Author: វល័ក្ខ

ថ្មីៗនេះតារាសម្ដែង អ៊ឹម ជីវ៉ា បានសរសេរសារនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុកសម្ដែងនូវអារម្មណ៍ហាក់មិនសប្បាយចិត្ដ ជាមួយការលើកឡើងតាមរយៈសារព័ត៌មានក្នុងស្រុកមួយដែលបានផ្សាយថា អ៊ឹម ជីវ៉ា ជិះឡានអត់បង់ពន្ធផ្លូវរាប់ឆ្នាំមកហើយ។

ក្នុងសារនោះតារាសម្ដែង អ៊ឹម ជីវ៉ា បានសរសេរថា៖«បើអស់លោកសារព័ត៌មានមិនដឹងរឿងទេគួរតែCall មកសម្ភាសខ្ញុំសិន មុននឹងអស់លោកចុះផ្សាយព័ត៌មានពីខ្ញុំ! ធ្វើបែបនេះធ្វើឱ្យគេមើលងាយដល់ស្ថាប័នព័ត៌មានផ្សេងទៀតដែលគេល្អៗ…អស់លោកចុះផ្សាយនេះហាក់បីដូចជាចង់បំបាក់មុខមាត់ខ្ញុំមែនទេ??? សួរថា អស់លោកមានខលមកខ្ញុំមុនចុះផ្សាយអត់!? នេះឬវិជ្ជាជីវៈអ្នកសារព័ត៌មាន! ខ្ញុំមានលេខទូរស័ព្ទ មាន Facebook ម៉េចមិន Chat ឬ Call មកខ្ញុំ?? ធ្វើនេះចង់បានន័យថាម៉េច?!?»

ជួបជាមួយលោក អ៊ឹម ជីវ៉ា លោកប្រាប់ថា លោកមិនចង់ឱ្យមានរឿងវែងឆ្ងាយទេ គ្រាន់តែលោកឆ្ងល់ថា បើមានបញ្ហាអ្វីមួយពាក់ព័ន្ធនឹងរឿងឯកជនរបស់លោក ម៉េចក៏មិនខលមកសួរនាំឱ្យដឹងរឿងសិន មុននឹងចុះផ្សាយ?។ លោកបញ្ជាក់ថា៖«ខ្ញុំជាតារាសិល្បៈមែន តែខ្ញុំស្គាល់មនុស្សច្រើននៅក្នុងសង្គម ដល់គាត់សរសេរអ៊ីចឹង សួរថាខ្ញុំខ្មាស់គេទេ? ខ្ញុំមិនខ្វល់ថាគាត់សរសេរបែបណាទេ តែអ្នកអានឥឡូវគ្រាន់តែចំណងជើងច្បាស់ជាគិតថា អ៊ឹម ជីវ៉ាជិះរថយន្ដអត់បង់ពន្ធ»។

ដើមចមនៃរឿងនេះកើតឡើងដោយសារតែលោកអ៊ឹម ជីវ៉ា បានលក់រថយន្ដកាមរីឆ្លាមពណ៌ស្ករដែលលោកបានទិញប្រើប្រាស់តាំងពី11ឆ្នាំមុនឱ្យទៅតារាចម្រៀង សន វិជ្ជបុត្រ។ បន្ទាប់មកលោក សន វិជ្ជបុត្រ បានសរសរនៅក្នុងគណនីហ្វេសប៊ុករបស់ខ្លួនថា ឈប់ហើយ! ទិញឡានពីម្ចាស់ឡានមិនបង់ពន្ធផ្លូវ ដល់យកទៅបង់បានដឹងថាពន្ធដារគុណសរុបឆ្នាំយកតែម្ដង បង់អស់1លាន 75ម៉ឺន5ពាន់ រៀល ងងឹតមុខឈឹង! លើសពីនេះលោកថែមទាំងបង្ហោះរូបភាពរថយន្ដ និងក្រដាសពន្ធទៀតផង។

