Author: ធឿន មករា

រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ឯកឧត្ដម​ វេង​ សា​ខុន​ បាន​លើកឡើង​ថា​ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​ គឺ​ចាំបាច់​ត្រូវ​មាន​ធនធានមនុស្ស​ប្រកបដោយ​ចំណេះដឹង​ ចំណេះធ្វើ​រួម​ទាំង​សីលធម៌​វិជ្ជាជីវៈ​ គុណធម៌​ខ្ពស់​ ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​ពន្លឿន​ដំណើ​ការអភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​កសិកម្ម​កម្ពុជា​ឱ្យ​កាន់តែ​ដើរទៅ​មុខ​។

ការ​លើកឡើង​នេះ​ ត្រូវ​បាន​ធ្វើឡើង​ក្នុង​ពិធី​បើក​វគ្គ​បណ្តុះបណ្តាល​ ដល់​មន្ត្រី​ក្របខ័ណ្ឌ​ថ្មី​ នៅ​ទីស្ដីការ​ក្រសួង​កសិកម្ម​ កាលពី​ចុងខែ​មករា​ ឆ្នាំ2020​ កន្លងទៅ​។ នា​ឱកាស​នោះ​ ឯកឧត្ដម​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ បាន​កោតសរសើរ​ចំពោះ​ជយលាភី​ ដែល​មន្ត្រី​ក្រប​ខ័ណ្ឌ​ថ្មី​ៗទើប​ទទួល​បាន​ដោយសារ​ការ​ប្រឡង​ប្រកបដោយ​តម្លាភាព​ និង​យុត្តិធម៌​កាលពី​ថ្ងៃទី27​ ខែតុលា​ ឆ្នាំ2019​ កន្លងទៅ​។

ជាមួយគ្នា​នោះ​ លោក​រំពឹង​ថា​ មន្ត្រី​ក្របខ័ណ្ឌ​ថ្មី​ទាំង​ 120នាក់​ នឹង​ចូលរួម​ចែករំលែក​ជា​កម្លាំងកាយ​ ចំណេះដឹង​ ស្មារតី​ក្នុង​ការបម្រើ​ការងារ​ឱ្យ​អង្គភាព​របស់​ខ្លួន​ផ្ទាល់​ ដែល​ប្រកប​ដោយសក្តានុពល​ក្នុង​ការ​ពន្លឿន​ដំណើរការ​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​កសិកម្ម​។

ជាមួយគ្នា​នោះ​ ឯកឧត្ដម​រដ្ឋមន្ត្រី​ វេង​ សា​ខុន​ ក៏​បាន​ផ្តាំផ្ញើ​មន្ត្រី​ក្របខ័ណ្ឌ​ថ្មី​ទាំងនោះ​ដែរ​ថា​ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​កសិកម្ម​ គឺ​ចាំបាច់​ត្រូវ​មាន​ធនធាន​មនុស្ស​ប្រកបដោយ​ចំណេះដឹង​ ចំណេះធ្វើ​ រួម​ទាំង​សីលធម៌​វិជ្ជាជីវៈ​និង​ គុណធម៌​ខ្ពស់​។

ហេតុ​ដូចនេះ​ដើម្បី​ប្រែក្លាយ​ខ្លួន​ជា​ធនធានមនុស្ស​ពោរពេញ​ដោយ​សមត្ថភាព​ ប្រកប​ដោយសក្តានុពល​ និង​ក្លាយជា​ទំពាំងស្នងឫស្សី​ ក្នុង​ពេល​អនាគត​ដ៏​ខ្លី​នេះ​ លោក​បាន​ផ្តល់​អនុសាសន៍​ចំនួន​ 5ចំណុច​សំខាន់​ដល់​មន្ត្រី​ក្របខ័ណ្ឌ​ថ្មីនេះ​ ដែល​មានខ្លឹមសារ​ជាអាទិ៍​៖

ទី1​៖ ត្រូវ​បន្ត​អភិវឌ្ឍ​ខ្លួន​ ដោយ​ត្រូវ​ខិតខំ​រៀនសូត្រ​ចំណេះ​ជំនាញ​ ក្រមសីលធម៌​វិជ្ជាជីវៈ​ ក្រម​ប្រតិបត្តិ​ លិខិត​បទដ្ឋាន​គតិ​យុត្ត​របស់ក្រ​សួង​ សហលក្ខន្តិកៈ​មន្ត្រី​រាជការ​។ល។

ទី2​៖ ត្រូវ​គោរពច្បាប់​រដ្ឋ​ និង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ ដែល​ជា​ច្បាប់​កំពូល​ នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​។ កាតព្វកិច្ច​ នៃ​មន្ត្រី​រាជការ​គ្រប់រូប​ មាន​ចែង​នៅក្នុង​ច្បាប់​ស្តី​ពី​សហលក្ខន្តិកៈ​មន្ត្រី​រាជការ​ ជំពូក​ទី5​ មាត្រា​ 33​, 34​, 36​, 37​ និង38​។

ទី3​៖ ត្រូវ​ប្រកាន់យក​ភាព​ថ្លៃថ្នូរ​ និង​មាន​កិត្តិយស​កាតព្វកិច្ច​ លាក់ការណ៍​ គោរព​ការសម្ងាត់​វិជ្ជាជីវៈ​អព្យាក្រឹត​ក្នុង​ការងារ​ ភក្តី​ភាព​ គិតគូរ​ និង​ការពារ​ឱ្យ​បាន​នូវ​ផលប្រយោជន៍​ជាតិ​ សាធារណៈ​ ក្រសួង​ និង​ផលប្រយោជន៍​អង្គភាព​ ជាពិសេស​ គឺ​ត្រូវ​ចូលរួម​ចំណែក​ ថែរក្សា​ការពារ​សន្តិភាព​។

ទី4​៖ ត្រូវ​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​នូវ​សាមគ្គីភាព​ផ្ទៃក្នុង​ខ្ពស់​នៅពេល​បំពេញភារកិច្ច​ សហការ​គ្នា​ និង​ចូលរួម​គ្រប់​សកម្មភាព​ដែល​ផ្តល់​ប្រយោជន៍​ដល់​អង្គភាព​របស់​ខ្លួន​ ក្រសួង​ និង​ប្រទេសជាតិ​។

នៅក្នុង​ឱកាស​នោះ​ដែរ​ បើ​តាម​របាយការណ៍​របស់​លោក​ ទី​ ចាន់​ណា​ ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​បុគ្គលិក​និង​អភិវឌ្ឍន៍​ធនធានមនុស្ស​ បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ សម្រាប់​ឆ្នាំ2019​ ក្រសួង​បាន​ទទួល​មន្ត្រី​ចំនួន​ 120នាក់​ដែល​ទើប​ប្រឡងជាប់​ក្របខ័ណ្ឌ​ថ្មី​ ដោយ​ត្រូវ​បែងចែក​ទៅ​តាម​អង្គភាព​ជំនាញ​ និង​មន្ទីរ​នី​មួយ​ៗ។ ជាមួយគ្នា​នោះ​ នាយកដ្ឋាន​បុគ្គលិក​ និង​អភិវឌ្ឍន៍​ធនធានមនុស្ស​ នឹង​ខិតខំ​រៀបចំផែនការ​បណ្តុះបណ្តាល​ធនធានមនុស្ស​ឱ្យ​កាន់តែ​មានគុណ​ភាព​ខ្ពស់​។

គោលនយោបាយ​ត្រូវ​បាន​ផ្តោត​ទៅលើ​ការ​បង្កើន​ជំនាញ​ និង​ចំណេះដឹង​ពាក់ព័ន្ធ​ ផលិតកម្ម​ ពិពិធ​កម្ម​ សមត្ថភាព​ក្នុង​ការកែច្នៃ​ ការ​ស្តុក​ទុក​ ការចែកចាយ​ និង​ការស្វែងរក​ទីផ្សារ​។ រដ្ឋាភិបាល​បាន​កំណត់​គោលដៅ​សម្រាប់​ពាណិជ្ជកម្ម​ កសិកម្ម​ដើម្បី​បង្កើនផលិតផល​ក្នុង​ស្រុក​សរុប​ (GDP​) ឱ្យ​បាន​ 30ភាគរយ​នៅក្នុង​ឆ្នាំ2025​។ ហេតុនេះ​ ដើម្បី​សម្រេច​នៅ​គោលដៅ​នេះ​ ចាំបាច់​ត្រូវតែ​ពង្រឹង​ធនធានមនុស្ស​ឱ្យ​កាន់តែ​មាន​សមត្ថភាព​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិស័យ​កសិកម្ម​។

យ៉ាងណាក្ដី​ បើ​តាម​ការ​អះអាង​ពីរ​ដ្ឋ​មន្ត្រី​ក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ ឯកឧត្ដម​ វេង​សា​ខុន​ បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​ពន្លឿន​ដំណើ​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​កសិកម្ម​កម្ពុជា​ ក្រសួង​បាន​ណែនាំ​បន្ថែម​ដល់​អង្គភាព​ជំនាញ​ក្រោម​ឱវាទ​ក្រសួង​ទាំងអស់​ ត្រូវ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​ពិចារណា​ និង​អនុវត្ត​ឱ្យ​បាន​យ៉ាងសកម្ម​នៅ​ចំណុច​សំខាន់​រួមមាន​៖

ទី1​- គ្រប់​អង្គភាព​ក្រោម​ឱវាទ​ក្រសួង​ត្រូវតែ​ពង្រឹង​និង​កែ​លម្អ​ដំណើរការ​នៃ​ការគ្រប់គ្រង​ និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​ធនធានមនុស្ស​ សំដៅ​ប្រែក្លាយ​ធនធានមនុស្ស​នៅក្នុង​វិស័យ​សាធារណៈ​ឱ្យ​កាន់តែ​មាន​សមត្ថភាព​វិជ្ជាជីវៈ​ច្បាស់លាស់​ និង​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​បំពេញ​ការងារ​។

ទី2​- បន្ត​ធ្វើការ​កែទម្រង់​ឱ្យ​មានប្រសិទ្ធភាព​ដោយ​ដាក់ចេញ​នូវ​ក្របខ័ណ្ឌ​យុទ្ធសាស្ត្រ​ ផែនការ​សកម្មភាព​ និង​ការរៀបចំ​ប្រព័ន្ធ​តាមដាន​ត្រួតពិនិត្យ​មាន​ភាព​ប្រទាក់ក្រឡា​គ្នា​ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ​ និង​សង្គតិភាព​។ បន្ដ​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្ដិ​ការ​ល្អជា​មួយ​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន​ ស្ថាប័ន​ជំនាញ​ពាក់ព័ន្ធ​គ្រប់​លំដាប់ថ្នាក់​ និង​ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍​កសិកម្ម​នានា​ឱ្យ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​។

