ភ្នំពេញ៖ ជាកូនកសិកររស់នៅទីជនបទដាច់ស្រយាល ដែលពីតូចដើរលក់នំបុ័ងដើម្បីយកលុយទៅរៀន លោកឧកញ៉ា ហួត អៀងតុង បានខិតខំតស៊ូព្យាយាមយ៉ាងខ្លាំង គួបផ្សំនឹងឱកាសហុចឱ្យផងនោះ លោកក៏បានអភិវឌ្ឍន៍ខ្លួនបន្តិចម្តងៗពីបាតដៃទទេ រហូតក្លាយជាប្រធានអគ្គនាយកគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហត្ថាកសិករ លីមីតធីត និងជាប្រធានសមាគមមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុកម្ពុជា។
ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រវត្តិដ៏កំសត់នេះ អ្នកយកព័ត៌មាន ឡារ៉ែន បានជួបសម្ភាសន៍ជាមួយលោកឧកញ៉ា ដែលស្តាប់ទៅសឹងមិនគួរឱ្យ ប៉ុន្តែយ៉ាងណាក៏ដោយលោកឧកញ៉ាបញ្ជាក់ថា៖ “មិនគួរឱ្យជឿយ៉ាងម៉េច បើខ្ញុំមានប្រវត្តិកំសត់ដូច្នេះមែននោះ”។ លោកឧកញ៉ា ហួត អៀងតុង ចាប់កំណើតក្នុងឆ្នាំ 1968 ក្នុងភូមិលាច ឃុំលាច ស្រុកភ្នំក្រវាញ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដោយមានឪពុកជាគ្រូបង្រៀន និងម្តាយជាកសិករ។ ក្នុងចំណោមបងប្អូនចំនួន 5នាក់ លោកគឺជាកូនទី2 ដែលមានបងស្រីតែម្នាក់គត់ អាចជួយធ្វើការទំនុកបម្រុងក្នុងគ្រួសារជាមួយម្តាយ។ បន្ទាប់ពីចាប់កំណើតមិនទាន់បានដឹងក្តីផង សង្គ្រាមបង្ហូរឈាមរវាងខ្មែរនឹងខ្មែរក៏បានផ្ទុះឡើង ដែលនៅពេលនោះជីវិតកាន់តែកម្សត់បានធ្លាក់មកលើកុមារ អៀងតុង ព្រោះលោកឪពុកត្រូវពួកខ្មែរក្រហមយកទៅសម្លាប់ចោល ចំណែកម្តាយ និងបងប្អូនទាំង 5នាក់ ត្រូវជម្លៀសឱ្យទៅនៅកន្លែងដែលជីតារស់នៅគឺក្នុងឃុំស្យា ស្រុកកណ្តៀង ខេត្តពោធិ៍សាត់។ យ៉ាងណាក៏ដោយសារនៅវ័យក្មេងពេក ពេលនោះកុមារ អៀងតុង មិនសូវបានចាំពីការលំបាកទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលរូបគេចាំមិនភ្លេចនោះគឺ៖ “នាសម័យនោះ គេមិនឱ្យខ្ញុំហូបគ្រប់គ្រាន់ទេ ជាហេតុធ្វើឱ្យខ្ញុំតែងលួចរត់ចេញពីកងកុមារទៅរកជីតាចាស់ជរានៅផ្ទះ ហើយទៅចាប់ត្រីក្នុងបឹងដើម្បីយកមកឱ្យជីតាធ្វើម្ហូបឱ្យហូប”។
ព្រលឹមបាត់ព្រលប់មកដល់ ធ្មេចបើកៗឆ្នាំ1979 បានមកដល់ ប្រទេសក៏ត្រូវបានរំដោះ ពេលនោះលោកត្រូវចូលរៀន តែម្តាយត្រូវត្រឡប់ទៅនៅផ្ទះវិញជាមួយបងប្អូន។ ដូច្នេះកុមារ អៀងតុង ត្រូវនៅជាមួយម្តាយមីងនៅទីនោះដើម្បីចុះឈ្មោះចូលរៀន។ ការរស់នៅជាមួយម្តាយមីង គឺលោកត្រូវជួយធ្វើការសព្វបែបយ៉ាងនៅក្នុងឡនំបុ័ង ដោយក្រៅពីជួយកិនម្សៅ ហើយនោះកុមារា អៀងតុង ត្រូវងើបពីដំណេកនៅម៉ោង1 ឬ2រំលងអធ្រាត្រជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីជួយដុតភ្លើងឡនំបុ័ង។ នៅជាមួយម្តាយមីង ដោយសារតែជីវភាពគ្រួសារខ្សត់ខ្សោយដែរនោះ គាត់បានត្រឹមតែផ្គត់ផ្គង់បាយទឹកប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនមានលុយផ្តល់ឱ្យសម្រាប់ទៅរៀននោះទេ ដូច្នេះកុមារ អៀងតុង ត្រូវដើរទូលនំបុ័ងលក់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីបានលុយញ៉ាំទឹកកកឈូស និងទិញអន្សមអាំងញ៉ាំ ហើយនឹងសន្សំទុកខ្លះសម្រាប់ទិញសៀវភៅ និងសម្លៀកបំពាក់។