ទោះជាយ៉ាងណាលោក អ៊ឹម ជីវ៉ា បានប្រាប់ថា រវាងលោក និង សន វិជ្ជបុត្រ គ្មានបញ្ហានឹងគ្នាទេ យើងទាំងពីរនៅតែជាមិត្ដរាប់អាននឹងគ្នា ដោយលោកចាត់ទុកថា រឿងដែលកើតឡើងគ្រាន់តែជាការយល់ច្រឡំគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ។ ជាមួយគ្នានេះដែរលោកអ៊ឹម ជីវ៉ា បញ្ជាក់ថា៖ «ខ្ញុំទិញរថយន្ដមកជិះស្របច្បាប់ ហើយខ្ញុំបានបង់ពន្ធផ្លូវជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប្រសិនបើខ្ញុំមិនបង់ខ្ញុំជិះរាប់ឆ្នាំ ពេលខ្ញុំជួបបញ្ហាម្ដងៗប៉ូលិសគាត់នឹងពិន័យខ្ញុំលើពន្ធផ្លូវមិនខាន។ ខ្ញុំគិតថា ប្រហែលជាមានបញ្ហាភាន់ច្រឡំអ្វីមួយហើយ»៕

ភ្នំពេញ៖ ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មឱ្យដល់ដៃប្រជាកសិករគឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់បង្កើនផលិតភាពផលិតផលកសិកម្មឱ្យបានសមស្របទៅតាមនិន្នាការទីផ្សារកសិផលនាពេលបច្ចុប្បន្ន នេះជាប្រសាសន៍របស់ឯកឧត្តម វេង សាខុន រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ។

ឯកឧត្តមមានប្រសាសន៍ក្នុងពិធីសម្ពោធដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនូវឧទ្យានបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មរបស់មជ្ឈ​មណ្ឌល​​ឧត្តមភាពប្រពលវប្បកម្មនិរន្តរភាព និងអាហារូបត្ថម្ភ(Center of Excellence on Sustainable Agricultural​ Intensification and Nutrition, CE SAIN) ដោយទទួលបានការសហការជាមួយទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ(USAID)ថាដោយសារចំនួនប្រជាជនមានការកើនឡើងជាហេតុធ្វើឱ្យសេចក្តីត្រូវការស្បៀងអាហារហក់ឡើងយ៉ាងរហ័សស្របពេលដែលទំហំដី ការប្រើប្រាស់ដី និងការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មនៅមានកម្រិតនៅឡើយ។ ហេតុនេះមជ្ឈមណ្ឌលនេះនឹងបំពេញតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស សិក្សាស្រាវជ្រាវផ្សព្វផ្សាយ ផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាឱ្យទៅដល់ដៃប្រជាកសិករផ្ទាល់ដើម្បីធានាបាននូវការផលិតផលិតផលទាំងបរិមាណគុណភាព និងសុវត្ថិភាពឱ្យឆ្លើយតបបានតាមតម្រូវការទីផ្សារដែលជាដើមចមនៃថាមពលសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

ឯកឧត្តមមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ក្រសួងមានភារកិច្ចជាច្រើនដែលត្រូវធ្វើ និងទាមទារឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំដៃគូពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យឯកជនចូលរួចែករំលែកទាំងចំណេះដឹង និងថវិកាដើម្បីសម្រេចឱ្យបាន និងដើរឱ្យដល់គោលដៅដែលប្រជាពលរដ្ឋចង់បានគឺ កសិផលមានទីផ្សារ និងតម្លៃអាចទទួល​យកបានពលរដ្ឋមានការងារធ្វើ កាត់បន្ថយចំណាកស្រុក។

ជាមួយគ្នានេះលោកជំទាវ Polly Dunford​ នាយិកានៃទីភ្នាក់ងារសហរដ្ឋអាមេរិកសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ(USAID) បានជម្រាបជូនអង្គពិធីពីតួនាទី​ និងសារប្រយោជន៍នៃមជ្ឈមណ្ឌលដែលបានសង្កត់ធ្ងន់លើការងារបណ្តុះបណ្តាល ស្រាវជ្រាវ ផ្សព្វផ្សាយ និងអនុវត្តបង្ហាញផ្ទាល់ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យប្រជាកសិករអាចទទួលបាន និងយកទៅអនុវត្តបានសមស្របទៅនឹងស្ថានភាពដី ទឹក អាកាសធាតុ និងទីផ្សារ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះមជ្ឈមណ្ឌលនេះថែមទាំងជាកន្លែងជួបជុំអ្នកវិទ្យាសាស្រ្ត អ្នកស្រាវជ្រាវ សាស្រ្តាចារ្យ លោកគ្រូអ្នកគ្រូ សិស្ស និងប្រជាកសិករដើម្បីដោះដូរ ចែករំលែក ផ្ទេរចំណេះដឹងនិងបទពិសោធក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវផលិតផលកសិកម្ម ដែលធានាបានទាំងបរិមាណ គុណភាព និងសុវត្ថិភាព សមស្របតាមនិន្នាការទីផ្សារពេលបច្ចុប្បន្ន៕