ទី3​- ត្រូវ​ពង្រឹង​សាមគ្គីភាព​ផ្ទៃក្នុង​ខ្ពស់​នៅពេល​បំពេញភារកិច្ច​ ព្រមទាំង​ប្រគល់​ការងារ​តាម​សមត្ថភាព​ និង​ទប់ស្កាត់​រាល់​សកម្មភាព​បំបែកបំបាក់​ផ្ទៃក្នុង​របស់​យើង​ ក៏ដូចជា​ការគ្រប់គ្រង​លើ​មន្ត្រី​រាជការ​ប្រកបដោយ​យុត្តិធម៌​។ ត្រូវ​ចៀសវាង​នូវ​ការ​បំបែកបំបាក់​ផ្ទៃក្នុង​ និង​មិន​កេង​ចំណេញ​យក​ផលប្រយោជន៍​សម្រាប់​បុគ្គល​ខ្លួន​។ ត្រូវ​ចងចាំ​ជានិច្ច​នូវ​អនុសាសន៍​របស់​សម្តេច​តេជោ​ ហ៊ុន​ សែន​ ទាំង​ 11ចំណុច​ ដែល​តែងតែ​ក្រើន​រំឭក​ថា​ ជាតិ​ជាម​ន្ត្រី​ដែល​ល្អ​ គឺ​ត្រូវ​ធ្វើអ្វី​ខ្លះ​?។

ទី4​- ត្រូវ​បង្កើន​ការ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​ និង​ទទួលខុសត្រូវ​ខ្ពស់​ក្នុង​ការដំឡើង​ថ្នាក់​ ឋានន្តរស័ក្តិ​ និង​គ្រឿងឥស្សរិយយស​ជូន​មន្ត្រី​រាជការ​ក្រោម​ឱវាទ​។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ គ្រប់​អង្គភាព​ ត្រូវ​ខិតខំ​លើកទឹកចិត្ត​ដល់​មន្ត្រី​រាជការ​ដែល​បាន​ខិតខំ​បន្ត​ការសិក្សា​។

ទី5​- ប្រធាន​គ្រប់​អង្គភាព​ត្រូវ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​ និង​ពិនិត្យ​ តាមដាន​ រាល់​លិខិត​ណែនាំ​ សារាចរ​ ឬលិខិត​នានា​របស់ក្រ​សួង​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ដែល​បាន​ដាក់ចេញ​ឱ្យ​អនុវត្ត​ ជាពិសេស​ គ្រប់​អង្គភាព​ទាំងអស់​ ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​ ត្រូវ​រៀបចំផែនការ​បណ្តុះបណ្តាល​ធនធានមនុស្ស​ និង​ធ្វើ​របាយការណ៍​ស្ថិតិ​មន្ត្រី​រាជការ​ចូលរួម​វគ្គ​បណ្តុះបណ្តាល​ក្នុង​ និង​ក្រៅប្រទេស​។

តាមរយៈ​ការ​ដាក់ចេញ​នូវ​វិធានការ​ និង​សេចក្តី​ណែនាំ​នេះ​ ក្រសួង​កសិកម្ម​រំពឹង​ថា​ នឹង​ឈាន​ទៅ​អភិវឌ្ឍន៍​ធនធានមនុស្ស​កាន់តែ​មាន​សមត្ថភាព​ វិជ្ជាជីវៈ​ច្បាស់លាស់​ និង​ប្រសិទ្ធភាព​ ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​កសិកម្ម​នៅ​កម្ពុជា​ឱ្យ​កាន់តែ​រីកចម្រើន​ឡើង​៕

ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​ នគរូបនីយកម្ម​ និង​សំណង់​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ កម្ពុជា​នៅ​ត្រូវការ​លំនៅឋាន​ជាង​ 1លាន​ខ្នង​បន្ថែម​ទៀត​ក្នុង​ឆ្នាំ2030​។ ទន្ទឹម​នឹង​តម្រូវការ​លំនៅឋាន​នេះ​ អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​អចលនទ្រព្យ​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​លើកឡើង​ថា​ តម្រូវការ​ទីស្នាក់អាស្រ័យ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ផ្ទះ​ជាប់​ដី​ នៅតែ​ទាក់ទាញ​ និង​មាន​តម្រូវការ​ខ្ពស់​ពីសំណាក់​ទីផ្សារ​ក្នុង​ស្រុក​។

យោង​តាម​ការ​លើកឡើង​ពី​ប្រធាន​ក្រុម​ផ្នែក​លក់​នៃ​បុរី​ភ្នំពេញថ្មី​ លោកស្រី​ ជា​ សុភា​រុ​ណ ដែល​ធ្លាប់​បាន​លើកឡើង​តាមរយៈ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុង​ស្រុក​មួយ​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ ទោះជា​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​កំណើន​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​ស្នាក់នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​ជា​លក្ខណៈ​ខុន​ដូ​ និង​អា​ផា​តមិន​មាន​ច្រើន​ក៏​ពិតមែន​ ប៉ុន្តែ​តម្រូវការ​ទី​ស្នាក់នៅ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ជា​ផ្ទះ​ជាប់​ដី​ ដូចជា​លំនៅឋាន​ក្នុង​បុរី​ ជាដើម​ នៅ​តែ​មាន​តម្រូវការ​ខ្ពស់​ និង​មានការ​ផ្គត់ផ្គង់​កាន់តែ​ច្រើន​ ជាពិសេស​នៅ​តំបន់​ជាយ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​។

ហេតុនេះ​ ដើម្បី​បំពេញ​តម្រូវការ​នេះ​ ប្រធាន​ក្រុម​ផ្នែក​លក់​នៃ​បុរី​ភ្នំពេញថ្មី​រូប​នេះ​ បាន​មើលឃើញ​ថា​ ការ​អភិវឌ្ឍ​លំនៅឋាន​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ អ្នក​វិនិយោគ​ និង​អ្នក​អភិវឌ្ឍន៍​ ក៏បាន​ផ្លាស់​ប្តូរ​មួយចំនួន​ផង​ដែរ​ ដើម្បី​បំពេញ​តាម​តម្រូវការ​របស់​អតិថិជន​។

លោកស្រី​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ អ្នក​អភិវឌ្ឍន៍​លំនៅឋាន​ជា​លក្ខណៈ​ផ្ទះ​ជាប់​ដី​ នៅពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ក៏បាន​កែប្រែ​ និង​ផ្លាស់​ប្តូរ​មួយចំនួន​ផង​ដែរ​ ជាក់ស្ដែង​បុរី​មួយចំនួន​បាន​កែប្រែ​ទំហំ​ឱ្យមក​ជា​រាង​តូច​បន្តិច​ ព្រោះ​បច្ចុប្បន្ន​សមាជិក​ក្នុង​ផ្ទះ​នី​មួយ​ៗ កាន់តែ​តិច​ ខុសពី​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំមុន​ ដែល​ក្នុង​ 1ផ្ទះ​ៗមាន​សមាជិក​រស់នៅ​ច្រើន​។

លោកស្រី​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​៖ “ការ​កែប្រែ​ទំហំ​ផ្ទះ​ឱ្យ​មក​រាង​តូច​បន្តិច​នេះ​ ដោយសារតែ​ចង់ឱ្យ​វា​ស្រដៀង​ នឹង​ខុន​ដូ​ដែរ​ ព្រោះ​ផ្ទះ​ជាប់​ដី​ក្នុង​បុរី​ គឺជា​ប្រភេទ​ផ្ទះ​វីឡា​ ជាពិសេស​វីឡា​កូនកាត់​”។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​លើកឡើង​ពី​តម្រូវការ​ផ្ទះ​ជាប់​ដី​ ពីសំណាក់​ទីផ្សារ​ក្នុង​ស្រុក​នេះ​ផង​ដែរ​ លោក​ ច្រឹក​ សុ​ខនីម​ ប្រធាន​សមាគម​អ្នក​វាយតម្លៃ​ និង​ភ្នាក់ងារ​អចលនវត្ថុ​កម្ពុជា​ បាន​លើកឡើង​ថា​ ការ​រីក​លូតលាស់​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​ រួម​ជាមួយនឹង​ការ​កើនឡើង​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ បាន​និង​កំពុង​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ឧស្សាហកម្ម​អចលនទ្រព្យ​របស់​កម្ពុជា​។

មិន​តែប៉ុណ្ណោះ​ ក្នុងរយៈពេល​ 1ទសវត្សរ៍​កន្លងមក​នេះ​ វិស័យ​អចលនទ្រព្យ​របស់​កម្ពុជា​ទទួល​បាន​កំណើន​យ៉ាង​ខ្លាំង​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​ ជាពិសេស​នៅ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ និង​នៅ​តំបន់​ជាយក្រុង​នានា​។

ជាក់ស្តែង​ លោក​សង្កេតឃើញ​ថា​ តម្រូវការ​លំនៅឋាន​ជាប់​ដី​នៅ​កម្ពុជា​កំពុង​មាន​កំណើន​គួរ​ឱ្យ​កត់សម្គាល់​ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ​ ទើប​អ្នក​វិនិយោគ​ក្នុង​ស្រុក​បាន​សម្លឹងឃើញ​ថា​ ទីផ្សារ​លំនៅឋាន​ជាប់​ដី​ ជាគោល​ដៅ​ទាក់ទាញ​មួយ​ពីសំណាក់​ទីផ្សារ​ក្នុង​ស្រុក​ ទើប​អ្នក​វិនិយោគ​វិស័យ​អចលនទ្រព្យ​ ជាពិសេស​អ្នក​អភិវឌ្ឍន៍​តែម្ដង​ បាន​បោះទុន​ទៅលើ​វិស័យ​លំនៅឋាន​ជាប់​ដី​នេះ​ច្រើន​។

លោក​ ច្រឹក​ សុ​ខនីម​ បាន​សង្កត់ធ្ងន់​ទៀត​ថា​៖“លំនៅឋាន​ជាប់​ដី​ ត្រូវ​បាន​គេ​អភិវឌ្ឍ​ទៅកាន់​តំបន់​ជាយ​រាជធានី​ ដោយសារតែ​តម្លៃ​ដីធ្លី​នៅ​កណ្ដាល​ក្រុង​កាន់តែ​ឡើងថ្លៃ​ឡើង​ ដូច្នេះ​គេ​ទុក​ដី​នៅ​កណ្ដាល​ក្រុង​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍន៍​ជា​ខុន​ដូ​ និង​អគារ​ខ្ពស់​ៗ វា​ចំណេញ​ជាង​ តែ​សម្រាប់​អ្នក​ដែល​ចង់បាន​ផ្ទះ​ជាប់​ដី​នៅ​កណ្ដាល​ក្រុង​ ត្រូវ​ចំណាយ​លុយ​ច្រើន​ ដើម្បី​ទិញ​ដី​ និង​សាងសង់​ដោយខ្លួនឯង​ បើ​មិន​ដូច្នេះ​ទេ​ ពួកគាត់​ត្រូវ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទៅ​នៅ​តំបន់​ជាយ​រាជធានី​បន្តិច​ហើយ​”។

យោង​តាម​របាយការណ៍​របស់​កម្មវិធី​អភិវឌ្ឍន៍​របស់​អង្គការសហប្រជាជាតិ​ (UNDP​) តាមរយៈ​វេទិកា​នគរ​រូប​នី​យក​ម្ម​ កាលពី​ពេល​ថ្មី​ៗនេះ​បាន​បង្ហាញថា​ ប្រជាជន​សរុប​របស់​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​គេ​រំពឹង​ថា​ នឹង​កើនឡើង​ដល់​ 15​ ទៅ​ 16លាន​នាក់​ នៅចន្លោះ​ពេលនេះ​ រហូតដល់​ឆ្នាំ2030​ ហើយ​នៅ​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ និង​តំបន់​ទីប្រជុំជន​ផ្សេងទៀត​នឹង​កើន​ពី​ 4 ទៅ​ 7លាន​នាក់​ ដែល​លំនៅឋាន​ប្រមាណ​ 800,000ខ្នង​ ត្រូវ​បាន​គេ​ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា​ នឹង​ត្រូវ​សាងសង់​បន្ថែម​ទៅលើ​ស្តុក​លំនៅឋាន​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​។

