Author: ធឿន មករា

ការរស់នៅក្នុងសភាពធម្មតាបែបគន្លងថ្មី (New Normal life) អាចជាវិធីសាស្រ្តថ្មីក្នុងការកែប្រែពិពភលោកមកសភាពធម្មតាបើទោះបីជាមានវត្តមានជំងឺ Covid-19 នៅអូសបន្លាយយូរយ៉ាងណាក៏ដោយ។ បន្តិចទៀត ពិភពលោកអាចនឹងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រក្រតីឡើងវិញ មនុស្សម្នានៅតែអាច​ទាក់ទងគ្នាបាន រកស៊ីបាន និងធ្វើការងារបានជាធម្មតា គ្រាន់តែត្រូវអនុវត្តទម្លាប់នៃការរស់នៅថ្មី។

យើងសុទ្ធតែឃើញហើយថា ពិភពលោកមិនមែនទើបតែប្រែប្រួលលើកទី1 នោះទេ តែអ្វីដែលជាចំណុចសំខាន់គឺត្រង់ថាទោះស្ថិតក្នុងសភាពបែបណាក៏ដោយ មនុស្សនៅតែរកច្រកចេញឃើញដើម្បីបន្តរស់នៅក្នុងសភាពថ្មីម្យ៉ាងទៀត និងបន្តអភិវឌ្ឍជាប់ជានិច្ច។ សម្រាប់ករណី Covid-19 ក៏ដូចគ្នា ថ្វីត្បិតតែវាកាចសាហាវ និងឆ្លងលឿន តែមនុស្សនៅតែអាចរស់នៅក្នុងពិភពលោកដែលមានវត្តមាន​ស្រមោលខ្មៅមួយនេះ។

មនុស្សប្រហែលជាត្រូវរស់នៅក្នុងសភាព “The Dance” (រាំ) ដែលអ្នកវិភាគធ្លាប់បានលើកឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការឆ្លង។ មានន័យថា ការរាំគឺត្រូវធ្វើតាមរបៀប តាមចង្វាក់ និងធ្វើដដែលៗទៅតាមវិន័យ និងរបៀបរាំដើម្បីកុំឱ្យប៉ះអ្នកដទៃ។ ហេតុនេះមនុស្សនៅតែអាចរស់នៅបាន និងធ្វើអ្វីគ្រប់យ៉ាងអាចប្រព្រឹត្តទៅដូចពីមុន គ្រាន់តែត្រូវបង្កើតទម្លាប់ថ្មីដោយការសម្អាតឱ្យបានច្រើនជាងមុន រក្សាគម្លាតសង្គមតែទាក់ទងគ្នាតាមវិធីថ្មី រកស៊ីជាមួយគ្នាតាមទម្លាប់ថ្មី និងធ្វើការតាមទម្លាប់ថ្មីជាដើម។ បន្តិចម្តងៗ ទម្លាប់ដដែលៗទាំងអស់នេះនឹងធ្វើឱ្យមនុស្សមានអារម្មណ៍ថាសាមញ្ញក្នុងការរស់នៅបែបទម្លាប់ថ្មី។

ជាទូទៅមនុស្សអាចរាំដោយរីករាយ និងគ្មានការនឿយហត់ទៅបានលុះត្រាតែ​ យើងមានវិន័យ អនុវត្តដូចគ្នា និងធ្វើទៅឱ្យស្រុះគ្នា បើមិនដូច្នោះទេ វានឹងធ្វើឱ្យឆាករាំទាំងមូលពោរពេញដោយភាពរញ៉េរញ៉ៃ របួស និងការឈឺចាប់។ ចំណុចនេះជាក្តីបារម្ភធំមួយសម្រាប់ស្ថានភាពជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា ដែលវង់រាំរបស់យើងហាក់មិនមានភាពស្រុះគ្នា។ មានអ្នកខ្លះអនវត្តទម្លាប់ថ្មីបានល្អ ខណៈអ្នកខ្លះទៀតឆាប់ភ្លេចខ្លួន ជុំគ្នាផឹកស៊ី គ្មានគម្លាតសង្គម ហើយក៏គ្មានគម្លាតបុគ្គលដែរ។ ចំណុចនេះអាចនឹងធ្វើឱ្យយើងលំបាកក្នុងការ​រស់នៅក្នុងជីវិតបែប The next normal ឬ New Normal life ហើយប្រឈមខ្ពស់ជាមួយនឹងរលកទី2នៃ Covid-19។ ហេតុនេះប្រសិនបើយើងចង់ឱ្យវង់រាំក្នុងប្រទេសយើងអាចអនុវត្តបានស្រុះគ្នា ហើយអ្វីៗឆាប់ប្រសើរឡើង សូមចួលរួមគ្នា​ផ្សព្វផ្សាយ និងអនុវត្តឱ្យត្រូវតាមវិន័យនៃការរាំ ដែលក្រសួ​សុខាភិបាលបានប្រកាសជារឿយៗ។ កុំភ្លេចខ្លួនឱ្យសោះបើចង់ឆាប់បានរស់ក្នុងជីវិតដែលស្រួលជាងនេះ!

