អ្នករាល់គ្នានោះទេ។ វាទាមទារការយល់ដឹងពីរឿងហិរញ្ញវត្ថុ និងការប្ដេជ្ញាចិត្តយូរអង្វែង។

2.រត់តាមក្ដីស្រមៃរបស់ខ្លួន
នេះប្រហែលជាវិធីដ៏លំបាកមួយ ដើម្បីបង្កើតភាពមានបាន ព្រោះវាទាមទារឱ្យយើងរត់តាមក្ដីស្រមៃ ដូចជាការចាប់ផ្ដើមរកស៊ី ការក្លាយជាតារាចម្រៀង ឬអ្នកនិពន្ធដែលប្រកបដោយជោគជ័យ។

ប្រហែល 28% នៃអ្នកមានដែលស្ថិតក្នុងការស្រាវជ្រាវរបស់លោក Tom Corley បានជ្រើសរើសយកវិធីនេះ ហើយពួកគេរកបានប្រាក់ជាមធ្យម 7.4លានដុល្លារ(ច្រើនជាងក្រុមដទៃ) ក្នុងរយៈពេលប្រហែល 12ឆ្នាំ។

ពួកគេយល់ថា ការដេញតាមក្ដីស្រមៃរបស់ខ្លួន គឺជារឿងដែលមានប្រយោជន៍បំផុតដែលពួកគេបានធ្វើក្នុង 1ជីវិត។ ពួកគេបានធ្វើអ្វីដែលពួកគេចូលចិត្ត ហើយពួកគេបានចូលចិត្តនូវអ្វីដែលពួកគេបានធ្វើ ហើយចុងក្រោយ ប្រការដែលពួកគេចូលចិត្ត បានជួយឱ្យពួកគេមានប្រាក់កាន់តែច្រើននៅក្នុងធនាគារ។

អ្នកដែលចង់ជ្រើសរើសយកវិធីនេះ ពួកគេត្រូវតែត្រៀមចិត្តក្នុងការធ្វើការច្រើនម៉ោង និងអាចដោះស្រាយបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ។ ភាគច្រើននៃពួកគេ បានធ្វើការលើស 61ម៉ោង/សប្ដាហ៍ មុននឹងសម្រេចបានតាមក្ដីស្រមៃ។ ក្នុងខួរក្បាលរបស់ក្រុមនេះ ហាក់ដូចជាពុំមានពាក្យថា ចុងសប្ដាហ៍ ឬរដូវលម្ហែកាយឡើយ។

ការទទួលបានប្រាក់ខែដែលមានស្ថិរភាពក្នុងដំណាក់កាលដំបូង វាហាក់ដូចជាមិនអាចទៅរួច។ អ្នកដែលមានភារកិច្ចត្រូវជួយពុកម្ដាយ បងប្អូន នឹងជួបការលំបាកច្រើន។ ដើម្បីមានប្រាក់រត់តាមក្ដីស្រមៃ មនុស្សមួយចំនួនត្រូវបង្ខំចិត្តលុបគម្រោងទិញផ្ទះ ឬក៏ពួកគេត្រូវយកលុយសម្រាប់ចូលនិវត្តន៍មកប្រើប្រាស់។ បើសិនអ្នកមិនចូលចិត្តការប្រឈមនឹងហានិភ័យ វិធីនេះនឹងមិនមែនជាជម្រើសល្អសម្រាប់អ្នកទេ។

3.ស្វែងរកវិធីរីកចម្រើនក្នុងក្រុមហ៊ុន
ពួកគេ គឺជាបុគ្គលិកដែលធ្វើការនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនធំៗ ហើយបានចំណាយកម្លាំងកាយចិត្តដើម្បីធ្វើឱ្យមានការរីកចម្រើនក្នុងការងារ រហូតដល់ក្លាយជាអ្នកគ្រប់គ្រងកំពូល។

នេះ គឺជាវិធីលំបាកទី2 ដើម្បីក្លាយជាសេដ្ឋី ហើយប្រហែល 31% នៃអ្នកដែលស្ថិតក្នុងបញ្ជីស្រាវជ្រាវរបស់ Tom Corley បានជ្រើសរើសយកវិធីនេះ។ ជាមធ្យម ពួកគេត្រូវចំណាយពេល 22ឆ្នាំ ដើម្បីរកបានប្រាក់ចាប់ពី 3.4លានដុល្លារទៅ។ ភាគច្រើន ការក្លាយជាអ្នកមានរបស់ពួកគេ គឺបានមកពីរង្វាន់ជាភាគហ៊ុនប្រចាំឆ្នាំ ឬការចែករំលែកប្រាក់ចំណេញពីក្រុមហ៊ុន។