ប៉ុន្តែ​បើ​តាម​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​របស់ក្រ​សួង​រៀបចំ​ដែនដី​ នគរូបនីយកម្ម​ និង​សំណង់​ ធ្លាប់​បានឱ្យ​ដឹង​នៅក្នុង​សន្និបាត​បូកសរុប​លទ្ធផល​ការងារ​ឆ្នាំ2019​និង​លើក​ទិសដៅ​ការងារ​ឆ្នាំ2020​ កាលពី​ចុងឆ្នាំ​2019​ កន្លងទៅ​ថា​ សម្រាប់​ឆ្នាំ2030​ កម្ពុជា​នឹង​ត្រូវការ​លំនៅឋាន​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​ចំនួន​ជាង​ 1លាន​ 1សែន​ខ្នង​ ខណៈ​ក្នុង​ 1ឆ្នាំ​ៗ កម្ពុជា​ត្រូវការ​អភិវឌ្ឍ​លំនៅឋាន​ប្រមាណ​ជា​ 5ម៉ឺន​ខ្នង​ក្នុង​ 1ឆ្នាំ​ ដែល​ក្នុង​នោះ​សំណង់​លំនៅឋាន​ទូទៅ​ជិត​ 4ម៉ឺន​ខ្នង​ និង​លំនៅឋាន​ក្នុង​តម្លៃ​សមរម្យ​ជាង​ 8ពាន់​ខ្នង​។

ជាមួយគ្នា​នោះ​ដែរ​ បើ​តាម​របាយការណ៍​របស់​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​ នគរូបនីយកម្ម​ និង​សំណង់​បាន​បង្ហាញ​ឱ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា​ ក្នុង​ឆ្នាំ2019​ កន្លងទៅ​នេះ​អ្នក​អភិវឌ្ឍន៍​សំណង់​លំនៅឋាន​បាន​ស្នើសុំ​វិនិយោគ​លើ​សំណង់​លំនៅឋាន​មាន​ចំនួន​ 732គម្រោង​ ក្នុង​តម្លៃ​វិនិយោគ​ជាង​ 661លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ ស្មើនឹង​ជាង​ 38ពាន់​ល្វែង​។

ចំណែក​បុរី​លំនៅឋាន​ និង​បណ្ដុំ​លំនៅឋាន​ មាន​លក្ខណៈ​ជា​បុរី​ នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​មាន​ចំនួន​ 40គម្រោង​ ស្មើនឹង​ជាង​ 16ពាន់​ខ្នង​ មាន​ទុន​ប៉ាន់ស្មាន​ប្រមាណ​ជាង​ 821លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​។ ក្រៅពីនោះ​ ក៏​មាន​អគារ​ផ្ទះល្វែង​ និង​អគារ​ស្នាក់នៅ​រួម​ជាច្រើន​យូនី​តទៀតផង​ដែរ​៕

អ្នកជំនាញ​អចលនទ្រព្យ​នៅ​កម្ពុជា​ បាន​ចាត់ទុកថា​ ការ​អភិរក្ស​អគារ​ចាស់​ៗ ដូចជា​ អគារ​រដ្ឋបាល​ លំនៅឋាន​ បុរី​ និង​ផ្សារ​ ពិសេស​សំណង់​ដែល​បន្សល់ទុក​ពី​សម័យ​អាណានិគម​បារាំង​ ដែល​ស្ថិតនៅ​កណ្ដាល​ទីក្រុង​ គឺជា​ការកំណត់​អត្តសញ្ញាណ​មួយ​ដែល​មិន​គួរ​មើល​រំលង​។ ទន្ទឹមគ្នា​នេះ​ អ្នកជំនាញ​បាន​មើលឃើញ​ថា​ ការ​ថែរក្សា​ទុក​នូវ​សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗបុរាណ​ទាំងនោះ​ ក៏​ជា​ចំណែក​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ការ​ជួយ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ផង​ដែរ​។

លោក​ ច្រឹក​ សុ​ខនីម​ ប្រធាន​សមាគម​អ្នក​វាយតម្លៃ​ និង​ភ្នាក់ងារ​អចលនវត្ថុ​កម្ពុជា​ បាន​លើកឡើង​ថា​ សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗ ពិសេស​សំណង់​អគារ​ដែល​បន្សល់ទុក​ពី​សម័យ​បារាំង​ គឺ​សុទ្ធតែ​អាច​ចាត់ទុកជា​សំណង់​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ទាំងអស់​។

ហេតុនេះ​ លោក​ ជំរុញ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ បន្ដ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​អភិរក្ស​អគារ​ចាស់​ៗទាំងនោះ​ ដើម្បី​រក្សាទុក​ជា​កេរ​មរតក​វប្បធម៌​ និង​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ជាតិ​ និង​អន្ដរ​ជាតិ​។ ទន្ទឹម​នឹង​អគា​រថ្មីៗ​ និង​ខ្ពស់​ៗជាច្រើន​ដែល​កំពុង​រីក​លូតលាស់​នៅក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗមួយចំនួន​ ក៏​នៅតែ​មាន​ទីផ្សារ​ដែរ​។ជាក់ស្តែង​មាន​អគារ​ និង​ផ្ទះ​ចាស់​ៗមួយចំនួន​ ត្រូវ​បាន​កែប្រែ​ទៅជា​ហាង​លក់ទំនិញ​ ជាទី​ស្នាក់​ការ​ក្រុមហ៊ុន​ និង​ជា​កន្លែង​ស្នាក់នៅ​ ជាដើម​។

កត្តា​នេះ​ គឺជា​ការ​រួមចំណែក​សំខាន់​ ជួយ​លើកស្ទួយ​វប្បធម៌​ និង​សេដ្ឋកិច្ច​ជាតិ​ថែមទៀត​។ នេះ​បើ​តាម​ការ​បញ្ជាក់​បន្ថែម​ពី​លោក​ច្រឹក​ សុ​ខនីម​ ប្រធាន​សមាគម​អ្នក​វាយតម្លៃ​ និង​ភ្នាក់ងារ​អចលនវត្ថុ​កម្ពុជា​។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗនេះ​ដែរ​ លោក​ ឡុង​ គី​មសួរ​ ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន​ Century​ 21​ Advance​ Property​ និង​ជា​អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​អចលនទ្រព្យ​ បាន​ថ្លែង​ថា​ ការ​អភិរក្ស​សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗ ជាផ្នែក​មួយ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​វប្បធម៌​ ក៏ដូចជា​ស្នាដៃ​ដ៏​ពិសេស​របស់​ស្ថាបត្យករ​ជំនាន់ដើម​ ដល់​ស្ថាបត្យករ​ជំ​នាន់​ក្រោយ​ៗ ក៏​ដូច​ជា​ក្មេង​ៗជំនាន់​ក្រោយ​ឱ្យ​បាន​ស្គាល់​ពី​ស្ថាបត្យកម្ម​ពី​សម័យកាល​នី​មួយ​ៗផង​ដែរ​។

ហេតុនេះ​ ការ​អភិរក្ស​នូវ​សំណង់​អគារ​ចាស់​ទាំងនោះ​ មិន​ត្រឹមតែ​អាច​បង្ហាញ​ពី​វប្បធម៌​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​នោះ​ទេ​ តែ​វា​ថែមទាំង​អាច​ទាក់ទាញ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​ពីសំណាក់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​បាន​មួយ​កម្រិត​ទៀតផង​។

បើ​តាម​ អភិបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ឯកឧត្ដម​ ឃួង​ ស្រេង​ ដែល​បាន​លើកឡើង​កាលពី​ពេល​ថ្មី​ៗនេះ​ថា​ អាជ្ញាធរ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​មាន​ផែនការ​ច្បាស់លាស់​ ក្នុង​ការ​អភិរក្ស​អគារ​បេតិកភណ្ឌ​វប្បធម៌​សល់​ពី​សម័យ​បារាំង​ ដើម្បី​រក្សា​បាន​នូវ​អត្តសញ្ញាណ​របស់​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ ដោយ​ហាម​វាយកម្ទេច​អគារ​ទាំងនោះ​ដោយ​គ្មាន​ច្បាប់​អនុញ្ញាត​ និង​តម្រូវ​ឱ្យ​សាងសង់​ដោយ​គោរព​តាម​រចនាប័ទ្ម​ដើម​ នៅពេល​ចង់​សាងសង់​ឡើង​ថ្មី​។

ប៉ុន្តែ​ឯកឧត្ដម​អភិបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាន​បន្ត​ថា​ ក្នុងករណី​អគារ​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​មាន​សភាព​ចាស់​ទ្រុឌទ្រោម​ ត្រូវ​មានការ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់​ពី​សុខ​សុវត្ថិភាព​ និង​អាយុជីវិត​មនុស្ស​ ព្រោះ​ ភាព​ចាស់​ទ្រុឌទ្រោម​របស់​អគារ​មួយចំនួន​ អាច​នឹង​បាក់​ស្រុត​ បង្ក​ហានិភ័យ​ដល់​ពលរដ្ឋ​ ដែល​កំពុង​រស់នៅ​ក្នុង​អគារ​ទាំងនោះ​បាន​។

លោក​បន្ត​ថា​ ក្នុងករណី​នេះ​ រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ គឺ​បាន​តម្រូវ​ឱ្យ​រដ្ឋបាល​ខណ្ឌ​ទាំង14​ និង​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​ទាំងអស់​ ត្រូវ​ចេញ​លិខិត​ជូនដំណឹង​មួយ​ជូន​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​រស់នៅ​ ឬស្នាក់នៅ​ក្នុង​សំណង់​អគារ​ទ្រុឌទ្រោម​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ទាំងនោះ​។

ជាមួយគ្នា​នេះ​ដែរ​ ឯកឧត្ដម​ ជា​ សុ​ផា​រ៉ា​ ឧបនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​ នគរូបនីយកម្ម​ និង​សំណង់​បាន​លើកឡើង​ ក្នុង​ពិធីសម្ពោធ​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​សៀវភៅ​ “Architectural​ Guide​ Phnom​ Penh​” កាលពី​ពេល​ថ្មី​ៗនេះ​បាន​លើកឡើង​ថា​ ក្នុងនាម​ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី​ គឺ​មានឱកាស​បាន​រៀបចំ​តាក់តែង​នូវ​ច្បាប់​ស្តី​ពី​សំណង់​ ហើយ​លោក​អះអាង​ថា​ ច្បាប់​នេះ​ គឺ​បាន​ផ្តល់​ឱកាស​ឱ្យ​មានការ​ជួសជុល​លើ​សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗ ពិសេស​សំណង់​ស្ថាបត្យកម្ម​បេតិកភណ្ឌ​នានា​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​រក្សា​ទម្រង់​ដើម​។

