Author: ធឿន មករា

កម្ពុជាជាប្រទេសដែលមានសក្តានុពលផ្នែកធនធានធម្មជាតិ តែទន្ទឹមនឹងស្ថានភាពវិជ្ជមាននេះធនធានដ៏មានតម្លៃរបស់យើងក៏បានជួបបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនផងដែរ ដែលកើតឡើងពីសកម្មភាពរបស់មនុស្ស និងបញ្ហាធម្មជាតិមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ ហេតុនេះការជំរុញឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាយល់ពីតម្លៃ និងចេះស្រឡាញ់ធម្មជាតិ ជាវិធីដ៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់មួយផ្នែកធំលើធនធានធម្មជាតិ។

ឯកឧត្តម នេត ភក្ត្រា រដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថាន បានលើកឡើងថា ដើម្បីបំផុសទឹកចិត្តឱ្យប្រជាជន ជាពិសេសយុវជនស្រឡាញ់ធនធានធម្មជាតិ កាលពីថ្ងៃទី14 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2020 កន្លងទៅយើងបានរៀបចំកម្មវិធីទិវានៃក្តីស្រឡាញ់នៅព្រៃឡង់ ដោយបង្កើតគំនិតស្រឡាញ់ចំពោះបរិស្ថាន និងធនធានធម្មជាតិ។

សកម្មភាពនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងអាចធ្វើឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាមានស្មារតីក្នុងការស្រឡាញ់ និងចូលរួមការពារអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ជីវៈចម្រុះ និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៅកម្ពុជា និងជាពិសេសគឺនៅតំបន់ព្រៃឡង់ផ្ទាល់តែម្តង។ ឯកឧត្តមបានបន្តថាដោយសារតែកត្តាសុខសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍបានអនុញ្ញាតឱ្យកម្ពុជាមានឱកាសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការគិតគូរពីការការពារបរិស្ថាន និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាពដើម្បីកសាងសង្គមមួយប្រកបដោយបរិស្ថានល្អស្អាត ធនធានធម្មជាតិត្រូវបានការពារ និងមានផាសុកភាពសម្រាប់ការរស់នៅ។

ឯកឧត្តម នេត ភក្ត្រា បានមានប្រសាសន៍ថា៖«កម្មវិធីដ៏មានសារៈសំខាន់នេះមានការបំបួសដើមឈើ និងធ្វើការបង្ហាញ ក៏ដូចជាផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពលធនធានធម្មជាតិ ជីវចម្រុះ និងសេវាកម្មប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីនៃតំបន់ព្រៃឡង់ដល់អ្នកចូលរួមផងដែរ»។

បើតាមក្រសួងបរិស្ថានបានបញ្ជាក់ថាព្រៃឡង់ត្រូវបានរាជរដ្ឋាភិបាលបង្កើតជាដែនជម្រកសត្វព្រៃព្រៃឡង់នៅឆ្នាំ 2016 ស្ថិតក្រោមសមត្ថកិច្ចគ្រប់គ្រង និងអភិរក្សរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន លើផ្ទៃដីសរុបជាង 43ម៉ឺនហិកតា។

តំបន់នេះជាតំបន់ដែលមានសក្តានុពលផ្នែកអេកូធម្មជាតិគ្រប់ប្រភេទទាំងព្រៃឈើ ធនធានក្នុងទឹក និងសត្វព្រៃជាដើម។ បន្ថែមពីលើនេះបើនិយាយពីផលប្រយោជន៍សំខាន់នៃធនធានធម្មជាតិនៅទូទាំងប្រទេស កម្ពូជាបានលក់ឥណទានកាបូននៅក្នុងឧទ្យានជាតិជួរភ្នំក្រវាញខាងត្បូង ដែនជម្រកសត្វព្រៃតាតៃក្នុងខេត្តកោះកុង និងដែនជម្រកសត្វព្រៃកែវសីមា ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីក្នុងក្របខ័ណ្ឌទីផ្សារស្ម័គ្រចិត្តបានថវិកាដល់ទៅ 11.6លានដុល្លារអាមេរិក ខណៈក្រុមការងារបច្ចេកទេសកំពុងសិក្សាបញ្ចូលតំបន់ព្រៃឡង់ជាតំបន់អាចលក់ឥណទានកាបូនបានក្នុងពេលខាងមុខ។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅពេលដែលប្រជាជន ភ្ញៀវទេសចរ ជាពិសេសនិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យនានា បានទៅឃើញទិដ្ឋភាពជាក់ស្តែងនៃព្រៃដ៏អស្ចារ្យរបស់កម្ពុជា ពួកគេនឹងចាប់ផ្តើមមានចិត្តស្រឡាញ់ និងគិតគូរពីធម្មជាតិ។ កត្តានេះជាផ្នែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពលើការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ ព្រោះអ្នកទាំងអស់នោះសុទ្ធតែជាបុគ្គលសកម្មលើគ្រប់វិស័យ។ ហេតុនេះនៅពេលគេចូលរួមក្នុងការងារអភិវឌ្ឍ ឬអាជីវកម្មធំៗនានានៅក្នុងប្រទេស ពួកគេនឹងក្លាយជាបុគ្គលសំខាន់ក្នុងការតស៊ូមតិ ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់លើធម្មជាតិក្នុងគម្រោងនានារបស់ស្ថាប័ន៕

ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ បានបញ្ជាក់ថាថវិកាប្រមាណ 88.23លានដុល្លារអាមេរិកត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងមូលនិធិសម្រាប់វិនិយោគលើគ្រឹះស្ថានអប់រំ បណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈកម្ពុជា។ គម្រោងដ៏សំខាន់នេះទទួលបានមូលនិធិពីថវិកាកម្ចីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) និងទីភ្នាក់ងារបារាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ ដោយចំណាយរយៈពេល 5ឆ្នាំ ចាប់ពីឆ្នាំ 2019 រហូតដល់ឆ្នាំ2024។

ឯកឧត្តម ពេជ សោភ័ន រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការនៃក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានលើកឡើងថា គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ ក្នុងការចូលរួមចំណែកពង្រឹងគុណភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់កម្លាំងពលកម្មជំនាញក្នុងឧស្សាហកម្មសំខាន់ៗនានានៅកម្ពុជា។ វានឹងធ្វើឱ្យមានធនធានមនុស្សកាន់តែច្រើនលើវិស័យកម្មន្តសាលវិស័យសំណង់ វិស័យអគ្គិសនី និងអេឡិចត្រូនិក។

បន្ថែមពីលើនេះ គម្រោងនេះក៏នឹងចូលរួមពង្រឹងតួនាទីរបស់ក្រុមប្រឹក្សាជំនាញតាមវិស័យ និងភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងល្អក្នុងការអភិវឌ្ឍជំនាញ ដោយផ្តោតលើការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញថ្មី ការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញឡើងវិញ និងការបំប៉នជំនាញបន្ថែម ដល់កម្លាំងពលកម្មដែលកំពុងបំពេញការងារនៅគ្រប់វិស័យទាំងអស់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

ឯកឧត្តម ពេជ សោភ័ន បានមានប្រសាសន៍ថា៖«មូលនិធិសម្រាប់វិនិយោគលើវិស័យបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈនេះ ជាយន្តការយ៉ាងសំខាន់មួយសម្រាប់ជ្រោមជ្រែងធនធានមនុស្សឱ្យចំគោលដៅ និងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់»។

បើតាមឯកឧត្តមរដ្ឋលេខាធិការបានឱ្យដឹងថាភ្នាក់ងារដែលអនុវត្តគម្រោងនេះ គឺភាគីពាក់ព័ន្ធនានាជាពិសេសគឺ គ្រឹះស្ថានបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) ដូចជាសួនបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវៈភ្នំពេញ វិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសភូមភាគតេជោសែនស្វាយរៀង វិទ្យាស្ថានបច្ចេកទេសបាត់ដំបង និងវិទ្យាស្ថានពហុបច្ចេកទេសអង្គរ ដែលគ្រឹះស្ថានទាំងអស់នេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ។

បន្ថែមពីលើនេះ គ្រឹះស្ថានដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា ក៏ទទួលបានថវិកាសម្រាប់អភិវឌ្ឍន៍ផងដែរ គឺវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា (ITC)។

