Author: វល័ក្ខ

សំរាម! មនុស្សរាល់ថ្ងៃដើររស់នៅជិតសំរាម ដេកជិតសំរាម ដើរជិតសំរាម ទទួលទានអាហារក្បែរសំរាម និងជាអ្នកបង្កើតសំរាម តែភាគច្រើនពួកគេមើលងាយបញ្ហាសំរាម។ នៅគ្រប់ផ្ទះសុទ្ធតែមានកន្លែងទុកសំរាម មិនថាបន្ទប់គេង បន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ ឬក៏ផ្ទះបាយនោះទេ សំរាមតែងតែនៅក្បែរមនុស្សគ្រប់ទីកន្លែង តែពេលខ្លះសំណល់កខ្វក់ទាំងអស់នេះត្រូវបានគេបំភ្លេចចោល ហើយមិនព្រមចូលរួមចំណែកគិតគូរពីបញ្ហាប្រឈមដែលកើតឡើងពីវា។

ជាទូទៅគំនរសំរាមធំៗកើតចេញពី បំណែកសំណល់តូចៗរបស់មនុស្ស បន្ទាប់មកក៏គរធំឡើងៗរហូតក្លាយជាបណ្តុះនៃរបស់កខ្វក់ និងអាចបំផ្លាញការរស់នៅរបស់មនុស្សវិញ។ បើយើងគិតដល់ទិដ្ឋភាពមួយនេះ យើងនឹងនឹកឃើញដល់គំនិតរបស់មនុស្សដូចគ្នា ការដែលមើលងាយថារឿងសំរាមជារឿងកំប៉ិកកំប៉ុក អាចនឹងធ្វើឱ្យបញ្ហាតូចៗទាំងអស់នោះផ្តុំគ្នាទៅជារឿងធំ ហើយមានពេលខ្លះអាចធ្វើឱ្យជីវិតធ្លាក់ចុះស្ទើរដល់ចំណុចសូន្យដោយសារសំរាមថែមទៀតផង។

មិនបាច់រកនឹកទៅដល់ណាឆ្ងាយទេពីបញ្ហាខាងលើ យើងគ្រប់គ្នាគ្រាន់តែក្រឡេកមើលជុំវិញខ្លួននាពេលនេះយើងនឹងឃើញថាលើដងផ្លូវនៅស្រុកយើងនៅតែមានសំរាមនៅក្រៅធុង ជុំវិញផ្សារនានានៅតែមានគំនរស្អុយដែលជាប្រភពនៃមេរោគ ពេលភ្លៀងម្តងៗនៅតែមានសំរាមអណ្តែតរាយប៉ាយពាសវាលពាសកាល ហើយរឿងដែលកាន់តែទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ ឬធ្វើឱ្យយើងព្រួយបារម្ភទៅទៀតនោះគឺពេលដែលឃើញកូនតូចៗជាទីស្រឡាញ់របស់អ្នកទាំងអស់គ្នាត្រូវដើរលើកំណាត់ផ្លូវដែលកខ្វក់។

បញ្ហាទាំងអស់នេះគួរបន្ទោសអ្នកណា? បើគិតលំៗបែបធម្មតា មនុស្សគ្រប់គ្នានឹងបន្ទោសអ្នកគ្រប់គ្រងទីផ្សារ គ្រប់គ្រងតំបន់ គ្រប់គ្រងសាលា ឬគ្រប់គ្រងទីកន្លែងដែលខ្លួនរស់នៅភ្លាមថាបណ្តែតបណ្តោយឱ្យមានសំរាមកខ្វក់ មិនព្រមចាត់ចែងឱ្យមានរបៀប តែបើគិតឱ្យល្អិតបន្តិចទៀតយើងនឹងឃើញថា អ្នកទាំងអស់គ្នាជាចំណែកដែលនាំឱ្យមានកំហុសយ៉ាងធំមួយនេះ។