បើ​និយាយ​ពី​សំណង់​អគារ​សម័យ​អាណានិគម​បារាំងសែស​ អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​អរិយធម៌​ខ្មែរ​ បាន​លើកឡើង​ថា​ យើង​ចាំបាច់​ត្រូវតែ​អភិរក្ស​ ពីព្រោះ​ស្ថាបត្យកម្ម​សំណង់​អគារ​ទាំងនេះ​ គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​មរតក​ប្រវត្ដិសាស្ដ្រ​។ ដោយឡែក​សំណង់​អគារ​ដែល​បន្សល់​ពី​សម័យ​អាណានិគម​និយម​បារាំងសែស​ មាននៅ​តាម​បណ្ដា​ខេត្ត​មួយចំនួន​ដូចជា​ ខេ​ត្ដ​បាត់ដំបង​ ក្រចេះ​ និង​កំពត​ ត្រូវ​បាន​រាជរដ្ឋាភិបាល​កំពុងធ្វើការ​រៀបចំ​ដាក់​ចូលក្នុង​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​របស់​អង្គការ​យូ​ណេស្កូ​។

សំណង់​អគារ​សម័យ​បារាំង​មួយចំនួន​ដែល​នៅសល់​ហូត​ដល់​សព្វថ្ងៃ​ និង​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកថា​ ជារ​តនភ​ណ្ឌ​នៃ​រាជធានី​ រួមមាន​ អគារ​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា ​(CDC​) អគារ​តុលាការ​កំពូល​ វិមានឯករាជ្យ​ ក្រសួង​ប្រៃសណីយ៍​ និង​ទូរគមនាគមន៍​ បណ្ណាល័យជាតិ​ សារមន្ទីរ​ជាតិ​ រតនាគារជាតិ​ សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ព្រះបរមរាជវាំង​ រមណីយដ្ឋាន​វត្តភ្នំ​ អគារ​អង្គការ​យូ​ណេស្កូ​ ផ្សារ​ធំ​ថ្មី​ គេហដ្ឋាន​ឯកជន​ និង​អគារ​ផ្សេង​ៗមួយចំនួន​ទៀត​។

ដោយឡែក​ យោង​តាម​ទីផ្សារ​អចលនទ្រព្យ​ បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ តំបន់​ដែល​មានការ​អភិវឌ្ឍ​ហើយ​ និង​មានតម្លៃ​ដី​ខ្ពស់​ស្ថិត​ក្នុង​ខណ្ឌ​ចំនួន4​ គឺ​ខណ្ឌដូនពេញ​ ខណ្ឌ7មករា​ ខណ្ឌចំការមន​ និង​ខណ្ឌទួលគោក​ ដែល​ជា​តំបន់​ពាណិជ្ជកម្ម​។ ក្នុង​នោះ​ដែរ​ អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​ទីផ្សារ​អចលនវត្ថុ​ ក៏បាន​ឱ្យ​ដឹង​ដែរ​ថា​ បច្ចុប្បន្ន​សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗ មាន​តម្រូវការ​លើ​ការជួល​ខ្លាំង​ជាងគេ​ គឺ​នៅក្នុង​ខណ្ឌ​ចំនួន2​ គឺ​ខណ្ឌដូនពេញ​ និង​ខណ្ឌ​ស្ទឹងមានជ័យ​។ ខណ្ឌដូនពេញ​ ភាគច្រើន​ជា​តម្រូវការ​ជួល​អគារ​ប្រភេទ​នេះ​សម្រាប់​ប្រកប​អាជីវកម្ម​ ខណៈ​ខណ្ឌ​ស្ទឹងមានជ័យ​ ភាគច្រើន​មាន​តម្រូវការ​ជួល​សម្រាប់​ស្នាក់នៅ​របស់​ប្រជាជន​នៅក្នុង​តំបន់​។

ភាគច្រើន​ តម្រូវការ​ជួល​មាន​ច្រើនតែ​នៅ​កណ្តាល​ក្រុង​ ដោយឡែក​សម្រាប់​ជាយក្រុង​វិញ​ មិនសូវ​មាន​តម្រូវការ​ជួល​ច្រើន​ប៉ុន្មាន​ទេ​ ដោយសារតែ​ទីតាំងនៅ​ឆ្ងាយ​ បើ​ទោះជា​សំណង់​អគារ​ទើបតែ​សាងសង់​ថ្មី​ក៏ដោយ​។ ដោយឡែក​ចំពោះ​តម្លៃ​លើ​ការជួល​សំណង់​អគារ​ចាស់​វិញ​ គឺ​មាន​ចន្លោះ​ចាប់ពី​ 1,700ដុល្លារ​ទៅ​ជាង​ 3,000ដុល្លារ​ឯណោះ​។

យ៉ាងណាក៏ដោយ​ អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​អចលនទ្រព្យ​ នៅ​ចង់​ឃើញ​គ្រប់​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​យកចិត្ត​ទុកដាក់​អភិរក្ស​សំណង់​អគារ​ចាស់​ៗ ព្រោះ​អគារ​ទាំងនោះ​ គឺ​ពិត​បាន​ផ្តល់​ផល​ចំណេញ​ទាំង​វប្បធម៌​ និង​សេ​ដ្ខ​កិច្ច​ដល់​កម្ពុជា​៕

មន្ត្រី​ក្រសួងទេសចរណ៍​ និង​ស្ថាប័ន​ទេសចរណ៍​ឯកជន​ បាន​បង្ហាញ​ការ​បារម្ភ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ចំពោះ​ការ​ផ្ទុះឡើង​នៃ​មរោ​គវីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​ប្រភេទ​ថ្មី​ថា​ នឹង​ប៉ះពាល់​ដល់​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍​របស់​កម្ពុជា​ដែល​ទាក់ទាញ​ភាគច្រើន​ជនជាតិ​ចិន​ បន្ទាប់ពី​កម្ពុជា​បាន​រក​ឃើញ​ករណី​ឆ្លង​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​ប្រភេទ​ថ្មី​លើកដំបូង​នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​ ក៏ប៉ុន្តែ​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងទេសចរណ៍​ បាន​ប្រកាស​នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​មួយ​ប្រកបដោយ​ភាព​ជឿជាក់​ថា​ កម្ពុជា​នៅតែ​ជាគោល​ដៅ​ទេសចរណ៍​ដ៏​កក់ក្ដៅ​សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​គ្រប់គ្នា​ ដែល​នៅតែ​មានការ​ការពារ​សុវត្ថិភាព​ សន្តិសុខ​សណ្ដាប់ធ្នាប់​ និង​នៅតែ​ត្រៀម​ទទួលស្វាគមន៍​វត្តមាន​ភ្ញៀវ​អន្តរជាតិ​ជានិច្ច​។

ឯកឧត្តម​ ថោង​ ខុន​ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងទេសចរណ៍​ បាន​មានប្រសាសន៍​ថា​៖ “ថ្វី​ដ្បិត​កម្ពុជា​មានការ​ឆ្លង​មេរោគ​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​ថ្មីនេះ​ចំនួន​ 1ករណី​ កន្លងទៅ​ក្ដី​ ប៉ុន្តែ​ក្រសួងសុខាភិបាល​ និង​ក្រសួង​-ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​បាន​និង​កំពុង​រួមគ្នា​ទប់ស្កាត់​យ៉ាង​សស្រោកសស្រាំ​ ហើយក៏​គ្មាន​ការ​ឆ្លង​រីក​រាលដាល​ បន្ត​ទៀត​នោះ​ដែរ​”។

ឯកឧត្តម ថោង ខុន​បានធ្វើ​ការអះអាង​យ៉ាង​ដូច្នេះ នៅក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ដែល​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​រក​ដំណោះស្រាយ​ទប់​លំនឹង​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍​ក្នុងប្រទេសស្រប​ពេលដែល​ពិភពលោក​កំពុង​ប្រឈម​ការរីករាលដាល​ជំងឺ​រលាក​ផ្លូវដង្ហើម​ប្រភេទ​ថ្មី​ដែល​បង្កដោយ​មេរោគ​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា (2019-nCoV) រួមជាមួយ​នឹង​វិស័យ​ឯកជន សមាគម​ទីភ្នាក់ងារ​ទេសចរណ៍​កម្ពុជា (CATA) សមាគម​សណ្ឋាគារ​កម្ពុជា សមាគម​ម្ហូបអាហារ និង​ចុងភៅ​កម្ពុជា និង​ដៃគូ​ពាក់ព័ន្ធ​នានា នៅ​ទីស្ដីការ​ក្រសួងទេសចរណ៍ កាលពី​ចុងខែ​មករា ឆ្នាំ2020។

ឯកឧត្តម បាន​បន្តថា៖“ក្នុងនោះ ក្រសួងទេសចរណ៍​បាន​មើលឃើញ​ចលនា​ទេសចរណ៍​ក្នុងប្រទេស​មាន​ភាព​សក​ម្មយ៉ាង​ខ្លាំង ពោលគឺ​មិនមាន​អ្វី​គួរឱ្យ​ព្រួយបារម្ភ​ដូច​នៅ​ប្រទេស​មួយចំនួន​ឡើយ ពិសេស​គឺ​ធានាបាន​ការគ្រប់គ្រង​បញ្ហា​ជំងឺ​រលាក​សួត​ប្រភេទ​ថ្មី​នេះ (Coronavirus) បាន​យ៉ាង​ជឿជាក់​បំផុត។ ចំណែកឯ​ភ្ញៀវទេសចរ​អន្តរជាតិ​ដែល​កំពុងស្ថិត​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា ក៏​កំពុង​រីករាយ​ជាមួយ​ដំណើរ​កម្សាន្ត​របស់ខ្លួន នៅតាម​គោលដៅ​ទេសចរណ៍​នានា​ជុំវិញ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែរ”។

លោកជំទាវ ឆាយ ស៊ីវ​លីន ប្រធាន​សមាគម​ទីភ្នាក់ងារ​ទេសចរណ៍​កម្ពុជា​បានឱ្យដឹងថា ព័ត៌មាន​នៃ​ការរកឃើញ​វត្តមាន​នៃ​មេរោគ​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​ប្រភេទ​ថ្មី​នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​លើ​ជនជាតិ​ចិន កំពុង​ធ្វើឱ្យប៉ះពាល់​យ៉ាងខ្លាំង​ដល់​វិស័យ​ទេសចរណ៍​កម្ពុជា ពិសេស​កន្លែង​ដែលមាន​វត្តមាន​ជនជាតិ​ចិន​ច្រើន។

លោកជំទាវ​បាន​មានប្រសាសន៍ថា៖“ខ្ញុំ​ពិតជា​មានការ​ព្រួយបារម្ភ ព្រោះ​វិស័យ​ទេសចរណ៍​មិន​ត្រឹមតែ​បង្កើតបាន​ការងារ​ជាច្រើន​ដល់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​យើង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ តែ​វា​ក៏​ជា​ចំណែក​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ក្នុងការ​ជំរុញ​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច​កម្ពុជា។ យើង​ទទួលបាន​ព័ត៌មាន​ពី​ការលុបចោល​ដំណើរ​ទេសចរណ៍​ពី​ប្រទេស​ចិន និង​ប្រទេសផ្សេងៗទៀត​ជាច្រើន។ ករណីនេះ​ក៏​កំពុង​ធ្វើឱ្យ​ការ​កក់​ដំណើរ​ទេសចរណ៍ និង​សេវាកម្ម​ទាក់ទង​ទេសចរណ៍​នៅ​កម្ពុជា​ធ្លាក់ចុះ ហើយ​ការធ្វើដំណើរ​ទេសចរណ៍​ក្នុងស្រុក ក៏​អាច​ធ្លាក់ចុះ​ផងដែរ”។