ចំណែកឯអ្នកពាក់ព័ន្ធដ៏សំខាន់មួយទៀតនោះ គឺក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ដែលមានតួនាទីក្នុងការត្រួតពិនិត្យលើកញ្ចប់ថវិកាសម្រាប់វិនិយោគដោយផ្តោតលើមូលដ្ឋានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា ដែលមានដូចជាអគារសិក្សា អន្តេវាសិកដ្ឋាន រោងជាង ឧបករណ៍សិក្សា សម្ភារបរិក្ខារនានា គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍បុគ្គលិក និងការអភិវឌ្ឍបណ្តុះបណ្តាលនានា។

តាមរយៈគម្រោងនេះគ្រឹះស្ថានអប់រំដែលទទួលបានថវិកាទាំងអស់ នឹងអាចអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យក្លាយជាគ្រឹះស្ថានឈានមុខគេនៅកម្ពុជា ដែលនឹងមានសមត្ថភាពបណ្តុះបណ្តាលអ្នកបច្ចេកទេសប្រកបដោយគុណភាព និងប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ឱ្យទីផ្សារការងារក្នុងប្រទេស ជាពិសេសផ្នែកឧស្សាហកម្ម និងបច្ចកវិទ្យាជាដើម។

បើតាមការបញ្ជាក់របស់ក្រសួងការងារ និងបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈបានឱ្យដឹងថា គោលដៅសំខាន់ៗនៃគម្រោងវិនិយោគដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍វិស័យអប់រំបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈ (TVET) នៅកម្ពុជានេះមានចំនួន3 សំខាន់ៗ គឺទី1 គម្រោងនេះនឹងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវលទ្ធភាព និងភាពឆ្លើយតបទៅនឹងកម្រិតសញ្ញាបត្របច្ចេកទេស បរិញ្ញាបត្ររងបច្ចេកទេស និងឯកទេសជាដើម។

ចំណុចសំខាន់ទី2 គឺវានឹងជួយលើកកម្ពស់កម្មវីធីសិក្សាផ្អែកលើការងារ (Work Based Learning Program) ជាមួយដៃគូឧស្សាហកម្ម ព្រោះការអប់រំបច្ចេកទេសអាចសិក្សាបណ្តើរ អនុវត្តការងារបណ្តើរនៅក្នុងក្រុមហ៊ុនឯកជន ឬសហគ្រាសបាន។ ចំណុចសំខាន់ទី3 គឺគម្រោងនេះនឹងអាចពង្រីកយន្តការនៃការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានការបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេស និងវិជ្ជាជីវៈប្រកបដោយគំនិតបង្កើតថ្មី (នវានុវត្តន៍)៕

មុននឹងក្លាយជាមនុស្សប្រកបដោយសមត្ថភាពខ្ពស់ម្នាក់ដែលសង្គមត្រូវការ មនុស្សគ្រប់គ្នាត្រូវឆ្លងកាត់ការសិក្សាជាច្រើនឆ្នាំ និងត្រូវការជួបបទពិសោធជីវិតជាច្រើនកន្លែង។ មានមនុស្សខ្លះត្រូវឆ្លងកាត់កំហុសជាច្រើនលើកច្រើនសា ឬបរាជ័យជាច្រើនដងទម្រាំអាចក្លាយជាមនុស្សដែលមានភាពថ្កុំថ្កើង ឬក្លាយជាអ្នកជំនាញដែលមនុស្សគ្រប់គ្នាស្គាល់ និងកោតសរសើរ។

លោក គង់ វិចិត្រា ស្ថាបនិកស្ថាប័នអប់រំ Asia Leading Academy បានលើកឡើងថា បច្ចុប្បន្ននេះ ដោយសារតែការអប់រំមានភាពល្អប្រសើរ យើងឃើញថា និស្សិតមិនតិចទេដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាកម្រិតឧត្តមសិក្សា ឬបានទៅសិក្សានៅក្រៅប្រទេស ជាដើម តែអ្វីដែលជាបញ្ហាប្រឈម គឺមានមនុស្សមិនច្រើនទេដែលអាចឈានទៅដល់តួនាទីសំខាន់ៗក្នុងស្ថាប័នទាំងរដ្ឋ និងឯកជន។

មានអ្នកខ្លះគាត់មានសមត្ថភាព ឬមានការចងចាំល្អ តែអ្វីដែលជាកត្តាប្រឈម គឺគាត់មានភាពរារែកក្នុងការសាកល្បងជាមួយនឹងបទពិសោធជីវិតថ្មីៗ ឬខ្លាចបញ្ហាដែលកើតមានឡើងចំពោះមុខ ទើបធ្វើឱ្យគាត់ក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលមិនមានឱកាសប្រើប្រាស់សមត្ថភាពឱ្យអស់ពីលទ្ធភាព។ កត្តាទាំងអស់នេះហើយដែលធ្វើឱ្យយើងមើលឃើញថាមនុស្សមានសមត្ថភាពមួយចំនួនបែរជាស្ថិតនៅកន្លែងដដែលយូរឆ្នាំ ហើយបែរជាមនុស្សធម្មតាមួយចំនួនទទួលបានការអភិវឌ្ឍច្រើនជាង ព្រោះមនុស្សមួយចំនួនគាត់ជាមនុស្សមិនសូវខ្លាំងតែគាត់មានការអភិវឌ្ឍជាប់ជានិច្ច។ មានន័យថា ពួកគាត់ព្យាយាមស្វែងរកបទពិសោធថ្មីៗ ហ៊ានប្រឈមនឹងរឿងរ៉ាវលំបាកៗ ឬបញ្ហាស្មុគស្មាញដើម្បីធ្វើឱ្យការងារ ឬការរស់នៅប្រកបដោយផលិតភាពកាន់តែខ្លាំង។

លោក គង់ វិចិត្រា បាននិយាយថា៖ «ជាធម្មតាឱ្យតែចាប់ផ្តើមធ្វើអ្វីថ្មី ប្រាកដណាស់ថានឹងត្រូវជួបបញ្ហាប្រឈមដែលទាមទារឱ្យមានការដោះស្រាយតែក្រោយពេលស្វែងរកដំណោះស្រាយបានល្អប្រសើរ ឬហ៊ានប្រឈមជាមួយនឹងបញ្ហាលំបាកទាំងអស់នោះ ជីវិតរបស់យើងនឹងចាប់ផ្តើមប្រែប្រួលកាន់តែប្រសើរឡើង ព្រោះយើងទទួលបានចំណេះដឹងថ្មី និងបទពិសោធថ្មីដែលធ្វើឱ្យយើងងាយស្រួលអភិវឌ្ឍខ្លួនទៅថ្ងៃអនាគត»។

អ្នកអប់រំខាងលើបានលើកឡើងផងដែរថាសម្រាប់យុវវ័យ ឬជីវិតជានិស្សិត ជាវ័យដែលពោរពេញទៅដោយកម្លាំង ទាំងផ្នែកបញ្ញាស្មារតី និងរាងកាយ គួរតែព្យាយាមស្វែងរកបទពិសោធថ្មីៗ សាកល្បងធ្វើការងារលំបាកដែលមនុស្សជាច្រើនមិនចាប់អារម្មណ៍ធ្វើ ឬហ៊ានសាកល្បងនូវអ្វីដែលមនុស្សផ្សេងមើលមកថា យើងមិនអាចធ្វើទៅរួច។ ប្រសិនបើយើងជម្នះបាននូវបញ្ហាទាំងអស់នោះហើយ យើងនឹងក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមអ្នកដែលអាចផ្លាស់ប្តូរខ្លួនពីមនុស្សធម្មតាៗ ទៅជាអ្នកជំនាញ ឬមនុស្សដែលមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងអ្នកដទៃ។ វ័យនេះជាវ័យល្អបំផុតក្នុងការរៀនសូត្រអ្វីដែលថ្មី ព្រោះបើទោះបីជាយើងមិនជោគជ័យក៏យើងនៅមានពេលវេលាច្រើនក្នុងការសន្សំបទពិសោធ ឬចំណេះដឹងដើម្បីអភិវឌ្ឍបន្តដែរ។