ការជ្រើសរើសយកវិធីនេះ វាទាមទារឱ្យអ្នកត្រូវតែមានជំនាញក្នុងការបង្កើត និងរក្សាទំនាក់ទំនងល្អ និងយូរអង្វែងជាមួយបណ្ដាបុគ្គលមានអំណាចក្នុងវិស័យដែលអ្នកកំពុងធ្វើការ។

អ្នកដែលដើរតាមផ្លូវនេះ សុទ្ធតែជាមនុស្សដែលហ៊ានលះបង់ច្រើន ទាក់ទិននឹងពេលវេលា ដោយពួកគេត្រូវចេញទៅបំពេញបេសកកម្មជាញឹកញាប់ និងត្រូវខាតបង់ថ្ងៃសម្រាកជាហូរហែផងដែរ។

4. ក្លាយជាអ្នកជំនាញលំដាប់កំពូល
ក្នុងចំណោមអ្នកមានដែលបានចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវរបស់ Tom Corley គឺមាន 19% បានជ្រើសរើសយកវិធីនេះ។ ទាំងនេះ គឺជាមនុស្សដែលមានជំនាញលំដាប់កំពូលនៅក្នុងវិស័យដែលពួកគេកំពុងធ្វើ។ ពួកគេទទួលបានប្រាក់ខែខ្ពស់សម្រាប់ចំណេះដឹង និងជំនាញរបស់ពួកគេ ប្រការនេះធ្វើឱ្យពួកគេមានភាពខុសប្លែកពីគូប្រជែង។

ក្រុមអ្នកមានប្រភេទនេះ ត្រូវចំណាយពេល 20ឆ្នាំ ដើម្បីមានទ្រព្យជាមធ្យម 4លានដុល្លារ។ បុគ្គលទាំងនេះ មួយចំនួនធ្វើការឱ្យក្រុមហ៊ុនធំៗ មួយចំនួនធ្វើការក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ឬជាម្ចាស់ក្រុមហ៊ុនខ្នាតតូច តែចំណូលខ្ពស់។

អ្នកជំនាញ ឬឯកទេសលំដាប់កំពូល មិនសម្រាប់តែអ្នកមានបញ្ញាពីកំណើតនោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេត្រូវចំណាយពេលយូរឆ្នាំជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងការសិក្សា និងសិក្សា។ ពួកគេតែងតែជាមនុស្សដែលត្រូវបានបណ្ដុះបណ្ដាលយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងមានសញ្ញាបត្រខ្ពស់ៗ។

នេះមានន័យថា ពួកគេត្រូវវិនិយោគប្រាក់កាស់ច្រើន និងពេលវេលាដ៏យូរ មុនពេលបានទទួលប្រាក់ខែច្រើនដែលអាចធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាអ្នកមាន៕

ប្រភព​៖​ សារ​ព័ត៌មាន​បរទេស

ការសិក្សាភាសាបរទេសបានក្លាយជាជម្រើសដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរក្នុងសម័យថ្មីនេះ ព្រោះប្រសិនបើមនុស្សម្នាក់ៗមិនចេះភាសាបរទេសដែលជាភាសាសម្រាប់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិទេ ពួកគេអាចប្រឈមនឹងការបាត់បង់ឱកាសការងារ ឬឱកាសអាជីវកម្មផ្សេងៗជាដើម។

កាលពីមុន ភាសាអង់គ្លេស ជាជម្រើសសំខាន់ដែលប្រជាជនកម្ពុជាជំរុញឱ្យកូនសិក្សា ព្រោះវាជាភាសាសកលដែលមនុស្សជាច្រើនលើពិភពលោកប្រើប្រាស់ តែមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ បន្ទាប់ពីភាសាអង់គ្លេសត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ទូលំទូលាយ ឬស្ទើរតែចេះគ្រប់គ្នាទៅហើយនោះ ភាសាចិនបានវិវឌ្ឍខ្លួនបន្តិចម្តងៗ ក្លាយជាភាសាអាទិភាពមួយដែលប្រជាជនខ្មែរចាប់អារម្មណ៍។

