Author: ធឿន មករា

អ្នកជំនាញចិត្តសាស្ត្របញ្ជាក់ថាអាណាព្យាបាលជាច្រើនលើពិភពលោកកំពុងបង្រៀនកូនខុស
ស្ទើរគ្រប់អាណាព្យាបាលទាំងអស់លើពិភពលោក សុទ្ធតែចង់អប់រំកូនឱ្យក្លាយជាមនុស្សល្អ តែអ្វីដែលជាបញ្ហាប្រឈម និងធ្វើឱ្យកូនៗក្លាយជាមនុស្សកាន់តែអាក្រក់ គឺវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលអាណាព្យាបាលភាគច្រើនប្រើចំពោះកូន គឺជាវិធីសាស្រ្តមិនត្រឹមត្រូវ។
លោក Adam Grant អ្នកជំនាញចិត្តសាស្រ្ត បានលើកឡើងថា អាណាព្យាបាលជាច្រើន គិតថា
រាល់ពេលកូនធ្វើខុសគឺត្រូវតែទទួលពិន័យដើម្បីអប់រំពួកគេកុំឱ្យដើរជាន់កំហុសដដែល។ មានអ្នកខ្លះអង្គុយចាំមើលតែសកម្មភាពរបស់កូន ឱ្យតែកូនធ្វើខុស ឬមានឥរិយាបថមិនល្អភ្លាម គាត់នឹងស្តីបន្ទោស ដាក់ពិន័យ និងប្រាប់ភ្លាមថា រឿងដែលក្មេងកំពុងធ្វើនោះជារឿងខុស ហើយធ្វើតាមគាត់ទើបជារឿងត្រឹមត្រូវ។ ការធ្វើបែបនេះ ពេលខ្លះអាចធ្វើឱ្យក្មេងក្លាយជាមនុស្សម្នាក់ដែលដើរត្រូវបន្ទាត់របស់មនុស្សទូទៅ តែមិនប្រាកដថាអាចធ្វើឱ្យក្មេងក្លាយជាមនុស្សខ្លាំងបាននោះទេ ព្រោះគ្រាន់ដឹងថាសកម្មភាពបែបណាខុស ហើយសកម្មភាពបែបណាត្រូវមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយទេសម្រាប់ជីវិតមនុស្សម្នាក់ៗ។
លោកបានបញ្ជាក់ថា ការអប់រំតាមបែបបុរាណ គឺភាគច្រើនជំរុញឱ្យមនុស្សធ្វើអ្វីដដែលៗនៅលើបន្ទាត់មួយដូចៗគ្នា គឺរស់នៅក្នុងទម្លាប់ដូចៗគ្នា មានសកម្មភាពដូចៗគ្នា និងការគិតដូចៗគ្នា។ គ្រាន់តែក្មេងដើរខុសបន្ទាត់តែបន្តិច បើទោះបីជារឿងនោះល្អ ឬមិនសូវល្អក៏ដោយក៏មនុស្សធំភាគច្រើនតម្រង់មករកភាពដើមវិញ។
ចំណុចនេះបានបង្កើតឱ្យមានបញ្ហាជាច្រើនសម្រាប់អនាគតរបស់មនុស្សលើពិភពលោក ដែលយើងកំពុងត្រូវការមនុស្សប្រកបដោយសមត្ថភាពខ្លាំងជាងមុន មានថាមពលនៃភាពច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ជាងមុន និងមានភាពឆ្លាតវៃមុតស្រួចជាងមុន។
លោក Adam Grant បាននិយាយថា៖ «ជាធម្មតានៅក្នុងសហគមន៍ នីមួយៗយើងមើលឃើញថា នៅពេលគេឃើញមានមនុស្សណាម្នាក់ចេញពីសហគមន៍នោះ ហើយក្លាយជាមនុស្សជោគជ័យ ឬក្លាយជាមនុស្សដែលមានសមិទ្ធផលជីវិតខ្លាំងមនុស្សគ្រប់គ្នាតែងតែគិតថាគាត់ជាមនុស្សអស្ចារ្យ
(Hero)។ អ្វីដែលនៅពីក្រោយភាពអស្ចារ្យនេះគឺសិល្បៈក្នុងការអប់រំរបស់អាណាព្យាបាល»។
អ្នកជំនាញខាងលើបានបញ្ជាក់ថា ជាធម្មតាបើគេមើលលើមនុស្សដែលមានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ៗ មានសមត្ថភាពខ្លាំងនៅក្នុងពិភពលោក គេនឹងឃើញថាអ្នកខ្លាំងទាំងអស់នោះទទួលការអប់រំបានល្អទាំងក្នុងសាលា និងក្នុងគ្រួសារ។ ការឆ្លើយតបដោយវិជ្ជមានរបស់អាណាព្យាបាលក្នុងការបណ្តុះផ្នត់គំនិតល្អ ទើបជាចម្លើយយ៉ាងសំខាន់ដែលរុញច្រានឱ្យក្មេងក្លាយជាមនុស្សខ្លាំង មិនមែនដើរតាមទម្លាប់ដដែលៗនោះទេ។ អ្វីដែលអាណាព្យាបាលឆ្លាតវៃទាំងអស់នោះធ្វើ គឺបង្រៀនកូនឱ្យចេះធ្វើអ្វីថ្មីៗ ក្នុងវិធីខុសប្លែកពីទម្លាប់ពិន័យដដែលៗ ហើយពួកគេអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពកូនដោយការលើកទឹកចិត្ត។
ជំនួសឱ្យការពិន័យនៅពេលធ្វើខុសគេ គាត់អាចលួងលោមកូនឱ្យមើលឃើញពីហេតុ និងផលនៃសកម្មភាព បន្ទាប់មកក៏ជំរុញកូនឱ្យធ្វើអ្វីដោយផ្អែកលើភាពខ្លាំងរបស់ខ្លួន។ ពេលខ្លះគាត់អាចខុសគេបន្តិចមែនតែគាត់ខ្លាំងខុសគេ មិនមែនខុសគេដោយភាពផ្តេសផ្តាសនោះទេហេតុនេះប្រសិនបើយើងមើលឃើញពីគុណសម្បត្តិនៃសកម្មភាពរបស់កូនច្បាស់លាស់ហើយ យើងគួរជំរុញ និងចេះផ្តល់រង្វាន់។ កុំបង្រៀនមនុស្សដោយភាពឈឺចាប់ តែត្រូវចេះដាស់ស្មារតីដោយថាមពលនៃភាពរីករាយ ឱ្យកូនចេះរស់ក្នុងសេចក្តីសុខ និងការអភិវឌ្ឍ ជាជាងអំពើហិង្សា។
អ្នកចិត្តសាស្ត្រខាងលើបានបញ្ជាក់ផងដែរថា ជំនួសឱ្យការកំណត់បន្ទាត់ឱ្យកូនដើរ យើងគួរពង្រឹងសមត្ថភាពនៃការពិចារណាឱ្យបានល្អ បង្រៀនកូនឱ្យមានភាពចាស់ទុំ និងចេះប្រើប្រាស់ហេតុផលដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងការរស់នៅជាក់ស្តែង។
នៅពេលក្មេងមានប្រភពចំណេះដឹងច្បាស់លាស់ក្នុងការវិភាគ ពិចារណាស៊ីជម្រៅ និងមានទម្លាប់រស់នៅល្អហើយ យើងនឹងមិនចាំបាច់ខ្វល់ច្រើនថាគាត់នឹងអាចប្រឈមនឹងបញ្ហា ឬធ្វើអ្វីខុសប្លែកពីទម្លាប់របស់មនុស្សទូទៅនោះទេ ព្រោះយើងដឹងច្បាស់ថាគាត់មានប្រព័ន្ធការពារមួយដ៏ល្អរួចបាត់ទៅហើយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត យើងដឹងច្បាស់ណាស់ថាទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអាណាព្យាបាលនឹងមិនអាចលែងដៃពីកូនបាននោះទេ បើទោះបីជាដឹងថាគេមានវិធីសាស្ត្រគិតល្អហើយក៏ដោយ។ ហេតុនេះអ្វីដែលអាណាព្យាបាលអាចធ្វើបាន គឺចែករំលែកបទពិសោធ និងជួយប្រឹក្សាជាមួយកូននៅពេលពួកគេត្រូវការជំនួយ ឬសង្ស័យថាគាត់មិនទាន់អាចបែងចែកហេតុផលនៃសកម្មភាពទាំងឡាយណាដែលគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតរបស់គាត់៕
March 10, 2020
ក្រសួងធនធានទឹកជូនដំណឹងពីស្ថានភាពកំដៅកើនឡើងនៅពេលថ្ងៃ និងអាចមានភ្លៀងធ្លាក់ នៅតំបន់ខ្លះពីខ្សោយទៅមធ្យម
ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងថ្មីមួយ ស្តីពីស្ថានភាពធាតុអាកាសនៅកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃនេះដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។
ក្រសួងធនធានទឹកបានឲ្យដឹងថា តាមរយៈការតាមដានស្ថានភាពអាកាសធាតុជាប់ជាបន្ត សង្កេតឃើញថា កម្រិតសម្ពាធទាបនៅលើផ្ទៃដី និងសម្ពាធខ្ពស់នៅរយៈកម្ពស់ គ្របដណ្តប់លើកម្ពុជា។
ស្ថានភាពបែបនេះ ធ្វើឲ្យធាតុអាកាសកើនក្តៅនៅពេលថ្ងៃ៖
១៖ បណ្តាខេត្តនៅតំបន់វាលទំនាបកណ្តាល៖
* សីតុណ្ហភាពអប្បបរមា ពី២៦-២៨អង្សាសេ។
* សីតុណ្ហភាពអតិបរមា ពី៣៧-៣៩អង្សាសេ។
* ផ្នែកខ្លះអាចមានភ្លៀងធ្លាក់ ពីខ្សោយទៅមធ្យម។
២៖ បណ្តាខេត្តខ្ពស់រាបឦសាន៖
* សីតុណ្ហភាពអប្បបរមា ពី២៦-២៨អង្សាសេ។
* សីតុណ្ហភាពអតិបរមា ពី៣៤-៣៦អង្សាសេ។
៣៖ បណ្តាខេត្តនៅតំបន់មាត់សមុទ្រ៖
* សីតុណ្ហភាពអប្បបរមា ពី២៦-២៨អង្សាសេ។
* សីតុណ្ហភាពអតិបរមា ពី៣៥-៣៧អង្សាសេ។
* អាចមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្សោយ។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងក៏អំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋសូមប្រុងប្រយ័ត្ន នូវបាតុភូតផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ និងថែរក្សាសុខភាព នៅពេលអាកាសធាតុក្តៅពេលថ្ងៃ៕
March 10, 2020
