Author: ធឿន មករា

សិស្សនៃកម្មវិធីសមមូលអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋានតាមអុីនធើណិត (BEEP)ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលយុវជន ដែលបានបោះបង់ការសិក្សាឱ្យទទួលបានការអប់រំសម្រាប់បន្តអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញរបស់ខ្លួន បានប្រឡងបញ្ចប់ជាលើកទី1 នៅអង្គការមូលនិធិកុមារកម្ពុជា។

បើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានឱ្យដឹងថា ការប្រឡងមាន 4ដងក្នុង 1ឆ្នាំសម្រាប់កម្មវិធីសិក្សាសមមូលកម្រិតមូលដ្ឋានតាមអុីនធើណិត (BEEP) ដោយសិស្សដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាអាចទទួលបានសញ្ញាបត្រស្មើនឹងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ។ សិស្សទាំងអស់ដែលប្រឡងបញ្ចប់ដោយជោគជ័យ អាចនឹងចុះឈ្មោះចូលរៀននៅក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ (TVET) ឬវិទ្យាល័យបច្ចេកទេសបាន។

ឯកឧត្តម ពេជ សោភ័ន រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការនៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានឱ្យដឹងថា កម្មវិធីសមមូលអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋានតាមអុីនធើណិត (BEEP) ជាកម្មវិធីយ៉ាងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជាដែលបានបោះបង់ការសិក្សា ឬមិនមានឱកាសបានសិក្សានៅក្នុងសាលាឱ្យមានលទ្ធភាពងាកមកសិក្សាវិញតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យា បានគ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់ទីកន្លែង។

កម្មវិធីសិក្សាទាំងអស់នៃកម្មវិធីនេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យាដែលសិស្សទាំងអស់អាចសិក្សាបាន តាមរយៈប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាដូចជាទូរស័ព្ទដៃស្មាតហ្វូន ឬតាមរយៈកុំព្យូទ័រជាដើម។

ឯកឧត្តម ពេជ សោភ័ន បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ការបង្កើតឡើងនូវកម្មវិធីសមមូលអប់រំកម្រិតនេះជាផ្នែកយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការលើកកម្ពស់ការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) នៅកម្ពុជា ព្រោះសិស្សដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាទាំងអស់ពីកម្មវិធីនេះ នឹងអាចមានសញ្ញាបត្រទទួលស្គាល់ដើម្បីបន្តការសិក្សាបច្ចេកទេសបាន»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហានេះដែរ ឯកឧត្តម ហង់ ជួន ណារ៉ុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា បានលើកឡើងថា កម្មវិធីសមមូលអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋានតាមអុីនធើណិត (BEEP) ជាផ្នែកសំខាន់សម្រាប់ការសិក្សាពេញមួយជីវិត ព្រោះមិនថាយើងអាយុប៉ុន្មាន ឬស្ថិតនៅទីណានោះទេ បើយើងចង់សិក្សា មានឆន្ទៈក្នុងការអភិវឌ្ឍចំណេះដឹង គឺសុទ្ធតែអាចសិក្សាឡើងវិញបាន។

ម្យ៉ាងវិញទៀតអ្វីដែលកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់ការសិក្សាគឺប្រជាជនបច្ចុប្បន្ននេះ ស្ទើរគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែមានប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក ហេតុនេះពួកគេគ្រាន់តែផ្លាស់ប្តូរពេលវេលាមួយចំនួនពីការលេងបណ្តាញសង្គម មកធ្វើការងារអភិវឌ្ឍន៍សមត្ថភាព គេអាននឹងទទួលបានការអប់រំយ៉ាងល្អ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា រហូតមកដល់ឆ្នាំ2020នេះ កម្មវិធីសមមូលអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋានតាមអុីនធើណិត (BEEP) បានពង្រីកមណ្ឌលរបស់ខ្លួនរហូតដល់ទៅ 13ខេត្ត និងមានគម្រោងពង្រីកឱ្យបាន 15ខេត្តក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ បច្ចុប្បន្ននេះកម្មវិធីអប់រំកម្រិតមូលដ្ឋានតាមអុីនធើណិត មានសិស្សចុះឈ្មោះចូលរួមចំនួន 2,064នាក់ចំនួននេះអាចនឹងមានការកើនឡើងបន្ថែមទៀតនៅគ្រប់រាជធានីខេត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា៕

ក្រៅពីការគិតគូរលើបញ្ហាគ្រប់គ្រងចង្វាក់ផលិតកម្មនៃសហគ្រាស និងឧស្សាហកម្មនានាដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថានហើយ ថ្មីៗនេះអ្នកជំនាញនានាលើពិភពលោកបានណែនាំថា សកម្មភាពសំខាន់ដែលនាំឱ្យមនុស្សម្នាក់ៗអាចចូលរួមកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ខ្លាំងលើពិភពលោកផងដែរនោះ គឺការអប់រំឱ្យចេះសន្សំសំចៃ និងគ្រប់គ្រងសកម្មភាពឱ្យបានល្អ។

អ្នកជំនាញបរិស្ថាន និងបម្រែបម្រួលនៃធនធានធម្មជាតិនៅក្នុងប្រទេសនានា ដូចជានៅអឺរ៉ុប និងនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនជាដើម បានបញ្ជាក់ថា ការសន្សំសំចៃ គឺជាវិធីល្អមួយដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចធ្វើបាន ហើយវាក៏ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ផងដែរក្នុងការ កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់លើពិភពលោក។

ជារៀងរាល់ថ្ងៃ សំរាមប្លាស្ទិក សម្លៀកបំពាក់ចាស់ៗ និងសំណល់នៃការរស់នៅជាច្រើនបានហូរចូលទៅក្នុងមហាសមុទ្រ ដែលបានបំផ្លាញដល់ជីវចម្រុះ។ បន្ថែមពីលើនេះ ការផលិតនូវផលិតផលទាំងអស់នោះសុទ្ធតែប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ដែលហេតុនេះហើយ ទើបបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនបានជំរុញឱ្យមានការប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ការជួលសម្ភារប្រើប្រាស់ដែលមិនចាំបាច់ និងការកែច្នៃអ្វីដែលប្រើប្រាស់បានដោយខ្លួនឯង ដើម្បីកាត់បន្ថយការទិញរបស់ថ្មី។ ចំណែកឯសម្ភារប្រើប្រាស់រួចមួយចំនួនដែលនៅល្អ ក៏អាចនឹងធ្វើការបរិច្ចាគទៅតំបន់ដទៃទៀតដែលកំពុងត្រូវការ ដើម្បីឱ្យពួកគេមានលទ្ធភាពប្រើប្រាស់បាន ដោយមិនចាំបាច់ទិញរបស់របរថ្មីដែលមានគុណភាពមិនល្អ ងាយខូច និងទាមទារឱ្យមានការផលិតច្រើនឡើង។

