Category: សង្គម និងសេដ្ឋកិច្ច

មិនធម្មតា!! បទ «ចាបយំល្វើយៗ» កក្រើកខ្លាំងប្រទេសបារាំង
ដូចមហាជនបានស្គាល់មកថា លោក ចាន់ មករា គឺជាតារាចម្រៀងមួយរូប ដែលកំពុងមានប្រជាប្រិយភាពខ្លាំងនាពេលបច្ចុប្បន្ន តាមរយៈចម្រៀងជាច្រើនបទដូចជា «ចាបយំល្វើយៗ» បទ «បារីសបណ្ដូលចិត្ត» បទ «ខ្លួនចាស់ចិត្តចង់» បទ «បងខំស្កាត់រក» និង បទ «ព្រះឥន្ទទាត់សី» ដែលបងប្អូនខ្មែរ សឹងតែគ្រប់ទិសទីនិយមស្តាប់ ច្រៀង និងរាំ រាល់ពេលសម្រាកពីការងារម្តងៗ។
ថ្មីៗនេះ លោក ចាន់ មករា ជាម្ចាស់បទ «ចាបយំល្វើយៗ» បានចេញទៅច្រៀងនៅប្រទេសបារាំងរយៈពេល១ខែកន្លះ និងត្រូវត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញប៉ុន្មានថ្ងៃទៀតនេះ។ រយៈពេលមួយខែកន្លះ គឺពិតជាលឿនណាស់ សម្រាប់លោក ព្រោះបើមើលពីសន្ទុះនៃការគាំទ្រ ពីសំណាក់បងប្អូនខ្មែរនៅទីនោះ គឺមានអ្នកចូលរួមទស្សនា និងរាំលេងកម្សាន្តពេញៗសាលប្រគំតន្រ្តីតែម្តង ពេលដឹងថា ម្ចាស់បទទៅដល់ទីនោះផ្ទាល់។
លោក ចាន់ មករា បានប្រាប់អ្នកសារព័ត៌មានថា ជាមួយនឹងការនាំយកនូវភាពជោគជ័យ ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ពេលនេះលោកពិតជាសប្បាយរីករាយយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលឃើញបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ រស់នៅប្រទេសបារាំង មានការស្រឡាញ់រាប់អានចូលចិត្ត និងគាំទ្ររូបលោក ជាពិសេសគាំទ្របទចម្រៀងរបស់លោក ធ្វើឱ្យមានមោទនភាពជាខ្លាំង។ តែយ៉ាងណា លោកក៏សោកស្តាយដែរ ដែលបានទៅសម្តែងជូនបងប្អូនខ្មែរទស្សនា នៅទីនោះមានរយៈពេលខ្លី ហើយបើមានឱកាស លោកនឹងទៅសម្តែងនៅបារាំងម្តងទៀត។

February 5, 2020
អ្នកជំនាញ និងពលរដ្ឋ គាំទ្រឱ្យមានការវិនិយោគលើគម្រោងសាងសង់ចំណតយានយន្តក្រោមដីបន្ថែមទៀតនៅភ្នំពេញ
ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន និងរដ្ឋបាលរាជធានីភ្នំពេញ បានប្តេជ្ងានឹងធ្វើការរួមគ្នាជំរុញឱ្យមានការវិនិយោគលើគម្រោងសាងសង់ចំណតយានយន្តសាធារណៈ ឬចំណតរថយន្តក្រោមដីឱ្យបានច្រើនកន្លែងថែមទៀតនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ ស្របពេលគ្នានេះប្រជាពលរដ្ឋ និងអ្នកជំនាញខាងអភិវឌ្ឍន៍ បានបង្ហាញការសាទរ និងរំពឹងថា ផែនការនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយបញ្ហាកកស្ទះចរាចរណ៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។
យុវជន ជា វណ្ណណេត ជានិស្សិតផ្នែកគ្របគ្រងឆ្នាំទី3 នៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង បានយល់ស្របចំពោះផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលលើការសាងសង់ចំណតក្រោមដីនៅភ្នំពេញ។
យុវជនរូបនេះបាននិយាយថា៖ “ការចតយានយន្តនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ខ្ញុំឃើញអ្នកខ្លះ សូម្បីតែកន្លែងហាមចត ក៏ពួកគាត់ចតដែរ វាជាហេតុនាំឱ្យចៀសមិនរួចពីការកកស្ទះចរាចរណ៍ ដូចជានៅម្តុំផ្សារដើមថ្កូវជាដើម”។
ហេតុនេះ យុវជនរូបនេះយល់ថា “ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ខ្ញុំចង់ឱ្យក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធសហការគ្នាដើម្បីចាប់ផ្តើមបង្រៀនពីច្បាប់ចរាចរណ៍ និងសីលធម៌ ពិសេសកសាងចំណតក្រោមដីឱ្យបានច្រើន ដែលនេះជាមធ្យោបាយរយៈពេលវែងក្នុងការកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍”។
ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការលើកឡើងនេះដែរ លោក ច្រឹក សុខនីម ប្រធានសមាគមអ្នកវាយតម្លៃ និងភ្នាក់ងារអចលនវត្ថុកម្ពុជា ក៏បានបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះយុទ្ធសាស្ត្ររបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលជំរុញឱ្យមានការវិយោគលើការកសាងចំណតក្រោមដីនេះផងដែរ។ លោកយល់ថា បញ្ហាកកស្ទះចរាចរណ៍ បានធ្វើឱ្យបាត់បង់សោភណភាពនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ហេតុនេះការវិនិយោគឱ្យមានចំណតយានយន្តក្រោមដី វាជួយច្រើនដល់ការរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយទីក្រុង ម្យ៉ាងវាក៏ជួយឱ្យមានចំណូលដល់ជាតិ និងអ្នកវិនិយោគផងដែរ។
តែយ៉ាងណា អ្នកជំនាញផ្នែកអចលនទ្រព្យរូបនេះ ក៏បានជំរុញដល់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធឱ្យមានការបង្កើតវគ្គបណ្តុះបណ្តាល ដល់បណ្តាអ្នកវិនិយោគឱ្យដឹងពីគោលដៅរយៈពេលវែង ជាពិសេសពន្យល់ឱ្យប្រជាជនបានដឹងពីការប្រើប្រាស់ចំណតក្រោមដី ដើម្បីឱ្យផែនការនេះមានប្រសិទ្ធភាព។
ពាក់ព័ន្ធនឹងផែនការសាងសង់ចំណតយានយន្តក្រោមដីនេះដែរ ថ្លែងក្នុងពិធីបិទសន្និបាតបូកសរុបលទ្ធផលការងាររបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អូន ព័ន្ធមុន្នីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានណែនាំឱ្យអាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញ និងក្រសួងពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន ពន្លឿនការអនុវត្តគម្រោងសាងសង់ចំណតរថយន្តសាធារណៈឱ្យបានឆាប់ដើម្បីកាត់បន្ថយការកកស្ទះ និងគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ព្រមទាំងសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងរាជធានីភ្នំពេញផង។
ឯកឧត្ដមបានមានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្ននេះ រាជធានីភ្នំពេញមិនមានចំណតសម្រាប់ឱ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋយើង ចតយានយន្តបានត្រឹមត្រូវនៅឡើយទេ ដែលនេះជាហេតុធ្វើឱ្យមានការចតយានយន្តគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ រំលោភលើដងផ្លូវ និងចំណីផ្លូវដែលនាំឱ្យមានការកកស្ទះដល់ការធ្វើចរាចរណ៍របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ឯកឧត្ដមបានបញ្ជាក់ថា៖“ក្រសួងសាធារណការ និងសាលារាជធានីភ្នំពេញ ត្រូវបន្តការយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្តផែនការនេះឱ្យបានជោគជ័យ ដែលស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រ និងគោលនយោបាយជាតិសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ផ្លូវគោករបស់រដ្ឋាភិបាល”។
ឆ្លើយតបពាក់ព័ន្ធនឹងផែនការកសាងចំណតយានយន្តក្រោមដីនេះដែរ លោក ម៉េត មាសភក្តី មន្ត្រីនាំពាក្យនៃសាលារាជធានីភ្នំពេញ ធ្លាប់បានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននៅភ្នំពេញមានចំណតក្រោមដីដែលបានសាងសង់រួចរាល់ គឺស្ថិតនៅក្រោមសួនច្បារផ្សារចាស់ ដែលស្ថិតនៅមុខស្ថានីយរថភ្លើង ចន្លោះពីអគារវឌ្ឍនៈ និងអគារកាណាឌីយ៉ា និងចំណតក្រោមដី ឆ្ពោះទៅផ្សាររាត្រី។
លោកបានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នសាលារាជធានីភ្នំពេញបាននិងកំពុងធ្វើការផ្សព្វផ្សាយដល់បងប្អូនដែលចតរថយន្តគ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ ហើយក៏កំពុងជំរុញឱ្យមានការចូលរួមពីវិស័យឯកជន ក្នុងការវិនិយោគលើការសាងសង់ចំណតរថយន្តសាធារណៈ និងចំណតក្រោមដីនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញឱ្យបានកាន់តែច្រើនបន្ថែមទៀត។
ជាមួយគ្នានោះដែរ ឯកឧត្ដម ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន បានឱ្យដឹងថា ក្រៅពីពង្រឹងកិច្ចសហការបង្កើនការសាងសង់ចំណតយានយន្តក្រោមដីហើយនោះ ក្រសួងនឹងសហការជាមួយសាលារាជធានីភ្នំពេញ ដឹកនាំបន្តការងារស្ដារ ជួសជុល និងសាងសង់ផ្លូវតូចៗនៅក្នុងទីក្រុង ដើម្បីអាចធ្វើចរាចរណ៍បានទៅកាន់ផ្លូវធំៗទាំងអស់របស់ទីក្រុង សាងសង់ផ្លូវវាង និងផ្លូវរំលង ព្រមទាំងបំពាក់ភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ឱ្យបានត្រឹមត្រូវថែមទៀតផងដែរ។
គួរបញ្ជាក់ដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះ នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញមានការសាងសង់ និងកំពុងសាងសង់ចំណតរថយន្តសាធារណៈក្រោមដីមួយចំនួន ស្ថិតនៅក្រោមទីតាំងសួនច្បារមុខព្រះសក្យមុនីចេតិយ និងចំណតក្រោមដីមុខសួនច្បារសាន់វេ ខាងលិចរមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រវត្តភ្នំផងដែរ។ នេះបើយោងតាមការលើកឡើងរបស់ឯកឧត្ដម អូន ព័ន្ធមុន្នីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ៕
February 5, 2020
អគារខ្ពស់បំផុតក្នុងពិភពលោក ត្រូវរន្ទះបាញ់ផ្ទួនៗ កាលពីខែមករា (មានវីដេអូ)
រន្ទះចំនួន 3ដងជាប់ៗគ្នាបានបាញ់ចំអគារ Bufj Khalifa ដែលមានកម្ពស់ 828ម៉ែត្រ និងត្រូវបានថតជាប់ដោយម៉ាស៊ីនថតរបស់ជាងថតរូបម្នាក់ កាលពីខែមករាកន្លងទៅ។
ជាងថតរូបវ័យ 33ឆ្នាំ លោក Zohaib Anjum បានថតបានរូបភាពដ៏អស្ចារ្យនេះ នៅក្នុងអំឡុងពេលគាត់កំពុងតាមដានខ្យល់ព្យុះដ៏ខ្លាំងមួយកាលពីខែមករា ឆ្នាំ2020 នៅឯទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសអារ៉ាប់រួម (United Arab Emirates)។ Anjum បានឱ្យដឹងថា៖ “រន្ទះបាញ់នេះរហ័សខ្លាំងណាស់ បើសិនអ្នកប្រិចភ្នែក អ្នកនឹងបាត់បង់ឱកាសបានមើលវា។ អ្នកមិនអាចមើលទិដ្ឋភាពបានច្បាស់ដោយភ្នែកទទេបានឡើយ តែត្រូវមើលតាមរយៈរូបភាពចលនាយឺតនៅលើអេក្រង់កាមេរ៉ា”។
ជាងថតរូបខាងលើនេះបានប្រាប់ថា គាត់បានតាមប្រមាញ់ទិដ្ឋភាពបែបនេះជាង7ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែបរាជ័យ ព្រោះថា ព្យុះធំបែបនេះ មិនងាយកើតឡើងក្នុងតំបន់ឌូបៃនេះទេ។
“នៅទីក្រុងឌូបៃនេះ ខ្ញុំកម្រឃើញមានព្យុះណាស់។ ក្នុងយប់ដែលបានដឹងថា មានព្យុះធំជិតមកដល់ឌូបៃ ខ្ញុំក៏បានត្រៀមខ្លួនរង់ចាំតាំងពីម៉ោង8យប់ រហូតដល់ម៉ោង 6ព្រឹកថ្ងៃបន្ទាប់ និងបានដំឡើងកាមេរ៉ាក្នុងរបប time lapse”។
ការប្រមាញ់ព្យុះ គឺជារឿងគ្រោះថ្នាក់មួយ ដូច្នេះ Anjum ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន និងការពាខ្លួនដោយសម្ងំជ្រកនៅក្រោមស្ពានមួយ។ នៅអាមេរិក រន្ទះបាញ់បានសម្លាប់ពលរដ្ឋជាមធ្យម 30នាក់ក្នុង 1ឆ្នាំៗ នេះបើតាមបណ្ឌិត John Jensenius មកពីនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងសមុទ្រ និងបរិយាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration)។
សូមបញ្ជាក់ថា អគារ Burj Khalifa នៅក្រុងឌូបៃ នៃប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម គឺជាអគារខ្ពស់បំផុតក្នុងពិភពលោកនាបច្ចុប្បន្ន ដោយមានកម្ពស់ 828ម៉ែត្រ។ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន Fox News បានឱ្យដឹងថា អគារដែលមានតម្លៃសរុប 1,69ពាន់លានដុល្លារនេះ ត្រូវបានចាប់ផ្ដើមសាងសង់ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ2004 និងបានសម្ពោធក្នុងខែមករា ឆ្នាំ2010។ Burj Khalifa ជាអគារដែលត្រូវបានរចនារូបរាងឡើងដោយស្ថាបត្យករ Adrian Smith មកពី Chicago សហរដ្ឋអាមេរិក និងបានប្រើប្រាស់កម្មកររហូតដល់ 12,000នាក់ក្នុងអំឡុងពេលសាងសង់៕
ប្រភព៖ សារព័ត៌មានបរទេស
February 5, 2020
កម្ពុជាចាប់ផ្តើមមានក្រមសីលធម៌ សម្រាប់ភ្នាក់ងារជ្រើសរើសពលករឯកជន ដើម្បីគាំពារពលករឱ្យកាន់តែប្រសើរ
ក្នុងចំណោមប្រទេសទាំងឡាយដែលបញ្ជូនពលករ និងកម្មសិក្សាការីទៅធ្វើកម្មសិក្សា ក៏ដូចជាទៅធ្វើការនៅបរទេស កម្ពុជាក៏ជាប្រទេសដ៏សំខាន់មួយផងដែរ ដែលបានបញ្ជូនមនុស្សទៅបំពេញសេចក្តីត្រូវការផ្នែកកម្លាំងពលកម្មនៅតាមប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍នានា។
ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ គេសង្កេតឃើញថា ក្រសួងការងារ និងអង្គការដៃគូបានព្យាយាមដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាពលករ ក៏ដូចជាកម្មសិក្សាការីទាំងអស់ដែលទៅធ្វើការងារនៅបរទេស ទទួលបានសិទ្ធិ និងមានការអភិវឌ្ឍកាន់តែប្រសើរសម្រាប់សិទ្ធិការងារ។
ដោយមើលឃើញពីសារៈសំខាន់នៃការគាំពារសិទ្ធិពលករ ភាគីពាក់ព័ន្ធនានា ដូចជាក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) សមាគមទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសពលករកម្ពុជា (ACRA) និងសមាគមទីភ្នាក់ងារហត្ថពលកម្មកម្ពុជា (MAC) បានបោះពុម្ពផ្សាយក្រមសីលធម៌សម្រាប់ទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសឯកជនដើម្បីគាំពារសិទ្ធិដល់ពលករទាំងអស់របស់កម្ពុជា។
ឯកឧត្តម អុិត សំហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានលើកឡើងថា ក្រមសីលធម៌សម្រាប់ទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសពលករឯកជននេះជាឯកសារដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពការងារ ការលើកកម្ពស់សិទ្ធិការងារ និងសុខុមាលភាពរបស់ពលករ។ បន្ថែមពីលើនេះ វាក៏អាចគាំទ្រដល់ការអនុវត្តរបស់ទីភ្នាក់ងារឯកជនឱ្យធ្វើការប្រកបដោយគណនេយ្យភាព ក្នុងការគ្រប់គ្រង ជ្រើសរើស បណ្តុះបណ្តាល បញ្ជូន និងការគ្រប់គ្រងពលករទៅធ្វើការនៅបរទេស។
លោកស្រី Anna Engblom តំណាងជាន់ខ្ពស់របស់អង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) បានឱ្យដឹងថា ក្រមសីលធម៌សម្រាប់ទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសពលករឯកជន មានសារៈប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់គ្រប់ភាគីជាពិសេស គឺប្រទេសដែលបញ្ជូនពលករទៅធ្វើការងារ និងប្រទេសទទួលពលករ។