លោក លន់ ភារិន នាយកសិក្សាធិការនៃក្រុមហ៊ុន វេសឡាញ អេឌ្យូខេសិនគ្រុប បានលើកឡើងថា ការឱ្យកូនសិក្សាភាសាចិន មិនមែនជារឿងថ្មីនោះទេសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរយើង ព្រោះប្រជាជនយើងបានជ្រើសរើសសិក្សាភាសានេះជាយូរណាស់មកហើយ តែអ្វីដែលជាចំណុចគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះ គឺកំណើននៃការសិក្សាភាសាចិននាពេលបច្ចុប្បន្នមានការកើនឡើង។

បើមើលតាមចំនួននៃការចុះឈ្មោះសិក្សារបស់សិស្សនៅសាលាវេសឡាញន៍ យើងឃើញថា កាលពីសាលាបើកបង្រៀនភាសាចិនដំបូងៗកាលពី4ឆ្នាំមុន មានអ្នកសិក្សាតែជាង 100នាក់ប៉ុណ្ណោះ តែបច្ចុប្បន្ននេះ មានសិស្សចុះឈ្មោះសិក្សារហូតដល់ប្រមាណ 500នាក់។ ចំណុចនេះបង្ហាញឱ្យឃើញថា អាណាព្យាបាលកំពុងចាប់អារម្មណ៍ឱ្យកូនសិក្សាភាសាចិនមានចំនួនកាន់តែច្រើនឡើងពី 1ឆ្នាំទៅ 1ឆ្នាំ។

លោក លន់ ភារិន បាននិយាយថា៖ «មូលហេតុដែលនាំឱ្យមានការកើនឡើងនូវចំនួនអ្នកសិក្សាភាសាចិន ដោយសារតែបច្ចុប្បន្ននេះយើងមើលឃើញថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយនឹងរដ្ឋាភិបាលចិន ដែលធ្វើឱ្យទំហំនៃការវិនិយោគ ក៏ដូចជាការរកស៊ីជាមួយគ្នាមានសកម្មភាពកាន់តែច្រើនឡើង។

ហេតុនេះហើយ ទើបអាណាព្យាបាលកាន់តែច្រើនបានមើលឃើញថា ការចេះភាសាចិនជាឱកាសល្អមួយសម្រាប់កូនៗរបស់គាត់ ដើម្បីទទួលបានឱកាសការងារល្អ ឬភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងអាជីវកម្មបានកាន់តែងាយស្រួល»។

លោកភារិន បានបន្ថែមទៀតថា បច្ចុប្បន្ននេះ ភាសាចិនត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ច្រើនឡើងៗនៅលើពិភពលោកសម្រាប់ការទំនាក់ទំនងផ្នែកជំនួញ ហេតុនេះប្រសិនបើប្រជាជនយើងចេះប្រើប្រាស់ភាសាចិនបានល្អ បន្ថែមពីលើភាពច្បាស់លាស់នៃភាសាជាតិរបស់យើងផងនោះ នោះពួកគាត់នឹងអាចទទួលបានឱកាសការងារល្អនៅថ្ងៃអនាគត។

ជាក់ស្តែងយើងឃើញថា ទំហំនៃការបណ្តាក់ទុនវិនិយោគពីចិនមកកាន់កម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន មានការកើនឡើងកាន់តែធំ ហេតុនេះបណ្តាក្រុមហ៊ុនសហគ្រាស និងចង្វាក់ផលិតកម្មជាច្រើននឹងត្រូវការធនធានមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពប្រើប្រាស់ភាសាចិនបាន។

ប្រសិនបើយើងចេះប្រើប្រាស់ភាសាចិន យើងនឹងអាចស្ថិតក្នុងបញ្ជីបុគ្គលអាទិភាពក្នុងការស្រូបបានឱកាសការងារទាំងអស់នោះ។ បន្ថែមពីលើនេះ សម្រាប់ការធ្វើអាជីវកម្មក៏មិនខុសពីការធ្វើការងារប៉ុន្មានដែរ។

នៅពេលដែលយើងចេះប្រើប្រាស់ភាសាចិនបានល្អ យើងនឹងមានភាពងាយស្រួលក្នុងការទំនាក់ទំនង ឬរកស៊ីជាមួយនឹងអ្នកវិនិយោគចិន ដែលធ្វើឱ្យអាជីវកម្មរបស់យើងកាន់តែអភិវឌ្ឍបានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