បន្ថែមពីលើនេះ វេទិកាសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកបានលើកឡើង ពាក់ព័ន្ធនឹងគំនិតជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើតគម្រោងដើម្បីរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា សម្រួលដល់ប្រជាជនក្នុងការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់រថយន្តផ្ទាល់ខ្លួន បង្កើនចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់សេវាធ្វើដំណើរសាធារណៈ និងធ្វើការងារនានា ដើម្បីជំរុញឱ្យប្រជាជនអាចធ្វើដំណើរដោយថ្មើរជើង និងជិះកង់បាននៅក្នុងគោលដៅជិតៗជាដើម។

ការធ្វើបែបនេះ ក៏ជាការចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយឱ្យប្រជាជនចេះសន្សំសំចៃធនធានលើការចំណាយទៅលើប្រេងឥន្ធនៈ ហើយទទួលបានសុខភាពល្អ និងថែមទាំងកាត់បន្ថយការបំពុលបរិយាកាសទៀតផង។ ព្រោះជារៀងរាល់ថ្ងៃការទាញយកឥន្ធនៈ ក៏ដូចជាចំហេះឥន្ធនៈ កំពុងបង្កជាបញ្ហាយ៉ាងច្រើននៅក្នុងពិភពលោក។

ជាតិពុលទាំងអស់នោះបានធ្វើឱ្យប្រទេសនានាត្រូវបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះខ្យល់ពុល ដែលកើតមានឡើងនៅពេលអាកាសធាតុចុះត្រជាក់។ ចំពោះការទទួលទានអាហារ និងការប្រើប្រាស់គ្រឿងសង្ហារិម ក៏ដូចគ្នាដែរ នៅទីក្រុងតូរ៉ុនតូ ប្រទេសកាណាដា គេបានប្រមូលអាហារសល់ៗ

ពីផ្ទះប្រជាជន ដើម្បីកែច្នៃឡើងវិញឱ្យក្លាយជាថាមពលឥន្ធនៈសម្រាប់ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ខណៈប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន បានប្រើប្រាស់កម្ទេចឈើពីសម្ភារប្រើប្រាស់ចាស់ៗ ដើម្បីបង្កើតជាអាល់កុលម្យ៉ាងឈ្មោះថាអេតាណុល ដើម្បីលាយជាមួយនឹងឥន្ធនៈសម្រាប់ប្រើប្រាស់។ ការប្រើប្រាស់របស់សល់ៗពីការរស់នៅទាំងអស់នេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា អាចបង្កើតជាប្រេងឥន្ធនៈដែលមានផលប៉ះពាល់តិចតួចដល់ផែនដី តែទោះជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ក៏ការសន្សំសំចៃ ឬការទិញសម្ភារសម្រាប់តែគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ និងមិនខ្ចះខ្ជាយ ជាវិធីដ៏សំខាន់មួយក្នុងការជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់ពិភពលោក ជាពិសេស គឺការកាត់បន្ថយភាពខ្ជះខ្ជាយលើការទទួលទានសាច់ ពីព្រោះការផលិតរបស់របរទាំងអស់នេះ ត្រូវការវត្ថុធាតុដើមជាច្រើន និងត្រូវការប្រើថាមពលច្រើន ដើម្បីឱ្យវាចេញជារូបរាងឡើង។

ការសន្សំសំចៃដ៏សំខាន់មួយផ្សេងទៀត ដែលអ្នកជំនាញផ្នែកផលប៉ះពាល់បរិស្ថានណែនាំ គឺការសន្សំសំចៃអគ្គិសនី។ ប្រជាជនគួរចាប់ផ្តើមសន្សំសំចៃអគ្គិសនី ដោយការប្តូរអំពូលភ្លើង ឬសម្ភារមិនសូវចាំបាច់មួយចំនួន ដែលស៊ីភ្លើងខ្លាំង មកប្រើផលិតផលសន្សំសំចៃភ្លើងវិញ។ បន្ថែមពីលើនេះ ការរៀបចំលំនៅឋានថ្មី ក៏គួរតែរៀបចំគម្រោងស្ថាបត្យកម្មដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនត្រជាក់ និងអំពូល ដើម្បីកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីនៅក្នុងការរស់នៅ។ ការប្រើប្រាស់អគ្គិសនីច្រើនលើសពីតម្រូវការ ត្រូវបានគេរកឃើញថា បណ្តាលឱ្យប្រទេសនីមួយៗ ត្រូវប្រើប្រាស់ថាមពលជាច្រើន រួមទាំងថាមពលកកើតឡើងវិញ និងថាមពលមិនកកើតឡើងវិញផងដែរ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់។

ហេតុនេះប្រសិនបើប្រជាជនចេះសន្សំសំចៃអគ្គិសនី ពួកគាត់នឹងអាចចំណេញទាំងថវិកាសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ការរស់នៅ និងថែមទាំងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់ពិភពលោកទៀតផង៕

អាកាសធាតុ​ក្ដៅ​ខ្លាំង និង​គ្មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់​កក់ខែ​នៅ​ឆ្នាំនេះ កំពុង​បង្ក​ការលំបាក​កាន់តែខ្លាំង​ដល់​ការរស់នៅ​របស់​មនុស្ស និង​សត្វ​នៅ​កម្ពុជា។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន បាន​ណែនាំ​ឱ្យ​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ យកចិត្តទុកដាក់​ណែនាំ​កសិករ នៅ​ចំពោះមុខ​នេះ ឱ្យធ្វើ​ការដាំដុះ​ដំណាំ​ណា​ដែល​ប្រើប្រាស់​ទឹក​តិច ព្រោះ​ឆ្នាំនេះ ត្រូវបាន​ព្យាករ​ឃើញថា នឹង​ជួប​បញ្ហា​កង្វះខាត​ទឹក​ប្រើប្រាស់។

ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ធ្លាប់បាន​ថ្លែង​ឡើង​នៅក្នុង​ពិធី​ប្រគល់​សញ្ញាបត្រ ជូន​និស្សិត​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​នីតិសាស្ត្រ និង​វិទ្យាសាស្ត្រ​សេដ្ឋកិច្ច កាលពី​ចុងខែ​ធ្នូ កន្លងទៅ​ថា វិស័យ​កសិកម្ម ចំនួន​ផ្ទៃដី​ដាំ​ដុះ ទោះបីថា ស្ថិតនៅក្នុង​ចំនួន​កម្រិត​ដដែល ប៉ុន្តែ​ទិន្នផល​បាន​កើន​ខ្ពស់ជាង​ឆ្នាំមុន។ ស្រូវ​កាលពី​ឆ្នាំ2019 ក៏​ប្រហែលជា​សល់​ប្រមាណ 6លាន​តោន​ផងដែរ ដែល​នោះ​ហើយ ដែល​យើង​ត្រូវ​ប្រឹងប្រែង​ក្នុងការ​នាំចេញ ដែល​ឆ្នាំនេះ(2019)ការនាំចេញ​បានត្រឹមតែ​ជាង​កន្លះ​លាន​តោន​ប៉ុណ្ណោះ។

ទាក់ទង​នឹង​ការនាំចេញ​កសិផល​នានា សម្តេច​តេ​ជោ នៅតែ​ទទូច​ឱ្យ​កសិករ ក៏ដូចជា​វិនិយោគិន លើ​វិស័យ​កសិកម្ម បង្កើន​ការយកចិត្តទុកដាក់​ជំរុញ​ការកែច្នៃ​ផលិតផល​នានា មុននឹង​ធ្វើការ​នាំចេញ ព្រម​ជាមួយនឹង​ការខិតខំ​ទាក់ទាញ​ការវិនិយោគ​ខាង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​ផងដែរ។

ដោយឡែក​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការដាំដុះ​ដំណាំ និង​ការប្រើប្រាស់​ទឹក​នៅពេល​ខាងមុខនេះ​វិញ សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន បាន​បន្ត​លើកឡើងថា “ទឹក​នៅតាម​បឹងបួ ត្រពាំង យើង​ត្រូវ​ចេះ​សន្សំសំចៃ អ៊ីចឹង​ទេបានជា​អំពាវនាវ​ទៅដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ឱ្យធ្វើ​ស្រែប្រាំង​តែ 1ដង​បាន​ហើយ ឯលើ​ក​ទី2 គួរ​ដាំ​ដំណាំ​អ្វី​ផ្សេង​ដែល​ប្រើប្រាស់​ទឹក​តិចជាង”។

ហេតុនេះ សម្តេច ហ៊ុន សែន មានប្រសាសន៍​ណែនាំ​ដូច្នេះ​ថា “ដើម្បី​ធានាថា​ទឹក​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព បម្រើឱ្យ​ជីវភាព​របស់​ប្រជាជន និង​កុំឱ្យ​មានការ​លំបាក​ក្នុងការ​អន្តរាគមន៍​ដោយសារតែ​ការធ្វើ​ដំណាំ​របស់​យើង។ យើង​អាច​ផ្ទេរ​ពី​ការធ្វើ​ស្រូវ ទៅ​ដាំ​ជា​បន្លែបង្ការ ឬ​ដំណាំ​ដាំ​ដុះ​ដទៃទៀត​ដែល​ប្រើប្រាស់​ទឹក​តិចជាង​ការធ្វើ​ស្រែ​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​យើង ព្រោះ​ឆ្នាំនេះ​អាច​ប្រឈម​នឹង​ការខ្វះ​ទឹក​គ្រប់គ្រាន់​ក្នុងការ​ស្រោចស្រព ហេតុនេះ​កសិករ​គួរ​ងាក​មករក​ការដាំដុះ​ដំណាំ​ទាំងឡាយណា​ដែល​ប្រើប្រាស់​ទឹក​តិច”។

ទាក់ទង​បញ្ហា​នេះដែរ ទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេស​កសិក​ម្ម នៃ​អង្គការ​សេ​ដាក (CEDAC) លោក វង្ស សាវឿន អ្នកជំនាញ​លើ​វិស័យ​កសិកម្ម ធ្លាប់បាន​ឱ្យដឹងថា នៅ​រដូវប្រាំង កសិករ​នៅ​តំបន់​ខ្លះ អាច​ខ្វះខាត​ទឹក​ស្រោចស្រព​ខ្លាំង។ លោក​បាន​ប្រាប់ថា ដើម្បី​ទប់ទល់​បញ្ហា​នេះ និង​សម្រួល​ដល់​ដំណើរ​ការដាំដុះ​ឱ្យបាន​រលូន ខួប​ប្រាំង ខួប​វស្សា​ដោយ​គ្មាន​ឧបសគ្គ​នោះ កសិករ​ត្រូវមាន​ផែនការ​រក្សា​ទឹក ឬ​ស្វែង​ប្រភពទឹក​បម្រុង​ទុកជាមុន និង​ត្រូវមាន​គោលការណ៍ និង​វិធី​ប្រើប្រាស់​បែប​សន្សំសំចៃ​ទឹក ឱ្យស្រប​ទៅតាម​ផែន​ការដាំដុះ​ពេញ 1ឆ្នាំ​ដោយ​ហ្មត់ចត់។

លោក​បានផ្ដល់​ជា​ដំណោះស្រាយ​ដែរ​ថា កសិករ​គួរតែរ​កដី​ជាង​តិច 10% នៃ​ទំហំ​ដី​សរុប​ដែល​ត្រូវ​ដាំ​ដុះ ដោយ​ត្រូវ​ជីក​ស្រះ​ស្តុក​ទឹក​ទុក ជីក​អណ្ដូង ហើយ​បើ​មានលទ្ធភាព​សាងសង់​អាង​ស្តុក​ទឹក​ធ្វើ​ពីបេតុង​ទៀតផង​នោះ រឹតតែ​ប្រសើរ។ លោក​បន្តថា ការធ្វើ​បែបនេះ ដោយសារ​បច្ចុប្បន្ន កសិករ​មិនអាច​ពឹងផ្អែក​បាន​ទាំងស្រុង​លើ​ប្រភពទឹក​ធម្មជាតិ ប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ​របស់​រដ្ឋ ឬ​ប្រព័ន្ធ​ស្រោចស្រព​ដែលមាន​ស្រាប់​ទាំងស្រុង​នោះបានទេ។