ជាការពិតណាស់ ដែលយើងឃើញមនុស្សនៅស្រុកយើងជាពិសេសនៅក្នុងទីក្រុងរវល់តែយកចិត្តទុកដាក់លើរឿងនានាដែលគាត់គិតថាវាជារឿងធំៗសម្រាប់ជីវិត ដូចជារឿងការងារ រឿងសេដ្ឋកិច្ច រឿងរកស៊ី ឬរឿងអប់រំជាដើម។ នៅពេលដែលពួកគេរវល់គិតរឿងធំៗទាំងអស់នោះពេកទៅ គាត់ក៏ភ្លេចគិតពីបញ្ហាសំរាម ហើយធ្វើឱ្យខាតពេលយ៉ាងមានតម្លៃរបស់ពួកគាត់មកអង្គុយរអ៊ូពីភាពកខ្វក់ក្នុងទីក្រុងមិនស្អាត ទាំងមិនសូវខ្វល់ពីការចូលរួមបញ្ចេញសកម្មភាព ខណៈមានអ្នកខ្លះទៀតបង្កើតសំរាមរាប់មិនអស់ តែមិនព្រមចូលរួមសូម្បីតែសកម្មភាពតិចតួចដើម្បីសម្អាតទីក្រុង។

អ្នកទាំងអស់គ្នាប្រហែលជាឆ្ងល់ថា ហេតុអ្វីបានជាជនបរទេសដែលមកដល់ប្រទេសកម្ពុជាហាក់យកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងម្ល៉េះជាមួយនឹងបញ្ហាសំរាម ហើយម្តងម្កាលគេឃើញមានក្រុមជនបរទេសដើររើសសំរាមថែមទៀតផង។ បញ្ហាទាំងអស់នេះគឺមកពីពួកគាត់ធ្លាប់រស់នៅកន្លែងដែលគ្មានសំរាម ហើយនៅពេលដែលគាត់ឃើញដងផ្លូវ និងទីសាធារណៈពោរពេញដោយសំរាម គាត់ប្រាកដជាមិនអាចទម្លាប់ខ្លួនបាននោះទេ ខុសពីមនុស្សមួយចំនួនដែលដើររំលងវាហើយ ថែមទាំងបង្កើនសំរាមថែមទៀត។

តាមពិតទៅ គ្រាន់តែរឿងសំរាមសោះមិនគួរនាំគ្នាមកអំពល់ទុក្ខនោះទេ ប្រសិនបើយើងទាំងអស់គ្នាចាប់ផ្តើមគិតគូរ ហើយរួមគ្នាដោះស្រាយវានោះ។ សម្រាប់ប្រជាជនទូទៅគួរតែចាប់ផ្តើមដោះស្រាយដោយបង្កើតទម្លាប់ល្អចាប់ពីខ្លួនឯង ហើយធ្វើគំរូល្អដល់ក្មេងៗ។ ឈប់រអ៊ូរទាំពីរឿងសំរាម ហើយរួមគ្នារើសវាចេញពីមុខផ្ទះ រើសវាចេញពីដងផ្លូវ ហើយរើសវាចេញគ្រប់កន្លែងដែលគិតថាទើស។
គ្រាន់តែបោះចោលសំរាមទៅក្នុងធុងវាមិនមែនជារឿងអស្ចារ្យពេកនោះទេ តែប្រសិនបើមិនបោះវាចោលវិញ យើងនឹងក្លាយជាមនុស្សដែលត្រូវគេវាយតម្លៃថាមិនល្អភ្លាម ចុះហេតុអ្វីបានជាមិនព្រមធ្វើ ហើយបន្តអប់រំគ្នា។