លោកស្រីមានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសដែលបានបញ្ជូនពលករទៅធ្វើការងារ អាចទទួលបានការគាំពារសិទ្ធិល្អប្រសើរ និងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ចំណែកឯប្រទេសទទួលយកពលករវិញ ក៏ទទួលបានកម្លាំងពលកម្មល្អ ដើម្បីបំពេញបន្ថែមតម្រូវការសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍នៅក្នុងប្រទេសផងដែរ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ លោក Pablo Kang ឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំនៅកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ការដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ក្រមសីលធម៌សម្រាប់ទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសពលករឯកជននៅកម្ពុជានេះ ពិតជារឿងល្អខ្លាំងណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងអូស្ត្រាលី។
ជាក់ស្តែងបច្ចុប្បន្ននេះ អូស្ត្រាលី និងសមាជិកនៃសមាគមអាស៊ានបានខិតខំលុបបំបាត់បញ្ហា ដូចជាការរំលោភបំពាននានាលើពលករ ការយកថ្លៃហួសហេតុ ជាថ្នូរនឹងឱកាសបញ្ជូនទៅធ្វើការងារនៅក្រៅប្រទេស ការធ្វើពលកម្មដោយបង្ខំ និងការជួញដូរមនុស្ស ជាដើម។ តាមរយៈឯកសារដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ ពលករអាចមានឱកាសក្នុងការចូលរួមជាកម្លាំងពលកម្មប្រកបដោយអត្ថន័យ និងអាចផ្លាស់ប្តូរដោយសេរីក្នុងតំបន់់ ដើម្បីចាប់យកឱកាសការងារប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។
ឯកឧត្តម Pablo Kang មានប្រសាសន៍ថា៖ “ប្រទេសអូស្ត្រាលីសង្ឃឹមថា ក្រមសីលធម៌នេះនឹងក្លាយជាឧបករណ៍ដើម្បីឱ្យទីភ្នាក់ងារជ្រើសរើសពលករអនុវត្តបានកាន់តែត្រឹមត្រូវ និងចូលរួមលើកកម្ពស់សិទ្ធិរបស់ពលករបានកាន់តែប្រសើរឡើងដើម្បីចូលរួមចំណែកអភិវឌ្ឍ”។
រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសកម្ពុជាបានបញ្ជូនពលករប្រមាណជាង 1លាននាក់ទៅធ្វើការងារនៅក្នុង 6ប្រទេស ដូចជាប្រទេសថៃ ប្រទេសកូរ៉េ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ប្រទេសសិង្ហបុរី និងតំបន់រដ្ឋបាលពិសេសហុងកុង៕
February 5, 2020
វិស័យពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា នឹងបោះជំហានបែបណា សម្រាប់ឆ្នាំ 2020?
របាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែលបានចុះផ្សាយនៅខែធ្នូ ឆ្នាំ2019 បានបង្ហាញថា ការនាំចេញពីកម្ពុជា រយៈពេល 10ខែ នៅឆ្នាំ2019 មានចំនួនជិត 11ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ធៀបនឹងចំនួនជាង 10ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានៅឆ្នាំ2018។
ផលិតផលសម្លៀកបំពាក់ នៅតែជាទំនិញនាំមុខសម្រាប់ការនាំចេញរបស់កម្ពុជា ដែលមានទំហំទឹកប្រាក់ជាង 6,406លានដុល្លារអាមេរិក បន្តដោយផ្នែកស្បែកជើង និងវាយនភណ្ឌក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជាង 905លានដុល្លារអាមេរិក និងជាង 40លានដុល្លារអាមេរិក រៀងគ្នាតាមលំដាប់។ ការនាំចេញអង្ករមានជាង 286លានដុល្លារ និងផលិតផលផ្សេងៗទៀតជាង 3,174លានដុល្លារអាមេរិក។
ឯកឧត្តម សៀង ថៃ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានថ្លែងប្រាប់ថា នាពេលបច្ចុប្បន្នរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងធ្វើ
កំណែទម្រង់មុតស្រួចក្នុងផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម ដែលនឹងជួយឱ្យធុរជននៅកម្ពុជា មានភាពប្រកួតប្រជែងប្រសើរជាងមុន ដែលអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយប្រទេសនានា លើទីផ្សារពិភពលោកបាន។
លោកឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្ម បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់ឡារ៉ែន ពាណិជ្ជតាមទូរស័ព្ទថា៖“ចំពោះគោលដៅនៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ឆ្នាំ2020 យើងមានការអនុវត្តបន្តនូវទិសដៅដែលបានអនុវត្តកន្លងមក ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី FTA រវាងបណ្តា ប្រទេសសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗមួយចំនួន រួមនឹងការអនុវត្តភាពជាដៃគូវិនិយោគជាសាធារណៈ ដែលជាការទាក់ទាញការវិនិយោគបន្ថែមទៀត ជាមួយនឹង FTA រវាងកម្ពុជា-កូរ៉េ កម្ពុជា-ជប៉ុន ក៏នៅតែមានបន្ត និង FTA កម្ពុជា-ចិន ក្នុងគម្រោងផ្លូវ1 ខ្សែក្រវាត់1 បាននិងកំពុងបន្ត ដែលមិនមានការថយចុះទេមានតែបង្កើនបន្ថែម”។
សូមបញ្ជាក់ថា គំនិតផ្តួចផ្តើម “ខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ”របស់ចិន បានផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើន ខណៈដែលចិនបានចាត់ទុកកម្ពុជា ជាចំណុចស្នូលរបស់គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ ដើម្បីសហការក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងក្រៅពីកិច្ចពង្រឹងចំណងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំង2 កម្ពុជា-ចិន ក៏មានការជំរុញកំណើនពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគផងដែរ។
គួរជម្រាបថា ជាក់ស្ដែងនៅឆ្នាំ2018 ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបទ្វេភាគីមានចំនួន 6.5ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង 15% បើធៀបនឹងឆ្នាំ2017 ដែលមានតម្លៃត្រឹមតែ 5.6ពាន់លានដុល្លារ។ ក្នុងឆ្នាំ 2019 ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបបានកើនឡើងដល់ចំនួន 8.2ពាន់លានដុល្លារ ស្មើនឹងកំណើន ចំនួន 27% ធៀបនឹងឆ្នាំ2018។ វឌ្ឍនភាពទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីកម្ពុជា និងចិន ព្រមទាំងមានផែនការបង្កើនឱ្យបានដល់ 10ប៊ីលានដុល្លារនៅត្រឹមឆ្នាំ2023 ទៀតផង។ នេះបើតាមការឱ្យដឹងពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។
ដោយឡែកពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-កូរ៉េ ឆ្នាំ2018 មានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជិត 1,000លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយរយៈពេល 9ខែ ឆ្នាំ2019កន្លងទៅ ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំង2មានចំនួនជិត 700លានដុល្លារ។
ទំហំវិនិយោគទ្វេភាគី កម្ពុជា-កូរ៉ ចាប់ពីឆ្នាំ1996 មកដល់ឆ្នាំ2019 មានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ 4.47ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ កម្ពុជា និងសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ មានគោលបំណងជំរុញពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីដោយបង្កើនការផ្លាស់ប្ដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំង2 ឱ្យបាន 1,000លានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ2020 នេះ។
ដោយឡែកការធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយភាគីជប៉ុន របាយការណ៍បានឱ្យដឹងថា ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុបរវាងកម្ពុជា-ជប៉ុន មានចំនួន 2.1ពាន់លានដុល្លារ គិតចាប់ពីខែមករា ដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ2019 កើនឡើង 12.95% បើប្រៀបធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំ2018 ដែលមានទំហំពាណិជ្ជកម្ម 1.86 ពាន់លានដុល្លារ។
ទំនិញនាំចេញពីកម្ពុជាទៅជប៉ុន មានតម្លៃជិត 1.60ពាន់លានដុល្លារ កើនឡើង 7.7% ពី 1.48ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ2018។ ការនាំចូលពីជប៉ុនមានតម្លៃ 502.88លានដុល្លារ កើនឡើង 33.9% ខណៈដែលឆ្នាំ2018 មានត្រឹមតែ 375.70លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពីអង្គការពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសរបស់ជប៉ុន Jetro។
លោកឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាបានឱ្យដឹងទៀតថា៖“ភាពល្អប្រសើរនៃទំនាក់ទំនង បានធ្វើឱ្យទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងជប៉ុន កើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ លោកបានបនុ្តថា កំណើននេះនឹងកាន់តែខ្ពស់ឡើងបន្ថែមទៀតក្នុងឆ្នាំ2020 នេះ”។
លោកឧកញ៉ា ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា៖“ជាការងាររបស់សភាពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូនក្នុងឆ្នាំ2020នេះដែរ យើងកំពុងសិក្សាលើចំណុចមួយចំនួន ដែលពិភាក្សាអំពីការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមនៃការដឹកជញ្ជូន ព្រោះតម្លៃការដឹកជញ្ជូននៅប្រទេសយើង នៅតែមានតម្លៃថ្លៃជាងប្រទេសជិតខាងឆ្ងាយណាស់”។
លោកឧកញ៉ា លឹម ហេង បានបន្ថែមថា៖“ជាមួយគ្នានេះដែរ នៅឆ្នាំ2020 នេះ យើងក៏នឹងជជែកពិភាក្សាលើថ្លៃភ្លើងផងដែរ ដែលវានឹងជួយទៅដល់វិស័យកសិកម្ម ដែលជារួមបញ្ហាទាំង2 នេះ(ដឹកជញ្ជូន និងអគ្គិសនី) គឺជាចំណុចសំខាន់ ដោយសារការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមនៃបញ្ហាទាំង2 នេះ នឹងធ្វើឱ្យយើងអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយគេបាន”។
ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន ធ្លាប់បានឱ្យដឹងថា ការអភិវឌ្ឍ និងធ្វើទំនើបកម្មប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូន និងកំពង់ផែ ជាបន្តបន្ទាប់ ធ្វើឡើងស្របតាមការកើនឡើងនៃពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជាឱ្យស្របតាមផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ ចតុកោណ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ឆ្ពោះទៅរកចក្ខុវិស័យកម្ពុជាឆ្នាំ2050។
ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល បានបន្ដថា ការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនៃប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូន ការប្រើប្រាស់ ថាមពល និងការតភ្ជាប់ឌីជីថល សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម4.0 ការអភិវឌ្ឍផែនការមេជាតិដឹកជញ្ជូន ការអភិវឌ្ឍផែនការមេជាតិកំពង់ផែ និងផែនការមេជាតិភ័ស្តុភារកម្ម ការពង្រីក និងធ្វើទំនើបកម្មកំពង់ផែសំខាន់ៗដូចជា កំពង់ផែភ្នំពេញ និងកំពង់ផែព្រះសីហនុ ការស្ថាបនាកំពង់ផែភ្នំពេញថ្មី ជាដើម។
លោកឧកញ៉ា លឹម ហេង បានបន្តឱ្យដឹងទៀតថា៖“តាមរយៈនៃកិច្ចការនេះ ខ្ញុំគិតថា នៅក្នុងការពង្រីក និងពង្រឹងវិស័យពាណិជ្ជកម្មក្នុងឆ្នាំ2020 នេះនឹងកាន់តែមានភាពល្អប្រសើរឡើង ជាពិសេសនឹងទាក់ទាញបានការវិនិយោគបន្ថែមទៀត ខណៈដែលសក្ដានុពល និងឱកាសវិនិយោគយើងបានសិក្សាស្វែងយល់រួចហើយ នោះគឺកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរី កម្ពុជា-សហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប-អាស៊ី (Cambodia-EurasianEconomic Union FTACEFTA) ដែលបានបង្ហាញពីកាលានុវត្តភាពឈ្នះឈ្នះ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងខ្សែចង្វាក់ផលិតកម្មពិភពលោក និងការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនជាមួយបណ្តាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីកណ្តាល និងជាមួយប្រទេសរុស្ស៊ី”។
តាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីនេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបង្កើនឱកាសក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគទៅវិញទៅមក ជាពិសេសកម្ពុជាអាចបង្កើនការនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ និងវាយន-ភណ្ឌ ផលិតផលកសិកម្ម និងទំនិញដទៃទៀត ខណៈដែលសហភាពសេដ្ឋកិច្ចអឺរ៉ុប-អាស៊ី ក៏អាចជ្រៀតចូលទីផ្សារកម្ពុជាកាន់តែទូលំទូលាយជាងមុន ជាពិសេសលើវិស័យថាមពល។
ស្របគ្នានេះដែរ ពាណិជ្ជកម្មជាមួយនឹងប្រទេសជិតខាងវៀតណាម កាលឆ្នាំ2018 សម្រេចបានប្រមាណ 4.7ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក កើនឡើង 24% បើធៀបនឹងឆ្នាំ2017។ តាមការប៉ាន់ស្មាន ក្នុងឆ្នាំ2019 កន្លងទៅ ពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជា-វៀតណាម មានប្រមាណ 5.2ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ពោលគឺ សម្រេចបានលើសពីទំហំពាណិជ្ជកម្មដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសទាំង2 ដាក់ចេញ ក្នុងគោលដៅត្រឹម 5ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ2020 នេះ។
ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាង កម្ពុជា និង ថៃ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានថ្លែងថា ទំនាក់ទំនង ក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម មានការកើនឡើងជាលំដាប់ ជាពិសេសទំហំពាណិជ្ជកម្ម រវាងប្រទេសទាំង2បានកើនឡើងពី 2,786 លានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ2017 ដល់ 3,632 លានដុល្លារអាមេរិកនៅឆ្នាំ2018។
ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងថៃ កាលពីឆ្នាំ2019 កើនឡើង 7.14% រហូតដល់ជាង 9 ពាន់លានដុល្លារ បើធៀបនឹងឆ្នាំ2018។ កាលពីឆ្នាំ2018 ទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំង2 សម្រេចបាន 8.4ពាន់លានដុល្លារ។ នេះបើយោងតាមទិន្នន័យពីស្ថានទូតថៃប្រចាំនៅកម្ពុជា។
មេដឹកនាំប្រទេសទាំង2 បានប្តេជ្ញាបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឱ្យដល់ 15ពាន់លានដុល្លារត្រឹមចុងឆ្នាំ2020 នេះ។ នៅលើឆាកអន្តរជាតិ កម្ពុជា និងថៃបានគាំទ្រគ្នាទៅវិញទៅមក ជាពិសេសនៅក្នុងអាស៊ានដើម្បីកសាងសហគមន៍អាស៊ានមួយដ៏រឹងមាំ៕
February 5, 2020
ប្រទេស Norway កែប្រែប្រជាជនដែលចូលចិត្តប្រើអំពើហិង្សា ទៅជាប្រជាជនគំរូដោយវិធីណាខ្លះ?