ជាមួយគ្នានេះ អ្នកជំនាញ​កសិកម្ម​រូបនេះ ក៏បានផ្តល់​ជា​ដំណោះស្រាយ​មួយ ក្នុងចំណោម ដំណោះស្រាយ​ផ្សេងទៀត​ដល់​កសិករ ដើម្បី​សន្សំសំចៃ​ទឹក ក្នុងនោះ​រួមមាន​ការជ្រើសរើស​ពូជ​ដំណាំ​ដែល​ធន់​នឹង​អាកាសធាតុ រាំងស្ងួត ដូចជា ពពួក​បន្លែផ្ទី ត្រប់

សណ្ដែកកួរ ដែលជា​ប្រភេទ​ដំណាំ​ត្រូវការ​ទឹក​តិច ក្រៅពីនេះ​នៅមាន​វិធី​លើកដី​រង​ដំណាំ​ដោយ​ប្រើ​ជីធម្មជាតិ ជាដើម។
ជាការ​ឆ្លើយតប នឹង​បញ្ហា​នេះ លោក វេ​ង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ ក៏​ធ្លាប់​បានឱ្យដឹង​ដែរ​ថា ក្រសួង​បាននិងកំពុង​ចុះ​ណែនាំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅតាម​ជនបទ ជាពិសេស​កន្លែង​ដែល​កំពុង​ប្រឈម​ការខ្វះខាត​ទឹក អំពី​ការត្រៀម​លក្ខណៈ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹង​គ្រោះរាំងស្ងួត ដោយ​រក​វិធីសាស្ត្រផ្សេងៗ សម្រាប់​ស្តុក​ទឹកភ្លៀង​នៅ​រដូវវស្សា ដើម្បី​ទុក​ប្រើ​នៅ​រដូវប្រាំង។ ក្រៅពីនេះទៀត ក៏ត្រូវ​ខិតខំ​ស្តារ និង​រៀបចំ​កន្លែង ដើម្បី​ជីក​ស្រះ អណ្តូងទឹក​ថ្មី​បន្ថែម ឬ​ស្ដារ​ស្រះ អូរ ប្រឡាយចាស់ៗ ឱ្យ​ដំណើរការ​ឡើងវិញ។ ទន្ទឹមគ្នា​នេះដែរ មន្ត្រី​បច្ចេកទេស​ក៏បាន​ណែនាំ​ពី​ប្រភេទ​ដំណាំ​ដែល​គួរ​ដាំ​ដុះ​នា​រដូវ​ខ្វះ​ទឹក ស្របទៅតាម​ការណែនាំរ​បស់​ប្រមុខ​
រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ផងដែរ៕

នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ដោយ​ទទួលបាន​ការឯកភាព​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយចំនួន​នៅក្នុង​សហគមន៍ “ទឹក​ហូត​មានជ័យ​ក្តីសង្ឃឹម” ដែលមាន​អ្នកស្រី រិ​ទ្ធ ចន្ថា ជា​ប្រធាន បាន​បន្ថែម​មុខរបរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​មួយទៀត​ក្រៅពី​ការដាំ​បន្លែបង្ការ ហើយ​របរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​នេះ បានធ្វើឱ្យ​ជីវភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​នៅក្នុង​សហគមន៍​អ្នកស្រី កាន់​តែមាន​ភាពប្រសើរ​ជាង​មុន បើទោះបីជា​នឿយ​បន្តិច​ក៏ដោយ។

អ្នកស្រី រិ​ទ្ធ ចន្ថា ប្រធាន​សហគមន៍​ទឹក​ហូត ស្រុក​រលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង បាន​ប្រាប់​កាសែត​ឡា​រ៉ែ​ន​ពាណិជ្ជ​ឱ្យដឹងថា៖“ការប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​របស់​កសិករ​នៅ​សហគមន៍​របស់ខ្ញុំ បាន​កើន​ចំនួន​ប្រមាណ​ជា 6-7គ្រួសារ​ហើយ ដោយ​គាត់​បាន​ចាប់យក​ការចិញ្ចឹម​ត្រី​ជា​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​បន្ថែម​ពីលើ​ការដាំ​បន្លែ”។

អ្នកស្រី រិ​ទ្ធ ចន្ថា ប្រធាន​សហគមន៍​បានបញ្ជាក់​ឱ្យដឹងថា៖“កសិករ​ទាំងនោះ ខ្លះ​បាន​ចិញ្ចឹម​តែ​ត្រី 1មុខ​ទេ ដូចជា​ត្រី​អណ្តែង ត្រី​ប្រា ឬ​ត្រី​ទី​ឡា​ព្យ៉ា ជាដើម។ ប៉ុន្តែ​អ្នកខ្លះ​ក៏​ចិញ្ចឹម​លាយ​គ្នា 2ប្រភេទ​ត្រី​ក្នុង​ស្រះ​តែមួយ ព្រោះ​គាត់​យល់ថា គាត់​ចិញ្ចឹម​តិចតួច មិនមែនជា​ការចិញ្ចឹម​សម្រាប់​ការលក់ដូរ​ធំដុំ​នោះទេ ហើយក៏​ជាការ​សាកល្បង​មុខរបរ​ថ្មី ក្រៅពី​របរ​ដាំ​បន្លែ​របស់​ពួកគាត់​ដែរ”។

សូមបញ្ជាក់ថា វិធីសាស្រ្តក្នុងការ​ចិញ្ចឹម​ត្រី មាន​ច្រើនបែប គឺជា​ការចិញ្ចឹម​ត្រី​ក្នុង​ស្រះ ក្នុង​អាង​ប្លា​ស្ទិ​កក្នុង​លូ ជាដើម ដែល​កសិករ​អាច​ចិញ្ចឹម​បាន​ដោយ​ងាយ និង​សមស្រប​តាម​ស្ថានភាព​របស់​កសិករ​ដែ​ល​មាន​ផ្ទៃដី​តូច ងាយស្រួល​ក្នុងការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​ទីតាំង​ផងដែរ។ រីឯ​ថ្លៃដើម​ក្នុងការ​ចិញ្ចឹម​ត្រី ក៏​អាច​ចាប់ផ្ដើមបាន​ពី​ដើមទុន​តិចតួច ហើយ​អាច​ផ្ដល់​ចំណូល​បន្ថែម​សម្រាប់​ក្រុមគ្រួសារ ជាពិសេស​ផល​កម្រៃ​ដែល​ទទួលបាន​មាន​លក្ខណៈ​សមរម្យ​គួរ​ជាទី​ពេញចិត្ត។