គិតដល់ចំណុចនេះ មានមនុស្សមួយចំនួនប្រាកដជាប្រតិកម្មហើយថា ខ្លួនគាត់រាល់ថ្ងៃបានធ្វើល្អហើយ តែគាត់ម្នាក់ឯងធ្វើមិនកើតទេ ព្រោះមានមនុស្សជាច្រើននាក់ផ្សេងទៀតបានពង្រាយពាសវាលពាសកាល ទាល់តែអាជ្ញាធរចាត់វិធានការទើបអាចធ្វើទៅបាន។ ជារួម មិនមែនគ្រប់រឿងត្រូវបន្ទោសអាជ្ញាធរនោះទេ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយក៏អាជ្ញាធរមិនអាចគេចពីការទទួលខុសត្រូវនេះដែរ។ ជាក់ស្តែង ពួកគាត់មិនមែនមានការងារតែមួយមុខនេះទេ តែបញ្ហាសំរាមក៏មិនអាចមើលរំលងបានដែរ ព្រោះថាមនុស្សទូទៅតែងតែភ្ជាប់រឿងជាក់ស្តែងទៅនឹងការងារសំខាន់ដទៃទៀត ហេតុនេះការមិនមើលពីបញ្ហាសំរាមអាចធ្វើឱ្យគាត់ខាតបាន។ រឿងប្រជាពលរដ្ឋធ្វើខុសជារឿងមួយ តែប្រសិនបើមានចាត់វិធានការល្អប្រាកដជាមានប្រសិទ្ធភាព។ រាល់អ្នកចោលសំរាមផ្តេសផ្តាសលើដងផ្លូវត្រូវផាកពិន័យឱ្យធ្ងន់ធ្ងរជាការព្រមាន ហើយធ្វើឱ្យច្បាស់លាស់ នៅពេលនោះប្រជាជននឹងចាប់ផ្តើមរៀបចំខ្លួនឱ្យមានវិន័យទៅតាមនោះដែរ។

អ្នកទាំងអស់គ្នាសាកស្រមៃទៅមើលថា បើគ្រប់គ្នារួមគ្នាធ្វើរឿងដែលសាមញ្ញទាំងអស់គ្នាបាន តើទីក្រុងនឹងទៅជាយ៉ាងណា? ភាពស្រស់បំព្រងនឹងកើតមានឡើង ហើយទីក្រុងទាំងមូលនឹងពោរពេញទៅដោយសោភ័ណភាពដូចបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍនានា។ ហេតុនេះសូមចាប់ផ្តើមពីរឿងតូចៗទាំងអស់នេះ ដើម្បីខ្លួនឯង និងសង្គម ព្រោះគ្រាន់តែការចូលរួមគ្នាសម្អាតគ្រប់ទីកន្លែង គឺស្មើនឹងការរួមគ្នាលើកមុខមាត់ប្រទេសរបស់យើងដូចគ្នា កុំឱ្យគេគិតថាត្រឹមរឿងសំរាមយើងធ្វើមិនបានផង ចុះទម្រាំរឿងសំខាន់ផ្សេងទៀតឱ្យធ្វើបានយ៉ាងម៉េចទៅ៕

ក្រោយពីតារាសម្ដែងស្រី ម៉ៅ គីមធីតា ទទួលបានការគាំទ្រលើការសម្ដែងនៅក្នុងរឿង «មន្ដស្នេហ៍លេខា» រួចមក ថ្មីៗនេះក៏ស្រាប់តែលេចឮថា ជីវិតក្រៅឆាករបស់នាងបានធ្វើឱ្យមហាជនចាប់អារម្មណ៍មិនតិចឡើយ ដោយសារតែនាងជាតារាសម្ដែងនិយមលេងល្បែងស្នេហាច្រើននាក់។

ថ្មីៗនេះមានការលើកឡើងថា តារាសម្ដែងញញឹមស្រស់ថ្ពាល់ខួចរូបនេះមានទំនាក់ទំនងស្នេហាស្ងាត់ៗជាមួយតារាសិល្បៈ3រូបក្នុងពេលតែមួយ គឺលោក ហាក់ សុធារិទ្ធ ម្ចាស់បទ «មេឃកំពុងភ្លៀងហើយ» លោក ហង្ស សម្បើមស័ក្តិ និងលោក គូម៉ា។