លោក​តុ​ប សុភ័ក អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងទេសចរណ៍​បាន​មានប្រសាសន៍ថា៖“ខ្ញុំ​គិតថា ការរកឃើញ​វត្តមាន​ជំងឺ​ផ្តាសាយ បាន​ក្លាយជា​ចំណែក​មួយ​ដែល​អាចធ្វើឱ្យ​ចំនួន​ភ្ញៀវទេសចរ​អន្តរជាតិ​មក​ទស្សនា​កម្ពុជា​ថយចុះ តែ​ទន្ទឹមនឹងនេះ​ក្រសួងទេសចរណ៍ ក៏បាន​ដាក់ចេញ​នូវ​យន្តការ​បន្ទាន់​មួយចំនួន​ដើម្បី​រក្សា​និរន្តរភាព សម្រាប់​អ្នក​ប្រកប​របរ​ក្នុង​វិស័យ​ទេសចរណ៍ ក៏ដូចជា​ផ្ទះសំណាក់ និង​សណ្ឋាគារ​ជាដើម​ដែរ”។

លោក ថ្លែងថា៖ “យន្តការ​ដំបូង​ដែល​យើង​ត្រូវធ្វើ​នៅពេលនេះ​គឺ​ជំរុញ​ចរន្ត​ទេសចរណ៍​ក្នុងស្រុក ដើម្បី​ធ្វើយ៉ាងណា​ឱ្យ​មូលដ្ឋាន​អាជីវកម្ម​ក្នុង​វិស័យ​ទេសចរណ៍ អាច​ដំណើរ​ទៅ​មុខជា​បន្តទៀត​បាន។ ដូច្នេះ​ទើប​បច្ចុប្បន្ន​កម្ពុជា​បានដាក់​ម៉ាស៊ីន​ត្រួតពិនិត្យ​សុខភាព​ជាច្រើន នៅតាម​ព្រលានយន្តហោះ និង​ច្រកព្រំដែន​អន្តរជាតិសំខាន់ៗ ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការរីក​រាលដាល​ជំងឺ​រលាក​ផ្លូវដង្ហើម​នេះ”។

ក្រសួងទេសចរណ៍​បានបង្ហាញ​ទិន្នន័យ​ថា ក្នុង​រយៈពេល 11ខែ​នៃ​ឆ្នាំ2019 កម្ពុជា​ទទួលបាន​ភ្ញៀវទេសចរ​បរទេស​សរុប 5.89លាន​នាក់ កើនឡើង 8.3% បើ​ធៀប​នឹង​រយៈពេល​ដូចគ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ2018។ ភ្ញៀវទេសចរ​ចិន​បាន​នាំមុខគេ ដោយមាន​ចំនួន 2.18លាន​នាក់ កើនឡើង 19.5% បើ​ធៀប​នឹង​រយៈពេល​ដូចគ្នា​កាលពី​ឆ្នាំ2018។ ខណៈ​ភ្ញៀវ​ជនជាតិ​វៀតណាម​ស្ថិតនៅ​លេខ2 មាន​ចំនួន 809,170នាក់ ក្នុង​កំណើន 15.2%។ បើតាម​ទិន្នន័យ​របស់​ក្រសួងទេសចរណ៍​ដដែល បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន​ចលនា​ទេសចរណ៍​ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា មាន​ភ្ញៀវទេសចរ​ចាប់ពី 10លាន​នាក់ ដល់ 12លាន​នាក់ ក្នុងនោះ​មាន​ទាំង​ភ្ញៀវទេសចរ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ។

ជាមួយគ្នានេះដែរ​អ្នកទេសចរ គឺជា​ធាតុ​សំខាន់​នៃ​ប្រាក់ចំណូល។ ការវិនិយោគ​ក្នុង​វិស័យ​ទេសចរណ៍​នៅ​កម្ពុជា​មានតម្លៃ 4.3ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​រយៈពេល 8ខែ​នៃ​ឆ្នាំ2019 ដោយ​ប្រទេស​ចិន គឺជា​អ្នកផ្តល់​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដ៏​សំខាន់។ នេះ​បើ​យោងតាម​តួលេខ​ចុងក្រោយ ដែល​ចេញផ្សាយ​ដោយ​ក្រសួងទេសចរណ៍។

លោក យិន ណាត ប្រធាន​មន្ទីរ​វិនិយោគ​ទេសចរណ៍​នៃ​ក្រសួងទេសចរណ៍ បានធ្វើការ​ប្រកា​សកាល​ពីថ្ងៃ​ទី27 ខែមករា​កន្លងទៅ​ថា មាន​វិនិយោគិន​ជាច្រើន​ដែល​វិនិយោគ​លើ​វិស័យ​ទេសចរណ៍ ក្នុងនោះ​រួមទាំង​កម្ពុជា​ផងដែរ។ បន្ទប់​ស្នាក់នៅ​ថ្មី សរុប​ចំនួន 1,000បន្ទប់ នឹងត្រូវ​បង្កើតឡើង​ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គង់​ដល់​អ្នកទេសចរ។ ជាមួយនឹង​គម្រោង​ថ្មី​ចំនួន14 ដែល​ត្រូវ​បានអនុម័ត​នៅ​ចន្លោះ​ខែមករា និង​ខែកញ្ញា​កាលពី​ឆ្នាំ​កន្លងទៅ ទឹកប្រាក់​នៃ​គម្រោង​ថ្មី​ទាំងនោះ នឹងត្រូវ​ប្រើ​សម្រាប់​ការសាងសង់​អគារ​ជាច្រើន រួមមាន​សណ្ឋាគារ​លំដាប់​ផ្កាយ3 និង​ផ្កាយ5 ផ្សារ​ទំនើប និង​កន្លែង​កម្សាន្ត។

នៅក្នុង​តួលេខ​ផ្សេងទៀត ដែល​បានចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​ក្រសួង​ដដែល បច្ចុប្បន្ន​មាន​អាជីវកម្ម​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទេសចរណ៍​ចិន​ចំនួន262 នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ទាំងនេះ​រួមមាន​ភោជនីយដ្ឋា​ន សណ្ឋាគារ និង​ភ្នាក់ងារទេសចរណ៍។ កាលពី​ឆ្នាំមុន​ ការមកដល់​នៃ​ភ្ញៀវទេសចរ​ក្នុងប្រទេស​មាន​ចំនួន 6.7លាន​នាក់ ដែល​តំណាងឱ្យ​ការកើនឡើង 8% ពី 1ឆ្នាំទៅ 1ឆ្នាំ។

ទោះជា​មានការ​បារម្ភ​យ៉ាងណាក្តី អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងសុខាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​អះអាងថា កម្ពុជា​នៅតែ​ជា​ប្រទេស​មាន​សុវត្ថិភាព និង​សូមឱ្យ​ភ្ញៀវទេសចរ​មក​កម្សាន្ត​សប្បាយ​ឱ្យបាន​ច្រើន​បន្តទៀត។

លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត លី សូ​វ៉ាន់  អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងសុខាភិបាល​បាន​អះអាង​នៅឯ​ខេត្តសៀមរាប​កាលពី​ថ្ងៃទី30 ខែមករា ឆ្នាំ2020ថា៖“ប្រទេស​កម្ពុជា​មិនមែនជា​ប្រទេស​កំពុង​រង​ការ​រាតត្បាត​នៃ​ជំងឺឆ្លង​ដែល​បណ្ដាលមកពី​មេរោគ​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​នោះទេ កម្ពុជា​នៅតែ​ជា​ប្រទេស​មាន​សុវត្ថិភាព ដូច្នេះ​សូមឱ្យ​ភ្ញៀវទេសចរ បន្ត​មក​កម្សាន្ត​នៅ​កម្ពុជា​ឱ្យបាន​កាន់តែច្រើន​បន្ថែម​ទៀត ហើយ​សូមកុំ​មានការ​ភ័យខ្លាច ជាពិសេស គឺ​នៅ​ខេត្តសៀមរាប​ដែលជា​ខេត្ត​មាន​សក្តានុពល​ផ្នែក​ទេសចរណ៍”។

លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត លី សូ​វ៉ាន់  បាន​បញ្ជាក់ថា គិត​ត្រឹម​ម៉ោង​នេះ ខេត្តសៀមរាប​គ្មាន​អ្នក​ឆ្លង​មេរោគ​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា​ទេ ហើយ​អ្នកទេសចរ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ នៅតែ​អាច​ដើរលេង​កម្សាន្ត​នៅតាម​រមណីយដ្ឋាន​នានា​ដោយ​សេរី​តាម​ធម្មតា ហើយ​ស្ថានភាព​ជនជាតិ​ចិន​ដែលមាន​ជំងឺ​ផ្លូវ ដង្ហើម​ថ្មី​បង្កឡើង​ដោយ​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា ដែល​បាន​សម្រាក​ព្យាបាល នៅ​មន្ទីរពេទ្យបង្អែក​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​នោះ គឺមាន​សុខភាព​ល្អជា​ធម្មតា ដោយ​ពុំមាន​បញ្ហា​អ្វី​គួរឱ្យកត់សម្គាល់​ទេ។

យោងតាម​គណៈកម្មការ​សុខាភិបាល​ក្នុង​ខេត្ត​ហ៊ូ​ពេ​យ ដែលមាន​វូ​ហាន​ជា​រដ្ឋធានី​បាន​រាយការណ៍​ឱ្យដឹងថា គិតពី​ត្រឹម​ថ្ងៃ​សុក្រ​ទី31 ខែមករា ឆ្នាំ2020 អ្នកស្លាប់​ដោយសារ​មេរោគ​វីរុស​កូ​រ៉ូ​ណា កើន​ដល់ 213នាក់ និង​អ្នក​ឆ្លង​មេរោគ​កើន​ដល់ 9,922នាក់ និងព្យាបាលសះស្បើយ181នាក់។ ប្រទេស​ជាង 20 បានសម្រេច និង​កំពុង​ត្រៀម​ជម្លៀស​ពលរដ្ឋ​របស់ខ្លួន​ចេញពី​ទីក្រុង​វូ​ហាន ប្រទេស​ចិន ជាទី​ដែល នូ​វែ​ល​កូ​រ៉ូ​ណា​វីរុស​កំពុង​រាតត្បាត​ខ្លាំង។

តាម​ប្រភព​សារព័ត៌មាន  New York Times បាន​ចុះផ្សាយ​ថា អាមេរិក ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ បារាំង អុីតាលី កូរ៉េ ខាងត្បូង សិង្ហ​បុរី អេ​ស្ប៉ា​ញ កាណាដា រុស្ស៊ី ម៉ូ​ណា​កូ តួរ​គី នូ​វែ​ល​ហ្សេ​ឡង់ និង​ហូ​ឡង់ ជាដើម បានចាប់ផ្តើម​ជម្លៀស​ពលរដ្ឋ​របស់ខ្លួន​មុនគេ ហើយ​កំពុង​រង់ចាំ​ទទួល​អ្នក​នៅ​សេសសល់​បន្ថែមទៀត រីឯ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី អង់គ្លេស ឥណ្ឌា មី​យ៉ាន់​ម៉ា ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី និង​ថៃ កំពុង​ចរចា​ជាមួយ​ភាគី​ចិន និង​ត្រៀមខ្លួន​ធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ៕