អ្នកស្រី សែត ថៃ ដែល​ត្រូវបាន​ណែ​នាំឱ្យ​ស្គាល់​ដោយ​អ្នកស្រី រិ​ទ្ធ ចន្ថា ប្រធាន​សហគមន៍​បាន​ប្រាប់​ឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន​អ្នកស្រី​មាន​ស្រះ​ចិញ្ចឹម​ត្រី នៅ​ជិត​ផ្ទះ ទំហំ 7X8m ស្ថិតនៅ​ក្នុងភូមិ​ត្រពាំង​ក្រពើ ឃុំ​ទឹក​ហូត ស្រុក​រលាប្អៀរ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។

អ្នកស្រី សែត ថៃ បានឱ្យដឹងថា៖“ខ្ញុំ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ប្រា ត្រី​នេះ​ចិញ្ចឹម​តែ 4ខែ ឬ ខែ6(កន្លះ​ឆ្នាំ) តាម​ពូជ​ធំ ឬ​ពូជ​តូច។ បើ​ពូជ​តូច ចិញ្ចឹម​លើស​នេះ​បន្តិច ទើប​អាច​ចាប់លក់បាន​។ បើ​ដាក់​ចំណី​មិន​បានល្អ និង​អាកាស​ក្តៅ​ខ្លាំង​ផង វា​អាច​នឹង​ងាប់ តែបើ​យើង​ដាក់​ចំណី​តាម​បច្ចេកទេស វា​នឹង​រស់ ហើយ​ធំធាត់​បានល្អ​ទៀតផង ហើយ​យើង​នឹង​ទទួលបាន​ផល​ល្អ”។

អ្នកស្រី​បានបញ្ជាក់​ឱ្យដឹងទៀតថា៖“ខ្ញុំ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​នេះ​ជាមួយ​ប្តី​ខ្ញុំ និង​កូនប្រុស​ម្នាក់ ដូច្នេះ​ត្រី​ចិញ្ចឹម​មិន​ច្រើន​ទេ ខ្ញុំ​អត់​បាន​ជួល​កម្មករ​ទេ ព្រោះ​គិតថា វា​តិចតួច មិន​សំដៅ​សម្រាប់​លក់​ទេ គឺ​ទុក​ហូប និង​បាន​លក់​តិចតួច​ដែរ សម្រាប់​អ្នកស្រុក​នៅក្នុង​សហគមន៍​ជាមួយគ្នា”។

បើតាម​ម្ចាស់​ស្រះ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ដដែល​បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន​របរ​នេះ​កំពុង​ចាប់ផ្តើម​មានការ​ទទួល​ស្គាល់​ពី​អ្នកស្រុក​ក្នុង​សហគមន៍​ហើយ ជាពិសេស ត្រូវបាន​គេ​យកទៅ​ធ្វើ​ម្ហូប​នៅក្នុង​កម្មវិធីផ្សេងៗ និង​សម្រាប់ធ្វើ​ម្ហូប​នៅតាម​ភោជនីយដ្ឋាន​នានា​ទៀតផង។ ចំណែក​តម្លៃ​របស់​វា ក៏បាន​ថ្លៃ​គួរសម​ដែរ។

អ្នកស្រី សែត ថៃ បានឱ្យដឹង​ទៀតថា ដោយ​ត្រី 1ក្បាលមាន​ទម្ងន់​ប្រមាណ 1គីឡូក្រាម​ឡើងទៅ មានតម្លៃ 8,000រៀល បើ​តូច​ជាង​នេះ​តម្លៃ​អាច​នៅត្រឹម 7,000រៀល​ក្នុង1គីឡូក្រាម ហើយ​អតិថិជន​បានមក​ទិញ​ដល់ផ្ទះ​ទៀតផង។ អ្នកស្រី ដែល​អះអាងថា ខ្លួន​ជា​កូន​ខ្មែរ​រូបនេះ​បាន​បន្ថែមថា៖“ខ្ញុំ​ស្រឡាញ់​របរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​នេះ ព្រោះ​រកស៊ី​របស់​នេះ​វា​ស្រួល ទោះ​វារ​កបាន​ម៉ា​គែ រួច​ម៉ា​គែ​មែន តែ​វា​មិន​លំបាក​ដូច​ធ្វើការ​ឱ្យគេ​ទេ។ ធ្វើការ​ឱ្យគេ ពិបាក បើ​យើង​អាច​រកស៊ី​ខ្លួនឯងបាន យើង​រក​ទៅ ជាការ​ល្អ ហើយក៏​ក្នុង​គោលបំណង​ទប់ស្កាត់​ការនាំ​ចូល​ត្រី​ពី​បរទេស​ផងដែរ”។

ដោយឡែក​កសិករ​នៅ​ឃុំ​សេដ្ឋី ស្រុក​សាមគ្គី​មានជ័យ ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង លោក ញុ​ង ក៏​ទទួលស្គាល់​ដែរ​ថា របរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​នេះ​កាក់កប​គ្រាន់បើ។ អាង​ចិញ្ចឹម​ត្រី​របស់លោក​មាន​ទំហំ 8អា ដោយ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​អណ្តែងត្រី​ប្រា ត្រី​ទី​ឡា​ព្យ៉ា និង​ត្រី​ជាច្រើន​ប្រភេទ​ទៀតដោយ​ទទួលបាន​ប្រាក់ចំណេញ ចន្លោះ​ពី 1,500ដុល្លារ ទៅ 2,000ដុល្លារ​ដែរ ក្នុង 1ខែ។ ដោយ​ការប្រកប​របរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​នេះ​ជាង1០ឆ្នាំ​មកហើយ​នោះ បានធ្វើឱ្យ​បុរស​រូបនេះ មាន​ជីវភាព​ប្រសើរឡើង​ពី1ឆ្នាំទៅ1ឆ្នាំ ដោយសារតែ​ត្រី​ចិញ្ចឹម​មាន​តម្រូវការ​ច្រើន និង​មាន​ទីផ្សារ​ល្អជា​បន្តបន្ទាប់។