ជួបកញ្ញា ម៉ៅ គីមធីតា នាងបានលើកឡើងទាំងសំដីហួសចិត្ដថា៖ «ងាប់ហើយបង! នរណាទៅមានសង្សារមួយឆ្នាំដល់ទៅ3នាក់នោះ។ គ្មានទេ! ពួកយើងស្រឡាញ់រាប់អានគ្នាជាមិត្ដភ័ក្ដិតែប៉ុណ្ណោះ។ ខ្ញុំទទួលស្គាល់ថា តាមរយៈភាពស្និទ្ធស្នាលរបស់ខ្ញុំជាមួយពួកគាត់កន្លងមក ពិតជាបានធ្វើឱ្យមហាជនមានការយល់ច្រឡំក៏ពិតមែន ក៏ប៉ុន្ដែខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា ខ្ញុំរាប់អានពួកគាត់ដូចជាបងប្អូនទេ»។

តារាសម្ដែងរូបនេះបន្ដថា មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យមានការយល់ច្រឡំបែបនេះ ដោយសារតែនាងធ្លាប់រួមការងារជាមួយតារាប្រុសៗទាំង3រូបនោះ។ នាងជានារីម្នាក់ចូលចិត្ដលេងសើចច្រើន និងរាប់អានពិតប្រាកដ ដូច្នេះពេលចប់ពីការងារ ឬពេលទំនេរក៏ឧស្សាហ៍ចេញទៅញ៉ាំអាហារខាងក្រៅជាមួយគ្នាដោយមិនបានគិតថា ខ្លាចគេមើលឃើញ ឬប៉ះពាល់ដល់ប្រជាប្រិយភាពអ្វីទេ ដូច្នេះហើយទើបធ្វើឱ្យមហាជនមានការយល់ច្រឡំ។ ធីតា បញ្ជាក់ថា៖ «នៅពេលមានការលើកឡើងបែបនេះ ខ្ញុំក៏មានការបារម្ភដែរ ព្រោះខ្ញុំជាស្រ្ដី លោតែមានគេថា ខ្ញុំជាស្រ្ដីមានចិត្ដរាយមាយ ចប់បណ្ដោយ ខ្ញុំខូចឈ្មោះអស់»។

ទោះយ៉ាងណាកញ្ញា ម៉ៅ គីមធីតា បញ្ជាក់ថា ចំពោះក្រុមគ្រួសាររបស់នាងដែលធ្លាប់តែរិតត្បិតជាមួយរឿងផ្ទាល់ខ្លួននាងនោះ ពេលនេះពិតជាគ្មានបញ្ហាអ្វីឡើយ ព្រោះនាងបានបកស្រាយប្រាប់ឪពុកម្ដាយនាងអស់ហើយ។ ម្យ៉ាងនាងក៏ទទួលបានការទុកចិត្ដពីក្រុមគ្រួសាររួចទៅហើយដែរ ខុសពីពេលនាងចូលសិល្បៈដំបូងៗដែលឪពុកម្ដាយតែងតែបារម្ភខ្លាចកូនចាញ់បោកគេ៕

សុភមង្គលមានន័យយ៉ាងណា? សុភមង្គលនៅទីណា?សុភមង្គលមានរូបរាងដូចម្តេច? មិនទាន់មានអ្នកណាកំណត់ឱ្យបានច្បាស់លាស់នៅឡើយហើយក៏គ្មានអ្នកប្រាជ្ញណាម្នាក់អាចធានាថានឹងបង្កើតសុភមង្គលដែលមានលក្ខណៈអមតៈគ្រប់សម័យកាលបាននោះដែរ។

ចំពោះបញ្ហាអត្ថន័យនៃសុភមង្គលបើទោះបីជាមនុស្សជាច្រើនរួមទាំងអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនផងបានឱ្យនិយមន័យទៅតាមការយល់ឃើញខុសៗគ្នាច្រើនបែបយ៉ាងក៏ដោយក៏ជាទូទៅពួកគេបានយល់ស្របលើចំណុចរួមគ្នាមួយថាសុភមង្គលគឺជាសេចក្តីសុខសប្បាយ (សុខកាយសប្បាយចិត្ត)ក្នុងផ្លូវត្រូវឬការរីកចម្រើនក្នុងផ្លូវដ៏សមប្រកបដែលពោរពេញទៅដោយសេចក្តីស្កប់ស្កល់ក្នុងតម្រូវការទាំងឡាយដូចជាមានទ្រព្យសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ មានចំណេះដឹង (ចំណេះទាំងក្រៅនិងក្នុងសាលា)គ្រប់គ្រាន់ដែលសមនឹងទទួលបាននូវជីវភាពថ្លៃថ្នូរមួយក្នុងសង្គមឬមានសេចក្តីស្រឡាញ់ដ៏សមប្រកប និងច្បាស់លាស់មួយជាដើម។