បញ្ហាអំពើហិង្សា ឬឧក្រិដ្ឋកម្ម ជាបញ្ហាប្រឈមមួយដែលបណ្តាប្រទេសនានាជុំវិញពិភពលោកកំពុងយកចិត្តទុកដាក់ ព្រោះវាជាបញ្ហាមួយដែលបង្កើតឱ្យមានផលប៉ះពាល់ជាអវិជ្ជមានចំពោះប្រជាជននៅក្នុងសង្គម។
នៅពេលសង្គមមួយពោរពេញទៅដោយមនុស្សដែលចូលចិត្តប្រើអំពើហិង្សាដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា ឬសម្បូរទៅដោយឧក្រិដ្ឋកម្ម នៅពេលនោះការរស់នៅរបស់ប្រជាជនក៏ស្ថិតក្នុងសភាពភ័យខ្លាច ឬជានិច្ចកាលមានការខាតបង់ធ្ងន់ធ្ងរដោយឥទ្ធិពលអវិជ្ជមាននៃអំពើហិង្សាទៀតផង។
ជាដំណោះស្រាយបញ្ហាអំពើហិង្សានៅក្នុងសង្គម ក្រៅពីការអនុវត្តច្បាប់ ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ជច្រើនបានព្យាយាមស្វែងរកវិធីផ្សេងៗដើម្បីអប់រំ បន្ថែមពីលើវិធានការតឹងតែងផ្នែកព្រហ្មទណ្ឌ។
ការព្យាយាមស្វែងរកវិធីសាស្រ្តថ្មីៗនេះត្រូវបានគេធ្វើឡើងដោយសារតែគេសង្កេតឃើញថា គ្រាន់តែឃុំឃាំងក្នុងពន្ធនាគារ និងពិន័យជាប្រាក់ មិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេក្នុងការកែប្រែមនុស្សហិង្សាឱ្យក្លាយជាមនុស្សល្អឡើងវិញ។ ជាក់ស្តែងនៅក្នុងសង្គម
គេឃើញឧក្រិដ្ឋជន ឬជនល្មើសខ្លះបានប្រព្រឹត្តសកម្មភាពខុសឆ្គងដដែលៗ បើទោះបីជាគេធ្លាប់ជាប់ពន្ធនាគារហើយក៏ដោយ។
ដើម្បីកាត់បន្ថយបញ្ហាអំពើហិង្សា និងឧក្រិដ្ឋកម្មនៅក្នុងប្រទេស ប្រទេសន័រវេយ៍ (Norway) បានប្រើប្រាស់វិធីអប់រំផ្នែកខាងក្នុងដល់អ្នកជាប់ទោស ដើម្បីអភិវឌ្ឍជីវិតរបស់គេក្នុងរយៈពេលយូរអង្វែងឱ្យក្លាយ
ជាមនុស្សល្អឡើងវិញ ជាជាងការគ្រាន់តែឃុំខ្លួន។ ប្រទេសនេះបានប្រើប្រាស់លំហាត់យោហ្គា (yoga)
និងការអប់រំដើម្បីធ្វើឱ្យគេមើលឃើញពីកំហុសផ្ទាល់ខ្លួន ហើយប្រែក្លាយពីមនុស្សខុសឆ្គង មកក្លាយជាបុគ្គលគំរូនៅក្នុងសង្គមវិញ។
តាមការបញ្ជាក់របស់វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបានឱ្យដឹងថា អ្នកជាប់ទោសនៅប្រទេសន័រវេយ៍ គឺគេចាប់ផ្តើមអប់រំឱ្យផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នៃការរស់នៅទៅមុន។ ជាវប្បធម៌ដែលគេអនុវត្តសម្រាប់អ្នកនៅក្នុងមន្ទីរឃុំឃាំង គឺបណ្តុះទម្លាប់ល្អដល់ពួកគេ
តាមរយៈការបំផុសឱ្យធ្វើសកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលមានប្រយោជន៍ ដូចជាការបង្កើតចំណូលចិត្តថ្មី
ដើម្បីលុបឱ្យបាត់របៀបគិតអវិជ្ជមាន ឬផ្នត់គំនិតមិនល្អនៅក្នុងសង្គម។ អ្នកដែលធ្លាប់តែផឹកស៊ី ឬមានទម្លាប់បង្កការលំបាកដល់អ្នកដទៃ ត្រូវបានគេណែនាំឱ្យទៅកម្សាន្ត ដោយការបង្កើតឧបករណ៍
ងាយៗ ការហ្វឹកហាត់ជំនាញជាង លេងអុក លេងកីឡា ឬការអានសៀវភៅជាដើម។
បន្ថែមពីលើនេះសូម្បីតែរបបអាហារក៏ត្រូវផ្លាស់ប្តូរដែរ។ ជំនួសឱ្យការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង គេផ្តល់អាហារសុខភាព និងរបបអាហារទាំងឡាយណាដែលធ្វើឱ្យខួរក្បាលស្រស់ស្រាយ ហើយធូរស្បើយពីវិបត្តិទាំងឡាយដែលតោងជាប់នៅក្នុងចិត្តពីមុនមក។ បន្ថែមពីលើនេះ អ្វីដែលកាន់តែពិសេសនោះ គឺអ្នកទោសទាំងអស់ត្រូវបានគេណែនាំឱ្យធ្វើសមាធិ តាមរយៈសកម្មភាពយោហ្គា និងសកម្មភាពជាច្រើនផ្សេងទៀតរហូតក្លាយជាទម្លាប់។ ហេតុនេះហើយ ទើបគេសង្កេតឃើញថា ក្រោយពេលជាប់ឃុំអ្នកទោសដែលធ្លាប់តែឆេវឆាវ ចូលចិត្តប្រើអំពើហិង្សាបានប្រែក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលមានអារម្មណ៍រីករាយ មានសិល្បៈក្នុងជីវិតរស់នៅ និងចេះប្រើប្រាស់ជីវិតប្រកបដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់មិនរំខានដល់អ្នកដទៃ ជាដើម។
ក្រៅពីនេះ ការអានក៏ជាផ្នែកយ៉ាងសំខាន់មួយ ដែលអាចធ្វើឱ្យអ្នកទោសទាំងអស់ប្រើប្រាស់ពេលវេលាក្នុងជីវិតជាមួយនឹងបទពិសោធថ្មីជាច្រើនសម្រាប់ការរស់នៅ។ មនុស្សដែលមិនធ្លាប់ទទួលបានចំណេះដឹង ឬមិនធ្លាប់ជួបរឿងទាំងឡាយណា ដែលអាចបើកច្រកទ្វារសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជីវិត អាចនឹងក្លាយជាមនុស្សថ្មីតាមរយៈការអានសៀវភៅអប់រំជាច្រើននៅក្នុងពន្ធនាគារ។
យោងតាមទិន្នន័យដែលបង្ហាញដោយសាកលវិទ្យាល័យ Salve Regina University បានឱ្យដឹងថា ការធ្វើបែបនេះបានធ្វើឱ្យអត្រាបញ្ហានៅក្នុងប្រទេសន័រវេយ៍ ថយចុះយ៉ាងច្រើន ព្រោះអត្រាអ្នកជាប់ទោសដដែលៗមានចំនួនតិចបំផុត។ មានន័យថា អ្នកដែលចេញពីពន្ធធនាគារហើយ កម្រមានករណីដែលងាកមកចាប់ផ្តើមជីវិតអវិជ្ជមានដូចកាលពីពេលមុនណាស់។
គួរបញ្ជាក់ដែរថា បើតាមការបញ្ជាក់ដោយស្ថាប័ន Global Prison Trends 2019 បានឱ្យដឹងថា ចំនួនអ្នកទោសដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគាររហូតមកដល់ចុងឆ្នាំ2019 នេះមានចំនួនប្រមាណជាង 10លាននាក់លើពិភពលោក ដោយក្នុងនោះមានទាំងបុរស ស្ត្រី និងកុមារផងដែរ។
ហេតុនេះហើយទើបបណ្តាប្រទេសទាំងអស់កំពុងព្យាយាមស្វែងរកវិធីសាស្រ្តល្អៗដើម្បីធ្វើការអប់រំពួកគេឱ្យប្រែក្លាយខ្លួនមកជាមនុស្សល្អសម្រាប់ចូលរួមអភិវឌ្ឍប្រទេសឡើងវិញបន្ទាប់ពីបានពិចារណាកំហុសក្នុងរយៈពេលសមរម្យណាមួយតាមច្បាប់ដែលបានចែងរួចហើយ៕
February 5, 2020
បើករឿងក្តីដ៏ឃោរឃៅមួយ គូស្នេហ៍មួយគូចាប់ពង្រត់ស្រីក្រមុំម្នាក់ ឃុំឃាំងក្នុងក្តារមឈូស ធ្វើទារុណកម្ម រំលោភ អស់រយៈពេល 7 ឆ្នាំ