លោកឧកញ៉ា បានរំលឹកថា៖ “ពេលនោះដើម្បីបានលុយទៅរៀន ខ្ញុំត្រូវដើរទូលនំបុ័ងលក់មួយថ្ងៃឱ្យបាន20 ព្រោះនំ10ចំណេញបាន 2រៀល ហើយនំ20 ចំណេញបាន4រៀល ដូច្នេះខ្ញុំចាយ 2រៀល ទុក2រៀលសន្សំទិញសៀវភៅ និងខោអាវ។ កាលនោះខ្ញុំចាំបានថា ខ្ញុំចូលចិត្តញ៉ាំបបរ ទឹកកកឈូស និងអន្សមអាំង ដោយអន្សមអាំងមួយថ្លៃ5កាក់ ហើយទឹកកកឈូសមួយកែវថ្លៃ 5កាក់ដែរ។ ដោយសារមានអនុស្សាវរីយ៍បែបនេះ ទើបបច្ចុប្បន្នខ្ញុំតែងទិញនំអន្សមច្រើនៗ យកមកចែកឱ្យបុគ្គលិកហូប ទោះហូបមិនអស់ក៏ទិញច្រើនដែរ ព្រោះអន្សមអាំងនឹងហើយដែលរួមចំណែកជួយឱ្យខ្ញុំមានថ្ងៃនេះ”។
ងាកមកការសិក្សាដោយសារវ័យកាន់តែច្រើន នៅសម័យនោះលោកគ្រូបានតម្រូវឱ្យសិស្សរៀនផ្លោះជាច្រើនថ្នាក់ដើម្បីតាមឱ្យទាន់កម្មវិធី ហើយមិនបានប៉ុន្មានផង លោកក៏បានជាប់អាហារូបករណ៍ទៅរៀននៅវិទ្យាល័យនេតយ៉ង់ (ខេត្តបាត់ដំបង) ដោយត្រូវវេចបង្វិចចេញពីផ្ទះម្តាយមីងទៅស្នាក់នៅរៀនសូត្រក្នុងវិទ្យាល័យ។ លោកបានបន្តថា លោកហាក់ដូចជាមានសំណាងដែរ ដែលបានជាប់អាហារូបករណ៍ក្នុងចំណោមសិស្ស 100នាក់ ចេញពីអនុវិទ្យាល័យពោធិ៍សាត់។
ឧកញ៉ាថ្លែងថា៖ “បន្ទាប់ពីបានទៅបន្តការសិក្សា អ្វីដែលកម្សត់នោះ គឺកន្លែងគេងចង្អៀត ហើយត្រូវគេងលើតុស្ទើររាល់យប់ ចំណែកម្ហូបអាហារគឺហូបគ្រាន់តែកុំឱ្យឃ្លានប៉ុណ្ណោះ មិនមានអនាម័យទេ ត្បិតថាស្ពៃដែលគេយកមកស្លមិនមានជាតិគីមី ប៉ុន្តែមានសុទ្ធតែចៃ ពេលស្លហើយអណ្តែតពេញឆ្នាំង ទាល់តែយកវែកដួសចេញទើបអាចហូបបានរីឯអង្ករ គឺអង្ករលិចទឹកក្រហមពេញឆ្នាំងតែម្តង។ តែទោះបីជាយ៉ាងណាក៏វាមិនប៉ះពាល់ដល់សុខភាពនោះទេ ផ្ទុយទៅវិញរឹតតែធ្វើឱ្យសុខភាពរឹងមាំ ព្រោះបានហូបអង្ករសម្រូបច្រើន ហើយនៅពេលមកលេងស្រុកម្តងៗខ្ញុំតែងតែយកត្រីងៀតទៅវិញទុកគ្រាន់ដាំហូបខ្លួនឯងម្តងម្កាល”។
រំលងទៅប្រមាណជា2-3ឆ្នាំ ការសិក្សាក៏ដល់ថ្ងៃប្រឡងបាក់ឌុប ហើយទោះបីជាសម័យនោះការសិក្សាតឹងរឹងយ៉ាងណា ក៏លោកបានប្រឡងជាប់បាក់ឌុបក្នុងឆ្នាំ1983។ ក្រោយប្រឡងជាប់បាក់ឌុបគ្រួសាររបស់លោកមិនមានលទ្ធភាពក្នុងការបញ្ជូនលោកឱ្យមកបន្តការសិក្សានៅភ្នំពេញឡើយ ពេលនោះលោកក៏បានចូលធ្វើការនៅមន្ទីរស្បៀងខេត្តពោធិ៍សាត់។ កាលនោះដោយសារមិនទាន់អស់សង្គ្រាម គេតែងតម្រូវឱ្យកម្មាភិបាលទាំងអស់ត្រូវកាន់កាំភ្លើង ដើម្បីត្រៀមចាំឃ្លាំមើលកម្លាំងខ្មែរក្រហមខ្លាចក្រែងចូលមកឆក់ប្លន់ផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋ។ ដោយចិញ្ចឹមចិត្តចង់រៀនបានខ្ពស់លោកក៏បានដាក់ពាក្យប្រឡងយកអាហារូបករណ៍នៅវិទ្យាស្ថានអប់រំកសិកម្ម (សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម) ហើយពេលនោះលោកក៏បានប្រឡងជាប់ ដោយការស្នាក់នៅហូបចុកជាបន្ទុករបស់វិទ្យាស្ថាន។