កម្ពុជាប្រកាសស្តារវិស័យ ទេសចរណ៍បណ្តាលពីផលប៉ះពាល់ជំងឺ COVID-19 ខណៈការផ្សព្វផ្សាយពីសក្តានុពលទេសចរណ៍នៅតែបន្ត
ស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពដែលកំពុងរងឥទ្ធិពលអាក្រក់ និងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភចំពោះវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ដោយសារវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងជាពិសេសនាពេលបច្ចុប្បន្នដែលកំពុងតែប្រឈមនឹងភាពភ័យខ្លាចនៃការរាតត្បាតរបស់វីរុស Covid-19 នោះ តាមការព្យាករសាជាថ្មីរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ បានបង្ហាញថា ក្នុងឆ្នាំ2020 នេះ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមកកាន់កម្ពុជា អាចនឹងមានការធ្លាក់ចុះរហូតដល់ប្រមាណ 1លាននាក់។
ឯកឧត្តម ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានលើកឡើងថា ដោយសារតែវិបត្តិជំងឺ Covid-19 បញ្ហាសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងបញ្ហាមួយចំនួនទៀតដែលមានប្រភពពីកត្តាខាងក្រៅ បានបណ្ដាលឱ្យកម្ពុជាទទួលភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិមិនបានដូចការព្យាករជាក់ស្ដែងនៅឆ្នាំ2020 នេះ។ ការព្យាករសាជាថ្មីរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ បានបង្ហាញថា ភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិនឹងមានការធ្លាក់ចុះប្រមាណ 1លាននាក់ ខណៈប្រទេសថៃក៏បានព្យាករដែរថាប្រទេសគេនឹងជួបបញ្ហាធ្លាក់ចុះភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិប្រមាណ 6លាននាក់។
ឯកឧត្តម ថោង ខុន បានបន្តថា៖“ប្រសិនបើភាគីពាក់ព័ន្ធមិនជួយគ្នាអនុវត្តវិធានការនានារបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងវិធានការរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ដើម្បីដោះស្រាយឧបសគ្គនៅចំពោះមុខនេះទេ ភ្ញៀវទេសចរនៅកម្ពុជានឹងធ្លាក់ចុះប្រមាណ40% ប៉ុន្តែបើភាគីពាក់ព័ន្ធចូលរួមសាមគ្គីគ្នាជម្នះឧបសគ្គនេះបាន ភ្ញៀវទេសចរប្រហែលជាធ្លាក់ចុះត្រឹម 10-15%ប៉ុណ្ណោះ”។
តាមការអះអាងរបស់ឯកឧត្តម ថោង ខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានបញ្ជាក់ថា ទោះបីជាកម្ពុជាជួបវិបត្តិទាំងនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ2025 ភ្ញៀវទេសចរនៅកម្ពុជានឹងកើនឡើងប្រមាណ 25% មកវិញ។ នេះបើតាមការព្យាករ។
ដោយឡែកវិស័យទេសចរណ៍ទូទាំងសកលលោក បានព្យាករថា នឹងខាតបង់ថវិកាជាង 22 ពាន់លានដុល្លារ។ ប្រធានអង្គការនៃក្រុមប្រឹក្សាដំណើរកម្សាន្ត និងទេសចរណ៍ពិភពលោក (WTTC) បានមានប្រសាសន៍ថា៖“ការរីករាលដាលនៃជំងឺឆ្លង COVID-19 អាចនឹងធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍ទូទាំងសកលលោក ខាតបង់ថវិកាជាង 22ពាន់លានដុល្លារ ហើយការខូចខាតនេះ ក៏មានការចូលរួមចំណែកពីការធ្លាក់ចុះនៃចំនួនអ្នកទេសចរចិនផងដែរ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន CNA Channel NewsAsia កាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី28 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2020។
ប្រធានអង្គការ WTTC លោកស្រី ក្លូរៀ ហ្គេវ៉ារ៉ា (Gloria Guevara) បានធ្វើការកត់សម្គាល់ខាងលើប្រាប់សារព័ត៌មានអេស្ប៉ាញ អែល ម៉ាន់ឌូ (El Mundo) ដោយបានគូសបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា “វាដូចជាលឿនពេកដើម្បីដឹងពីទំហំខាតបង់ថា…ការរីករាលដាលនៃជំងឺ COVID-19 អាចនឹងធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍សកលលោកខាតបង់ថវិកាជាង 22ពាន់លានដុល្លារ។
ប៉ុន្តែ WTTC បានធ្វើការគណនាជាបឋមនេះ ក្រោមកិច្ចសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ច អុកស៍ហ្វ៉ដ(Oxford Economics)”។ គួរបញ្ជាក់តាមលោកស្រី Gloria ទៀតថា ការគណនានេះ គឺផ្អែកលើបទពិសោធនៃវិបត្តិដែលបង្កឡើងដោយជំងឺឆ្លងមុនៗដូចជាជំងឺ SARS ឬ H1N1 ព្រមទាំងផ្ដោតលើការធ្លាក់ចុះនៃភ្ញៀវទេសចរចិន ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្ដាហ៍ថ្មីនេះ។
អ្វីដែលជាភាពជាក់ស្តែងនោះ គឺការផ្អាកជើងហោះហើរ និងការណែនាំរបស់រដ្ឋាភិបាល របស់ប្រទេសនានាទូទាំងពិភពលោក ឱ្យប្រជាជនរបស់ពួកគេ មានការប្រុងប្រយ័ត្ន និងកុំធ្វើដំណើរទៅកាន់បណ្តាប្រទេសដែលមានការផ្ទុះជំងឺ COVID-19 ខ្លាំងក្លានោះ ទាំងអស់នេះគឺសុទ្ធតែជាចំណាត់ការដែលបង្កផលប៉ះពាល់ធ្ងន់់ធ្ងរ ទៅដល់វិស័យទេសចរណ៍។
ជាបទពិសោធ ក្នុងគ្រាដែលពិភពលោកជួបវិបត្តិជំងឺ SARS នៅចុងឆ្នាំ2002 ដល់ឆ្នាំ2003ចំនួនភ្ញៀវទេសចរដែលមកទស្សនានៅកម្ពុជា មានការធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ប៉ុន្តែនៅខណៈនោះក្រសួងទេសចរណ៍បានជំរុញឱ្យមានចលនាទេសចរក្នុងស្រុក ដើម្បីជួយទប់ទល់ការចំណាយរបស់សណ្ឋាគារ ផ្ទះសំណាក់ ភោជនីយដ្ឋាន អាហារដ្ឋាន និងមូលដ្ឋានអាជីវកម្មទេសចរណ៍នានា។ ជាក់ស្ដែង ដោយអនុវត្តតាមវិធានការនេះហើយ កម្ពុជាបានទទួលនូវកំណើនភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុក ដល់ទៅ 9% ហើយបញ្ហានានាត្រូវបានដោះស្រាយគួរជាទីគាប់ប្រសើរ។
ជាអកុសល នៅចុងឆ្នាំ2019 រហូតដល់ដើមឆ្នាំ2020 នេះ ពិភពលោកបានជួបប្រទះវិបត្តិជំងឺ Covid-19 ថ្មីនេះទៀត ដែលបណ្ដាលឱ្យវិស័យទេសចរណ៍លើពិភពលោកជួបបញ្ហាឱនភាព ក្នុងនោះកម្ពុជាក៏គេចមិនផុតពីបញ្ហានេះដែរ ដូច្នេះហើយបានជារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រសួងទេសចរណ៍បានដាក់ចេញវិធានការ ជំរុញឱ្យមានចលនាទេសចរក្នុងស្រុកឱ្យកាន់តែខ្លាំងក្លា។
ជាមួយនឹងការរំពឹងទុកថា ភ្ញៀវទេសចរណ៍ក្នុងស្រុកនឹងមានការកើនឡើងដែរនោះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងទេសចរណ៍ បានអំពាវនាវដល់មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេស ជាពិសេសនៅខេត្តសៀមរាប ត្រូវត្រៀមខ្លួនទទួលភ្ញៀវទេសចរក្នុងស្រុកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ និងបញ្ចេញឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព ដើម្បីបកស្រាយពន្យល់ប្រាប់ពួកគាត់នូវអ្វីដែលមាននៅតាមគោលដៅទេសចរណ៍នីមួយៗ ខណៈពួកគាត់ក៏ចង់ដឹងពីព័ត៌មាន ឬអាថ៌កំបាំងផ្សេងទៀតដែលបង្កប់លើជញ្ជាំងប្រាសាទ ប្រាង្គប្រាសាទ តំបន់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ អច្ឆរិយភាពរបស់ស្នាដៃដូនតាខ្មែរជាដើមដែរ។