បញ្ហាចរាចរណ៍ជាបញ្ហាមួយដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ តែជាអកុសលមនុស្សម្នាជាច្រើនបានគិតថា វាជារឿងសាមញ្ញ ជារឿងធម្មតាដែលអ្នកណាក៏ដឹង ឬគិតថា ជារឿងតូចតាចបំផុតទៅវិញ។ នៅពេលដែលមនុស្សមើលមិនឃើញចរាចរណ៍ ការគោរពច្បាប់ និងសណ្តាប់ធ្នាប់នានាត្រូវបានគេបំភ្លេចចោល ដែលកត្តាទាំងអស់នេះធ្វើឱ្យមានការបំពានច្បាប់ស្ទើរគ្រប់ពេលនៅទីប្រជុំជនសំខាន់ៗ។

ជារៀងរាល់ថ្ងៃ គ្រាន់តែបើកភ្នែកឡើងភ្លាម មនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានឃើញ ឥរិយាបថមិនត្រឹមត្រូវ និងការបំពានច្បាប់ចរាចរណ៍នៅនឹងមុខផ្ទះរបស់ខ្លួនរៀងៗខ្លួន ដែលអ្នកខ្លះហៅបញ្ហានេះថា ជាជំងឺមហារីក អ្នកខ្លះគិតថា វារឿងធម្មតា ខណៈអ្នកខ្លះទៀតគិតថា វាជារឿងឈឺក្បាលទាំងព្រឹកដែលគាត់ត្រូវជួប។ ការកកស្ទះចរាចរណ៍ មិនមែនកើតឡើងមកពីបញ្ហាកំណើនយានយន្តតែមួយមុខប៉ុណ្ណោះនោះទេ តែអ្វីជាបញ្ហាសំខាន់គឺ អ្នកបើកបរយានយន្តមិនមានចំណេះដឹងក្នុងការបញ្ជាវាឱ្យត្រូវទិសដៅអាទិភាព និងមិនព្រមគោរពសីលធម៌នៃការបើកបរតែម្តង។

មានមនុស្សជាច្រើនណាស់ ដែលរអ៊ូពីភាពយឺតយ៉ាវ ភាពអនាធិបតេយ្យ និងខ្លះទៀតខឹង ហើយជេរគ្នាលើដងផ្លូវខណៈខ្លួនឯងកំពុងបើកបញ្ច្រាស។ មានមនុស្សមួយចំនួនទៀត ស្រែកឡូឡាផ្អើលអ្នកផងទាំងព្រឹក នៅពេលដែលខ្លួនឯងបើកបរទទឹងទិសប៉ះគេហើយ មិនដឹងខ្លួនឯងថាខុស។

ថារឿងខាងដើមចុះជារឿងពិបាកនិយាយ មានអ្នកខ្លះទៀតគឺកាន់តែមិនដឹងថា និយាយថាយ៉ាងម៉េច ព្រោះរាល់ពេលបើកបរគឺគាត់ ខំរុលឱ្យតែបានទៅមុន ទោះផ្លូវអាទិភាពអ្នកណាក៏មិនឈឺក្បាលដែរ អ្វីដែលសំខាន់គឺគាត់ថា រឿងល្មើសច្បាប់ចរាចរណ៍នេះជារឿងរបស់មនុស្សគ្រប់គ្នា មិនមែនខុសតែគាត់ទេ ហើយគាត់ក៏មិនចង់ធ្វើជាមនុស្សត្រឹមត្រូវតែឯងដែរ។