បច្ចុប្បន្ននេះយើងឃើញហើយថា អ្នករកស៊ីចិនបានមកបោះទុនយ៉ាងច្រើនលើវិស័យអចលនទ្រព្យ និងបានបើកចំហរឱកាសជាច្រើនសម្រាប់ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងដែលប្រជាជនយើងអាចទាញផលចំណេញបាន។

ជាយោបល់ចំពោះសិស្សានុសិស្ស និងអាណាព្យាបាល អ្នកអប់រំខាងលើបានលើកឡើងថា អាណាព្យាបាលអាចពិចារណាក្នុងការកំណត់ភាសាចិនជាភាសាបន្ថែមមួយ ដែលអាចឱ្យកូនៗជ្រើសរើសសិក្សាបាន បន្ថែមពីលើភាសាអង់គ្លេស។

កាលណាពួកគាត់បានយល់ដឹងពីភាសាកាន់តែច្រើន ជាពិសេសភាសាដែលមានសក្តានុពលសម្រាប់ទំនាក់ទំនងនានា ពួកគាត់នឹងអាចបន្តស្វែងយល់ពីអ្វីដែលជាប្រភពចំណេះដឹងបន្ថែម និងអាចបំពេញភាពខ្វះខាតមួយចំនួនឱ្យក្លាយជាមនុស្សដែលមានបញ្ញាកាន់តែខ្លាំង ក្នុងការចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គម
ឱ្យកាន់តែរីកចម្រើននាថ្ងៃអនាគត៕

បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជន​នៅ​កម្ពុជា​ក៏ដូចជា​បណ្តា​ប្រទេស​នានា​លើ​ពិភពលោក​កំពុង​រស់នៅក្នុង​ជីវិត​ដែល​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ដោយ​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មាន ដោយ​ក្នុងនោះ​ប្រភពព័ត៌មាន​រាប់ពាន់​ព័ត៌មាន​បាន​ចូលមកក្នុង​ជីវិត​រស់នៅ​របស់​មនុស្ស​គ្រប់ពេលវេលា​តាមរយៈ​បណ្តាញ​សង្គម។

ក្នុងចំណោម​បណ្តាញ​បច្ចេកវិទ្យា​ផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់នោះ មានព័ត៌មាន​ជាច្រើន​ជា​ព័ត៌មាន​ដែលមាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ការរស់នៅ តែ​ក៏មានព័ត៌មាន​មិនតិច​ទេ​ដែលជា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ឬ​ជា​ព័ត៌មាន​ដែល​បង្កបញ្ហា​ដល់​ការរស់នៅ​របស់​យើងម្នាក់។

ឯកឧត្តម ខៀវ កា​ញារី​ទ្ធ បាន​លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះ​ដោយសារ​តែមាន​ការរីក​ចម្រើន​ផ្នែក​បច្ចេកវិទ្យា​ព័ត៌មានវិទ្យា និង​ស្រប​ពេលដែល​ប្រជាជន​ភាគច្រើន​មានប្រើ​ប្រាស់​ទូរស័ព្ទ​ដែ​ស្មា​ត​ហ្វូ​នយើង​ឃើញថា ​មានព័ត៌មាន​ជាច្រើន​ត្រូវបាន​គេ​ចែករំលែក​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ។

ព័ត៌មាន​ទាំងអស់នោះមាន​ព័ត៌មាន​ខ្លះ​មិនមែនជា​ព័ត៌មាន​ដែលមាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ការរស់នៅ​នោះទេ តែ​វា​បែរជា​ធ្វើឱ្យ​យើង​ខាតបង់​ពេលវេលា ឬ​ប៉ះពាល់​ដល់​ការរស់នៅ​របស់​យើង​ថែម​ទៀតផង។

ហេតុនេះ​អ្វីដែល​យើង​អាច​ធ្វើបាន​គឺ​ព្យាយាមទប់ស្កាត់​បញ្ហា​ព័ត៌មាន​ក្លែងក្លាយ ស្រប​ពេលដែល​ប្រជាជន​ក៏​គួរតែ​ព្យាយាម​ស្វែងយល់​ពី​វិធីសាស្រ្តក្នុងការ​ទទួល​ព័ត៌មាន​ឱ្យបាន​ល្អ។