ជាមួយគ្នានេះដែរ នាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍផលិតផលទេសចរណ៍ នៃក្រសួងទេសចរណ៍ កម្ពុជា បានអះអាងចំពោះភ្ញៀវទេសចរអន្តរជាតិថា “កម្ពុជាមានសុខសន្តិភាព សុវត្ថិភាព គ្មានការឆ្លងជំងឺ Covid-19 និងមានឱកាសច្រើនសម្រាប់ការវិនិយោគ” ដែលការផ្សព្វផ្សាយនេះធ្វើឡើងដើម្បីបង្ហាញពីសក្តានុពលទេសចរណ៍ក្រោមប្រធានបទ “កម្ពុជា៖ ព្រះរាជាណាចក្រអច្ឆរិយៈ ផ្តល់ភាពកក់ក្តៅ”។ នេះបើតាមក្រុមការងារក្រសួងទេសចរណ៍ក្នុងពិព័រណ៍ទេសចរណ៍អន្តរជាតិនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
ក្រុមការងារដែលដឹកនាំដោយលោក សូ វិសុទ្ធី (So Visothy) អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងលោក ថោងរដ្ឋសក្តិ អគ្គនាយកអភិវឌ្ឍន៍ទេសចរណ៍ និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានចូលរួម និងផ្សព្វផ្សាយ នៅក្នុងវេទិកាទេសចរណ៍អាស៊ាន (ATF2021) តាមរយៈការតាំងបង្ហាញស្តង់កម្ពុជា នៃការចូលរួមតាំងពិព័រណ៍ទេសចរណ៍អន្តរជាតិ (Travel and Adventure Show) ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃទី29 ខែកុម្ភៈ ដល់ថ្ងៃទី1 ខែមីនា ឆ្នាំ2020 កន្លងទៅនៅទីក្រុងអាត្លង់តា រដ្ឋចចជា សហរដ្ឋអាមេរិក។
ការផ្សព្វផ្សាយនេះ ជាការបង្ហាញពីសក្តានុពលនៃវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជា ដែលនឹងទទួលធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះវេទិកាទេសចរណ៍អាស៊ាន (ATF2021) នាពេលខាងមុខ ដើម្បីទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងវិនិយោគិនពីអាមេរិកមកទស្សនាកម្ពុជាឱ្យកាន់តែច្រើនថែមទៀត។
នាឱកាសនោះ គណៈប្រតិភូនៃក្រសួងទេសចរណ៍បានអះអាងចំពោះភ្ញៀវទេសចរ និងដៃគូអន្តរជាតិយ៉ាងដូច្នេះថា៖ “កម្ពុជា បច្ចុប្បន្នមានសុខសន្តិភាព មានសុវត្ថិភាព ផ្ដល់ភាពកក់ក្ដៅចំពោះភ្ញៀវទេសចរ និងអ្នកដំណើរគ្រប់គ្នា ជាពិសេសគ្មានការឆ្លងជំងឺ Covid-19 និងផ្ដល់ឱកាសពិសេសៗយ៉ាងច្រើនសម្រាប់អ្នកវិនិយោគ និងអ្នកធ្វើធុរកិច្ចគ្រប់ៗគ្នា”។
លោក ថោង រដ្ឋសក្តិ បានឱ្យដឹងថា ព្រឹត្តិការណ៍ Travel & Adventure Show ជាពិព័រណ៍ទេសចរណ៍ធំជាងគេបង្អស់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលប្រារព្វធ្វើឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅទីក្រុង ចំនួន10 ផ្សេងគ្នា ដែលឆ្នាំនេះជាលើកទី1 ហើយសម្រាប់ទីក្រុងអាត្លង់តា ដោយមានអ្នកចូលរួមតាំងពិព័រណ៍ប្រមាណជាង 500ស្ថាប័ន មកពីប្រមាណ 60ប្រទេស ក្នុងនោះពន្លាក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា ដែលបានរៀបចំតុបតែងយ៉ាងស្អាត និងមានភាពទាក់ទាញ ដោយទទួលបានភ្ញៀវចូលទស្សនា និងសាកសួរព័ត៌មានយ៉ាងផុលផុស។
លោកបានបន្តថា ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នោះក្រុមការងារក៏បានជួបប្រជុំជាមួយនឹងលោក John Spooner និងលោក Jonathan Goazlic ដែលជាអ្នករៀចចំកម្មវិធី ដើម្បីពិភាក្សាពីការងារផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលទេសចរណ៍កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារអាមេរិកទាំងមូល ជាពិសេសនៅតាមបណ្ដារដ្ឋ និងទីក្រុងធំៗ ដូចជា San Francisco, San Diego រដ្ឋ California, ទីក្រុង Philadelphia រដ្ឋ Pennsylvania, ទីក្រុង Denver រដ្ឋ Colorado, ទីក្រុង Tampa Bay និង Miami រដ្ឋ Florida, ទីក្រុង Chicago រដ្ឋ Illinois ដែលជាទីផ្សារធំៗរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ក្រុមការងាររបស់ក្រសួងទេសចរណ៍កម្ពុជា ក៏បានចុះពិនិត្យក្នុងរបៀបជា Study Tour & Research នៅ Studio 7 របស់បណ្តាញស្ថានីយទូរទស្សន៍អន្តរជាតិ CNN ក្នុងទីក្រុងអាត្លង់តា ដើម្បីបន្តកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្សព្វផ្សាយសក្តានុពលវិស័យទេសចរណ៍កម្ពុជាក្នុងភាព ជាដៃគូយូអង្វែងផងដែរ។
យោងតាមស្ថិតិរបស់ក្រសួងទេសចរណ៍ឆ្នាំ2019 កម្ពុជាទទួលបានភ្ញៀវទេសចរអាមេរិក ប្រមាណ 25ម៉ឺននាក់ ឈរនៅក្នុងលំដាប់ទី6 នៃទីផ្សារទេសចរកំពូលទាំង 10របស់កម្ពុជា៕
March 9, 2020
បញ្ហាជំងឺកូវីដ19 ធ្វើឱ្យមានប្រទេស មួយចំនួនធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច
ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននេះ ជំងឺរលាកផ្លូវដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ កូរ៉ូណា(COVID-19) បានធ្វើឱ្យ មានការប្រឈមដ៏ធំមួយទៀត ក្នុងចំណោមបញ្ហាប្រឈមដែលមានសម្រាប់ប្រទេសក្នុងសកលលោក ពិសេសសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងការអន់ថយនៃកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។
ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានកាលពីថ្ងៃទី24 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2020 នៅវិមានសន្តិភាព សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានគូសបញ្ជាក់ថា ជំងឺកូវីដ19 (COVID-19) បានធ្វើឱ្យប្រទេសមួយចំនួនធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។
“ផលប៉ះពាល់ជំងឺ COVID -19 បានមកដល់មិនអាចព្យាករ ទុកមុនបានអំពីទំហំរបស់វា ហើយកំពុងបង្កឱ្យមានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ដល់សេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនានានៅក្នុងតំបន់អាស៊ី និងអាចរុញច្រានឱ្យប្រទេសមួយចំនួនធ្លាក់ក្នុងវិបត្តិ។ ប្រការនេះបានបង្កើតឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ ចំពោះនិយោជកផងដែរ”។ នេះបើតាមប្រសាសន៍សម្តេចតេជា។
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ៖“រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសជាច្រើនបានដាក់ចេញនូវវិធានការជាច្រើន ដើម្បីធ្វើការស្រោចស្រង់ ក្នុងគោលបំណង កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ និងគាំទ្រលើកស្ទួយកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ ទន្ទឹមនេះជំងឺកូវីដ19នេះ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់វិស័យសំខាន់ៗនៃសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានថ្លែងបញ្ជាក់ថា៖ “វិស័យ2របស់កម្ពុជាដែលរងផលប៉ះ ពាល់ធ្ងន់ជាង គេគឺ1-វិស័យទេសចរណ៍ ដោយសារអ្នកទេសចរភ័យលែងហានធ្វើដំណើរកម្សាន្ត និងទី2-វិស័យកាត់ដេរ ដោយសារខ្វះវត្ថុធាតុដើម បិទរោងចក្រមួយចំនួន នៅប្រទេសចិនមិនទាន់ដំណើរការឡើងវិញជាប្រក្រតី”។
យោងតាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា កិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការជាន់ខ្ពស់អាស៊ាន លើកទី19 នៅទីក្រុងហាណូយប្រទេសវៀតណាម ថ្ងៃទី22 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2020កន្លងមកនេះ ឱ្យដឹងថា ការឆ្លើយតបនឹងផលប៉ះពាល់នេះ គោលនយោបាយមួយចំនួនត្រូវ បានលើកឡើង ដូចជា ការរក្សាឱ្យបាននូវកម្រិតអតិផរណា ការបង្កើនការចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវកម្លាំងពលកម្មនិងបច្ចេកវិទ្យា ការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានចំពោះការ ចំណាយទប់ទល់នឹងការរីករាលដាលនៃមេរោគនេះ បង្កើនហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការតភ្ជាប់ក្នុងតំបន់អាស៊ានជាដើម។
កំណើនសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានត្រូវបានព្យាករថា អាចនឹងថមថយពី 4.9% ក្នុងឆ្នាំ 2019 មកត្រឹម4.5% នៅឆ្នាំ2020 ដោយសារការរីករាលដាលនៃមេរោគកូរ៉ូណា (COVID-19) ដែលអាចមានហានិភ័យចំពោះសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់រយៈពេលមធ្យម និងជះឥទ្ធិពលខ្លាំង លើផ្នែកសេវា ការវិនិយោគ និងការប្រើប្រាស់របស់ប្រជាជន។
មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ(IMF)ក៏បានព្រមានដែរថា ការរីករាលដាលវីរុសកូរ៉ូណាដែលបណ្ដាលឱ្យមនុស្សស្លាប់នឹងមានប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ខណៈក្រុមរដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុក្រុមប្រទេស G20 និងប្រធានធនាគារកណ្ដាលបានថ្លឹងថ្លែងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ។
លោកស្រី Kristalina Georgieva ប្រធាន IMF បានឱ្យដឹងថា ការរីករាលដាលនេះនឹងកាត់បន្ថយប្រហែល 0,1 % ពីកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងរារាំងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសចិនមកនៅត្រឹម5.6% នៅឆ្នាំនេះ។យើងក៏កំពុងសម្លឹងមើលសេណារីយោ កាន់តែអាក្រក់ដែលការរីករាលដាលរបស់វីរុសនេះបន្តក្នុងរយៈពេលកាន់តែវែង និងកាន់តែច្រើនទៀតទូទាំងពិភពលោក និងផលវិបាកកំណើនសេដ្ឋកិច្ចមានរយៈពេលកាន់តែវែងផងដែរ។
លោកបណ្ឌិតហុង វណ្ណៈ អ្នកស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ចនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់ឡារ៉ែន ពាណិជ្ជថា៖“តាមពិតបើគិតទៅតាមការព្យាករសេដ្ឋកិច្ចយើងនឹងមាន6.0-6.5%នៃផលិតផលសរុបរបស់ប្រទេសក្នុងឆ្នាំនេះ។ សញ្ញាណនេះបើជំងឺកូវីដ នៅតែបន្តសកម្មភាពវាអាចបន្តទៅដល់ឆ្នាំ 2021 ទៀត។ ដូច្នេះវិស័យទេសចរណ៍ នឹងមានផលប៉ះពាល់ជាងគេ រួមទាំងរោងចក្រជាច្រើនដែលត្រូវប៉ះពាល់ក្នុងរឿងEBA ដែលជាបញ្ហាធំ ដែលចំនួនប៉ះពាល់ អាចដល់ទៅ 100 លានដុល្លារ។ ព្រោះបើតាមគណនាចំនួន 20% នៃទឹកប្រាក់ 600លានដុល្លារ ដែលជាផលប៉ះពាល់នៃវិស័យនេះទាំងមូល”។
លោកបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ថា បើតាមខ្ញុំគិត វាមានផលប៉ះពាល់ទំហំធំ នៅក្នុងនោះផលិតកម្ម ទាំងអស់ត្រូវគាំង។ សកម្មភាពលក់ដូររបស់ពលរដ្ឋមានសភាពតានតឹង ពោលគឺស្របពេលដែលជនជាតិចិនបានចាកចេញ បន្ទាប់ពីការប្រកាសបិទហ្គេមអនឡាញ ក៏ត្រូវនឹងមេរោគកូវីដ19 បានកើតឡើងផងដែរ ដែលជាអកុសល ធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចយើងត្រូវទទួលរងនូវបញ្ហា។
លោកបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ដែរថា បើយើងមើលទៅសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដែលទទួលរងពីបញ្ហា ជំងឺកូវីដ19 គឺមាន2 ព្រោះបញ្ហានៃជំងឺនេះវាមានលក្ខណៈជាសកលហើយ ធ្វើឱ្យឥទ្ធិពលរបស់វាដែលបានធ្វើឱ្យកម្ពុជាទទួលរង គឺមានការពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យភ្ញៀវទេសចរ ពិសេសទេសចរជនជាតិចិន ដែលពីមុនមានចំនួនក្នុង 1ឆ្នាំប្រមាណ 200លាននាក់ សម្រាប់សកល និងមកទេសចរណ៍នៅកម្ពុជាដល់ទៅ 2 លាននាក់តែឥឡូវបានថយចុះដល់ទៅ 90%។
បញ្ហាមួយទៀតគឺបញ្ហារោងចក្រមួយចំនួនដែលកំពុងដំណើរការ ត្រូវទទួលរងនូវការខ្វះវត្ថុធាតុដើម មិនអាចផ្គត់ផ្គង់បានដោយសារជំងឺកូវីដ19 ដែលកើតឡើងនៅប្រទេសចិន ធ្វើឱ្យរោងចក្រមួយចំនួន នៅប្រទេសចិនមិនទាន់ដំណើរការឡើងវិញបាន ស្របពេល ដែលបញ្ហា EBA ក៏បានកើតឡើងផងដែរ។
លោកបណ្ឌិតបានបញ្ជាក់ទៀតថា៖“ដូច្នេះសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសមួយបើមានបញ្ហាផ្ទួនៗគ្នាពេក វាធ្វើឱ្យជួបប្រទះនូវវិបត្តិជាក់ជាមិនខានឡើយ។ តែយើងឃើញរាជរដ្ឋាភិបាលបានចាត់វិធានការ បន្ទាន់ ដូចជាការលើកទឹកចិត្តដល់វិស័យអចលនទ្រព្យ ដែលតម្លៃត្រឹម 7ម៉ឺន គឺរដ្ឋមិនយកពន្ធប្រថាប់ត្រា និងការមិនយកពន្ធ 4 ខែសម្រាប់សណ្ឋាគារ នៅខេត្តសៀមរាបជាដើម”។
ក្រៅពីនោះរាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានស្វែងរកអ្នកវិនិយោគ ដែលក្នុងរយៈពេលនេះមានការទទួលបានអ្នកវិនិយោគ ដោយទទួលបានទឹកប្រាក់ក្នុងចំនួនច្រើនគួរសម ក៏ប៉ុន្តែបើតាមផលប៉ះពាល់មិនអាចទូទាត់គ្នាបានទេ ព្រោះថាវាអាចទើបនឹងចាប់ផ្តើមដោយយើងមិនអាចប៉ាន់ស្មានបានព្រោះបញ្ហាវាស្ទួនគ្នាពេក។
លោកបណ្ឌិត ហុង វណ្ណៈ បានបញ្ជាក់ផងដែរថា៖ “បើតាមខ្ញុំគិត វាមិនទាន់ដល់ដំណាក់ការដែលយើងមិនអាចថាទប់ទល់ស្ថានការណ៍បាននោះទេ ពីព្រោះរដ្ឋាភិបាលយើងបានត្រៀមប្រាក់បម្រុងសម្រាប់ប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ក្នុងចំនួនសមស្រប សម្រាប់ប្រការក្នុងស្ថានការណ៍អាក្រក់។ ជាមួយគ្នានេះដែររដ្ឋាភិបាល ក៏បានធ្វើការកំណែទម្រង់ប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ រួមទាំងប្រាក់ចំណូលពីពន្ធដារ គយ និងការវិនិយោគផងនោះ យើងអាចធ្វើឱ្យចំណូលនោះទូទាត់ក្នុងចំណាយចរន្តបានក្នុងកាលៈទេសៈចាំបាច់នេះ។ ក្នុងស្ថានការណ៍ដែលរដ្ឋាភិបាលនៅបន្តការគ្រប់គ្រងដោយម៉ឺងម៉ាត់ទៅលើប្រព័ន្ធប្រាក់ចំណូល នោះយើងនៅអាចទប់ទល់បញ្ហាមូយផ្នែកណាមួយបាន”៕
March 9, 2020
ប្រដាល់គុនខ្មែរតាមស្ថានីយ សម្រាប់ចុងសប្ដាហ៍នេះ (ថ្ងៃអាទិត្យ ទី08 ខែមីនា ឆ្នាំ2020)