លោក ញុ​ង រៀបរាប់​បន្តថា៖ “ត្រី​ប្រា​លក់​ទៅឱ្យ​ផ្សារ 1គីឡូ​តម្លៃ 6,500រៀល បើ​ត្រីងៀត​ហើម​ហ្នឹងតម្លៃ7,000រៀល​ក្នុង 1គីឡូក្រាម។ ជាធម្មតា ខ្ញុំ​បោះ​តាម​ម៉ូយ​តុ​ការ និង​ភោជនីយដ្ឋាន​នេះ ភោជនីយដ្ឋាន​នោះ ហើយ​ពួក​ចិន​ពី​កំពង់សោម ជួនកាល 1អាទិត្យ​មក​យក 300-500ក្បាល។ តែ​ប្រភេទ​ត្រី​ហ្នឹង ពិបាក​ចិញ្ចឹម​ដែរ វា​ប្រើពេល​យូរ”។ ឯ​ត្រី​អណ្ដែង​វិញ ចិញ្ចឹម​ក្នុង​រយៈពេល 3ខែ​កន្លះ ចំនួន 70 ទៅ 80ក្បាល ដោយ​ក្នុង​ត្រី 1ក្បាល​ទម្ងន់​បាន​ប្រហែល 3ខាំ ឬ​ប្រហែល 4ក្បាល 1គីឡូ​អីហ្នឹង”។

បើតាម លោក ញុ​ង ទោះបីជា​ត្រី​ចិញ្ចឹម មាន​តម្រូវការ​ច្រើន​នៅក្នុង​ទីផ្សារ​មែន តែ​ត្រី​ចិញ្ចឹម ក៏​ត្រូវបាន​ប្រជាជន​មួយចំនួន​ខ្លាចរអា​ដែរ ដោយសារ តែ​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ខ្លះ ប្រើ​ចំណី​ត្រី​ដែលមាន​សារជាតិ​គីមី។ លោក​ពន្យល់​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖ “ខ្ញុំ​ចិញ្ចឹម វា​យូរ​ឆ្នាំ​មកហើយ វា​មិនមាន​ជាតិគីមី​ទេ។ ខ្ញុំ​ដាក់​កន្ទក់ និង​អាចម៍​ត្រី ពោះ​ត្រី​ដែល​សល់​ពី​ត្រី​ដែល​គេ​លក់​នៅ​ផ្សារ យកមក​ស្ងោរ​ដាក់ឱ្យ​ត្រី​ស៊ី។ តើ​មាន​ជាតិគីមី​មកពីណា? អត់​មាន​ទេ 100%!។ ហើយ​បើ​ចំណីបេៗមកពី​វៀតណាម អាហ្នឹង ខ្ញុំ​អត់​ដឹង​ទេ មិនដឹង​គេ​លាយ​យ៉ាងម៉េច​ទេ? គេ​មាន​បច្ចេកទេស​របស់គេ”។

លោក​បានឱ្យដឹង​បន្ថែមថា ចំណែក​បងប្អូន​ណាដែល​មិន​ចង់​រើស​ប៉ះ​ត្រី​មាន​ជាតិគីមី សូមកុំ​រើស​ត្រី​ណាធាត់ៗ អាហ្នឹង​ជា​ត្រី​មកពី​វៀតណាម ជាពិសេស ត្រី​ទី​ឡា​ព្យ៉ា ត្រី​អណ្តែង ត្រី​រ៉ស់ ភាគច្រើន​មកពី​វៀតណាម ហើយ​បងប្អូន​យើង​អត់​ដឹង រកតែ​ត្រីធាត់ៗ អា​ហ្នឹងហើយ​ជាតិគីមី។ ចង់​រកត្រី​អត់​ជាតិគីមី រកត្រី​ណាស្គមៗទៅ”។

តាមពិតទៅ កំណើនប្រជាជន បូក​នឹង​ការនាំ​ត្រី​ចេញទៅ​ក្រៅប្រទេស​ផង បានធ្វើ​ត្រី​កាន់​តែមាន​តម្រូវការ​ខ្ពស់។ ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​មួយ កាលពី​ឆ្នាំ2012 បាន​បញ្ជាក់ថា ប្រជាជន​កម្ពុជា ម្នាក់ បរិភោគ​ត្រី​ចំនួន 63គីឡូក្រាម​នៅក្នុង 1ឆ្នាំ។

អ្នកស្រី រិ​ទ្ធ ចន្ថា ប្រធាន​សហគមន៍ ដែល​ធ្លាប់បាន​ទិញ​ត្រី នៅក្នុង​សហគមន៍​របស់គាត់ បានឱ្យដឹងថា គ្រួសារ​អ្នកស្រី​ត្រូវ​ការហូប​ត្រី លើសពី 1គីឡូក្រាម​នៅក្នុង 1ថ្ងៃ។ អ្នកស្រី បាន​រៀបរាប់​ដោយបាន​បញ្ជាក់ថា៖ “ខ្ញុំ​ចូលចិត្ត​ត្រី​ទន្លេ ត្រី​ធម្មជាតិ តែ​អានេះ​ត្រី​ចិញ្ចឹម​បែប​លក្ខណៈ​គ្រួសារ​ក៏​អាច​ទទួលយក​បានដែរ ព្រោះ​យើង​មិនបាន​ប្រើ​ចំណី​គីមី​ទេ ឥឡូវ​ត្រី​ធម្មជាតិ​មិនសូវមាន​ទេ សម្បូរ​តែ​ត្រី​ចិញ្ចឹម តែ​ក៏​គ្រាន់បើ​ជាង​ត្រី​ដែល​នាំចូល​ដែល​ប្រើ​ជាតិគីមី​ច្រើន​ដែរ”។