ឯកឧត្តម ខៀវ កា​ញារី​ទ្ធ បាន​មានប្រសាសន៍ថា៖ “ការទទួលយក​ព័ត៌មាន និង​ការអាន​ជា​ចំណុច​ចាប់ផ្តើម​ដ៏​ល្អ​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព តែ​អ្វីដែល​យើង​អាច​ធ្វើបាន​គឺ​ព្យាយាម​ក្នុងការ​ដកស្រង់ ឬ​ចេះ​ជ្រើស​រើសយក​ប្រភពព័ត៌មាន​ដែលមាន​តម្លៃ​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាព មិនមែន​ទទួលយក​គ្រប់​រឿង​នោះទេ”។

ឯកឧត្តម រដ្ឋមន្ត្រី​ក៏​ធ្លាប់បាន​បញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា មុននឹង​ទទួលយក​ព័ត៌មាន​ណាមួយ​យើង​គួរ​ផ្ទៀ​ង​ផ្ទាល់​ពី​ប្រភព និង​មើល​ឱ្យ​ច្បាស់​ដើម្បី​ឱ្យដឹងថា​អ្នកណា​ជា​អ្នក​ផ្សព្វផ្សាយ​រឿង​ទាំងអស់នោះ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត គួរ​ចំណាយពេល​ក្នុង​ការមើល​ឱ្យបាន​លម្អិត ចៀសវាង​គ្រាន់តែ​មើល​ចំណងជើង ឬ​មើល​សាច់រឿង​មិន​ច្បាស់​ក៏​ចាត់ទុកថា​ខ្លួនឯង​បានទទួល​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ហើយ រួច​ក៏​ឈប់​ស្វែងយល់​បន្ថែម​លើ​រឿង​ទាំងអស់នោះ។ បញ្ហា​នេះ​អាច​នឹង​បង្កើតជា​បញ្ហា​ជាច្រើន​ទៀត​ប្រសិនបើ​យើង​បន្ត​ចែករំលែក​រឿង​ដែល​មិន​ច្បាស់លាស់​ទាំងអស់នោះ​ដែល​ធ្វើឱ្យ​រឿង​មិនល្អ​រីក​រាលដាល​កាន់តែ​ច្រើនឡើង។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​ទាំងអស់នេះ ព្រះ​តេជគុណ គូ សុភាព បាន​លើកឡើងថា ការផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​នៅក្នុង​បណ្តាញ​សង្គម មនុស្ស​ភាគច្រើន ផ្សព្វផ្សាយ​តាម​អារម្មណ៍ តាម​ការយល់ឃើញ និង​តាម​កម្រិត​នៃ​ការយល់ដឹង​របស់​មនុស្សម្នាក់។

មាន​មនុស្ស​ខ្លះ​ចូលចិត្ត​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ដោយ​មិនបាន​ពិចារណា​វែងឆ្ងាយ​ខណៈ​ព័ត៌មាន​ទាំងអស់នោះ​ពេលខ្លះ​
ជា​មេរោគ​ដែល​បំផ្លាញ​ដល់​ការគិត ភាពស្រស់​ស្រាយ
និង​បញ្ហា​ក្នុងការ​រស់នៅ​របស់​ម​នុស្ស​របស់​យើង។

ហេតុនេះ​អ្វីដែល​សំខាន់​គឺ​ព្យាយាម​ស្វែងរក​ប្រភព​ទាំងឡាយណា​ដែលមាន​ប្រយោជន៍ ផ្តល់​ចំណេះដឹង និង​ផ្តល់ព័ត៌មាន​ជាក់លាក់​ដែល​សំខាន់​សម្រាប់​ការរស់នៅ​ជាក់ស្តែង។

ព្រះ​តេជគុណ គូ សុភាព មាន​សង្ឃដីកា​ថា៖“បច្ចុប្បន្ននេះ មាន​មនុស្ស​ជាច្រើន​ចូលចិត្ត​ទទួលយក​ព័ត៌មាន​ហើយ​បន្តធ្វើ​ការចែករំលែក​ដោយ​មិនបាន​ប្រុងប្រយ័ត្ន ហើយ​បណ្តោយឱ្យ​ទម្លាប់​អាក្រក់​ទាំងអស់នោះ ក្លាយជា​ប្រភព ឬ​ជា​មេរោគ​ក្នុង​ជីវិត​រស់នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ”។