March 7, 2020
ម៉ូដសក់បែបងាយៗ សម្រាប់នារីសម័យថ្មី
មិនត្រឹមតែម៉ូដក្រចកនោះទេ ម៉ូដសក់ក៏ត្រូវតែរៀបចំយ៉ាងស្រស់ស្អាតជាទីពេញចិត្តបែបសាមញ្ញ និងងាយៗ តែស្អាតគួរឱ្យស្រឡាញ់។ សូមពិនិត្យមើលម៉ូដសក់ដែលមាននៅក្នុងទំព័រនេះ ហើយសូមជ្រើសរើសម៉ូដសក់ដែលអ្នកពេញចិត្ត រួចតុបតែងម៉ូដសក់របស់អ្នកឱ្យស្រស់ស្អាតជារៀងរាល់ថ្ងៃ ឱ្យស័ក្តិសមជានារីសម័យថ្មី និងដើម្បីអបអរសាទរពិធីបុណ្យសិទ្ធិនារី៕

March 7, 2020
សារធាតុអាហារ ដែលចាំបាច់បំផុតសម្រាប់ស្ត្រីក្នុងអំឡុងពេលមានគភ៌
ស្ត្រីមានគភ៌ត្រូវការកម្លាំងថាមពលបន្ថែមឡើងពី150 – 350កាឡូរីក្នុង 1ថ្ងៃ ដើម្បីការចម្រើនធំធាត់របស់ទារកក្នុងផ្ទៃ និងមេតាបូលីហ្ស៊ឹមដែលកើនឡើងរបស់មាតា។ ជាទូទៅគ្រូពេទ្យតែងណែនាំឱ្យទទួលទានប្រូតេអ៊ីនបន្ថែមឡើងយ៉ាងតិច 30ក្រាមក្នុង1ថ្ងៃ។ ដូច្នេះខាងក្រោមនេះ គឺជាសារធាតុអាហារសំខាន់ៗដែលស្ត្រីមានគភ៌ចាំបាច់ត្រូវតែបានទទួល។
ហ្វូលេត : ស្ត្រីមានគភ៌មួយចំនួនមានភាពប្រថុយប្រថានចំពោះការខ្វះសារធាតុហ្វូលេតខ្លាំងណាស់ ដូចជា ការមានគភ៌កូនភ្លោះ ការទទួលទានថ្នាំការពារប្រកាច់ជាដើម ដូច្នេះហើយទើបស្ត្រីមានគភ៌ គួរបានទទួលសារធាតុហ្វូលេតបន្ថែមយ៉ាងតិច 200 – 400មីក្រូក្រាម ហើយហ្វូលេតថែមទាំងជួយកាត់បន្ថយភាពប្រថុយចំពោះភាពពិការរបស់បំពង់ប្រសាទទារកដែលមិនបិទ( Neural Tube Defect) ទៀតផង។