លោកឧកញ៉ា បានរំលឹកថា ជំនាញកសិកម្មនៅពេលនោះ គេមិនសូវចង់បានទេ ប៉ុន្តែដោយសារមិនមានថវិកាសម្រាប់ចូលរៀនសាលាល្អៗលោកក៏ចេះតែរៀនទៅ។ អំឡុងពេលរៀននោះលោកក៏បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយកូនអ្នកភ្នំពេញ ជាអាជីវករបោះដុំសារ៉ុងនៅផ្សារអូឡាំពិក ហើយលោកក៏នៅតែបន្តការសិក្សារហូតដល់ចប់ក្នុងឆ្នាំ1992។ ជាចៃដន្យនៅពេលបញ្ចប់ការសិក្សាអង្គការ Cambodia Canada Development Bank ត្រូវការអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកកសិកម្មនៅខេត្តពោធិ៍សាត់ លោកក៏បានដាក់ពាក្យជាប់នៅទីនោះ ក្រោយពីចាប់ប៉ុស្តិ៍ធ្វើការនៅមន្ទីរកសិកម្មទីនោះរួចមក។
ដោយសារមានការយកចិត្តទុកដាក់ធ្វើការងារបានជោគជ័យ អង្គការក៏បានផ្តល់សេចក្តីទុកចិត្តឱ្យលោកគ្រប់គ្រងគម្រោងថ្មីខាងផ្នែកឥណទាន គឺអង្គការហត្ថាកសិករនេះតែម្តង ដែលធ្វើការដំបូងនៅក្នុងស្រុកក្រគរ និងស្រុកសំពៅមាស ដោយផ្តល់តែកម្ចីលើផ្នែកកសិកម្មប៉ុណ្ណោះ។ ដោយសារគម្រោងទទួលបានជោគជ័យ លោកក៏បានពង្រឹងសកម្មភាពកាន់តែធំរហូតក្នុងខេត្តពោធិ៍សាត់ទាំងមូលតែម្តង។ នៅឆ្នាំ2001 ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា ក៏បានចេញច្បាប់មួយដោយបានតម្រូវឱ្យអង្គការឥណទានទាំងអស់ ត្រូវប្តូរទៅជាក្រុមហ៊ុនឯកជន ពេលនោះលោកក៏បំពេញសំណុំបែបបទផ្លាស់ប្តូរមកជាគ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ហើយក្រោយមកក៏មានអង្គការ Oxfarm កាណាដា ផ្តល់ជំនួយប្រមាណ 40ម៉ឺនដុល្លារ ដើម្បីពង្រីកសកម្មភាពទៅគ្រប់ខេត្តនៅតាមដងទន្លេសាប ទើបធ្វើឱ្យគ្រឹះស្ថានកាន់តែរីកធំធាត់ ហើយពង្រីកជាបន្តបន្ទាប់រហូតគ្រប់ខេត្តក្រុងទូទាំងប្រទេស ដោយផ្តល់កម្ចីលើវិស័យផ្សេងៗជាច្រើន។
គួរបញ្ជាក់ថា មកទល់បច្ចុប្បន្នហត្ថាកសិករមានការិយាល័យ ចំនួន156 នៅទូទាំងប្រទេស និងមានបុគ្គលិករហូតដល់ 2,600នាក់។ អ្វីដែលធ្វើឱ្យគ្រឹះស្ថានរបស់លោកឧកញ៉ាទទួលបានជោគជ័យ គឺដោយសារកត្តាខាងក្នុង និងខាងក្រៅ ដែលកត្តាខាងក្នុងនោះគឺ ហត្ថាកសិករមានធនធានមនុស្សមានជំនាញគ្រប់គ្រាន់ ចំណែកកត្តាខាងក្រៅ នោះគឺកំណើនសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំ និងមានស្ថិរភាពនយោបាយដ៏ល្អរបស់កម្ពុជា៕