ហេតុនេះប្រសិនបើយើងមានគោលដៅក្នុងការអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលស្ថាប័ន ឬសង្គមត្រូវការបំផុតនោះ សូមកុំធ្វើធម្មតាៗដូចអ្នកដទៃ តែត្រូវគិតឱ្យច្បាស់ថា យើងចង់បានអ្វីហើយជីវិតយើងអាចនឹងជួបបញ្ហាអ្វីខ្លះដែលត្រូវជួបប្រទះ។ បញ្ហា ឬការលំបាកមិនមែនជារឿងគួរឱ្យភ័យខ្លាច ឬត្រូវដើរគេចចេញនោះទេ តែវាជាអ្វីដែលធ្វើឱ្យជីវិតរបស់យើងកាន់តែខ្លាំង និងកាន់តែមានបទពិសោធតែប៉ុណ្ណោះ។ លោក វិចិត្រា បានបន្ថែមទៀតថា មេរៀននានានៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំ គឺគេបង្រៀនឱ្យយើងចេះដោះស្រាយបញ្ហា ឬចេះអនុវត្តនូវសកម្មភាពនានាដែលនាំឱ្យមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការរស់នៅ ហេតុនេះបើយើងមានចំណេះដឹងហើយមិនព្រមយកវាមកអនុវត្ត ឬគេចចេញពីបញ្ហានោះ មានន័យថាយើងមិនមានឱកាសក្នុងការប្រើប្រាស់សមត្ថភាពចំណេះដឹងដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងជីវិតនោះទេ៕

ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់បានចេញ​សេចក្ដីប្រកាស​ស្ដីពី​លទ្ធផល​ដែល​ទទួលបាន​ក្រោយពី​បញ្ចប់​កិច្ចប្រជុំ​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​គ្រប់គ្រង និង​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់ឆ្នេរ​កម្ពុជា ជាមួយនឹង​ការវាយតម្លៃ​ទៅលើ​ការសម្រេចបាន​ការងារសំខាន់ៗចំនួន 5។

ក្រោម​វត្តមាន​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​ពី​សំណាក់​លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជា សុផារ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ ដែលជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​គ្រប់គ្រង និង​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់ឆ្នេរ​កម្ពុជា កាលពីពេលថ្មីៗនេះ​បាន​បើក​កិច្ចប្រជុំ​រួម​ពិភាក្សា​សិក្សា​ពី​លទ្ធផល​ដែល​ទទួលបាន​ក្រោយ​ការអនុវត្ត​ទៅលើ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​នានា​រួមមាន​ផ្លូវ​ទាំង 34ខ្សែ និង​ការអភិវឌ្ឍ​តំបន់​កម្សាន្ត​នៅ​ទូទាំង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ។

ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ខាងលើ មានការ​ចូលរួម​ពី​លោក សុខ ចិន្តា​សោភា អគ្គលេខាធិការ​ក្រុមប្រឹក្សា​អភិវឌ្ឍន៍​កម្ពុជា លោក អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួងបរិស្ថាន លោក គង់ វិមាន អភិបាលរង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ និង​តំណាង​ក្រសួង ស្ថា​ប័​ន្ធ​ពាក់ព័ន្ធ​មួយចំនួនទៀត។

ក្រោយ​បញ្ចប់​កិច្ចប្រជុំ​នេះ ក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ បានប្រកាស​លទ្ធផល​ចំនួន 5ចំណុច ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការងារ​គ្រប់គ្រង​ឆ្នេរសមុទ្រ​កម្ពុជា ព្រមទាំង​ដើម្បី​អភិវឌ្ឍ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​ឱ្យក្លាយ​ជាទី​ក្រុង​ដ៏​មាន​សក្តានុពល។

លោក​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ជា សុផារ៉ា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ ដែលជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​គ្រប់គ្រង និង​អភិ-វឌ្ឍន៍​តំបន់ឆ្នេរ​កម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា 5ចំណុចសំខាន់ៗ ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​ឱ្យក្លាយ​ជាទី​ក្រុង​ដ៏​មាន​សក្តានុពល​នោះ រួមមាន៖

1៖ ការងារ​ស្ថាបនា​ឡើងវិញ​នូវ​ផ្លូវ​ចំនួន 34ខ្សែ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​សម្រេចបាន 85គ.ម ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ដែល​មកដល់ពេលនេះ​បានធ្វើ​គ្រឹះ​ផ្លូវ​រួចរាល់ និង​ចាក់​បេតុង​បាន​ប្រមាណ 2% នៃ​ផ្ទៃដី​សរុប​ប្រមាណ 1,400,000ម៉ែត្រការ៉េ ដាក់លូ​បាន​ប្រមាណ 10%នៃ​ប្រវែង​សរុប​ប្រមាណ 170,000ម៉ែត្រ និង​កំពុង​ជំរុញ​ដើម្បី​សម្រេច​ផែនការ​ឱ្យបាន​រួចរាល់​មុន​រដូវភ្លៀង។

2៖ គាំទ្រ​ការបង្កើត​តំបន់​ទេសចរណ៍​ពិសិដ្ឋ “នាគរាជ” មាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​ឃុំ​រាម និង​ឃុំ​បិត​ត្រាំ​ង ស្រុក​ព្រៃនប់ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ លើ​ទំហំ​ផ្ទៃដី 3,081ហិកតា។  រដ្ឋាភិបាល​បានអនុម័ត​គម្រោង​ប្រែក្លាយ​តំបន់ឆ្នេរ​សមុទ្រ​រាម ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ពិសិដ្ឋ “ទីក្រុង​នាគរាជ” ដោយ​គ្រោង​នឹង​ចំណាយ​ទុនវិនិយោគ 16ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក។ គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​តំបន់​ទេសចរណ៍​គំរូ​ពិសិដ្ឋ ស្ថិតនៅក្នុង​ឃុំ​រាម និង​ឃុំ​បិត​ត្រាំ​ង ស្រុក​ព្រៃនប់ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ និង​ជាប់​ព្រំប្រទល់​ក្រុងព្រះសីហនុ លាតសន្ធឹង​នៅលើ​ផ្ទៃដី​ទំហំ​ប្រមាណ 3,081ហិកតា ដែលជា​តំបន់​មាន​សក្ដានុពល​សេដ្ឋកិច្ច​ខ្ពស់ ពិសេស​ការតភ្ជាប់​ឆ្នេរសមុទ្រ​រាម ឆ្នេរ​អូរត្រេះ ឆ្នេរ​អូរ​ឈើទាល ព្រលានយន្តហោះ​អន្តរជាតិ​ក្រុងព្រះសីហនុ​ដោយ​បណ្តាញ​ផ្លូវទឹកធំៗ និង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថ្មីៗ ដែល​បាន និងកំពុង​អនុវត្ត​ដោយ​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដោយ​ផ្តល់​ផលប្រយោជន៍​ខ្ពស់​ដល់​សេដ្ឋកិច្ចសង្គម។

3៖ គាំទ្រ​គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ទេសចរណ៍ “ទីក្រុង​រាម” នៅក្នុង​តំបន់​ទេសចរណ៍​នាគរាជ ដោយ​ក្រុមហ៊ុន ខា​នូ​ពី ស៊ែ​ន ឌី​វើ​ឡុ​ប​មិន ឯ.ក លើ​ផ្ទៃដី 834ហិកតា។ រដ្ឋាភិបាល​នឹង​អភិវឌ្ឍ​ឆ្នេរ​រាម​ឱ្យ​ក្លាយជា​ទីក្រុង​រាម និង​បង្កើត​តំបន់​ទេសចរណ៍​ពិសិដ្ឋ “នាគរាជ”​ នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ។  តំបន់​អភិវឌ្ឍន៍​ទាំងអស់នេះ​នឹង​លាតសន្ធឹង​លើ​ផ្ទៃដី​ជាង 4ពាន់​ហិកតា ក្រោម​ទុនវិនិយោគ​ជាង 16ពាន់​លាន​ដុល្លារ។

គម្រោង​អភិវឌ្ឍ​ន៍ទី1 មាន​ឈ្មោះថា “ទីក្រុង​រាម”ស្នើ​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន ខា​នូ​ពី​ស៊ែ​ន ឌី​វេឡុ​ប​មិន ឯ.ក (Canopy Sands Development Co., Ltd)។ ក្រុមហ៊ុន​នឹង​អភិវឌ្ឍ​ផ្ទៃដី​កម្មសិទ្ធិ​របស់ខ្លួន​ទំហំ 834ហិកតា ទៅជា​សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន រមណីយដ្ឋាន អគារ​ស្នាក់នៅ សាលប្រជុំ សាលសន្និសីទ មជ្ឈមណ្ឌល​ពាណិជ្ជកម្ម និង​ហិរញ្ញវត្ថុ មជ្ឈមណ្ឌល​កីឡា និង​ជាពិសេស​ទីលាន​វាយកូនគោល។