ក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួង​សាធារណការ និង​ដឹកជញ្ជូន និង​រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​ប្តេ​ជ្ងា​នឹង​ធ្វើការ​រួមគ្នា​ជំរុញឱ្យមាន​ការវិនិយោគ​លើ​គម្រោង​សាងសង់​ចំណត​យានយន្ត​សាធារណៈ ឬ​ចំណតរថយន្ត​ក្រោម​ដី​ឱ្យបាន​ច្រើន​កន្លែង​ថែមទៀត​នៅក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ ស្របពេល​គ្នា​នេះប្រជាពលរដ្ឋ និង​អ្នកជំនាញ​ខាង​អភិវឌ្ឍន៍ បានបង្ហាញ​ការ​សាទរ និង​រំពឹងថា ផែនការ​នេះ​នឹង​ជួយ​កាត់បន្ថយបញ្ហា​កកស្ទះ​ចរាចរណ៍​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ។

យុវជន ជា វណ្ណ​ណេ​ត ជា​និស្សិត​ផ្នែក​គ្របគ្រង​ឆ្នាំ​ទី3 នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង បាន​យល់ស្រប​ចំពោះ​ផែនការ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​ការសាងសង់​ចំណត​ក្រោម​ដី​នៅ​ភ្នំពេញ។

យុវជន​រូបនេះ​បាន​និយាយថា៖ “ការចត​យានយន្ត​នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ខ្ញុំ​ឃើញ​អ្នកខ្លះ សូម្បីតែ​កន្លែង​ហាម​ចត ក៏​ពួកគាត់​ចត​ដែរ វា​ជាហេតុ​នាំឱ្យ​ចៀស​មិន​រួច​ពី​ការកកស្ទះ​ចរាចរណ៍ ដូចជា​នៅ​ម្តុំ​ផ្សារ​ដើមថ្កូវ​ជាដើម”។

ហេតុនេះ យុវជន​រូបនេះ​យល់ថា “ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ ខ្ញុំ​ចង់ឱ្យ​ក្រសួង និង​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​សហការគ្នា​ដើម្បី​ចាប់ផ្តើម​បង្រៀន​ពី​ច្បាប់​ចរាចរណ៍ និង​សីលធម៌ ពិសេស​កសាង​ចំណត​ក្រោម​ដី​ឱ្យបាន​ច្រើន ដែល​នេះ​ជា​មធ្យោបាយ​រយៈពេល​វែង​ក្នុងការ​កាត់បន្ថយ​ការស្ទះ​ចរាចរណ៍”។

ពាក់ព័ន្ធ​ទៅនឹង​ការលើកឡើង​នេះដែរ លោក ច្រឹ​ក សុខ​នី​ម ប្រធាន​សមាគម​អ្នកវាយតម្លៃ និង​ភ្នាក់ងារ​អចលនវត្ថុ​កម្ពុជា ក៏បាន​បង្ហាញ​ការគាំទ្រ​ចំពោះ​យុទ្ធសាស្ត្រ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ដែល​ជំរុញឱ្យមាន​ការ​វិយោគ​លើ​ការកសាង​ចំណត​ក្រោម​ដី​នេះ​ផងដែរ។ លោក​យល់ថា បញ្ហា​កកស្ទះ​ចរាចរណ៍ បានធ្វើឱ្យ​បាត់បង់​សោភណភាព​នៅក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ ហេតុនេះ​ការវិនិយោគ​ឱ្យមាន​ចំណត​យានយន្ត​ក្រោម​ដី វា​ជួយ​ច្រើន​ដល់​ការរក្សា​សណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយ​ទីក្រុង ម្យ៉ាង​វា​ក៏​ជួយ​ឱ្យមាន​ចំណូល​ដល់​ជាតិ និង​អ្នកវិនិយោគ​ផងដែរ។

តែ​យ៉ាងណា អ្នកជំនាញ​ផ្នែក​អចលនទ្រព្យ​រូបនេះ ក៏បាន​ជំរុញ​ដល់​ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ឱ្យមាន​ការបង្កើត​វគ្គ​បណ្តុះបណ្តាល ដល់​បណ្តា​អ្នកវិនិយោគ​ឱ្យដឹងពី​គោលដៅ​រយៈពេល​វែង ជាពិសេស​ពន្យល់​ឱ្យ​ប្រជាជន​បានដឹង​ពី​ការប្រើប្រាស់​ចំណត​ក្រោម​ដី ដើម្បីឱ្យ​ផែនការ​នេះ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ផែនការ​សាងសង់​ចំណត​យានយន្ត​ក្រោម​ដី​នេះដែរ ថ្លែង​ក្នុង​ពិធី​បិទ​សន្និបាត​បូកសរុប​លទ្ធផល​ការងារ​របស់​ក្រសួង​សាធារណការ និង​ដឹកជញ្ជូន កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ឯកឧត្ដម​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អូន ព័ន្ធមុន្នីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ បាន​ណែនាំ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​មួយចំនួន ព​ន្លឿ​ន​ការអនុវត្ត​គម្រោង​សាងសង់​ចំណតរថយន្ត​សាធារណៈ​ឱ្យបាន​ឆាប់ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ការកកស្ទះ និង​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍ព្រមទាំង​សម្រួល​ដល់​ការធ្វើដំណើរ​របស់ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ផង។

ឯកឧត្ដម​បាន​មានប្រសាសន៍ថា បច្ចុប្បន្ននេះ រាជធានី​ភ្នំពេញ​មិនមាន​ចំណត​សម្រាប់​ឱ្យ​បងប្អូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង ចត​យានយន្ត​បាន​ត្រឹមត្រូវ​នៅឡើយ​ទេ ដែល​នេះ​ជាហេតុ​ធ្វើឱ្យមាន​ការចត​យានយន្ត​គ្មាន​សណ្តាប់ធ្នាប់ រំលោភ​លើ​ដងផ្លូវ និង​ចំណីផ្លូវ​ដែលនាំឱ្យ​មានការ​កកស្ទះ​ដល់​ការធ្វើ​ចរាចរណ៍​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ។

ឯកឧត្ដម​បានបញ្ជាក់​ថា៖“ក្រសួង​សាធារណការ និង​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ត្រូវ​បន្ត​ការយកចិត្តទុកដាក់​អនុវត្ត​ផែនការ​នេះ​ឱ្យបាន​ជោគជ័យ ដែល​ស្របតាម​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​គោលនយោបាយ​ជាតិ​សុវត្ថិភាព​ចរាចរណ៍​ផ្លូវគោក​របស់​រដ្ឋាភិបាល”។

ឆ្លើយតប​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ផែន​ការកសាង​ចំណត​យានយន្ត​ក្រោម​ដី​នេះដែរ លោក ម៉េ​ត មាស​ភក្តី មន្ត្រី​នាំពាក្យ​នៃ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ធ្លាប់បាន​លើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ន​នៅ​ភ្នំពេញ​មាន​ចំណត​ក្រោម​ដី​ដែល​បាន​សាងសង់​រួចរាល់ គឺ​ស្ថិតនៅក្រោម​សួនច្បារ​ផ្សារ​ចាស់ ដែល​ស្ថិត​នៅមុខ​ស្ថានីយ​រថភ្លើង ចន្លោះ​ពី​អគារ​វឌ្ឍនៈ និង​អគារ​កាណាឌីយ៉ា និង​ចំណត​ក្រោម​ដី ឆ្ពោះទៅ​ផ្សារ​រាត្រី។

លោក​បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ​បាននិងកំពុង​ធ្វើការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ដល់​បងប្អូន​ដែល​ចត​រថយន្ត​គ្មាន​សណ្តាប់ធ្នាប់ ហើយក៏​កំពុង​ជំរុញឱ្យមាន​ការចូលរួម​ពី​វិស័យ​ឯកជន ក្នុងការវិនិយោគ​លើ​ការសាងសង់​ចំណតរថយន្ត​សាធារណៈ និង​ចំណត​ក្រោម​ដី​នៅក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ​ឱ្យបាន​កាន់តែច្រើន​បន្ថែម​ទៀត។

ជាមួយគ្នា​នោះដែរ ឯកឧត្ដម ស៊ុន ចាន់ថុល រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សាធារណការ និង​ដឹកជញ្ជូន បានឱ្យដឹងថា ក្រៅពី​ពង្រឹង​កិច្ចសហការ​បង្កើន​ការសាងសង់​ចំណត​យានយន្ត​ក្រោម​ដី​ហើយ​នោះ ក្រសួង​នឹង​សហការ​ជាមួយ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ដឹកនាំ​បន្តការងារ​ស្ដារ ជួសជុល និង​សាងសង់​ផ្លូវតូចៗនៅក្នុង​ទីក្រុង ដើម្បី​អាចធ្វើ​ចរាចរណ៍​បាន​ទៅកាន់ផ្លូវធំៗទាំងអស់​របស់​ទីក្រុង សាងសង់​ផ្លូវ​វាង​ និង​ផ្លូវ​រំលង ព្រមទាំង​បំពាក់​ភ្លើង​សញ្ញា​ចរាចរណ៍​ឱ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ​ថែមទៀត​ផងដែរ។

គួរ​បញ្ជាក់ដែរថា បច្ចុប្បន្ននេះ នៅក្នុង​រាជធានី​ភ្នំពេញ​មានការ​សាងសង់ និង​កំពុង​សាងសង់​ចំណតរថយន្ត​សាធារណៈ​ក្រោម​ដី​មួយចំនួន ស្ថិតនៅក្រោម​ទីតាំង​សួនច្បារ​មុខ​ព្រះ​សក្យមុនីចេតិយ និង​ចំណត​ក្រោម​ដី​មុខ​សួនច្បារ​សាន់វេ ខាងលិច​រមណីយដ្ឋាន​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​វត្តភ្នំ​ផងដែរ។ នេះ​បើ​យោងតាម​ការលើកឡើងរ​បស​់ឯកឧត្ដម អូន ព័ន្ធមុន្នីរ័ត្ន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ៕

ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ទាំងឡាយ​ដែល​បញ្ជូន​ពលករ និង​កម្មសិក្សាការី​ទៅធ្វើ​កម្មសិក្សា ក៏ដូចជា​ទៅធ្វើ​ការ​នៅ​បរទេស កម្ពុជា​ក៏​ជា​ប្រទេស​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ផងដែរ ដែល​បាន​បញ្ជូន​មនុស្ស​ទៅ​បំពេញ​សេចក្តីត្រូវការ​ផ្នែក​កម្លាំង​ពលកម្ម​នៅតាម​ប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍​នានា។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នេះ គេ​សង្កេតឃើញថា ក្រសួង​ការងារ និង​អង្គការ​ដៃគូ​បាន​ព្យាយាម​ដើម្បី​ធ្វើយ៉ាងណា​ពលករ ក៏ដូចជា​កម្មសិក្សាការី​ទាំងអស់​ដែល​ទៅធ្វើ​ការងារ​នៅ​បរទេស ទទួលបាន​សិទ្ធិ និង​មានការ​អភិវឌ្ឍ​កាន់តែ​ប្រសើរ​សម្រាប់​សិទ្ធិ​ការងារ។