សារធាតុដែក : ស្ត្រីមានគភ៌ត្រូវការសារធាតុដែកច្រើនឡើងដើម្បីផលិតគ្រាប់ឈាម។ ឡារ៉ែនសូមណែនាំឱ្យទទួលយកសារធាតុដែកពីអាហារឱ្យបាន 30 – 60មីល្លីក្រាមក្នុង 1ថ្ងៃ តែបើទទួលទានសារធាតុដែកបន្ថែមក្នុងរូបបែប FeSO4 វិញនោះ ត្រូវឱ្យបានពី 300 – 600មីល្លីក្រាមក្នុង 1ថ្ងៃ។
មានឯកសារមួយបានឱ្យដឹងថា បើកម្រិតសារធាតុដែកខ្ពស់ជ្រុលពេក នឹងនាំឆ្ពោះទៅរកសភាវទឹកនោមផ្អែមខណៈមានគភ៌ ដូច្នេះហើយទើបក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស និងកាណាដា តែងពិចារណាក្នុងការផ្តល់សារធាតុដែកបន្ថែមចំពោះតែស្ត្រីណាដែលរកឃើញថា មានជំងឺឈាមស្លេក ដែលបណ្តាលមកពីការខ្វះសារធាតុដែកតែប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ប្រទេសដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ភាគច្រើនគ្រូពេទ្យនឹងឱ្យសារធាតុដែកបន្ថែមជាប្រចាំ ដោយសារតែតែងមានការខ្វះសារធាតុដែកច្រើន ទើបកន្លែងខ្លះមានកម្មវិធីបន្ថែមសារធាតុដែក និងហ្វូលេតដល់ស្ត្រីវ័យជំទង់ ដើម្បីកាត់បន្ថយការកើនឡើងនៃរោគឈាមស្លេកតាំងពីពេលមុនតាំងគភ៌។

វីតាមីនB12 : បើមានវីតាមីនក្នុងកម្រិតទាប រួមជាមួយកម្រិតហ្វូលេតដែលខ្ពស់នៅលើស្ត្រីមានគភ៌នោះ នឹងក្លាយជាបច្ច័យប្រថុយប្រថាន ដែលអាចនឹងធ្វើឱ្យទារកមានសភាវឌឺនឹងសារធាតុអ៊ីនស៊ូលីននាពេលអនាគតបាន។

កាល់ស្យូម : កាល់ស្យូម មានភាពសំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍឆ្អឹងរបស់ទារក នៅពេលតាំងគភ៌ ស្ត្រីនឹងមានតម្រូវការកាល់ស្យូមកើនឡើង 122 – 167ភាគរយ ឬគួរបានទទួលជាតិកាល់ស្យូមយ៉ាងតិចបំផុត 1ក្រាមក្នុង 1ថ្ងៃ។ តាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវមួយ បានឱ្យដឹងថា កាល់ស្យូមនឹងជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់នៅលើស្ត្រីមានគភ៌ កាត់បន្ថយភាពប្រថុយប្រថានចំពោះសភាវគភ៌មានជាតិពុលបានទៀតផង។

វីតាមីន A : មានសម្ពន្ធភាពជាមួយកម្រិតសារធាតុដែក បើទទួលបានមិនគ្រប់គ្រាន់ក្នុងខណៈមានគភ៌ នឹងក្លាយជាមូលហេតុបណ្តាលឱ្យកើតរោគលោហិតស្លេកបាន។ បរិមាណដែលលោកគ្រូពេទ្យណែនាំឱ្យទទួលទាននោះគឺ 1ថ្ងៃ 5,000IU បើទទួលបានច្រើនជាង 10,000 IU ទារកនៅក្នុងផ្ទៃនឹងប្រថុយប្រថានក្នុងការកើតសភាវពិការ ជាពិសេសនៅលើប្រព័ន្ធបញ្ចេញទឹកមូត្រ។