ជាងនេះទៀត គម្រោង​នេះ​ក៏​នឹង​រួមបញ្ចូល​នូវ​ការរៀបចំ​ឆ្នេរ​ខ្សាច់​ស្អាត​ថ្មី​ចំនួន 2ឆ្នេរ ដែល​ឆ្នេរ​ទាំង2 នេះ​នឹង​បើក​ឱ្យប្រើ​ប្រាស់​ជា​សាធារណៈ​ក្រោយ​បញ្ចប់​គម្រោង។  បន្ថែម​លើ​នេះ​អង្គប្រជុំ​ក៏​ប្រកាស​អំពី​ការបង្កើត​តំបន់​ទេសចរណ៍​ពិសិដ្ឋ “នាគរាជ” មាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​ឃុំ​រាម និង​ឃុំ​បិត​ត្រាំ​ង ស្រុក​ព្រៃនប់ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ លើ​ទំហំ​ផ្ទៃដី 3,081។

4៖ រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ប្រកាស​ពី​ការរៀបចំ​កែលម្អ​តំបន់ឆ្នេរ​អូរត្រេះ​ឡើងវិញ ចាប់ពី​ព្រែក​ឆ្នេរ​អូរ​ឈើទាល ស្ថិតនៅ​សង្កាត់​លេខ4 ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​ជា​រមណីយដ្ឋាន​ឆ្នេរ​កម្សាន្ត​សាធារណៈ​បែប​ប្រណីត​ដាក់ឱ្យអនុវត្ត​គោលការណ៍​ណែនាំ​អភិវឌ្ឍន៍​រមណីយដ្ឋាន​ឆ្នេរសមុទ្រ ដោយ​លើ​ផ្លាក​ប៉ាណូ​ផែនទី កំណត់​ដី​ចំណី​ឆ្នេរសមុទ្រ។

និង5៖ រៀបចំ​ដី​សាធារណៈ​តាម​បណ្ដោយ​ឆ្នេរសមុទ្រ​ប្រវែង​យ៉ាងតិច 110ម៉ែត្រ និង 80ម៉ែត្រ និង​តាមស្ថានភាព​ជាក់ស្តែង​នៃ​ភូមិសាស្ត្រ​តំបន់ឆ្នេរ​ពយ​ជំទាវ​ម៉ៅ ចាប់ពី​ស្ពាន​សែន​ត្រជាក់ចិត្ត រហូតដល់​ព្រែក​មាត់ពាម ភូមិ​គគីរ ស្ថិតនៅ​ឃុំ​បិត​ត្រាំ​ង ស្រុក​ព្រៃនប់ ខេត្ត​ព្រះសីហនុ ស្របតាម​សារាចរ​ណែនាំ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​លេខ01 សរ​ណន ចុះ​ថ្ងៃទី3 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2012 ស្តីពី​ការអភិវឌ្ឍ​តំបន់ឆ្នេរ​សមុទ្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា និង​ជូន​គណៈកម្មាធិការ​គ្រប់គ្រង និង​អភិវឌ្ឍ ព្រមទាំង​ការកំណត់​ព្រំប្រទល់​ឆ្នេរ និង​ការងារ​មួយចំនួនទៀត។

គួរ​បញ្ជាក់ដែរថា គម្រោង​ទាំងអស់នេះ​ត្រូវបាន ​ឯកឧត្ដម ជា សុផារ៉ា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​រៀបចំ​ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និង​សំណង់ រំពឹងថា ខេត្ត​ព្រះសីហនុ នឹង​ប្រែ​មុខមាត់​ថ្មី ក្លាយទៅជា​ទីក្រុង​ពហុ​បំណង​មាន​សុវត្ថិភាព ដែល​ទាក់ទាញ​ភ្ញៀវទេសចរ និង​អ្នកវិនិយោគ តាមរយៈ​បណ្តាញ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​ងាយស្រួល ផ្លូវថ្នល់​ធំ ស្អាត​ទូលាយ រួមជាមួយ​នឹង​អគារខ្ពស់ៗ រាប់ពាន់ ដែល​បាន​កើតឡើងព្រមៗគ្នា​ផងដែរ៕

លេខាធិការដ្ឋាន​នៃ​គណ:ក​ម្មា​ធិ​ការសម្របសម្រួល​កិច្ចសន្យា​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​បាន​ឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ន​មាន​សហគមន៍​កសិកម្ម​សរុប​ចំនួន 1,190សហគមន៍ ក្នុងនោះ​សហគមន៍​កសិកម្ម​មាន​ចំនួន 165សហគមន៍ បាន​អនុវត្ត​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​តាម​កិច្ចសន្យា និង​មាន​សហភាព​សហគមន៍​កសិកម្ម សរុប​ចំនួន 10 ដែលមាន​សមាជិក​ជា​សហគមន៍​កសិកម្ម​ចំនួន 158គ្រួសារ និង​មាន​ដើមទុន​សរុប​ប្រមាណ1 ,641លាន​រៀល ។

ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ពិនិត្យ និង​ពិភាក្សា​លើ “របាយការណ៍​វឌ្ឍនភាព បញ្ហា​ប្រឈម និង​ទិសដៅ​បន្ត ក្នុងការ​អនុវត្ត​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​តាម​កិច្ចសន្យា” សម្រាប់​ឆមាស​ទី2 ឆ្នាំ2020 កាលពី ថ្ងៃទី 13ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2020 បាន​បង្ហាញថា ក្រៅពីនេះ ក៏​នៅមាន​សហគមន៍​នេសាទ​ចំនួន 516សហគមន៍ និង​សហគមន៍​ព្រៃឈើ​មាន​ចំនួន 636សហគមន៍។

បរិបទ​ថ្មី​នេះ ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​តាម​កិច្ចសន្យា គឺ​ពិតជា​បាន​ដើរតួនាទី​យ៉ាងសំខាន់​ក្នុងការ ផ្សារភ្ជាប់​គ្នា​រវាង​តួអង្គសំខាន់ៗទាំង4 គឺ​អ្នក​ផលិត​រួម ទាំង​អ្នក​កែច្នៃ ឯកជន ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍ និង​វិស័យ​សាធារណៈ​របស់​រដ្ឋ។

របាយការណ៍​បាន​បញ្ជាក់ថា គិត​រហូតមក​ដល់ពេលនេះ ការសម្របសម្រួល​រៀបចំ​កិច្ចសន្យា​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម មាន​ផលិតកម្ម​ស្រូវ​ចំនួន 104កិច្ចសន្យា ពោត​ចំនួន4 សណ្តែកបាយ​ចំនួន1 ការចិញ្ចឹម​មាន់​សាច់154 ការចិញ្ចឹម​ជ្រូក​សាច់143 បន្លែ23 ដំឡូង​មី18 និង​ស្ករត្នោត 2កិច្ចសន្យា។

របាយការណ៍​ដដែល​ក៏បាន​បន្ត​ដែរ​ថា ក្រៅពី​សមិទ្ធផល​ដែល​គណ:ក​ម្មា​ធិ​ការសម្របសម្រួល​កិច្ចសន្យា​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​សម្រេច​បាន​ហើយ គណៈកម្មាធិការ​ក៏​នៅមាន​បញ្ហា​ប្រឈមសំខាន់ៗ មួយចំនួនទៀត​ផងដែ​រ ក្នុង​អំ​ឡុ​ងពេល​អនុវត្ត​កិច្ច-
សន្យា ហើយ​កិច្ចប្រជុំ​នេះ​ក៏បាន​ឆ្លើយ និង​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​មួយចំនួន​ដែល​បានលើកឡើង​ដោយ​វិស័យ​ឯកជន ដៃគូ​អភិវឌ្ឍន៍ និង​សហគមន៍។

ដោយឡែក​បញ្ហា​មួយចំនួនទៀត មាន​ជាអាទិ៍៖​ ការកសាង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​គាំទ្រ​លើ​ខ្សែចង្វាក់​ផលិតកម្ម តម្លៃ​អគ្គិសនី ពន្ធ​លើ​ប្រាក់ចំណូល តម្លៃ​គមនាគមន៍ ការផ្គត់ផ្គង់​ទឹក ការ​ផ្តល់ទុន​ដែលមាន​ការប្រាក់​ទាប ការផ្តល់​វិញ្ញាបនបត្រ​បញ្ជាក់​ពី​ប្រភពដើម​របស់​ទំនិញ និង​ការចុះបញ្ជី​ពូជ​ដំណាំ។ល។ គណ:ក​ម្មា​ធិ​ការ​នឹង​រៀបចំ​របាយការណ៍​លម្អិត លើកសំណើ​ដាក់ជូន​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដើម្បី​ជ្រាប និង​សម្រេច​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់។