បើករឿងក្តីដ៏សែនឃោរឃៅ ៖ គូស្វាមីភរិយាអាមេរិកាំងចាប់ពង្រត់ស្រីក្រមុំអាយុ 20ឆ្នាំម្នាក់ ឃុំឃាំងនៅក្នុងក្តារមឈូសរយៈពេល 7ឆ្នាំ និងលែងចេញមកតែនៅពេលណាដែលត្រូវការរំលោភ និងធ្វើទារុណកម្មប៉ុណ្ណោះ។
រឿងនេះអាចរាប់បានថា គឺជាហេតុការណ៍មួយក្នុងចំណោមហេតុការណ៍ដ៏សាហាវឃោរឃៅខ្លាំងបំផុត ដែលក្លាយជារឿងក្តីដ៏ល្បីល្បាញមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក សម្រាប់ករណីរបស់ ខលលីន ស្ទែន នាងក្រមុំវ័យ 20ឆ្នាំម្នាក់ដែលត្រូវគូស្វាមី-ភរិយា ជនជាតិអាមេរិកាំងចាប់ពង្រត់យកទៅឃុំឃាំងនៅក្នុងក្តារមឈូស និងធ្វើទារុណកម្មអស់រយៈពេលដល់ទៅ 7ឆ្នាំពេញ។
កាលពីថ្ងៃ8 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ2016 គេហទំព័រ មីរើរ៍ បានលើកយកបទពិសោធដែលប្រៀបដូចជាការធ្លាក់នរកទាំងរស់របស់ ខលលីន ស្ទែន មករាយការណ៍ជាថ្មីម្តងទៀត ដោយរឿងរ៉ាវទាំងអស់បានចាប់ផ្តើមឡើងនៅថ្ងៃ1 ក្នុងឆ្នាំ1977 ដែលខណៈនោះខលលីនកំពុងស្ថិតក្នុងវ័យ 20ឆ្នាំ បានបក់ដៃសុំដោយសារតាមរថយន្តរបស់គូស្វាមី ភរិយា ខាមេរ៉ន់ និង ចានីសហ៊ុកគើរ នៅតាមផ្លូវដើម្បីបន្តដំណើរទៅមុខ ដោយមិននឹកស្មានដល់ថា នេះគឺជាការសម្រេចចិត្តដែលខុសឆ្គងខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងជីវិតរបស់ខ្លួនឡើយ។
ខលលីន និយាយថា ពីដំបូងនាងគិតថា ទាំង 2នាក់នោះ ប្រហែលជាគួរឱ្យទុកចិត្តបាន ព្រោះពួកគេធ្វើដំណើរមកជាមួយទារកតូចមួយផងដែរ តែរួចហើយ បន្ទាប់ពីពេលវេលាកន្លងផុតទៅបានត្រឹមតែ 1ម៉ោងប៉ុណ្នោះ ខាមេរ៉ន់ ដែលជាអ្នកបើកបរក៏បាននាំនាងទៅដល់កន្លែងស្ងាត់មួយ រួចប្រើកាំបិតភ្ជង់បំបិទមាត់នាង ចងដៃចងជើងរបស់នាង មុននឹងយកប្រអប់ឈើមួយមកគ្របក្បាលនាង និងនាំនាងដើរតម្រង់ទៅផ្ទះរបស់ពួកគេដែលស្ថិតនៅក្នុង រេដប្លាហ្វ រដ្ខខាលីហ្វ័រនៀ។
ខណៈនោះខលលីនគិតថា នាងប្រហែលជាលែងមានជីវិតរស់នៅតទៅទៀតហើយ តែការពិតវិញ មើលទៅវាហាក់ដូចជាសាហាវឃោរឃៅខ្លាំងជាងនោះទៅទៀត នៅពេលដែលគូស្វាមីភរិយាចិត្តកំណាចនោះ បានឃុំឃាំងជនរងគ្រោះក្រមុំនៅក្នុងក្តារមឈូសឈើមួយ ដែលលាក់ទុកនៅខាងក្រោមគ្រែរបស់ពួកគេទាំងគូ និងអនុញ្ញាតឱ្យនាងចេញមកក្រៅបានតែក្នុងពេលណាដែលខាមេរ៉ន់ត្រូវការរំលោភ និងធ្វើទារុណកម្មដោយវិធីផ្សេងៗតែប៉ុណ្ណោះ។ ពេញមួយរយៈពេលនៃសេចក្តីទុក្ខដ៏យូរអង្វែងដល់ទៅ 7ឆ្នាំនោះ មានរឿងតែមួយគត់ដែលធ្វើឱ្យនាងមានសេចក្តីសុខបាននោះគឺ ការគេចចេញពីការពិត និងបណ្តោយខ្លួនឯងឱ្យអណ្តែតចេញពីការពិតដ៏សាហាវឃោរឃៅនេះ នឹកស្រមៃតែខ្លួនឯងថា កំពុងតែស្ថិតនៅក្នុងទីកន្លែងមួយដែលមានសេចក្តីសុខ និងឡោមព័ទ្ធដោយមនុស្សដែលស្រឡាញ់ចូលចិត្តនាង។
រហូតនៅទីបំផុត ខលលីនក៏រត់ចេញរួចពីរណ្តៅនរកនោះបាននៅខែសីហា ឆ្នាំ1984 និងបាននាំឆ្ពោះទៅរកការចាប់ខ្លួន និងដំណើរការកាត់ក្តីគូស្វាមីភរិយាចិត្តឃោរឃៅនោះ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ចានីស បានទទួលការឃុំគ្រងអំពីតុលាការបន្ទាប់ពីនាងបានផ្តល់នូវសហការធ្វើជាសាក្សីក្នុងទង្វើឧក្រិដ្ឋអសីលធម៌របស់ខាមេរ៉ន់ជាស្វាមី ដែលនៅទីបំផុត ខាមេរ៉ន់ត្រូវបានកាត់ទោសឱ្យជាប់ព័ន្ធនាគារចំនួន 104ឆ្នាំ។
ចាប់ពីពេលនោះ រហូតមកដល់ពេលនេះ ពេលវេលាបានកន្លងទៅអស់ជាច្រើនសិបឆ្នាំទៅហើយ ទីបំផុត ខលលីនក៏អាចត្រឡប់មករស់នៅយ៉ាងមានសេចក្តីសុខជាថ្មីម្តងទៀតបាន ក្រោយពីឆ្លងកាត់បទពិសោធដ៏សែនអាក្រក់កាលពីអតីតកាល ខណៈដែលរឿងរ៉ាវរបស់ ខលលីន អ្នកដែលត្រូវបានគេហៅថា “ស្រ្តីក្រមុំក្នុងក្តារមឈូស” និងថែមទាំងត្រូវបាននាំយកមកផលិតជាខ្សែភាពយន្តរឿង Girl in the Box ដែលបានកំណត់ដាក់បញ្ចាំងនៅក្នុងប្រទេសអាមេរិកកាលពីពេលកន្លងមកទៀតផង៕
February 5, 2020
ហេតុអីបានត្រីងាប់ត្រូវអណ្តែតផ្ងារពោះ?
សម្រាប់មនុស្សមួយចំនួនប្រហែលជាចាប់អារម្មណ៍ និងមួយចំនួនទៀតមិនចាប់អារម្មណ៍នោះទេ ទៅលើមូលហេតុដែលនាំឱ្យត្រីនៅពេលងាប់អណ្ដែតផ្ងារពោះឡើងលើ។
យោងតាមការបកស្រាយរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានឱ្យដឹងថា ដោយសាររូបរាងរបស់ត្រីមានសាច់ក្រាស់នៅផ្នែកខាងលើ និងផ្នែកខាងក្រោមជាសាច់ស្តើង ហើយខាងក្នុងគឺប្រអប់ពោះ ពេលត្រីងាប់ទៅ អវយវៈផ្ទៃក្នុងស្អុយរលួយ ហើយបញ្ចេញជាហ្គាសចេញមកពេញណែននៅក្នុងពោះ ទើបធ្វើឱ្យខ្លួនត្រីក្រឡាប់មកអណ្តែតផ្ងារពោះហ្នឹងឯង៕
February 5, 2020
ទង្វើដ៏សែនងាយៗ 12យ៉ាងដើម្បីសុខភាពចិត្តកាយដ៏ល្អ
មិត្តអ្នកអានប្រហែលជាធ្លាប់បានឮពាក្យដែលគេនិយាយថា សុខភាពល្អមិនអាចរកទិញនៅទីណាបានឡើយ បើចង់បានទាល់តែអនុវត្តដោយខ្លួនឯង។ ទោះជាដឹង និងយល់ច្បាស់ពីប្រយោគនេះហើយក៏ដោយ តែមានជាច្រើនដងណាស់ ដែលយើងធ្វេសប្រហែស និងព្រងើយកន្តើយចំពោះរឿងងាយៗ ដើម្បីទៅប្រឈមមុខនឹងរឿងលំបាកៗ និងបញ្ហាជាច្រើនដែលនឹងកើតឡើងក្នុងពេលអនាគត នោះគឺមានន័យថា យើងរស់នៅពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃដោយគ្មានយកចិត្តទុកដាក់ពីរឿងមើលថែទាំសុខភាព ទាំងវាជារឿងដ៏ងាយសែនងាយ រហូតបណ្តោយឱ្យសុខភាពចុះទ្រុឌទ្រោម យ៉ាប់យ៉ឺន និងត្រូវព្យាបាលយ៉ាងសកម្ម ដែលជាចុងក្រោយទៅអាចនឹងគ្មានផ្លូវព្យាបាលឱ្យជាបានផងក៏មិនដឹង។ តទៅនេះគឺជាពាក្យណែនាំក្នុងការមើលថែទាំសុខភាពបែបងាយៗ ដែលធ្វើហើយនឹងបានទទួលលទ្ធផលល្អ ដែលមានចំណុចខ្លះ មនុស្សជាច្រើនអាចធ្លាប់ដឹងរួចមកហើយ តែភ្លេច ឬក៏មិនទាន់បានចាប់ផ្តើមធ្វើយ៉ាងពិតប្រាកដនៅឡើយ។