ដូច្នេះហើយទើបការជ្រើសរើសប្រើអាហារបំប៉នក្នុងអំឡុងពេលមានគភ៌គួរ ស្ថិតនៅក្រោមការមើលថែរបស់គ្រូពេទ្យ ដើម្បីទទួលបានពាក្យណែនាំដែលត្រឹមត្រូវ និងការប្រើថ្នាំដែលស័ក្តិសម និងដើម្បីឱ្យទាំងម្តាយ និងទារកក្នុងផ្ទៃមានសុវត្ថិភាព រឹងប៉ឹង និងមានវិវឌ្ឍនាការដ៏ល្អប្រសើរ៕
March 7, 2020
សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ជាវិស័យមួយដ៏ចម្បងសម្រាប់កម្ពុជា និងអាស៊ានទាំងមូល
រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ បានលើកឡើងថា សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល គឺជាវិស័យមួយដ៏ចម្បងសម្រាប់កម្ពុជា និងអាស៊ានទាំងមូល ហើយតាមរយៈការស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ទំហំសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលក្នុងតំបន់អាស៊ាន ត្រូវបានរំពឹងថា កើនឡើងដល់ 200 ប៊ីលានដុល្លារ ក្នុងរង្វង់ពេល 10ឆ្នាំខាងមុខនេះ។
ឯកឧត្តម សុខ ពុទ្ធិវុធ រដ្ឋលេខាធិការ នៃក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍ បានលើកឡើងបែបនេះក្នុងឱកាសដែលឯកឧត្តម ធ្វើជាអធិបតីក្នុងពិធីបើកសិក្ខាសាលាស្តីពីដំណោះស្រាយ នៃភាពស្មុគស្មាញ នៃសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន នៅក្នុងយុគសម័យនៃការតភ្ជាប់ (Tame the Complexity of Cybersecurity in the Connected Age) កាលពីថ្ងៃទី18 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ2020 នេះ នៅទីស្ដីការក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍។
ឯកឧត្តម សុខ ពុទ្ធិវុធ បានថ្លែងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ទទួលស្គាល់នូវការរីកចម្រើនលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័សនៃបច្ចេកវិទ្យា ក៏ដូចជាការទីផ្សារ និងសេដ្ឋកិច្ច នៅក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន។
ឯកឧត្តមបានមានប្រសាសន៍ថា “សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល គឺជាវិស័យមួយដ៏ចម្បងសម្រាប់កម្ពុជា និងអាស៊ានទាំងមូល ហើយតាមការស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ទំហំសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលក្នុងតំបន់អាស៊ាន ត្រូវបានរំពឹងថា កើនឡើងដល់ 200 ប៊ីលានដុល្លារ ក្នុងរង្វង់ពេល 10ឆ្នាំខាងមុខនេះ ដែលនៅក្នុងនោះពាណិជ្ជកម្មតាមប្រព័ន្ធអេឡិកត្រូនិកមានទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណជា 88ប៊ីលានដុល្លារ”។
ឯកឧត្តម រដ្ឋលេខាធិការ បានបន្ថែមទៀតថា ក្នុងខណៈពេលដែលវិស័យបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន បាននាំមកនូវឱកាសថ្មីៗជាច្រើន វាក៏បានបើកចំហផងដែរ នូវភាពងាយរងគ្រោះជាច្រើនដល់យើងទាំងអស់គ្នា។ ជាសកល ការគំរាមកំហែងតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិត និងការវាយប្រហារ គឺកាន់តែមានភាពស្មុគស្មាញឡើងៗ ហើយផលប៉ះពាល់ ក៏មានទំហំធំធេងដែរ។
នៅកម្ពុជា ក៏អាចនឹងទទួលរងពីការគំរាមកំហែងនោះដែរ។ លើសពីនេះទៅទៀត បណ្តាញអុីនធើណិតរបស់រដ្ឋាភិបាល ទទួលរងការវាយប្រហារដោយមេរោគ ការជ្រៀតចូលលួចទិន្នន័យ និងការកែប្រែព័ត៌មាន នៅក្នុងវេបសាយជាដើម។ ក្នុងនោះផងដែរ យើងក៏ធ្លាប់ទទួលរងគ្រោះ ដោយការវាយប្រហារក្នុងទម្រង់ DDoS ដែលធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធអ៊ីនធើណិតនៅកម្ពុជា មានភាពរអាក់រអួល មិនដំណើរការ។
ជាមួយគ្នានេះដែរ ឯកឧត្តម សុខ ពុទ្ធិវុធ បានបញ្ជាក់ទៀតថា កម្ពុជាត្រូវការឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសន្តិសុខបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន ដើម្បីត្រៀមខ្លួនក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល នាពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខនេះ។
ឯកឧត្តម សុខ ពុទ្ធិវុធ សង្ឃឹម និងជឿជាក់ថា សិក្ខាសាលានេះ នឹងចូលរួមចំណែកជាមួយនឹងកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការសម្រេចឱ្យបាននូវគោលដៅ ដែលមានចែងនៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រចតុកោណដំណាក់កាលទី4របស់រដ្ឋាភិបាលអាណត្តិទី6 នៃរដ្ឋសភា នៅក្នុងចតុកោណទី2 គឺការធ្វើពិពិធកម្មសេដ្ឋកិច្ច ត្រង់មុំទី3 បានកំណត់ថា “ការរៀបចំខ្លួនសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងឆ្លើយតបនឹងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មជំនាន់ទី4”។
ថ្មីៗនេះដែរ ដំណើរការសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ជំនាន់ទី5 (5G)របស់ក្រុមហ៊ុន Yes Seatel (Yes 018) ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងចក្ខុវិស័យនេះ ក្រសួងកំពុងដំណើរការទៅមុខយ៉ាងល្អក្នុងការចេញអាជ្ញាប័ណ្ណវិសាលគមន៍5G ដល់ប្រតិបត្តិករ ហើយក្រសួងនឹងបន្តផ្តល់ការគាំទ្រដល់ប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍នៅកម្ពុជា ដើម្បីឱ្យបណ្តាខេត្ត ក្រុងទាំងអស់បានទទួលប្រព័ន្ធសេវា 5G យ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ”។
“ចក្ខុវិស័យរបស់ផែនការមេបច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ និងព័ត៌មានអាស៊ានឆ្នាំ2020 នឹងជំរុញអាស៊ានឆ្ពោះទៅកាន់ការប្រកាន់យកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលដែលមានសុវត្ថិភាពខ្ពស់ ចីរភាព និងមានភាពរីកលូតលាស់ ហើយធ្វើឱ្យសហគមន៍អាស៊ាន ក្លាយជាសហគមន៍មួយ មាននវានុវត្តន៍ភាព ពេញលេញ និងរួមបញ្ចូលគ្នាតែមួយ”។ នេះបើតាមការថ្លែងរបស់ឯកឧត្តម រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងប្រៃសណីយ៍។
ឯកឧត្តម ត្រាំ អុីវតឹក បានសម្តែងនូវអំណរសាទរចំពោះក្រុមហ៊ុន ដែលបានវិនិយោគ និងបានកោតសរសើរ ចំពោះការខិតខំប្រឹងប្រែងរៀបចំពិធីសាកល្បងបច្ចេកវិទ្យា 5G នេះបានជោគជ័យ ជាបន្តបន្ទាប់លើផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានជួយឱ្យប្រជាជនកម្ពុជា ទទួលបាននូវបទពិសោធ និងអត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនពីបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗចុងក្រោយផងដែរ។
តាម GSMA: The GSM Association (Global System for Mobile Communications originally Groupe Spécial Mobile) បច្ចេកវិទ្យា5G នឹងជំរុញកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប 4.8% សម្រាប់ប្រទេស។ បច្ចេកវិទ្យានេះនឹងផ្លាស់ប្តូរពិភពលោក តាមរយៈបច្ចេក វិទ្យា AI Robotics, Dronas IoT និងបច្ចេកវិទ្យា Smart Cities។ Yes 018 មានបណ្តាញ4G 100% ដែលបានគ្រប់ដណ្តប់ចំនួនប្រជាជនជាង 90% នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ប្រព័ន្ធសេវា 5G ផ្តល់នូវភាពងាយស្រួល និងផ្តល់ល្បឿនលឿនជាងប្រព័ន្ធសេវា 4G ចំនួន 10ដង និងមានប្រព័ន្ធតភ្ជាប់សេវាអ៊ីនធើណិត ជាទីទុកចិត្តជាមួយទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូន និងឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកផ្សេងៗ ជាមួយនឹងល្បឿនលឿនក្នុងការទាញយកទិន្នន័យជាមធ្យម 1GB។
ការពង្រីកបច្ចេកវិទ្យា 5G មុនគេនេះ គឺដើម្បីជាផ្នែកមួយចូលរួមចំណែកក្នុងការរីកចម្រើនរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយឯកឧត្តមបានកត់សម្គាល់ថា នឹងមានចំនួនការតភ្ជាប់ការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអុីនធើណិតតាមរយៈឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក គ្រប់ប្រភេទកាន់តែច្រើន ដែលនឹងផ្តល់នូវភាពងាយស្រួល និងភាពទំនើបទាន់សម័យ ដល់ការរស់នៅបែបសម័យថ្មី។
គួរបញ្ជាក់ដែរថា សិក្ខាសាលាខាងលើនេះ ត្រូវបានរៀបចំដោយនាយកដ្ឋានសន្តិសុខ បច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន ក្រោមការគាំទ្រដោយក្រសួងប្រៃសណីយ៍ ដោយមានការចូលរួមពីសិក្ខាកាមដែលជាតំណាងមកពីក្រសួង-ស្ថាប័ន រាជរដ្ឋាភិបាល វិស័យឯកជន គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ សហគ្រាសមីក្រូ តូច និងមធ្យម និងគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា សរុប 135នាក់។
សិក្ខាសាលានេះរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពទៅដល់មន្ត្រី និងបុគ្គលពាក់ព័ន្ធផ្នែកសន្តិសុខ បច្ចេកវិទ្យាទូរគមនាគមន៍ និងព័ត៌មាន (Cybersecurity) ដើម្បីយល់ដឹងអំពីបច្ចេកទេសថ្មីៗ ក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងហានិភ័យនានា ដែលអាចកើតមានឡើង ក្នុងប្រព័ន្ធអុីនធើណិត៕
March 7, 2020
ការប្រកួតបាល់ទាត់មិត្តភាពរវាងក្រុមកុមារ នៅលើទឹកដីអតីតចម្ការមីន
កាលពីថ្ងៃទី16 ខែកុម្ភៈកន្លងទៅ នៅក្នុងទីលានបាល់ទាត់ដែលស្ថិតនៅក្នុងសាលាអនុវិទ្យាល័យកូនត្រីដែលស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដាច់ស្រយាល និងជាអតីតចម្ការមីន ក្នុងស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានប្រារព្ធកម្មវិធីប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់មិត្តភាពរវាងសិស្សនៃសាលាអនុវិទ្យាល័យកូនត្រី(ម្ចាស់ផ្ទះ) នឹងសិស្សនៃសាលាអនុវិទ្យាល័យទួលពង្រ ក្រោមការឧបត្ថម្ភពីអង្គការ CMC ប្រចាំកម្ពុជា និងសប្បុរសជនជាច្រើនទៀត។