យោងតាម​អនុក្រឹត្យ​លេខ 36 អនក្រ.បក ចុះ​ថ្ងៃទី24 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2011 ស្តីពី​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម តាម​កិច្ចសន្យា​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង ក្នុង​គោលបំណង ទី1-ពង្រឹង​ការទទួល ខុសត្រូវ និង​ភាពជឿ​ទុកចិត្ត​គ្នា រវាង​អ្នក​ផលិត និង​អ្នកទិញ ដោយ​ឈរលើ​គោលការណ៍​ស្មើភាព និង​យុត្តិធម៌។ ទី2-ធានាឱ្យមាន​ភាពច្បាស់លាស់​អំពី​តម្លៃ ការប្រមូលទិញ និង​ការផ្គត់ផ្គង់​ផលិតផល​កសិកម្ម តាម​បរិមាណ និង​គុណភាព។ ទី3-បង្កើន​ការប្រមូលទិញ ការកែច្នៃ និង​ការនាំចេញ​ផលិតផល​កសិកម្ម និង​ទី4-រួមចំណែក​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និង​កាត់បន្ថយ​ភាពក្រីក្រ​ស្របតាម​គោលនយោបាយ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល។

ដើម្បី​តាមដាន​ពិភាក្សា ផ្លាស់ប្តូរ​យោបល់ ស្វែងរក​ចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ បញ្ហា​ប្រឈម និង​ប្រមូលយក​ធាតុ​ចូលសំខាន់ៗពី​គ្រប់​តួអង្គ​ពាក់ព័ន្ធ រួច​ដាក់ចេញ​ជា​យន្តការ​ដោះស្រាយ​នូវ​រាល់ បញ្ហា ដែលជា​ឧបសគ្គ​ក្នុង​ដំណើរការ​អភិវឌ្ឍន៍​វិស័យ​ស្រូវ-អង្ករ​កម្ពុជា ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទបានរៀបចំ​កិច្ចប្រជុំ​ជា​រៀងរាល់ឆ្នាំ ទាំង​ក្នុងពេល​បច្ចុប្បន្ន ក៏ដូចជា​ពេលអនាគត ឱ្យបាន ទាន់ពេលវេលា​សមស្រប មាន​ប្រសិទ្ធភាព តម្លាភាព និង​សមធម៌ ឈាន​ឆ្ពោះទៅ​បង្កើន​ផលិតភាពផលិតកម្ម​ស្រូវ-អង្ករ ប្រកបដោយ​គុណភាព ការប្រកួតប្រជែង និង​កែច្នៃ ដើម្បី​ឈានទៅ​សម្រេច គោលនយោបាយ នៃ​ការនាំចេញ​មា​សស របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​ឱ្យបាន 1លាន​តោន​នាពេល​អនាគត។

ជា​លទ្ធផល ទាំង​សំណួរ សំណូមពរ និង​បញ្ហា​មួយចំនួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការផលិត ផលិតភាព និង​ចែកចាយ​នៃ​ពូជស្រូវ​គ្រឹះ ការ​ចរាចរណ៍ ប្រើប្រាស់ និង​គ្រប់គ្រង​ថ្នាំ​កសិកម្ម ការអនុវត្ត​ផលិតកម្ម​កសិកម្ម​តាម​កិច្ចសន្យា នីតិវិធី លក្ខខណ្ឌ​តម្រូវ និង​សារៈសំខាន់​នៃ​អនាម័យ និង​ភូតគាម​អនាម័យ ចំពោះ​វិស័យ​កសិកម្ម​ទាំងមូល វិសាលភាព​នៃ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍​ពូជស្រូវ ត្រូវបាន​ឆ្លើយ និង​ដោះស្រាយ​ដោយ​ឯកឧត្តម​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​កសិកម្ម និង​ស្ថាប័ន​ជំនាញ​ក្នុង​ស្មារតី​ទទួលខុសត្រូវ​ខ្ពស់។

ដោយឡែក​សំណូមពរ និង​បញ្ហាចម្បងៗមួយចំនួនទៀត ដូចជា​គោលនយោបាយ របស់​រាជ រដ្ឋាភិបាល​ដែល​ហួស​ពី​សមត្ថកិច្ច ឬ​សិទ្ធិអំណាច​របស់​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ ក៏ដូចជា​ក្រុមការងារ​ផ្នែក​ស្រូវ-អង្ករ (ក្រុម “ឈ”) ក្រុមការងារ​នឹង​រៀបចំ​របាយការណ៍​លម្អិត រួមទាំងសំណូមពរ​ដាក់ជូន​រាជរដ្ឋាភិបាល​ដើម្បី​ពិនិត្យ និង​សម្រេច។

ជាមួយគ្នានេះដែរ វឌ្ឍនភាព និង​សមិទ្ធផលសំខាន់ៗដែល​សម្រេចបាន​ក្នុង​វិស័យស្រូវ-អង្ករ​សម្រាប់​ឆ្នាំ2019 កន្លងទៅ រួមមាន៖ ទី1-ការនាំចេញ​អង្ករ​ជា​ផ្លូវការ​មាន​ចំនួន​ជាង 620,106តោន ទៅកាន់​ទីផ្សារ​ចំនួន 61ប្រទេស។ ទី2-ចំពោះ​ប្រតិបត្តិ​ករ​នាំចេញ​អង្ករ​ទៅកាន់​ទីផ្សារ​ប្រទេស​ចិន មកទល់​ពេលនេះ​មានការ​ចូលរួម​ពី​ផ្នែក​ឯកជន​ចំនួន 26សហគ្រាស​នាំចេញ ហើយថ្មីៗនេះ​សហគ្រាស ចំនួន18 ទៀត​ត្រូវ​បានទទួល​ការអនុញ្ញាត​នាំ​អង្ករ​ចេញទៅ​កាន់​ប្រទេស​ចិន​ផងដែរ សរុប​មាន 44 សហគ្រាស។ ទី3-ក្រសួង​បាន​បញ្ចេញ​ប្រភេទ​ពូជស្រូវ​ថ្មី​មួយទៀត​ឈ្មោះថា សែន​ក្រអូប01 ដែល​បានជ្រើសរើស​តាម​បច្ចេកទេស​ពី​ក្រុម​ប្រភេទ​ពូជស្រូវ​សែន​ក្រអូប ហើយ​កំពុងមាន​ទីផ្សារ និង​ទី4-បាន​បង្កើត 74សហគមន៍​កសិកម្ម​បន្ថែមទៀត ធ្វើឱ្យ​ចំនួន​សហគមន៍​កសិកម្ម​សរុប​នៅ​ទូទាំងប្រទេស កើនឡើង​ដល់ 1,190សហគមន៍៕

ដោយសារតែ​តម្រូវការ នៃ​ការប្រើប្រាស់​ថាមពល​កើនឡើង និង​ការកើនឡើង​នៃ​សកម្មភាព​អភិវឌ្ឍន៍ ការផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល ក្នុងប្រទេស​កម្ពុជា បាន​កើនឡើង​យ៉ាងខ្លាំង។ នេះ​បើ​ផ្អែក​តាម​របាយការណ៍​រប​ស់​ក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល។

របាយការណ៍​បាន​បញ្ជាក់ថា ការផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល​បាន​កើនឡើង​ពី 2,635មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ក្នុង​ឆ្នាំ 2018 ដល់ 3,382មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់​នៅ​ឆ្នាំ2019 ដែល​កើនឡើង 28% ពី 1ឆ្នាំ ទៅ 1ឆ្នាំ​ថាមពល ដែល​ទទួល​បានមកពី​ប្រភព​ជាច្រើន ដែល​បានរួម​បញ្ចូល​គ្នា ដូចជា ទំនប់​វា​រី​អគ្គិសនី រោងចក្រ​ដើរ​ដោយ​ធ្យូងថ្ម រោងចក្រ​ផលិត​ប្រេងម៉ាស៊ូត និង​បន្ទះ​សូ​ឡា ជាដើម។