ដោយ​មើលឃើញ​ពី​សារៈសំខាន់​នៃ​ការ​គាំពារ​សិទ្ធិ​ពលករ ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នានា ដូចជា​ក្រសួង​ការងារ និង​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ អង្គការ​អន្តរជាតិ​ខាង​ការងារ (ILO) សមាគម​ទីភ្នាក់ងារ​ជ្រើសរើស​ពលករ​កម្ពុជា (ACRA) និង​សមាគមទីភ្នាក់ងារ​ហត្ថពល​កម្ម​កម្ពុជា (MAC) បាន​បោះពុម្ពផ្សាយ​ក្រមសីលធម៌​សម្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ជ្រើសរើស​ឯកជន​ដើម្បី​គាំពារ​សិទ្ធិ​ដល់​ពលករ​ទាំងអស់រ​បស់​កម្ពុជា។

ឯកឧត្តម អុិត សំហេង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ការងារ និង​បណ្តុះបណ្តាល​វិជ្ជាជីវៈ បាន​លើកឡើងថា ក្រមសីលធម៌​សម្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ជ្រើសរើស​ពលករ​ឯកជន​នេះជា​ឯកសារ​ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់​ក្នុងការ​ចូលរួមចំណែក​ពង្រឹង​ប្រសិទ្ធភាព​ការងារ ការលើកកម្ពស់​សិទ្ធិ​ការងារ និង​សុខុមាលភាព​របស់​ពល​ករ។ បន្ថែមពីលើ​នេះ វា​ក៏​អាច​គាំទ្រ​ដល់​ការអនុវត្ត​របស់​ទីភ្នាក់ងារ​ឯកជន​ឱ្យធ្វើ​ការប្រកប​ដោយ​គណ​នេ​យ្យ​ភាព ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង ជ្រើសរើស បណ្តុះបណ្តាល បញ្ជូន និង​ការគ្រប់គ្រង​ពលករ​ទៅធ្វើ​ការ​នៅ​បរទេស។

លោកស្រី Anna Engblom តំណាង​ជាន់ខ្ពស់​របស់​អង្គការ​អន្តរជាតិ​ខាង​ការងារ (ILO) បានឱ្យដឹងថា ក្រមសីលធម៌​សម្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ជ្រើសរើស​ពលករ​ឯកជន មាន​សារៈប្រយោជន៍​យ៉ាងខ្លាំង​សម្រាប់​គ្រប់ភាគី​ជាពិសេស គឺ​ប្រទេស​ដែល​បញ្ជូន​ពលករ​ទៅធ្វើ​ការងារ និង​ប្រទេស​ទទួល​ពលករ។

លោកស្រី​មានប្រសាសន៍ថា ប្រទេស​ដែល​បាន​បញ្ជូន​ពលករ​ទៅធ្វើ​ការងារ អាច​ទទួល​បានការ​គាំពារ​សិទ្ធិ​ល្អប្រសើរ និង​កាត់បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ ចំណែកឯ​ប្រទេស​ទទួលយក​ពលក​រវិ​ញ ក៏​ទទួលបាន​កម្លាំង​ពលកម្ម​ល្អ ដើម្បី​បំពេញបន្ថែម​តម្រូវការ​សម្រាប់​អភិវឌ្ឍន៍​នៅក្នុង​ប្រទេស​ផងដែរ។

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​នេះ លោក Pablo Kang ឯកអគ្គរដ្ឋទូត​អូស្ត្រាលី​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ការដាក់ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ក្រមសីលធម៌​សម្រាប់​ទីភ្នាក់ងារ​ជ្រើសរើស​ពលករ​ឯកជន​នៅ​កម្ពុជា​នេះ ពិតជា​រឿង​ល្អ​ខ្លាំងណាស់​សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា និង​អូស្ត្រាលី។

ជាក់ស្តែង​បច្ចុប្បន្ននេះ អូស្ត្រាលី និង​សមាជិក​នៃ​សមាគម​អាស៊ាន​បាន​ខិតខំ​លុបបំបាត់​បញ្ហា ដូចជា​ការរំលោភបំពាន​នានា​លើ​ពលករ ការយកថ្លៃ​ហួសហេតុ ជា​ថ្នូរ​នឹង​ឱកាស​បញ្ជូន​ទៅធ្វើ​ការងា​រ​នៅក្រៅ​ប្រទេស ការធ្វើ​ពលកម្ម​ដោយ​បង្ខំ និង​ការជួញដូរ​មនុស្ស ជាដើម។ តាមរយៈ​ឯកសារ​ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់​នេះ ពលករ​អាចមាន​ឱកាស​ក្នុងការ​ចូលរួម​ជា​កម្លាំង​ពលកម្ម​ប្រកបដោយ​អត្ថន័យ និង​អាច​ផ្លាស់ប្តូរ​ដោយ​សេរី​ក្នុង​តំបន់់ ដើម្បី​ចាប់យក​ឱកាស​ការងារ​ប្រកបដោយ​ប្រសិទ្ធភាព។

ឯកឧត្តម Pablo Kang មានប្រសាសន៍ថា៖ “ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​សង្ឃឹមថា ក្រមសីលធម៌​នេះ​នឹង​ក្លាយជា​ឧបករណ៍​ដើម្បីឱ្យ​ទីភ្នាក់ងារ​ជ្រើសរើស​ពលករ​អនុវត្តបាន​កាន់តែ​ត្រឹម​ត្រូវ និង​ចូលរួម​លើកកម្ពស់​សិទ្ធិ​របស់​ព​លករ​បាន​កាន់តែ​ប្រសើរឡើង​ដើម្បី​ចូលរួមចំណែក​អភិវឌ្ឍ”។

រហូតមកដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​បញ្ជូន​ពលករ​ប្រមាណ​ជាង 1លាន​នាក់​ទៅធ្វើ​ការងារ​នៅក្នុង 6ប្រទេស ដូចជា​ប្រទេស​ថៃ ប្រទេស​កូរ៉េ ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី ប្រទេស​សិង្ហ​បុរី និង​តំបន់​រដ្ឋបាល​ពិសេស​ហុងកុង៕

របាយការណ៍​ប្រចាំឆ្នាំ​របស់​ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ដែល​បាន​ចុះផ្សាយ​នៅ​ខែធ្នូ ឆ្នាំ2019 បាន​បង្ហាញថា ការនាំ​ចេញពី​កម្ពុជា រយៈពេល 10ខែ នៅ​ឆ្នាំ2019 មាន​ចំនួន​ជិត 11ពាន់​លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋអាមេរិក ធៀប​នឹង​ចំនួន​ជាង 10ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ក្នុង​រយៈពេល​ដូចគ្នា​នៅ​ឆ្នាំ2018។

ផលិតផល​សម្លៀកបំពាក់ នៅតែ​ជា​ទំនិញ​នាំមុខសម្រាប់​ការនាំចេញ​របស់​កម្ពុជា ដែលមាន​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​ជាង 6,406លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក បន្ត​ដោយផ្នែក​ស្បែកជើង និង​វាយ​ន​ភណ្ឌ​ក្នុង​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​ជាង 905លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក និង​ជាង 40លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក រៀង​គ្នា​តាម​លំដាប់។ ការនាំចេញ​អង្ករ​មាន​ជាង 286លាន​ដុល្លារ និង​ផលិតផលផ្សេងៗទៀត​ជាង 3,174លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។

ឯកឧត្តម សៀង ថៃ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បាន​ថ្លែង​ប្រាប់ថា នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា កំពុង​ធ្វើ
កំណែទម្រង់​មុត​ស្រួច​ក្នុង​ផ្នែក​ពាណិជ្ជកម្ម ដែល​នឹង​ជួយ​ឱ្យ​ធុរជន​នៅ​កម្ពុជា មាន​ភាព​ប្រកួតប្រជែង​ប្រសើរ​ជាង​មុន ដែល​អាច​ប្រកួតប្រជែង​ជាមួយ​ប្រទេស​នានា លើ​ទីផ្សារពិភពលោក​បាន។

លោក​ឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធាន​សភាពាណិជ្ជកម្ម បាន​មានប្រសាសន៍ប្រាប់​ឡា​រ៉ែ​ន​ ពាណិ​ជ្ជ​តាម​ទូរស័ព្ទ​ថា៖“ចំពោះ​គោលដៅ​នៃ​ការធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​សម្រាប់​ឆ្នាំ2020 យើង​មានការ​អនុវត្តបន្ត​នូវ​ទិសដៅ​ដែល​បាន​អនុវត្ត​កន្លងមក ដូចជា​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី FTA រវាង​បណ្តា ប្រទេស​សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ៗមួយចំនួន រួម​នឹង​ការអនុវត្ត​ភាពជា​ដៃគូ​វិនិយោគ​ជា​សាធារណៈ ដែលជា​ការទាក់ទាញ​ការវិនិយោគ​បន្ថែមទៀត ជាមួយនឹង FTA រវាង​កម្ពុជា-កូរ៉េ កម្ពុជា-ជប៉ុន ក៏​នៅតែមាន​បន្ត និង FTA កម្ពុជា-ចិន ក្នុង​គម្រោង​ផ្លូវ1 ខ្សែក្រវាត់1 បាននិងកំពុង​បន្ត ដែល​មិនមាន​ការថយចុះ​ទេ​មានតែ​បង្កើន​បន្ថែម”។

សូមបញ្ជាក់ថា គំនិត​ផ្តួចផ្តើម “ខ្សែក្រវាត់ និង​ផ្លូវ”របស់​ចិន បានផ្តល់​អត្ថប្រយោជន៍​យ៉ាងច្រើន ខណៈដែល​ចិន​បានចាត់ទុក​កម្ពុជា ជា​ចំណុច​ស្នូល​របស់​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​នេះ ដើម្បី​សហការ​ក្នុង​ការកសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និង​ក្រៅពី​កិច្ចពង្រឹង​ចំណង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ប្រទេស​ទាំង2 កម្ពុជា-ចិន ក៏មាន​ការជំរុញ​កំណើន​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ការវិនិយោគ​ផងដែរ។

គួរ​ជម្រាប​ថា ជាក់ស្ដែង​នៅ​ឆ្នាំ2018 ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​សរុប​ទ្វេភាគី​មាន​ចំនួន 6.5ពាន់​លានដុល្លារ កើនឡើង 15% បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2017 ដែលមាន​តម្លៃ​ត្រឹមតែ 5.6ពាន់​លាន​ដុល្លារ។ ក្នុង​ឆ្នាំ 2019  ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​សរុប​បាន​កើន​ឡើងដល់​ចំនួន 8.2ពាន់​លាន​ដុល្លារ ស្មើនឹង​កំណើន ចំនួន  27% ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018។ វឌ្ឍនភាព​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​កម្ពុជា និង​ចិន ព្រមទាំង​មាន​ផែនការ​បង្កើន​ឱ្យបាន​ដល់ 10ប៊ី​លាន​ដុល្លារ​នៅត្រឹម​ឆ្នាំ2023 ទៀតផង។ នេះ​បើតាម​ការ​ឱ្យដឹងពី​ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។