1. ចេញទៅទទួលយកពន្លឺថ្ងៃនាពេលព្រលឹមការភ្ញាក់ពីព្រឹក ហើយចេញទៅទទួលយកពន្លឺថ្ងៃស្រទន់ៗ មុនម៉ោង 9:00 រៀងរាល់ថ្ងៃ 1ថ្ងៃ 10 -15នាទីនោះ នឹងជួយឱ្យរាងកាយបានទទួលវីតាមីន D យ៉ាងគ្រប់គ្រាន់ ខណ:ពេលជាមួយគ្នា ក៏នឹងធ្វើឱ្យលោកអ្នកមានអារម្មណ៍ស្រស់ស្រាយ ភ្លឺថ្លា និងមានជីវិតរស់រវើកផងដែរ។
2. ក្រេបទឹកតែ អ៊ូលង់ ក្តៅៗក្រេបទឹកតែ អ៊ូលង់ មួយថ្ងៃឱ្យបាន 3ពេល នឹងមានចំណែកជួយកាត់បន្ថយបរិមាណជាតិខ្លាញ់រាវនៅក្នុងសរសៃឈាម និងកាត់បន្ថយកម្រិតកូលេស្តេរ៉ូលបានយ៉ាងល្អ ព្រោះសារធាតុនៅក្នុងស្លឹកតែ ឈ្មោះថា Catechin Polyphenol នឹងជួយកាត់បន្ថយបញ្ហាក្លិនមាត់ និងបាក់តេរីក្នុងប្រអប់មាត់ ហើយការពារធ្មេញមិនឱ្យពុកបានទៀតផង។
3. ញ៉ាំទឹកលាយទឹកឃ្មុំ
បើកើតអាការគេងមិនលក់ សូមកុំអាលនឹកដល់ថ្នាំគេងលក់ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងៗអី ចូរសាកល្បងទទួលទានទឹកឃ្មុំ 1ស្លាបព្រាបាយ លាយជាមួយទឹកក្តៅឧណ្ហៗ នៅពេលបាយល្ងាចរៀងរាល់ថ្ងៃ វានឹងជួយឱ្យយើងគេងលក់បានស្កប់ ភ្ញាក់ព្រឹកឡើងនឹងមានអារម្មណ៍ថា ធូរស្រាល និងស្រស់ស្រាយក្នុងពេលជាមួយគ្នា ហើយទឹកឃ្មុំនៅមានគុណសម្បត្តិជួយកាត់បន្ថយអាការលោហិតស្លេក ដោយ-សារតែទឹកឃ្មុំមានសារធាតុដែកដែលជាអង្គប្រកបមួយរបស់ហេម៉ូគ្លោប៊ីន ទើបវាអាចជួយបង្កើនគ្រាប់ឈាមក្រហមបាន។
4. រកមើលឱសថបុរាណក្បែរៗខ្លួនមិនបាច់ស្វែងរកអ្វីដែលពិបាកៗនោះទេ ព្រោះឱសថបុរាណ គឺជារឿងក្បែរខ្លួនយើង និងមានគុណប្រយោជន៍ជាច្រើន លើកឧទាហរណ៍ងាយៗ ដូចជា ស្លឹកម្រះព្រៅមានឥទ្ធិពលក្នុងការបណ្តេញជាតិខ្លាញ់ និងជាតិស្ករដែលលើសចេញពីរាងកាយ ហើយស្លឹកម្រះព្រៅ ថែមទាំងជួយក្នុងការបញ្ចេញទឹកប្រមាត់ក្នុងថ្លើមឱ្យមកជួយរំលាយជាតិខ្លាញ់បានកាន់តែល្អឡើងទៀតផង ។
5. ធ្វើម៉ាស្សាបន្ធូរអារម្មណ៍ និងរាងកាយ
ឈ្លីសៀតផ្កាដោយប្រេង ភេផើរ៍មិនត៍ ឬទឹកប្រេងក្រអូបហើរតាមខ្យល់ផ្សេងទៀត នឹងជួយធ្វើឱ្យមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលរួចផុតពីភាពតានតឹងធុញថប់អារម្មណ៍បាន។
6. ជ្រើសរើសពាក់ស្បែកជើងបាតាល្អៗមួយគូការជ្រើសរើសពាក់ស្បែកជើងបាតាក្រណាត់ល្អៗ 1គូ វានឹងជួយឱ្យការហាត់ប្រាណតាមរយ:ការដើររបស់អ្នក ប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងរលូន និងក្រៅពីបានបញ្ចេញញើសហើយនោះ នៅបានជួយថ្នមសុខភាពប្រអប់ជើងទៀតផង។
7. កុំភ្លេចញ៉ាំសាច់ត្រីផងណា!
សាច់ត្រី គឺជាសាច់សត្វដែលមានគុណប្រយោជន៍ បើលោកអ្នកមានអាការស្ងួតភ្នែក ចូរសាកល្បងពិសាសាច់ត្រីសាល់ម៉ុន ឬត្រីម៉ាកខឺរេល ដែលមានសារធាតុអូមេហ្កា-3 ដែលរាងកាយប្រើប្រាស់សម្រាប់ផលិតទឹកភ្នែក។
8. ហិតក្លិនផ្កាឡាវេនឌើរ៍ឡាវេនឌើរ៍ គឺជាក្លិនផ្កាដ៏មានថាមពល ជួយបន្ធូរ-បន្ថយភាពតានតឹងក្នុងអារម្មណ៍ និងធ្វើឱ្យគេងលក់ស្រួល និងថែមទាំងមានគុណសម្បត្តិក្នុងការសម្លាប់មេរោគ កាត់បន្ថយអាការផ្សាក្រហាយរបស់ស្បែក ព្រោះមានឬទ្ធិប្រឆាំងនឹងការរលាក។ ពេលបានហិតស្រូបក្លិនហើយ ឡាវេនឌើរ៍នឹងជួយកាត់បន្ថយអាការឈឺក និងរលាកបំពង់ខ្យល់បាន។
9. ជជែកលេងជាមួយមិត្តភក្តិខ្លះផងការនិយាយជជែកលេងជាមួយមិត្តភក្តិ លេងហ្គេម ចោទសួរប្រស្នាគ្នាលេង ត្រឹមតែ 1ថ្ងៃ 10នាទី នឹងជួយថែរក្សាប្រព័ន្ធចងចាំឱ្យនៅល្អបាន។
10. កុំចង់ឱ្យស្បែកឡើងពណ៌ខ្មៅស្រអែមអីការធ្វើឱ្យស្បែកឡើងពណ៌ខ្មៅស្រអែម ចាប់ផ្តើមទទួលបានការពេញនិយមនៅក្នុងចំណោមក្រមុំៗ កំលោះៗមួយចំនួនហើយ ព្រោះពួកគេមានជំនឿថា ការមានសម្បុរខ្មៅស្រអែម គឺជាមន្តស្នេហ៍ម៉្យាងដែរ តែការធ្វើឱ្យស្បែកឡើងពណ៌ខ្មៅស្រអែមដោយ Sun Bed គឺជារឿងមួយដែលមិនគួរធ្វើឡើយ ព្រោះអំពូលភ្លើងនឹងធ្វើឱ្យកើតកាំរស្មី UVA ដែលមានផលធ្វើឱ្យស្បែកឆាប់ចុះទ្រុឌទ្រោម ចាស់មុនអាយុ កើតស្នាមយារជ្រួញលើផ្ទៃមុខ ឬអាចឈានទៅដល់កើតរោគមហារីកស្បែកទៀតផង។
11. បា៎យបា៎យ សូដាការញ៉ាំទឹកសូដាជាប្រចាំយ៉ាងហោចណាស់ 1ថ្ងៃ 2 កែវនោះ នឹងហុចផលឱ្យក្រលៀនឆាប់ចុះខ្សោយជាងអ្នកដែលមិនបានញ៉ាំដល់ទៅ 3ដងឯណោះ នោះគឺមានន័យថា អាចនឹងមានភាពប្រថុយក្នុងការកើតអាការក្រលៀនលែងធ្វើការ(គាំង) ហើយអ្នកដែលញ៉ាំសូដារាល់ថ្ងៃ អាចនឹងមានភាពប្រថុយប្រថានក្នុងការកើតរោគសរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាលណែនស្ទះ និងជំងឺបេះដូង ដែលជាជំងឺដ៏មានគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងជាងអ្នកមិនញ៉ាំសូដា ដល់ទៅ 43% ឯណោះ។ ដូច្នេះបើអាចកាត់បន្ថយបាន ក៏គួរតែកាត់បន្ថយ និងបើចៀសវាងបាននោះ រឹតតែល្អទៅទៀត។
12. ញ៉ាំទឹកម្តងបន្តិច តែញ៉ាំពេញ 1ថ្ងៃការញ៉ាំទឹកក្នុងបរិមាណច្រើនៗក្នុងពេលតែមួយ មិនមែនជាវិធីញ៉ាំទឹកដែលត្រឹមត្រូវឡើយ តែគួរញ៉ាំទឹកម្តងបន្តិចៗ តែឱ្យបានញឹកញាប់ពេញ 1ថ្ងៃ ដើម្បីឱ្យរាងកាយមានពេលវេលាក្នុងការបឺតជ្រាបវិញទើបជាការប្រសើរ៕
February 5, 2020
តែងសេចក្តី ជាមុខវិជ្ជាសំខាន់ក្នុងការជំរុញការអានក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំ
ការអាន បានក្លាយជាប្រធានបទយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនលើពិភពលោកក្នុងសតវត្សរ៍ទី21នេះ ព្រោះបើទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាបានរីករាលដាល និងមានតួនាទីកាន់តែសំខាន់ប៉ុនណាក៏ដោយក៏ការអាននៅតែជាយន្តការសំខាន់ក្នុងការអប់រំផ្នែកអក្សរសាស្ត្រដដែល។