របាយការណ៍​បាន​បញ្ជាក់ថា ការផ្គត់ផ្គង់​ថាមពល​ពី​ប្រភពផ្សេងៗទាំងនោះ រួមមាន ថាមពល 675មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ពី​រោងចក្រ​ថាមពល​ធ្យូងថ្ម​ថាមពល, 627មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ពី​រោងចក្រ​ថាមពល​ប្រើ​ម៉ា​ស៊ូ​ត និង 123មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ពី​ថាមពល​កកើត​ឡើងវិញ។

នៅ​ឆ្នាំ2019 ប្រភព​ថាមពល​ប្រតិបត្តិការសំខាន់ៗ សម្រាប់​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា គឺ​ទំនប់ វា​រី​អគ្គិសនី​ចំនួន7 ដែល​បង្កើត​ថាមពល​បាន 1,328មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ដែល​ស្មើនឹង 33.5% នៃ​ការផ្គត់ផ្គង់ ថាមពល​សរុប​របស់​ប្រទេស។ ប្រទេស​កម្ពុជា​ក៏បាន​នាំចូល​ថាមពល​ចំនួន 626មេ​ហ្គា​វ៉ា​ត់ ពី​ប្រទេសជិតខាង រួមមាន​ប្រទេស​ថៃ វៀតណាម និង​ឡាវ ដោយនៅ​ឆ្នាំ2019 បាន​កើនឡើង 41%បើ​ប្រៀបធៀប​ទៅនឹង​ឆ្នាំមុន​ហ្នឹង។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល បាន​ថ្លែងថា និន្នាការ​បន្ត​កើនឡើង​នៃ​ការប្រើប្រាស់​អគ្គិសនី​នៅ​កម្ពុជា មានន័យថា រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវតែ​បន្ត​ស្វែងរក​ប្រភព​ថាមពល​ដែល​អាច​ជឿ​ទុកចិត្តបាន​ផ្សេងទៀត ដើម្បី​ធានាបាន​នូវ​តម្រូវការ ក្នុង​ការកសាង​គម្រោង​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្តល់​ស្ថិរភាព​ដល់​អាជីវកម្ម និង​ការផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ដល់​ប្រជាជន។

ឯកឧត្តម ស៊ុយ សែម រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល បាន​មានប្រសាសន៍ថា៖“ការអភិវឌ្ឍ​នូវ​ប្រភព​ថាមពល និង​ការបង្កើន​សមត្ថភាព​ផលិត​ថាមពល ការបញ្ជូន ការចែក​ចាយ និង​ការធ្វើឱ្យមាន​អគ្គិសនី​ដល់​អាជីវកម្ម និង​អ្នកប្រើប្រាស់ គឺជា​ភារកិច្ច​ចម្បង​របស់​យើង។ យើង​កំពុងតែ​អភិវឌ្ឍ​ប្រភព​ថាមពលថ្មីៗឥតឈប់ឈរ និង​បង្កើន​ការផ្គត់ផ្គង់​ដើម្បី​ឆ្លើយតប​នឹង​តម្រូវការ​ថាមពល​រប​ស់​ប្រទេសជាតិ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការកែលម្អ​ការផ្គត់ផ្គង់​សេវា​អគ្គិសនី​ដល់​អ្នកប្រើប្រាស់ និង​ការ​បន្ថយថ្លៃ​អគ្គិសនី​ក៏​កំពុងផ្តល់​ផលប្រយោជន៍​ដល់​ប្រជាជន​នៅ​ទូទាំងប្រទេស​ដែរ”។

យោងតាម​របាយការណ៍​ដដែល​បាន​បង្ហាញថា កាលពី​ឆ្នាំមុន អាជ្ញាប័ណ្ណ​ចំនួន364 ត្រូវបាន​ផ្តល់ទៅឱ្យ​អ្នក​ចែកចាយ​ថាមពល ដែល​គ្របដណ្តប់​លើ​ភូមិ​ចំនួន3,131 ក្នុងចំណោម​ភូមិ​ចំនួន 4,168 ដែល​បាន​ចុះបញ្ជី​នៅក្នុង​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ដែលមាន​អត្រា​គ្របដណ្តប់ 92,68%។ អគ្គិសនី​ប្រើប្រាស់​តាម​គ្រួសារ ត្រូវបាន​កត់ត្រា​ក្នុង​អត្រា 2,68លាន​គ្រួសារ ក្នុងចំណោម 3,57លាន​គ្រួសារ​នៅ​ទូទាំងប្រទេស ដែល​នេះ​ជា​អត្រា​គ្របដណ្តប់បាន​ចំនួន 74,78%។

ជា​គោលដៅ​របស់​រដ្ឋាភិបាល ក្នុងការ​ផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ដល់​ភូមិ​ទាំងអស់​នៅ​ទូទាំងប្រទេស នៅត្រឹម​ឆ្នាំ2020 ទំនងជា​មិនត្រូវ​បាន​ឈានដល់​នោះទេ។ មាន​ភូមិ​ចំនួន​ជាង200 ដែលមាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​តំបន់​ដាច់ស្រយាល និង​លើ​កោះ ជា​កន្លែង​ដែល​គេ​គិតថា មិនអាច​ធ្វើទៅបាន​សម្រាប់​ការអភិវឌ្ឍ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន។

ក៏ប៉ុន្តែថ្មីៗនេះ ក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល​ក៏បាន​ប្រកាស​ដែរ​ថា នឹងធ្វើ​ការបញ្ចុះ​តម្លៃ​អគ្គិសនី 40រៀល ក្នុង 1គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង សម្រាប់​វិស័យ​ឧស្សាហកម្មដើម្បី​រក្សា​ភាព​ប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម។

លោក ស៊ុយ សែម រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​រ៉ែ និង​ថាមពល​បានឱ្យដឹងថា៖“តាម​គោលនយោបាយ​របស់​រដ្ឋា​ភិ​បាល យើង​សម្រេច​បញ្ចុះតម្លៃ​អគ្គិសនី 40រៀល ក្នុង1គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង សម្រាប់​អ្នកវិនិយោគ​ក្នុង​វិស័យ​ឧស្សាហកម្ម​ទាំងអស់​នៅ​ប្រទេស​របស់​យើងខណៈ​ឆ្នាំមុន​មានការ​បញ្ចុះតម្លៃ 80រៀល​រួចទៅហើយ ក្នុង 1គីឡូវ៉ាត់ម៉ោង ហើយ​យើង​នឹងធ្វើ​ការបញ្ចុះ​តម្លៃ​ជា​បន្តបន្ទាប់​ទៀត។ គោលការណ៍​ថ្មី​នេះ​នឹង​ចាប់​អនុវត្ត​នៅក្នុង​ខែកុម្ភៈ នេះ​តទៅ”។

អ្នក​ក្នុង​វិស័យ​ស្រូវ​អង្ករ និង​សហគ្រាស​ធុន​តូច និង​មធ្យម បាន​អបអរសាទរ​ចំពោះ​ការបញ្ចុះ​តម្លៃ​ថាមពល​អគ្គិសនី​របស់​រដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែ​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​បង្កើន​គុណភាព​នៃ​ការផ្គត់ផ្គង់​អគ្គិសនី​ឱ្យ​កាន់តែ​ប្រសើរ។ វិស័យ​ឯកជន ដែលជា​ម្ចាស់​អាជីវកម្ម រោង​ម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ​ជាង 300ទីតាំង នឹង​ទទួលបាន​ផលប្រយោជន៍​ធំ ពី​ការ​បញ្ចុះតម្លៃ​អគ្គិសនី​នេះបើទោះបីជា​នៅមានកម្រិត​ទាប​ក៏ដោយ៕

អ្នក​វិនិយោគិន​មកពី​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ បានធ្វើការ​សិក្សា​ពី​លទ្ធភាព​ដាំ​ឫស្សី​នៅ​កម្ពុជា​សម្រាប់​កែច្នៃ​ជា​ផលិតផល​នាំចេញ​ទៅកាន់​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ ខណៈ​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​មាន​បទពិសោធ​គ្រប់គ្រាន់ ទាំង​ការដាំដុះ កែច្នៃ និង​ទីផ្សារ ដោយ​អនុវត្ត​បច្ចេកវិទ្យា​របស់​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ រួមទាំង​ទទួលបាន​ការគាំទ្រ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ពី​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទៀតផង។