បញ្ហាមិនដឹងថា ខ្លួនខុសនេះកើតឡើងមកពីចន្លោះប្រហោងនៃបញ្ហាការអប់រំច្បាប់ ហើយកង្វះខាតទាំងអស់នេះមួយចំនួនបានបន្សល់មកពីស្រមោលអតីតកាល ដែលពីមុនមកមានការទិញ ឬការសូកលុយដើម្បីទទួលបានប័ណ្ណបើកបរ ហេតុនេះហើយទើបធ្វើឱ្យអ្នកកាន់ប័ណ្ណបើកបរចាស់ៗមួយចំនួនខុសពីអ្នកកាន់ប័ណ្ណបើកបរនាពេលបច្ចុប្បន្នដែលមានចំណេះដឹងពីចរាចរណ៍ត្រឹមត្រូវ។ បញ្ហាអ្នកកាន់ប័ណ្ណបើកបរខ្វះសមត្ថភាព បានធ្វើឱ្យមានបញ្ហាជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុង ហើយអ្វីដែលកាន់តែអាក្រក់ទៅទៀតនោះ គឺរាល់ពេលមានការផ្សព្វផ្សាយពីចរាចរណ៍ម្តងៗ ទស្សនិកជនយើងមិនដែលយកចិត្តទុកដាក់ស្តាប់នោះទេ ហើយខ្លះទៀតថែមទាំងជេរកូនជេរចៅថា ចាយពេលឥតប្រយោជន៍មើលរឿងដដែលៗមិនបានការទៅវិញ។

កង្វះការយកចិត្តទុកដាក់នេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យមានមនុស្សមួយចំនួនធំ ស្តាយក្រោយអស់មួយជីវិតព្រោះការធ្វេសប្រហែសរបស់ខ្លួនបានបណ្តាលឱ្យមានការបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រឡាញ់។ ហើយខ្លះទៀតក៏ចាប់ផ្តើមនឹកចង់គោរពច្បាប់បន្ទាប់ពីជួបគ្រោះថ្នាក់ដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ តែដូចពាក្យចាស់ពោលមិនខុសនោះទេ ថា បើម្ចុលមិនចាក់ចំសាច់ខ្លួនឯងនោះប្រាកដជាមិនដឹងឈឺនោះទេ ហេតុនេះនៅពេលដែលធ្វើដំណើរតាមដងផ្លូវម្តងៗ មានអ្នកខ្លះមានឆន្ទៈគោរពច្បាប់ចេញពីចិត្ត អ្នកខ្លះគោរពច្បាប់ព្រោះធ្លាប់ជួបរឿងព្រលឹងចុងសក់ដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ ខណៈមនុស្សមួយចំនួនធំកំពុងប្រកួតគ្នាយកចាញ់ឈ្នះលើដងផ្លូវ ព្រោះមិនទាន់ជួបរឿងស្តាយក្រោយនៅឡើយ។

ជាធម្មតាទេ គ្មានអ្នកណាចង់ឱ្យជីវិតមានបញ្ហានោះទេ តែប្រសិនបើមើលរំលងពីបញ្ហាចរាចរណ៍តែប៉ុន្មានដង្ហើមតែប៉ុណ្ណោះជីវិតអាចមានបញ្ហាភ្លាម។ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍គ្មានអ្នកណាអាចទាយដឹងមុននោះទេ ហើយសំណាងល្អក៏មិនកើតមានច្រើនដងដែរ ស្របពេលដែលយើងគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានឃើញមនុស្សស្លាប់នៅលើដងផ្លូវជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ចំណុចនេះ អាចទាញការគិតជារួមមកថា បញ្ហាចរាចរណ៍ជារឿងជីវិត បើមនុស្សមិនបានគិតវានឹងធ្វើឱ្យមានក្តីអន្តរាយ។

មនុស្សគ្រប់គ្នាដែលបានមើលងាយបញ្ហាចរាចរណ៍ អាចពិចារណាជាថ្មីថា តើបញ្ហាដែលធ្វើឱ្យអ្នកខកខានការងារ និងពេលវេលាជារៀងរាល់ថ្ងៃកើតមកពីអ្វី? បញ្ហាដែលធ្វើឱ្យមនុស្សរាប់ម៉ឺនរាប់លាននាក់ក្តៅក្រហាយនៅលើដងផ្លូវជារៀងរាល់ថ្ងៃមកពីអ្វី?