នៅក្នុងកម្មវិធីនោះមានការចូលរួមពីសំណាក់លោក ខេនជិ អូតានី តំណាងអង្គការ CMC ជប៉ុន លោក សូវ៉ាក តំណាងអង្គការ YOUME School 2008 ជាភ្ញៀវកិត្តិយស លោកនាយកសាលាអនុវិទ្យាល័យកូនត្រី លោកនាយកសាលាអនុវិទ្យាល័យទួលពង្រ តំណាងអាជ្ញាធរស្រុកអូជ្រៅ តំណាងក្លិបបាល់ទាត់អង្គរថាយហ្គឺរ តំណាងក្រុមហ៊ុន MT Sport សិស្សានុសិស្ស និងអាណាព្យាបាលសិស្សជាច្រើន។

មុននឹងបើកកម្មវិធីប្រកួត លោក ខេនជិ អូតានី បានថ្លែងថា៖ “សាលាអនុវិទ្យាល័យកូនត្រីនេះ សាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ2008 កាលពីមុនជាតំបន់ដែលដាច់ស្រយាល មានការខ្វះខាត និងជាអតីតចម្ការមីនទៀតផង ហើយជាពិសេសមិនដែលមានរៀបចំកម្មវិធីប្រកួតកីឡាអ្វីឡើយ តែក្រោយមកក្រោមការឧបត្ថម្ភរបស់សប្បុរសជននៃអង្គការ CMC ប្រទេសជប៉ុន តំបន់នេះបានក្លាយជាតំបន់ដែលមានសុវត្ថិភាព និងតែងមានរៀបចំកម្មវិធីមិត្តភាពជាបន្តបន្ទាប់ដើម្បីរឹតចំណងសាមគ្គីភាពរវាងសិស្ស និងសិស្ស” សម្រាប់លទ្ធផលនៃការប្រកួតទាំង 2ប្រកួត រវាងសិស្សប្រុសនៃសាលាទាំង2 និង 1ប្រកួតទៀតរវាងសិស្សស្រីនៃសាលាទាំង2ដែរនោះ ជ័យជម្នះខាងសិស្សប្រុស បានទៅលើក្រុមសិស្សនៃសាលាអនុវិទ្យាល័យកូនត្រី ខាងផ្នែកសិស្សស្រី ជ័យជម្នះបានទៅលើក្រុមសិស្សមកពីសាលាអនុវិទ្យល័យទួលពង្រ។

គួរជម្រាបដែរថា កម្មវិធីប្រកួតបាល់ទាត់មិត្តភាពនេះ បានទទួលការសហការបង្ហាត់ និងឧបត្ថម្ភបាល់ និងស្បែកជើងដោយតំណាងក្រុមបាល់ទាត់អាជីព អង្គរថាយហ្គឺរ ចំណែកឯសម្លៀកបំពាក់កីឡា ឧបត្ថម្ភដោយក្រុមហ៊ុន MT Sport។

ក្រោយពីការប្រគល់ពានរង្វាន់ដល់ក្រុមកីឡាករ និងក្រុមកីឡាការិនីហើយ ភ្ញៀវកិត្តិយស សិស្សានុសិស្ស និងអាណាព្យាបាលទាំងអស់ បានចូលរួមពិសាភោជនាហារសាមគ្គីជុំគ្នាយ៉ាងរីករាយ។

ជាការលាគ្នា លោក ខេនជិ អូតានី តំណាងអង្គការ CMC ជប៉ុនបានថ្លែង លោកមិនដែលភ្លេចសិស្សានុសិស្ស និងប្រជាជននៅទីនេះឡើយ លោកនឹងមករៀបចំកម្មវិធីថ្មីៗទៀត ដូចដែលលោកធ្លាប់បានធ្វើកន្លងមករហូត។
កម្មវិធីនេះបានចប់សព្វគ្រប់នៅវេលាម៉ោង15 និង30នាទី ក្រោមបរិយាកាសរីករាយបំផុត៕

March 7, 2020
កម្មវិធីប្រដាល់គុនខ្មែរតាមស្ថានីយទូរទស្សន៍ សម្រាប់ថ្ងៃសៅរ៍ ទី7 ឆ្នាំ 2020

March 7, 2020