លោក THUREING AUNG នាយក​ក្រុមហ៊ុន LIPP Engineering Group បានឱ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុន​របស់លោក​បាន​ទទួល​ការគាំទ្រ​ពី​ឯកឧត្តម វេ​ង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ​ក្នុងការ​បោះទុន​វិនិយោគ​លើ​ការដាំដុះ​ឫស្សីដោយ​ប្រើ​ពូជ​ពី​បរទេស​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់ លើ​វិស័យ​ថាមពល និង​កែច្នៃ​ទៅជា​ផលិតផល​សម្រាប់​នាំចេញ​ផ្សេងទៀត​ផងដែរ។

លោក THUREING AUNG បានបញ្ជាក់​នៅក្នុង​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​កាលពី​ថ្ងៃទី6 ខែកុម្ភៈ​កន្លង​នេះ​ថា៖ “ក្រុមហ៊ុន​បាន​បម្រុង​ទុនប្រមាណ 750លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​លើ​គម្រោង​ដាំ​ដើម​ឫស្សី និង​បង្កើត​រោងចក្រ​កែច្នៃ​នៅ​កម្ពុជា​ក្នុងដំណាក់កាល​ទី1 លើ​ផ្ទៃដី​សរុប​ជាង 25,000ហិកតា និង​ប្រមូល​ផល​ក្រោយ​ការដាំដុះ​រយៈពេល 4ឆ្នាំ ដោយ​នឹង​កែច្នៃ​ជា​ផលិតផល​ធ្វើ​ពី​ឫស្សី​ចំនួន 4ប្រភេទ​ដែល រួមមាន Bio-Activated Carbon, BambooPulp, Bio-oil និង Bamboo Fiber”។

លោក​បាន​បន្តថា៖“យើង​នឹង​បង្កើត​រោងចក្រ កែច្នៃ​ផលិតផល​ពី​ឫស្សី សម្រាប់​នាំចេញ​ទៅ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ ដែល​យើង​មាន​រួច​ស្រាប់​ហើយ​នៅក្រៅ​ប្រទេស។ ការវិនិយោគ​នេះ​អាច​ចាប់ផ្តើម​នៅក្នុង​ឆ្នាំ2020នេះ​តែម្ដង”។

លោក​បាន​បន្តទៀតថា គម្រោង​វិនិយោគ​នេះ អាច​នឹង​ធ្វើឱ្យ​ធនធាន​កសិកម្ម​មួយ​នេះ​មានតម្លៃ​បន្ថែម​ទ្វេ​ឡើង និង​អាច​ទាក់ទាញ​ផលិតកម្ម​ឫស្សី​ឱ្យមាន​ពហុ​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​ចូលរួម​អភិវឌ្ឍ​សហគមន៍​តាមរយ:ការលើកកម្ពស់​ផលិតភាព​ផលិតកម្ម​ឫស្សី បង្កើត​ការងារ​ជូន​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​ប្រមាណ​ជា5ម៉ឺន​កន្លែង និង​ចូលរួមចំណែក​អភិវឌ្ឍ​ប្រទេស​កម្ពុជា។

លោក THUREING បញ្ជាក់ថា៖“ក្រៅពី​បង្កើត​រោងចក្រ និង​ដាំ​ដុះ​ដើម​ឫស្សី ជាមួយនឹង​ការបណ្តុះបណ្តាល​ជំនាញ និង​បង្កើន​ប្រាក់ចំណូល​ហើ​យ នៅក្នុង​គម្រោង ក្រុមហ៊ុន​នឹង​សាងសង់​មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន ផ្ទះ​ស្នាក់នៅ​សម្រាប់​កម្មករ ដែល​ការចំណាយ​លើទឹក-ភ្លើង​របស់​កម្មករ គឺជា​បន្ទុក​របស់​ក្រុមហ៊ុន ហើយ​កម្មករ​ក៏​នឹង​ទទួលបាន​ការធានារ៉ាប់រង​អាយុ
ជីវិត​ទៀតផង”។

សូមបញ្ជាក់ថា គម្រោង​វិនិយោគ​នេះ ត្រូវបាន​ឯកឧត្តម វេ​ង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ​ស្វាគមន៍ និង​គាំទ្រ ដោយសារ​ថាកម្ពុ​ជាមាន​ធនធាន​ឫស្សី​យ៉ាងច្រើន ហើយ ហើយ​ការដាំដុះ​ក៏មាន​លក្ខណ:អំណោយផល​ល្អប្រសើរ និង​បច្ចុប្បន្ន យើង​នៅ​មិនទាន់​ប្រើប្រាស់​ធនធាន​ឫស្សី​ឱ្យអស់​សក្តានុពល​របស់​វា​នៅឡើយ។

ឯកឧត្តម​រដ្ឋមន្ត្រី បាន​ណែនាំ​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ធ្វើការសិក្សា​លម្អិត​ជាមួយ​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ ដើម្បី​ជ្រើសរើស​សហគមន៍​ព្រៃឈើ​ណាមួយ​ធ្វើជា​គំរូ និង​រក​ដៃគូ​ឯកជន​សហការ​រួមគ្នា​វិនិយោគ​លើ​ផលិតកម្ម​ឫស្សី​នេះ ដោយ​ក្រសួង​នៅ​រង់ចាំ​ផ្តល់​កិច្ចសហការ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ដើម្បី​ធ្វើយ៉ាងណា​ឱ្យ​គម្រោង​វិនិយោគ​នេះ​ទទួលបាន​ជោគជ័យ​ដូច​ការគ្រោងទុក។

ឯកឧត្តម វេ​ង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និង​នេសាទ ថ្លែងថា៖ “ខ្ញុំ​សង្ឃឹមថា គម្រោង​នេះ​នឹងចូលរួម​ចំណែក​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា​តាមរយៈ​ការបង្កើន​ប្រាក់ចំណូល​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ ព្រោះ​កម្ពុ​ជាមាន​ធនធាន​គ្រប់គ្រាន់ និង​អាកាសធាតុ​អំណោយផល​ដល់​ដំណាំ​ឧស្សាហកម្ម​ឫស្សី​នេះ”។

ឯកឧត្តម​បន្តថា៖“គម្រោង​នេះ​នឹង​ជួយ​ទាក់ទាញ​ដល់​ផលិតកម្ម​ឫស្សី និង​ចូលរួម​អភិវឌ្ឍ​សហគមន៍ តាមរយៈ​ការលើកកម្ពស់​ផលិតផល​ធ្វើ​ពី​ឫស្សីបង្កើត​ការងារ​បណ្តុះបណ្តាល​ធន​ធាន​មនុស្ស ហើយ​ក្រសួង​នឹង​ផ្តល់​កិច្ចសហការ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ធ្វើយ៉ាងណា​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ទទួលបាន​ជោគជ័យ​លើ​គម្រោង​នេះ”។

បើតាម​លោក Thureign ដំណាំ​ឫស្សី​នឹង​ទទួលបាន​ផល​ក្នុង​រយៈពេល 4ឆ្នាំ​ក្រោយពី​ដាំ​ដុះ​ដែល​ក្រុមហ៊ុន​រំពឹងថា នឹង​ទទួលបាន​ចំណូល​ប្រមាណ 5ពាន់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​រយៈពេល 5ឆ្នាំ​ដំបូង។ លោក​និយាយថា ក្រៅពី​ស្វែងរក​ការវិនិយោគ​លើ​ដំណាំ​ឫស្សី​ហើយ ក្រុមហ៊ុន​ក៏​កំពុង​ស្វែងរក​ការវិនិយោគ​លើ​ការចិញ្ចឹម​សត្វ​ពពែ​នៅ​កម្ពុជា សម្រាប់​នាំចេញ​ទៅ​ក្រៅប្រទេស​ផងដែរ។

លោក​បន្តថា៖ “ការជ្រើសរើស​កម្ពុជា​ជា​គោលដៅ​វិនិយោគ ព្រោះ​កម្ពុជា​ជា​ប្រទេស​កំពុង អភិវឌ្ឍន៍ហើយ​មាន​ដី​ទំនេរ​ច្រើន អាកាសធាតុ​អំណោយផល​ដល់​ការដាំ​ឫស្សី។ ប្រទេស​កម្ពុជា បានអនុម័ត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ស្តីពី​ការយល់ព្រម​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​បង្កើត​អង្គការ​បណ្តាញ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ឫស្សី និង​ផ្តៅ​ដែល​គេ​រំពឹងថា កម្ពុជា​នឹង​ក្លាយជា​សមាជិក​នៃ​បណ្តាញ​នេះ”។