បញ្ហាដែលធ្វើឱ្យមានមនុស្សហូរទឹកភ្នែកនៅលើដងផ្លូវស្ទើរគ្រប់ពេលមកពីអ្វី? ហើយបញ្ហាអនាធិបតេយ្យស្ទើររាល់ពេលធ្វើដំណើរក្នុងទីក្រុងកើតឡើងដោយសារអ្វី? គ្រប់យ៉ាងគឺកើតឡើងពីចរាចរណ៍! ហេតុនេះការព្យាយាមបិទខួរក្បាលខ្លួនឯងមើលរំលងបញ្ហាចរាចរណ៍ជាកត្តាចម្បងមួយដែលនាំឱ្យមានបញ្ហាធំកើតឡើងបានគ្រប់ពេល៕

ភ្នំពេញៈ ក្រុមគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជាបានអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងប្រកាស ស្តីពីការបោះផ្សាយលក់មូលបត្របំណុលជាសាធារណៈ គឺកំណត់លក្ខខណ្ឌ យន្តការ បែបបទ និតិវិធី រួមជាមួយការប្រកាសទទួលស្គាល់ភ្នាក់ងារតំណាងម្ចាស់មូលបត្របំណុលផងដែរ។

ក្រុមគណៈកម្មការបានពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរយោបល់ទាំងកម្រិតបច្ចេកទេស និងគោលនយោបាយកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជាលើកទី47នេះ ដែលអង្គប្រជុំបានសម្រេចអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងប្រកាសស្តីពីការបោះផ្សាយលក់មូលបត្របំណុលជាសាធារណៈ ប្រកាសនេះបានកំណត់ពីលក្ខខណ្ឌ យន្តការ បែបបទ នីតិវិធី នឹងការបោះផ្សាយលក់មូលបត្របំណុល (សញ្ញាប័ណ្ណសាជីវកម្ម) ជាសាធារណៈ រួមមានសញ្ញាប័ណ្ណធម្មតា សញ្ញាប័ណ្ណមានវត្ថុធានា និងសញ្ញាប័ណ្ណមានបុគ្គលធានា។

កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មការនេះក៏បានអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងប្រកាសស្តីពីការទទួលស្គាល់ភ្នាក់ងារតំណាង ម្ចាស់មូលបត្របំណុល ដោយមានគោលបំណងកំណត់ពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវ និងនីតិវិធីដើម្បីផ្តល់ការទទួលស្គាល់ដល់បុគ្គលដែលមានបំណងធ្វើជាភ្នាក់ងារតំណាងម្ចាស់មូលបត្របំណុល ព្រមទាំងកំណត់ពីកាតព្វកិច្ចរបស់ភ្នាក់ងារតំណាងម្ចាស់មូលបត្របំណុលផងដែរ ។

គណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជាក៏បានអនុម័តលើសេចក្តីព្រាងប្រកាសស្តីពីការទទួលស្គាល់ភ្នាក់ងារវាយតម្លៃលទ្ធភាពសង គឺមានគោលបំណងកំណត់ពីលក្ខខណ្ឌតម្រូវ និងនីតិវិធីដើម្បីផ្តល់ការទទួលស្គាល់ដល់បុគ្គលដែលមានបំណងធ្វើជាម្ចាស់ភ្នាក់ងារវាយតម្លៃលទ្ធផលសង ព្រមទាំងកំណត់ពីកាតព្វកិច្ចរបស់ភ្នាក់ងារវាយតម្លៃលទ្ធភាពសង ក្នុងនោះការទទួលស្គាល់ត្រូវបានបែងចែកជាពីរ គឺការទទួលលើបុគ្គលដែលមានបំណងផ្តល់សេវា ដោយតម្រូវឲ្យបំពេញលក្ខខណ្ឌតាមប្រកាសនេះ និងការទទួលជាស្វ័យប្រវត្តិនូវភ្នាក់វាយតម្លៃលទ្ធភាពសងជាអន្តរជាតិ នឹងត្រូវរៀបចំនូវបញ្ជីឈ្មោះ ដើម្បីស្នើសុំការពិនិត្យសម្រេចពីគណៈកម្មការមូលបត្រកម្ពុជាផងដែរ៕