សុភមង្គលពិតជាមានអត្ថន័យល្អគួរឱ្យប្រាថ្នាសម្រាប់ជីវិតហើយមនុស្សគ្រប់គ្នាក៏តែងតែចង់បាននិងធ្វើការស្វែងរកសុភមង្គលនេះផងដែរ។មានអ្នកខ្លះវេចបង្វេចស្វែងរកសុភមង្គលរាប់ឆ្នាំជាអកុសលពួកគេមិនអាចរកឃើញសុភមង្គលនោះទេផ្ទុយទៅវិញពួកគេតែងតែត្អូញត្អែរថាគេមានអំណាចមានប្រាក់មានគ្រួសារតែពួកគេនៅតែមិនមានសុភមង្គលព្រោះអ្វីដែលពួកគេមានគឺសម្បកសុភមង្គល។សម្បកសុភមង្គលនេះបានធ្វើឱ្យគេត្រូវទទួលរងនូវទារុណកម្មជីវិតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយការសម្តែងធ្វើជាមានសុភមង្គលទាំងបង្ខំចិត្តទាំងខ្លួនមិនដែលស្គាល់សុភមង្គលម្តងណាសោះ។

មានមនុស្សខ្លះរៀបការដើម្បីតែទ្រព្យសម្បត្តិដើម្បីតែមុខមាត់ដើម្បីតែអំណាចដើម្បីតែមហិច្ឆតានិងសេចក្តីលោភលន់ដោយឥតលក្ខខណ្ឌរបស់ពួកគេទាំងជំនឿយ៉ាងងងឹតងងល់ថាមានតែវត្ថុក្រៅខ្លួនទាំងអស់នោះទេដែលនាំឱ្យពួកគេមានសុភមង្គលពិតប្រាកដ។ផ្ទុយទៅវិញក្រោយពេលដែលពួកគេរៀបការហើយទទួលបាននូវអ្វីដែលពួកគេតែងតែស្រមៃចង់បានក្នុងមហិច្ឆតាដែលពោរពេញទៅដោយជំនឿមិនត្រឹមត្រូវទាំងនោះពួកគេបែរជាស្រងាកចិត្តហើយស្តាយក្រោយទៅវិញ។អ្វីដែលពួកគេគិតថាអស្ចារ្យកាលពីមុនបានប្រែក្លាយទៅជារឿងរាក់កំភែលព្រោះតែមហិច្ឆតាមិនសមស្របបានធ្វើឱ្យពួកអ្នកវេចបង្វិចស្វែងរកសុភមង្គលទាំងនោះលង់ខ្លួនជ្រៅទៅៗរហូតស្ទើរតែមិនអាចខិតទៅជិតសុភមង្គលសោះក្នុងជីវិត។អំណាចដែលពួកគេចង់បានក៏ប្រែក្លាយទៅជាច្រវាក់ចងជើងគេជាប់មិនឱ្យរើខ្លួនរួចហើយស្នាមញញឹមដែលពួកគេញញឹមគឺជាស្នាមញញឹមដែលខ្វះសន្តិភាពព្រោះពួកគេតែងតែភិតភ័យគ្រប់វិនាទីពីការយាយីទាំងឡាយណាដែលអាចប៉ះពាល់ដល់អំណាចរបស់គេ។