ចំណែក​អ្នកស្រី សែត ថៃ​ក៏មាន​ការគិត​ដូចគ្នា​ដែរខណៈដែល​ត្រី​ចិញ្ចឹម​មាន​តម្រូវការ​ច្រើន និង​ផ្គត់ផ្គង់​បាន​ទៀងទាត់​នោះ អ្នកស្រី សែត ថៃ និង​រួមទាំង​គ្រួសារ​អ្នក​ដែល​បន្ថែម​មុខរបរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ក្នុង​សហគមន៍​ទឹក​ហូត ផង​នោះ បាន​ជំរុញ​ពលរដ្ឋ​ផ្សេងទៀត ឱ្យ​ចាប់យក​មុខរបរ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​បន្ថែម បើទោះបីជា​មុខរបរ​នេះ រាង​នឿយហត់​បន្តិច​មែន តែ​វា​បានផ្តល់​ចំណូល​ច្រើន​គួរសម និង​មិនបាច់​ធ្វើ​ចំណាកស្រុក​ទៅរក​ការងារ​ធ្វើ​នៅ​ឆ្ងាយ​ទេ៕

ក្រសួងកសិកម្ម បានបង្ហាញ​របាយការណ៍​របស់ខ្លួន ដោយបាន​ឱ្យដឹងថា នៅ​ឆ្នាំ2019 កម្ពុជា​នាំចេញ​ផល​នេសាទ​ស្រស់ បាន​ជាង 1ម៉ឺន​តោន និង​ផល​នេសាទ​កែច្នៃ​ចំនួន 4,910តោន។ ចំណែក​ថ្លៃ​សួយ​សារ​ព្រៃឈើ​វិញ សរុប​បាន​ចំនួន​ជិត 7លាន​ដុល្លារ។

តាម​របាយការណ៍​រប​ស់​ក្រសួងកសិកម្ម បានបញ្ជាក់​ឱ្យដឹងថា រយៈពេល 12ខែ ឆ្នាំ2019 គិត​ចាប់ពី​ខែមករា ដល់​ខែធ្នូ ការនាំចេញ​ផល​នេសាទ​ស្រស់ អនុវត្តបាន​ចំនួន 9,190តោន ស្មើនឹង 61.67%(នៃ​ផែនការ 15,000តោន) បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 ថយចុះ​ចំនួន 310តោន។ ចំណែក​ការនាំចេញ​ផល​នេសាទ​កែច្នៃ អនុវត្តបាន​ចំនួន 4,910តោន ស្មើនឹង 98.20%(នៃ​ផែនការ 5,000តោន) បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 គឺមាន​ការថយចុះ​ចំនួន 90តោន ។

របាយការណ៍​ដដែល​បាន​បញ្ជាក់ថា សម្រាប់​នេសាទ​ទឹកសាប​ទៅលើ​ដាយ​ត្រី​អនុវត្តបាន​ចំនួន 14,320តោន ស្មើនឹង 119.33%ប្រៀបធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 គឺមាន​ការថយចុះ​ចំនួន 2,655តោន។ រីឯ​ការនេសាទ​គ្រួសារ​ក្នុង​ដែន​នេសាទ​អនុវត្តបាន​ចំនួន 326,500តោន ស្មើនឹង 94.64%ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 មានការ​ថយចុះ​ចំនួន 34,230តោន។ នេសាទ​គ្រួសារ​តាម​វាលស្រែ​អនុវត្តបាន 138,030តោន ស្មើនឹង 95.19%ប្រៀបធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 គឺមាន​ការថយចុះ​ចំនួន 19,270តោន។ ចំពោះ​ការនេសាទ​សមុទ្រ​អនុវត្តបាន 122,250 ស្មើនឹង 111.14% ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 មានការ​ថយចុះ​ចំនួន 1,150តោន។

រីឯ​វារីវប្បកម្ម​ក្នុងការ​ចិញ្ចឹម​ត្រី និង​បង្គា​អនុវត្តបាន​ចំនួន 307,408 តោន ស្មើនឹង 102.47% បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 មានការ​កើនឡើង​ចំនួន 53,360តោន។ ការ​ភ្ញាស់​កូន​ត្រី​ពូជ​បាន​ចំនួន 221,400,000 ស្មើនឹង 92.25% ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 មានការ​កើនឡើង​ចំនួន 11,400,000តោន។

របាយការណ៍ ក៏បាន​បញ្ជាក់​ពី​ផល​នៃ​ការកែច្នៃ​ផល​នេសាទ​ទឹកសាប ក្នុង​រដូវ​នេសាទ​អនុវត្តបាន​ចំនួន 72,075 ស្មើនឹង 87.90% បើ​ធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 មានការ​ថយចុះ 925តោន។ ចំពោះ​ផល​នេសាទ​សមុទ្រ​អនុវត្តបាន​ចំនួន 7,105 ស្មើនឹង 78.94% ប្រៀបធៀប​នឹង​ឆ្នាំ2018 គឺមាន​ការថយចុះ​ចំនួន 3,630តោន។

របាយការណ៍​ដដែល​បាន​បន្តទៀតថា ឆ្នាំ2019 ការបង្ក្រាប​សំណុំរឿង​បទល្មើស​ជលផល​មាន​ចំនួន 3,101ករណី បើ​ប្រៀបធៀប​ឆ្នាំ 2018 ថយចុះ 103ករណី ក្នុងនោះ​បទល្មើស​ទឹកសាប​មាន​ចំនួន 2,873ករណី និង​សមុទ្រ មាន​ចំនួន 228ករណី។

ដោយឡែក​សម្រាប់​ចំណូល ដែល​បាន​ពី​ថ្លៃ​សួយ​សារ​ព្រៃឈើ​សរុប​ចំនួន​ជិត 7លាន​ដុល្លារ អាមេរិក។ តាម​របាយការណ៍​រប​ស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម បាន​បញ្ជាក់ថា៖“ឆ្នាំ2019 មាន​ចំណូល​ពី ថ្លៃ​សួយ​សារ​ព្រៃឈើ​មាន​ចំនួន 25,729,167,485រៀល (6,432,291.81ដុល្លារ​អាមេរិក) រួម​នឹង 148, 281.70ដុល្លារ​អាមេរិក”។

ក្នុង​របាយការណ៍​ក្រសួងកសិកម្ម​បានបញ្ជាក់​ថា៖“នៅក្នុង​ឆ្នាំ2019 កម្ពុជា​បាន​នាំចេញ​ផលិត ផល​រាន​ទេវតា គ្រឿងសង្ហារិម ជើងសា​ឡុង​ធ្វើ​អំពី​ឈើ និង​ឈើ​អារ​កែច្នៃ(ទោល-បន្ទារ​អតិបរមា 25ស.ម) ទៅ​ក្រៅប្រទេស ដែលមាន​បរិមាណ​ចំនួន 2,178ម៉ែត្រគូប និង​ជ័រទឹក 291តោន តាមរយៈ​ក្រុមហ៊ុន​ចំនួន7។ ប្រទេស​ដែល​កម្ពុជា​បាន​នាំចេញ​ផលិតផល​ទាំងនោះ រួមមាន ជប៉ុន អាមេរិក ចិន វៀតណាម និង​ថៃ”។