បើតាម​អ្នក​អប់រំ​ខាងលើ បាន​ណែ​នាំ​ថា យើងម្នាក់ៗគួរ​ព្យាយាម​សង្កេត និង​ព្យាយាម​រស់ក្នុង​ជីវិត​ជាក់ស្តែង​ឱ្យបាន​ច្រើន ហើយ​គួរ​ព្យាយាម​ចេះ​បង្វឹក​ស្មារតី​ពិចារណា​ឱ្យបាន​ច្រើន​ដើម្បី​ចៀសវាង​កុំឱ្យ​ឆាប់​ជឿ​គេ​លើ​រឿង​ណាមួយ។

ម្យ៉ាងវិញទៀត នៅពេលដែល​យើង​ទម្លាប់ដដែលៗក្នុង​ការជឿ​លើ​រឿង​ណាមួយ​ដែល​យើង​បានឃើញ នោះ​យើង​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ក្លាយជា​មនុស្ស​ត្រចៀកស្រាល ចិត្ត​ស្រាលឆាប់​រំភើប ឆាប់​ខឹង ឬ​ឆាប់​មានប្រតិកម្ម​ដោយសារតែ​រឿងរ៉ាវ​នានា​ដែល​យើង​បានឃើញ​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ។

នោះ​ពេល​យើង​ផ្តេកផ្តួល​លើ​រឿង​ខាងក្រៅ​ច្រើនពេក យើង​នឹង​ក្លាយជា​មនុស្ស​ដែល​បាត់បង់​សមត្ថភាព​ក្នុងការ​ពិចារណា ឬ​បាត់បង់​ទំនុកចិត្ត​លើ​ខ្លួនឯង​បន្តិចម្តង។ បញ្ហា​នេះ​អាច​នឹង​ជះ​ផល​អវិជ្ជមានច្រើនឡើងៗប្រសិនបើ​យើង​ចាប់ផ្តើម​បន្តធ្វើ​ជា​អ្នក​បញ្ចេញមតិ​លើ​រឿងរ៉ាវ​មួយ​ដែល​មិន​យើង​បានឃើញ​នោះ ឬ​បន្ថែមបន្ថយ​ដោយ​អារម្មណ៍ស្រាលៗរបស់​យើង​ទៅកាន់​អ្នកដទៃ​ជាច្រើន​នាក់​ផ្សេងទៀត។

គួរបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ដើម្បី​ធានាថា​ព័ត៌មាន​ដែល​យើង​ទទួលបាន​នោះ​ជា​ព័ត៌មាន​ដែលមាន​គុណភាព អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​ព័ត៌មាន​ភាគច្រើន​ណែនាំឱ្យ​អ្នកអាន ឬ​អ្នកទស្សនា​មើល​ឱ្យបាន​ច្បាស់​ជាមុនសិន​ពី​ប្រភព​របស់​អ្នក​ផ្សាយ​ព័ត៌មាន។ អ្នក​អាច​ចាំបាច់​ត្រូវ​ដឹងថា​តើ​ស្ថាប័ន​ដែល​បានចេញ​ផ្សាយ​នោះ​ជា​ស្ថាប័ន​ផ្លូវការ ឬ​គ្រាន់តែ​ជា​បុគ្គល​ឯកជន។

បន្ទាប់មកទៀត ក៏​គួរតែ​ផ្ទៀ​ង​ផ្ទាត់​ផងដែរ​ពី​ប្រភព​ដែល​បាន​បញ្ចេញមតិ​ក្នុង​ព័ត៌មាន​នោះ​ថា​ជា​អ្នកជំនាញ ជា​អាជ្ញាធរ ឬ​គ្រាន់តែ​ជា​បុគ្គល​ឯកជន​ដែល​បាន​បញ្ចេញមតិ​លើ​រឿង​ណាមួយ​ដែល​ខ្លួន​បាន​ជួប។ បន្ថែម​ពីលើ​នេះ អ្នកទទួល​ព័ត៌មាន​ក៏​គួរតែ​ព្យាយាម​ក្នុងការ​ថ្លឹងថ្លែង​ពី​គ្រប់​ជ្រុងជ្រោយ និង​ពិចារណា​ពី​លទ្ធភាព​ដែល​អាចទៅរួច​នៃ​មតិយោបល់​ទាំងអស់នោះ​បន្ថែម ដើម្បី​ធានាថា​តើ​អ្វី​ដែលជា​ការលើកឡើង​នោះ​អាចមាន​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ការរស់នៅ ឬ​វា​គ្រាន់តែ​ជា​រឿង​ស្រមើស្រមៃ៕