ចំណែកឯសេចក្តីស្រឡាញ់ដែលពួកគេមានក្នុងចំណងអាពាហ៍ពិពាហ៍វិញគឺជាសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះអំណាចតែប៉ុណ្ណោះមិនមែនសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះគូរស្រករនោះឡើយ។ក្រៅពីនេះអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលរៀបចំឡើងដើម្បីតែទ្រព្យសម្បត្តិនោះក៏អាចធ្វើឱ្យមនុស្សងាយក្នុងការបែកបាក់បានដែរការបែកបាក់នោះប្រាកដជាក្លាយទៅជាស្នាមខ្មៅមួយក្នុងជីវិតដែលខ្វះសុភមង្គលព្រោះអ្វីដែលគេស្រឡាញ់បំផុតមិនមែនជាប្តីឬប្រពន្ធរបស់គេនោះទេតែអ្វីដែលគេយកចិត្តទុកដាក់នោះគឺទ្រព្យសម្បត្តិ។ទ្រព្យសម្បត្តិបានធ្វើឱ្យពួកគេរកចំណុចឆ្អែតឆ្អន់មិនឃើញហើយដើម្បីតែទទួលបានទ្រព្យសម្បត្តិប្តីឬប្រពន្ធអាចនឹងក្បត់គ្នាឬរស់នៅក្នុងភាពលាក់បាំងមិនចុះសម្រុងរហូតដល់ចំណុចបញ្ចប់។

សុភមង្គលពិតប្រាកដគឺជាសុភមង្គលដែលកើតចេញពីចិត្តនិងការដែលចេះឱ្យតម្លៃគ្នាក្នុងការរស់នៅដែលពោរពេញទៅដោយសេចក្តីស្រឡាញ់។ភាពប្រាកដនិយមនៃមនុស្សដែលយល់ពីវត្ថុបំណងនៃជីវិតបានធ្វើឱ្យមនុស្សអាចបង្កើតសុភមង្គលដោយខ្លួនឯងមិនចាំបាច់វេចបង្វេចស្វែងរកនោះឡើយ។ការរៀបការដែលពោរពេញទៅដោយសេចក្តីស្រឡាញ់ពិតប្រាកដមិនមែនសំដៅតែលើអំណាចទ្រព្យសម្បត្តិឬបុណ្យស័ក្តិច្បាស់ជាអាចធ្វើឱ្យពួកគេអាចរស់នៅក្នុងជីវភាពគ្រួសារមួយដែលពោរពេញទៅដោយស្នាមញញឹម។ពួកគេស្រឡាញ់គ្នាយោគយល់គ្នាតស៊ូជាមួយគ្នាដោយចាប់ផ្តើមពីនាទីដំបូងរហូតដល់ចំណុចកំពូលនៃជីវិតនឹងបង្កើតបានជាអនុស្សាវរីយ៍ល្អៗជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យពួកគេមិនអាចបំភ្លេចគ្នាបានហើយសេចក្តីស្រឡាញ់ក៏នឹងជ្រាលជ្រៅឡើងៗពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។

ចំពោះបញ្ហាទ្រព្យសម្បត្តិវិញក៏ប្រាកដជាអាចរកបានទៅតាមសេចក្តីត្រូវការនៃជីវភាពរស់នៅបើពួកគេមានចំណេះដឹងល្មមសម្រាប់ការកសាងនូវកិត្តិយសនិងទ្រព្យសម្បត្តិរួមគ្នាក្នុងសង្គមដែលមានទំនាក់ទំនង។ ម្យ៉ាងទៀតបើពួកគេបានអភិវឌ្ឍនូវអ្វីដែលពួកគេមានទៅតាមសុចរិតភាពនិងលទ្ធភាពដែលកើតចេញពីការតស៊ូខិតខំប្រឹងប្រែងប្រកបទៅដោយទឹកចិត្តស្រឡាញ់ពួកគេប្រាកដជាអាចរស់នៅក្នុងសុភមង្គលពិតដែលមានទាំងកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អក្នុងសង្គមមានទាំងទ្រព្យសម្បត្តិសមល្មមក្នុងជីវភាពរស់នៅនិងមានសេចក្តីស្រឡាញ់យ៉ាងជ្រាលជ្រៅដែលអាចកំដរគ្នាដើលើវិថីនៃអាពាហ៍ពិពាហ៍រហូតដល់ចំណុចបញ្ចប់នៃជីវិត៕