ជាមួយគ្នានេះ​កម្ពុជា​ក៏បាន​នាំចូល​ផលិតផល​ឈើ​ប្រភេទ​MDF Wood Panel CHANFUTAL និង​ឈើ​កែច្នៃ​មាន​បរិមាណ 1,681ម៉ែត្រគូប ពី​ប្រទេស​ចិន កុង​ហ្គោ កា​មេ​រូ​ន និង​អ៊ូ​ហ្គ​ង់​ដា តាមរយៈ​ក្រុមហ៊ុន​ចំនួន 4ទៀតផង។ នេះ​ជាការ​បញ្ជាក់​ក្នុង​របាយការណ៍​របស់​ក្រសួងកសិកម្ម។

បើតាម​របាយការណ៍​ក្រសួងកសិកម្ម រដ្ឋាភិបាល​ក៏បានផ្ដល់​ទិដ្ឋាការ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ចំនួន13 ដែលមាន​បរិមាណ​ផលិតផល​កែច្នៃ(ទោល-បន្ទារ​ អតិបរមា 25ស.ម)ប្រភេទ​លេខ1 ក្តារ​ការ៉ូ​ក្រាល គ្រឿងសង្ហារិម និង​ជើងសា​ឡុង 2,830ម៉ែត្រគូប ឈើ​អាកាស្សា​កាត់​ជាកង់ៗ 1,632ស្ទែរ និង​អនុផល​ព្រៃឈើ មានដូចជា​ជ័រទឹក សង្ហារិម​ឫស្សី​កែច្នៃ និង​ឈើ​ចន្ទន៍​ក្រស្នា​កែច្នៃ ចំនួន 268តោន។

ក្នុង​របាយការណ៍ ក៏បាន​បញ្ជាក់​ពី​ការងារ​ដាំ​ដើមឈើ​ឡើងវិញ ថែទាំ​ចម្ការ​ឈើចាស់ៗ ចម្ការ​ពូជឈើ និង​ឡូត៍​បង្ហា​ញក​សិ-រុក្ខកម្ម​ចំនួន 980ហិកតា នៅក្នុង​ស្ថានីយ​ផ្សព្វផ្សាយ និង​ស្តារ​ព្រៃឈើ​ចំនួន 4ទីតាំង​ស្ថិតក្នុង​ខេត្តកំពង់ធំ សៀមរាប ព្រះសីហនុ និង​ខេត្តស្វាយរៀង។ ការថែទាំ​ចម្ការ រុក្ខទិវា សរុប​ចំនួន 60ហិកតា ស្ថិតនៅក្នុង​ខេត្តកំពត កណ្តាល តាកែវ កំពង់ធំ និង​ខេត្តក្រចេះ រួម​ជាមួយនឹង​ការរៀបចំ​ពិធី​រុក្ខទិវា​ថ្នាក់ជាតិ 9កក្កដា ឆ្នាំ2019 ក្រោម​ព្រះរាជាធិបតីភាព​របស់​ព្រះមហាក្សត្រ កម្ពុជា នៅ​ស្រុក​សំបូរ ខេត្តក្រចេះ​លើ​ផ្ទៃដី​ទំហំ 10ហិកតា ដាំ​កូនដើម​កកោះ គគីរ ធ្នង់ អង្កាញ់ និង​ក្រញូង 10,695ដើម បន្ថែម​លើ​នេះ ក៏បាន​បង្កើត​ឡូត៍​បង្ហា​ញក​សិ-រុក្ខកម្ម ក្នុង​សហគមន៍ ចំបក់​ហោះ ស្រុក​រវៀង ខេត្តព្រះវិហារ​លើ​ផ្ទៃដី​ទំហំ 12ហិកតា មាន​ដំណាំ​កសិកម្ម(កូន​ស្វាយចន្ទី​ចំនួន 2500ដើម ចេក​ចំនួន 1350ដើម និង​កូនឈើ​ប្រណីត​ប្រភេទ​ក្រញូង បេង និង​ធ្នង់​ចំនួន 2700ដើម)។

ក្នុង​ឆ្នាំ2019 អាជ្ញាធរ ក៏បាន​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និង​កាប់​រាន​ដីព្រៃ​សរុប​មានចំនួន 1,201ករណី​ដែរ ដោយ​ក្នុងនោះ​ពិន័យ​អន្តរកាល​ចំនួន 598ករណី និង​បញ្ជូនទៅ​តុលាការ មាន​ចំនួន 603ករណី។ ចំពោះ​វត្ថុតាង​បទល្មើស​ព្រៃឈើ ដែល​អាជ្ញាធរ​ឃាត់ និង​ដកហូត​បាន មាន​ឈើមូល និង​ជ្រុង 397ម៉ែត្រគូប ឈើ​អារ​សរុប 2967ម៉ែត្រគូប សត្វព្រៃ​ចម្រុះ​ប្រភេទ 4,481ក្បាល និង​ជិត 900គីឡូក្រាម និង​ផ្ទៃដី​រុករាន1,773ហិកតា។ បទល្មើស​ទាំងនេះ ត្រូវបាន​បង្ក្រាប​នៅក្នុង​ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ក្រចេះ ព្រះវិហារ រតនគិរី មណ្ឌលគិរី កំពង់ស្ពឺ ព្រះសីហនុ ពោធិ៍សាត់ ស្ទឹងត្រែង និង​ខេត្តបាត់ដំបង។

របាយការណ៍ ក្រសួងកសិកម្ម​បា​នប​ន្ត​ទៀតថាសម្រាប់​ឆ្នាំ2019 សំណុំរឿង​បទល្មើស​ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និង​កាប់​រាន​ដីព្រៃ​សរុប​មាន​ចំនួន 1,201ករណី ដោយ​ពិន័យ​អន្តរកាល​ចំនួន 598ករណី និង​បញ្ជូនទៅ​តុលាការ​មាន​ចំនួន 603ករណី៕