នៅកម្ពុជា គេសង្កេតឃើញថា ចំនួនអ្នកអានមិនសូវមានច្រើនប៉ុន្មានទេ បើទោះបីជាថ្មីៗនេះយើងឃើញថា កំណើននៃអំណាន
មានស្ថានភាពវិជ្ជមានដែលឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈការចូលរួមរបស់យុវជនក្នុងកម្មវិធីថ្នាក់ជាតិធំៗ ដូចជាពិព័រណ៍សៀវភៅ និងកំណើននៃការបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃថ្មីៗយ៉ាងច្រើនក៏ដោយ។ នៅក្នុងនោះមានប្រជាជនជាច្រើនក៏បានចាប់អារម្មណ៍ និងចង់ឃើញការជំរុញរបស់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធផងដែរចំពោះការអាននៅកម្ពុជា។
ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានលើកឡើងថា តាមពិតទៅក្រសួងអប់រំបានយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងពាក់ព័ន្ធនឹងការអាននេះផងដែរ។ ជាក់ស្តែងនៅរៀងរាល់ថ្ងៃទី11 ខែមីនាជារៀងរាល់ឆ្នាំក្រសួងអប់រំបានរៀបចំទិវាអំណានជាតិដើម្បីបំផុសចលនាក្នុងការអាន និងមានកម្មវិធីសិក្សាជាច្រើនដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការជំរុញការអាន។
សម្រាប់កម្មវិធីសិក្សាវិញ ក្រសួងបានចាប់ផ្តើមជំរុញកុមារៗ ចាប់តាំងពីកុមារតូច តាមរយៈកម្មវីធីអំណានដំបូងដែលយើងបានដាក់ដើម្បីឱ្យលោកគ្រូ-អ្នកគ្រូជួយសិស្សានុសិស្សឱ្យចេះអានជាបឋម មុននឹងក្លាយជាអ្នកពូកែអាននៅថ្ងៃអនាគត។
បន្ថែមពីលើនេះ កម្មវិធីសិក្សាដែលយើងអនុវត្តជាយូរណាស់មកហើយ និងកំពុងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការបណ្តុះបណ្តាលការអាន និងការសរសេរ គឺមុខវិជ្ជាតែងសេចក្តី។
ឯកឧត្តមបណ្ឌិតសភាចារ្យ ហង់ជួន ណារ៉ុន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មុខវិជ្ជាតែងសេចក្តីជាមុខវិជ្ជាយ៉ាងសំខាន់មួយដែលអាចជួយឱ្យសិស្សអាន និងចេះវិភាគស៊ីជម្រៅ។ មុខវិជ្ជានេះទាមទារឱ្យសិស្សត្រូវអានឱ្យបានច្រើន ទាំងអក្សរសិល្ប៍ជាតិ អក្សរសិល្ប៍បរទេស ប្រវត្តិសាស្រ្ត និងចំណេះដឹងទូទៅឱ្យបានច្រើន»។
ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡាបានបន្ថែមទៀតថា ជាធម្មតានៅក្នុងសំណេរតែងសេចក្តី គឺត្រូវទាញយកហេតុផលជាក់ស្តែង ដែលមាននៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ និងក្នុងសង្គមជាក់ស្តែងមកគាំទ្រដល់ការលើកឡើងរបស់អ្នកសរសេរ។
ហេតុនេះដើម្បីក្តោបបានអត្ថន័យ និងមានលទ្ធភាពទាញយកតម្លៃអប់រំពីក្នុងរឿងប្រលោមលោក ឬក្នុង
អត្ថបទអប់រំនានាមកពង្រីកការសរសេរអត្ថបទ
តែងសេចក្តីឱ្យកាន់តែមានទម្ងន់ អ្នកសិក្សាចាំបាច់ត្រូវតែអានឱ្យបានច្រើន។
លោក ឈិន សីហា សាស្ត្រាចារ្យ និងជាអ្នកអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ បានលើកឡើងថា ការតែងសេចក្តីមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ក្នុងការជំរុញការអានសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស ព្រោះទាល់តែអានច្រើនទើបមានគំនិតសរសេរ ហើយវាក៏ជាមុខវិជ្ជាយ៉ាងសំខាន់មួយផងដែរ ដែលសិស្សគ្រប់គ្នាត្រូវតែចេះ។
លោកថា បើទោះបីជាសិស្សសិក្សាថ្នាក់វិទ្យាសាស្រ្តសង្គមក៏ដោយ ថ្នាក់វិទ្យាសាស្ត្រពិតក៏ដោយ ក៏គាត់ត្រូវតែចេះតែងសេចក្តី ព្រោះវាជាមុខវិជ្ជាសំខាន់ និងអាចជួយបានច្រើនសម្រាប់ការធ្វើការងារ ឬការរស់នៅនាថ្ងៃអនាគត។
មុខវិជ្ជាដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ មិនស្មុគស្មាញពេកនោះទេប្រសិនបើយើងដឹងពីទម្រង់ និងឧស្សាហ៍អនុវត្តឱ្យបានច្រើន ជាពិសេស គឺអានឱ្យបានច្រើន។
សម្រាប់អ្នកចង់ពូកែតែងសេចក្តីគួរអានទាំងអក្សរសិល្ប៍ អត្ថបទទូទៅ ចំណេះដឹងនានាពីខាងក្រៅ អត្ថបទសារព័ត៌មាន និងអត្ថបទតែងសេចក្តីដែលគេបានរៀបចំជាគំរូឱ្យបានច្រើន។
លោក ឈិន សីហា បាននិយាយថា៖ «ការអានអត្ថបទអក្សរសិល្ប៍ និងអត្ថបទចំណេះដឹងទូទៅ នឹងអាចជួយឱ្យសិស្សមានហេតុផលច្រើន និងគំនិតទូលំទូលាយក្នុងការលើកហេតុផលដើម្បីគាំទ្រប្រធានបទនីមួយៗ ចំណែកឯអត្ថបទតែងសេចក្តីគំរូគឺអាចជួយឱ្យសិស្សយល់ដឹងច្រើនពីរចនាបទនៃការសរសេរ រួមទាំងសិល្បៈនានាក្នុងការប្រទាក់សាច់រឿងនីមួយៗឱ្យកាន់តែមានភាពច្បាស់លាស់»។
សាស្រ្តាចារ្យខាងលើបានបន្ថែមទៀតថា ដោយហេតុនេះហើយទើបនៅក្នុងមុខវិជ្ជាភាសាខ្មែរគេតម្រូវឱ្យយើងសិក្សាទាំងវេយ្យករណ៍ អត្ថបទអំណាន និងសម្រង់អត្ថបទអក្សរសិល្ប៍នានា។ អត្ថបទទាំងអស់នេះ គឺជាច្រកយ៉ាងសំខាន់មួយដែលធ្វើឱ្យសិស្សអាចបន្តអានឱ្យបានកាន់តែច្រើន។
ជាក់ស្តែងប្រសិនបើនៅក្នុងសៀវភៅសិក្សាគោលមានសម្រង់អត្ថបទទាក់ទងនឹងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ណាមួយ គ្រូតែងតែណែនាំឱ្យសិស្សគាត់ទៅអានសៀវភៅរឿងនោះទាំងមូលតែម្តង ដើម្បីឱ្យសិស្សយល់ច្បាស់ពីសាច់រឿង ហើយក្នុង 1ឆ្នាំៗមានអត្ថបទ និងរឿងជាច្រើនដែលមានក្នុងសៀវភៅសិក្សាគោល។
ហេតុនេះហើយទើបសិស្សមានឱកាសច្រើនក្នុងការអាន។ លោកថា ចាប់ផ្តើមពីទម្លាប់នៃការអានក្នុងសៀវភៅសិក្សាគោលនេះ សិស្សានុសិស្សអាចនឹងក្លាយជាមនុស្សដែលមានមូលដ្ឋានគ្រឹះអំណានរឹងមាំ សម្រាប់ឈានទៅអានសៀវភៅប្រភេទផ្សេងៗទៀតកាន់តែច្រើន ដែលនឹងធ្វើឱ្យគាត់កាន់តែមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយឡើងនៅថ្ងៃខាងមុខ៕
February 5, 2020