សូមបញ្ជាក់ថា អង្គការ​បណ្ដាញ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ឫស្សី និង​ផ្តៅ ដែល​ហៅ​កាត់​ថា អុីន​បារ (INBAR : International Network for Bamboo and Rattan) គឺជា​អង្គការ​អន្តររដ្ឋាភិបាល​មួយ​បង្កើតឡើង​នៅ​ឆ្នាំ1997 ដោយ​សន្ធិសញ្ញា​បាន​តម្កល់ទុក​នៅ​អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ទីស្នាក់ការ​កណ្ដាល​រប​ស់​អង្គការ​នេះ​ស្ថិតនៅ​ទីក្រុង​ប៉េកាំង​នៃ​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន ដែលជា​ប្រទេស​នាំមុខគេ។

អង្គការ​នេះ​ក៏មាន​ការិយាល័យ​ថ្នាក់​តំបន់​ចំនួន 4កន្លែង​ផ្សេងទៀត​ដែរ គឺ​នៅ​ប្រទេស​ឥណ្ឌា ប្រទេស​ហ្គា​ណា ប្រទេស​អេ​ត្យូ​ពី និង​ប្រទេស​អេក្វាទ័រ។ គោលនយោបាយ និង​ផែនការ​យុទ្ធសាស្ត្រ របស់​អង្គការ​នេះ គឺ​ដើម្បី​លើកកម្ពស់​ជីវភាព​ប្រជាពលរដ្ឋ និង​កែប្រែ​ទម្លាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ពី​ការប្រើ ប្រាស់​ឈើ មកប្រើប្រាស់​ឫស្សី និង​ផ្តៅ តាមរយៈ​ការអភិវឌ្ឍ​ការងារ​ដាំ​ដុះ និង​ការកែច្នៃ​ឫស្សី និង​ផ្តៅ តាម​គោលការណ៍​អភិវឌ្ឍន៍​បៃតង។

ឯកឧត្តម​វេ​ង សាខុន រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួងកសិកម្ម បានឱ្យដឹងថា ការចូល​ជា​សមាជិក​របស់​អង្គការ​បណ្ដាញ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ឫស្សី និង ផ្តៅ​នេះ គឺ​បើកចំហ​សម្រាប់​ប្រទេស​ទាំងឡាយណា ដែលជា​សមាជិក​នៃ​អង្គការសហប្រជាជាតិ។ គិត​ត្រឹម​ខែកញ្ញា ឆ្នាំ2018 អង្គការ​បណ្ដាញ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ឫស្សី និង​ផ្តៅ​នេះ មាន​សមាជិក​សរុប​ចំនួន 43ប្រទេស។ រដ្ឋ​សមាជិក​អាស៊ាន ដែល​មិនទាន់បាន​ចូល​ជា​សមាជិក​អង្គការ​បណ្ដាញ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​ឫស្សី និង​ផ្តៅ មាន​ចំនួន4 គឺ​កម្ពុជា ប្រ៊ុយណេ សិង្ហ​បុរី និង​ឡាវ។

លោក​ឧកញ៉ា លឹម ហេង អនុប្រធាន​ពាណិជ្ជកម្ម​កម្ពុជា និង​ជា​អនុប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន អាន​ម៉ារ​ឌី បាន​មានប្រសាសន៍ប្រាប់​ឡា​រ៉ែ​ន​ពាណិជ្ជ​ថា៖“ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ស្វែងរក​ការវិនិយោគ​លើ​ដំណាំ​ឫស្សី ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​ឮ តែ​មិនទាន់​ឃើញ​គេ​មករក​យើង​នៅឡើយ​ទេ។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើ​មក​ធ្វើ​កិច្ចសហការ​វិនិយោគ​មែន ក្រុមហ៊ុន​ខ្ញុំ​នឹង​ស្វាគមន៍ ហើយ​ក្រុមហ៊ុន​យើង​ក៏បាន​ត្រៀម​រួចរាល់ ដោយបាន​ដំណើរការ 2ឆ្នាំ​មកហើយ”។

លោក​ឧកញ៉ា​បាន​បញ្ជាក់ថា៖“ក្រុមហ៊ុន​ណា​ដែល​មក​បណ្តាក់ទុន​រក​ស៊ី​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ​យើង មិន​ថាក្រុមហ៊ុន​ខ្ញុំ ឬ​ក្រុមហ៊ុន​ដទៃទៀត​ទេ យើង​សូម​ស្វាគមន៍​ជានិច្ច ព្រោះ​ក្នុង​ការដាំ​ដំណាំ​ឫស្សី ជួយ​បាន​ច្រើនណាស់ ក្នុងការ​ទប់ស្កាត់​ការកាប់បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ ព្រោះ​បច្ចុប្បន្ន​ក្រុមហ៊ុន​សង្ហារិម​ពិភពលោក បាននាំគ្នា​ងាក​មកប្រើប្រាស់​ឫស្សី​ជំនួស​ដើមឈើ​វិញ​ហើយ។ ដោយសារ​ការប្រើប្រាស់​ឈើ នាំឱ្យ​មានការ​លួច​កាប់​ព្រៃឈើ​ធម្មជាតិ​យកមក​កែច្នៃ។ ដូច្នេះ​ការប្រើ​ឫស្សី​ធ្វើជា​គ្រឿងសង្ហារិម ធ្វើ​ឱ្យជួយ​កាត់បន្ថយ​ការប្រើប្រាស់​ដើមឈើ និង​ការបំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ផងដែរ”។

លោក​ឧកញ៉ា​ក៏បាន​បញ្ជាក់ដែរថា៖“ប្រសិនបើ​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ស្វែងរក​ការវិនិយោគ​លើ​ដំណាំ​ឫស្សី​នោះមក​ធ្វើ​កិច្ចសហការ យើង​មិន​គិតថា​ជា​ដៃគូ​ប្រជែង​នោះទេ តែ​គឺជា​ការល្អ និង​ការពង្រឹង​ទីផ្សារ​ដំណាំ​ឫស្សី​កាន់តែ​ធំ​នៅ​កម្ពុជា។ ព្រោះ​ក្រុមហ៊ុន​ខ្ញុំ​មួយ មិនអាច​ពង្រីក​ទីផ្សារ​ជា​សកល​បានទេ​បើ​មានការ​វិនិយោគ​កាន់តែច្រើន កាន់តែ​ល្អ ហើយ​យើង​ក៏​មិន​ចង់បាន​ត្រឹមតែ​ក្រុមហ៊ុន​ដែល​មក​វិនិយោគ​ត្រឹមតែ​ជាង 2ម៉ឺន​ហិកតា​នេះ​ទេ ខ្ញុំ​ចង់បាន​ច្រើនជាង​នេះ”។

លោក​ឧកញ៉ា​ក៏បាន​ឱ្យដឹង​ដែរ​ថា នៅ​កម្ពុជា​មានតែ​ក្រុមហ៊ុន​អាន​ម៉ារ​ឌី​មួយ​ទេ ដែលមាន​ការវិនិយោគ​លើ​ដំណាំ​ឫស្សី​ធំ ក្រៅពីនោះ គឺ​ច្រើនតែ​ជាការ​ដាំ​តាម​គ្រួសារ​យក​ទំពាំង​លក់ ដែលមាន​ពូជ​ពី​ស្រុកថៃ។

លោក​ឧកញ៉ា លឹម ហេង បានបញ្ជាក់​ថែមទៀត​ថា៖“ដើម្បី​ក្លាយជា​ទីផ្សារ​ធំ​មួយ​សម្រាប់​កម្ពុជា យើង​ត្រូវការ​ដី​រាប់សែន​ហិកតា លើ​ការវិនិយោគ​ដំណាំ​ឫស្សី វា​ល្អ​ជាង​ក្រុមហ៊ុន​យើង​តូច​ដែល​មិនអាច​ប្រកួតប្រជែង​បាន ព្រោះ​យើង​ក៏​មិនទាន់មាន​ទីផ្សារ​ផ្ទាល់ យើង​ត្រូវ​ស្វែងរក​ទីផ្សារ​មួយ​ឱ្យគេ​មក​ទិញ​ផ្ទាល់ និង​ទទួលស្គាល់​ជា​អន្តរជាតិ។ ដូច្នេះ​យើង​មិន​ចង្អៀតចង្អល់​ទេ ដើម្បី​ជោគជ័យ​ធំ យើង​ត្រូវ​ការពង្រីក​ខ្លួន និង​រក​ដៃគូ​វិនិយោគ​ឱ្យ​កាន់តែ​ធំ ទើប​ជោគជ័យ”៕