ដោយឡែក​ពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា-កូរ៉េ ឆ្នាំ2018 មាន​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​ប្រមាណ​ជិត 1,000លាន​ដុល្លារ​សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយ​រយៈពេល 9ខែ ឆ្នាំ2019កន្លងទៅ ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​ប្រទេស​ទាំង2មាន​ចំនួន​ជិត 700លាន​ដុល្លារ។

ទំហំ​វិនិយោគ​ទ្វេភាគី កម្ពុជា-កូ​រ៉ ចាប់ពី​ឆ្នាំ1996 មកដល់​ឆ្នាំ2019 មាន​ទំហំ​ទឹកប្រាក់​ប្រមាណ 4.47ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។  កម្ពុជា និង​សាធារណរដ្ឋ​កូរ៉េ មាន​គោលបំណង​ជំរុញ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​ដោយ​បង្កើន​ការផ្លាស់ប្ដូរ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​ប្រទេស​ទាំង2 ឱ្យបាន 1,000លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​នៅ​ឆ្នាំ2020 នេះ។

ដោយឡែក​ការធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយ​ភាគី​ជប៉ុន របាយការណ៍​បានឱ្យដឹងថា ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​សរុប​រវាង​កម្ពុជា-ជប៉ុន មាន​ចំនួន 2.1ពាន់​លាន​ដុល្លារ គិត​ចាប់ពី​ខែមករា ដល់​ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ2019 កើនឡើង 12.95% បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​រយៈពេល​ដូចគ្នា​ក្នុង​ឆ្នាំ2018 ដែលមាន​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម 1.86 ពាន់​លាន​ដុល្លារ។

ទំនិញ​នាំ​ចេញពី​កម្ពុជា​ទៅ​ជប៉ុន មានតម្លៃ​ជិត 1.60ពាន់​លាន​ដុល្លារ កើនឡើង 7.7% ពី 1.48ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​ឆ្នាំ2018។ ការនាំ​ចូល​ពី​ជប៉ុន​មានតម្លៃ 502.88លាន​ដុល្លារ កើនឡើង 33.9% ខណៈដែល​ឆ្នាំ2018 មាន​ត្រឹមតែ 375.70លាន​ដុល្លារ​ប៉ុណ្ណោះ។ នេះ​បើ​យោងតាម​ទិន្នន័យ​ពី​អង្គការ​ពាណិជ្ជកម្ម​ក្រៅប្រទេស​របស់​ជប៉ុន Jetro។

លោក​ឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធាន​សភាពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា​បានឱ្យដឹង​ទៀតថា៖“ភាពល្អប្រសើរ​នៃ​ទំនាក់ទំនង បានធ្វើឱ្យ​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​កម្ពុជា និង​ជប៉ុន កើន​ឡើងជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ។ លោក​បា​នប​នុ្ត​ថា កំណើន​នេះ​នឹង​កាន់តែ​ខ្ពស់​ឡើង​បន្ថែមទៀត​ក្នុង​ឆ្នាំ2020 នេះ”។

លោក​ឧកញ៉ា ក៏បាន​បញ្ជាក់ដែរថា៖“ជាការ​ងារ​របស់​សភា​ពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយ​ក្រសួង​សាធារណការ និង​ដឹកជញ្ជូន​ក្នុង​ឆ្នាំ2020នេះដែរ យើង​កំពុង​សិក្សា​លើ​ចំណុច​មួយចំនួន ដែល​ពិភាក្សា​អំពី​ការកាត់បន្ថយ​ថ្លៃដើម​នៃ​ការដឹកជញ្ជូន ព្រោះ​តម្លៃ​ការដឹកជញ្ជូន​នៅ​ប្រទេស​យើង នៅតែមាន​តម្លៃ​ថ្លៃ​ជាង​ប្រទេសជិតខាង​ឆ្ងាយ​ណាស់”។

លោក​ឧកញ៉ា លឹម ហេង បាន​បន្ថែមថា៖“ជាមួយគ្នានេះដែរ នៅ​ឆ្នាំ2020 នេះ យើង​ក៏​នឹង​ជជែក​ពិភាក្សា​លើ​ថ្លៃ​ភ្លើង​ផងដែរ ដែល​វា​នឹង​ជួយ​ទៅដល់​វិស័យ​កសិកម្ម ដែល​ជារួម​បញ្ហា​ទាំង2 នេះ(ដឹកជញ្ជូន និង​អគ្គិសនី) គឺជា​ចំណុច​សំខាន់ ដោយសារ​ការកាត់បន្ថយ​ថ្លៃដើម​នៃ​បញ្ហា​ទាំង2 នេះ នឹងធ្វើ​ឱ្យ​យើង​អាច​ប្រកួតប្រជែង​ជាមួយ​គេ​បាន”។

ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ទេសរដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​សាធារណការ និង​ដឹកជញ្ជូន ធ្លាប់បានឱ្យដឹងថា ការអភិវឌ្ឍ និង​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​ប្រព័ន្ធ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ដឹកជញ្ជូន និង​កំពង់ផែ ជា​បន្តបន្ទាប់ ធ្វើឡើង​ស្របតាម​ការកើនឡើង​នៃ​ពាណិជ្ជកម្ម ក៏ដូចជា​ឱ្យស្រប​តាម​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ ចតុកោណ របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល ឆ្ពោះទៅរក​ចក្ខុវិស័យ​ក​ម្ពុ​ជា​ឆ្នាំ2050។

ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល បាន​បន្ដថា ការធ្វើឱ្យ​ប្រសើរឡើង​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ដឹកជញ្ជូន ការប្រើប្រាស់ ថាមពល និង​ការតភ្ជាប់​ឌីជីថល សេដ្ឋកិច្ច​ឌីជីថល និង​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម4.0 ការអភិវឌ្ឍ​ផែនការមេ​ជាតិ​ដឹកជញ្ជូន ការអភិវឌ្ឍ​ផែនការមេ​ជាតិ​កំពង់ផែ និង​ផែនការមេ​ជាតិ​ភ័ស្តុភា​រកម្ម ការពង្រីក និង​ធ្វើ​ទំនើបកម្ម​កំពង់ផែសំខាន់ៗដូចជា កំពង់ផែ​ភ្នំពេញ និង​កំពង់ផែ​ព្រះសីហនុ ការស្ថាបនា​កំពង់ផែ​ភ្នំពេញ​ថ្មី ជាដើម។

លោក​ឧកញ៉ា លឹម ហេង បាន​បន្ត​ឱ្យដឹងទៀតថា៖“តាមរយៈ​នៃ​កិច្ចការ​នេះ ខ្ញុំ​គិតថា នៅក្នុង​ការពង្រីក និង​ពង្រឹង​វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម​ក្នុង​ឆ្នាំ2020 នេះនឹង​កាន់​តែមាន​ភាពល្អប្រសើរ​ឡើង ជាពិសេស​នឹង​ទាក់ទាញ​បានការ​វិនិយោគ​បន្ថែមទៀត ខណៈដែល​សក្ដានុពល និង​ឱកាស​វិនិយោគ​យើង​បាន​សិក្សា​ស្វែងយល់​រួចហើយ នោះ​គឺ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី កម្ពុជា-សហភាព​សេដ្ឋកិច្ច​អឺរ៉ុប-អាស៊ី (Cambodia-EurasianEconomic Union FTACEFTA) ដែល​បានបង្ហាញ​ពី​កាលានុវត្តភាព​ឈ្នះឈ្នះ សម្រាប់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ការធ្វើសមាហរណកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់ខ្លួន​ឱ្យ​កាន់តែ​ស៊ីជម្រៅ​ទៅក្នុង​ខ្សែចង្វាក់​ផលិតកម្ម​ពិភពលោក និង​ការធ្វើសមាហរណកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​របស់ខ្លួន​ជាមួយ​បណ្តា​ប្រទេស​នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​កណ្តាល និង​ជាមួយ​ប្រទេស​រុស្ស៊ី”។

តាមរយៈ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី​នេះ ត្រូវបាន​គេ​រំពឹងថា នឹង​បង្កើន​ឱកាស​ក្នុង​ការធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម និង​វិនិយោគ​ទៅវិញទៅមក ជាពិសេស​កម្ពុជា​អាច​បង្កើន​ការនាំចេញ​សម្លៀកបំពាក់ និង​វាយ​ន-​ភណ្ឌ ផលិតផល​កសិកម្ម និង​ទំនិញ​ដទៃទៀត ខណៈដែល​សហភាព​សេដ្ឋកិច្ច​អឺរ៉ុប-អាស៊ី ក៏​អាច​ជ្រៀតចូល​ទីផ្សារ​កម្ពុជា​កាន់តែ​ទូលំទូលាយ​ជាង​មុន ជាពិសេស​លើ​វិស័យ​ថាមពល។

ស្របគ្នា​នេះដែរ ពាណិជ្ជកម្ម​ជាមួយនឹង​ប្រទេសជិតខាង​វៀតណាម កាល​ឆ្នាំ2018 សម្រេចបាន​ប្រមាណ 4.7ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក កើនឡើង 24% បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2017។ តាម​ការប៉ាន់ស្មាន ក្នុង​ឆ្នាំ2019 កន្លងទៅ ពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា-វៀតណាម មាន​ប្រមាណ 5.2ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ពោលគឺ សម្រេចបាន​លើសពី​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​ដែល​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ប្រទេស​ទាំង2 ដាក់ចេញ ក្នុង​គោលដៅ​ត្រឹម 5ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ក្នុង​ឆ្នាំ2020 នេះ។

ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង កម្ពុជា និង ថៃ​ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម បាន​ថ្លែងថា ទំនាក់ទំនង ក្នុង​វិស័យ​ពាណិជ្ជកម្ម មានការ​កើន​ឡើងជា​លំដាប់ ជាពិសេស​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម រវាង​ប្រទេស​ទាំង​2បាន​កើនឡើង​ពី 2,786 លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​នៅ​ឆ្នាំ2017 ដល់ 3,632 លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​នៅ​ឆ្នាំ2018។

ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​រវាង​កម្ពុជា និង​ថៃ​ កាលពី​ឆ្នាំ2019 កើនឡើង 7.14% រហូតដល់​ជាង 9 ពាន់​លាន​ដុល្លារ បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018។ កាលពី​ឆ្នាំ2018 ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​រវាង​ប្រទេស​ទាំង2 សម្រេចបាន 8.4ពាន់​លាន​ដុល្លារ។ នេះ​បើ​យោងតាម​ទិន្នន័យ​ពី​ស្ថានទូត​ថៃ​ប្រចាំ​នៅ​កម្ពុជា។

មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ទាំង2 បាន​ប្តេជ្ញា​បង្កើន​ទំហំ​ពាណិជ្ជកម្ម​ទ្វេភាគី​ឱ្យដល់ 15ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ត្រឹម​ចុងឆ្នាំ2020 នេះ។ នៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ កម្ពុជា និង​ថៃបាន​គាំទ្រ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ជាពិសេស​នៅក្នុង​អាស៊ានដើម្បី​កសាង​សហគមន៍​អាស៊ាន​មួយ​ដ៏​រឹងមាំ៕