ក្រសួងសុខាភិបាលនៅមុននេះបន្តិចបានចេញសេចក្តីប្រកាសថា អ្នកជំងឺ Covid-19 ទី 122 បានជាសះស្បើយហើយ និងមិនមាន​ករណីវិជ្ជមានថ្មីនោះទេ។

ក្រសួងសុខាភិបាលបានបញ្ជាក់ថា អ្នកដែលបានជាសះស្បើយសរុបគឺ 122នាក់ ស្មើនឹង 100% ដោយក្នុងនោះក្រសួងនឹងផ្អាកមិនធ្វើសនិ្នសីទសារព័ត៌មាន រួមទាំងផ្អាកការចេញផ្សាយសេចក្តីជូនព័ត៌មាន​ចាប់ពីថ្ងៃអាទិត្យទី 17 ខែឧសភា ស្អែកនេះតទៅ។ តែទោះជាយ៉ាងនេះក្តីក្រសួងបញ្ជាក់ថា ការផ្អាកធ្វើសន្និសីទសារព័ត៌មាននេះមិនមែនមានន័យថាការចម្លងវីរុស​ Covid-19 នៅកម្ពុជា​ត្រូវបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរនោះទេ។ ថ្វីត្បិតតែ​ករណីអ្នកជំងឺ Covid-19 ទី122 បានជាសះស្បើយ និងមិនមានករណីឆ្លងថ្មីក៏ពិតមែន តែ​ហានិភ័យ​នៃការចម្លង​វីរុស​ Covid-19 នៅតែមានចំពោះមុខយើងទាំងអស់គ្នានៅឡើយទេ ល្គឹកណាសកលលោក និង​ប្រទេសក្នុងតំបន់ នៅតែមានកំណើននៃករណីឆ្លងថ្មី​ ប្រទេសកម្ពុជា​នៅតែប្រឈមទៅនឹង​ហានិភ័យ​នៃការចម្លង​ជំងឺ Covid-19។

ជាសារអំពាវនាវ ក្រសួងសុខាភិបាល​នៅតែក្រើនរំលឹក និងបន្តអំពាវនាវឱ្យ​ប្រជាជនទាំងអស់ចូលរួម​អនុវត្ត​វិធានការការពារខ្លួន។ សម្រាប់សត្ថកិច្ច​គឺនៅតែត្រូវ​មានកិច្ចការអនុវត្តជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេស​ការត្រួតពិនិត្យ​ដោយហ្មត់ចត់​នូវសុខភាពអ្នកដំណើរដែល​ចូលមកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីចៀសវាង​ការនាំចូល​វីរុស Covid-19 ហើយបុគ្គលគ្រប់រូបត្រូវតែប្រុងប្រយ័ត្ន​ និងអនុវត្តវិធានការការពារការចម្លង ដោយត្រូវកែប្រែទម្លាប់ និងឥរិយាបទនៃការរស់នៅឱ្យស្របទៅតាម សភាពធម្មតាបែបគន្លងថ្មី (new normal life) ក្នុងបរិបទ​ប្រយុទ្ធនឹងជំងឺ Covid-19 ជាចាំបាច់ ដូចជា​ត្រូវសម្អាតដៃ ពាក់ម៉ាស់ ប្រើក្រម៉ា ឬ​ក្រដាសជូតមាត់ខ្ទប់មាត់ពេលក្អកកណ្តាស បន្តអនុវត្តគម្លាតសុវត្ថិភាពសង្គម និងគម្លាតបុគ្គលជាដើម៕

ក្នុងដំណាក់កាលដែលពិភពលោកកំពុងប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺ Covid-19 កុមារជាច្រើននាក់បានសម្រាកនៅក្នុងផ្ទះ ដោយសារតែសាលារៀនមិនបានបើកទ្វា។ បញ្ហានេះ បានធ្វើឱ្យអាណាព្យាបាលជាច្រើនមានពេលវេលាក្នុងការសង្កេត និងអប់រំកូនតូចៗនៅក្នុងផ្ទះឱ្យបានដិតដល់។ វាក៏ជាឱកាសដ៏សំខាន់ផងដែរក្នុងការទប់ស្កាត់ចរិតមិនល្អ ហើយកែប្រែពួកគេឱ្យក្លាយជាមនុស្សដែលមានឥរិយាបថល្អវិញ។

អង្គការ Save The Children បានលើកឡើងថា កុមារទាំងអស់សុទ្ធតែមានឥរិយាបថមិនល្អ។ វាជារឿងធម្មតាដែលកុមារហត់នឿយ ឃ្លាន ខ្លាច ឬមិនឯករាជ្យ ហើយពួកគេចូលចិត្តរំខាន និងធ្វើឱ្យយើងខឹងពេលពួកគេនៅផ្ទះ។

ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាទាំងអស់នេះ អាណាព្យាបាលគួរចេះអប់រំកូនដោយការប្រើប្រាស់វិធីមួយចំនួនដើម្បីអប់រំ និងកែប្រែកុមារដូចជាវិធីសាស្រ្តបង្វែរឥរិយាបថមិនល្អ ចេះសម្រាកទប់អារម្មណ៍ កំណត់វិន័យ និងគន្លឹះមួយចំនួនផ្សេងទៀត។ អង្គការ​ Save The Children បានណែនាំថា អាណាព្យាបាល​គួរចេះកត់សម្គាល់​ឥរិយាបថមិនល្អរបស់ក្មេងឱ្យបានឆាប់ ហើយបង្វែរ​ចំណាប់អារម្មណ៍របស់កូន​អ្នកពីឥរិយាបថមិនល្អឱ្យទៅជាល្អឱ្យបានឆាប់រហ័ស។ ចំណុចមួយផ្សេងទៀតគឺនៅពេលពួកគេចាប់ផ្តើមលែងនៅស្ងៀម អាណាព្យាបាលអាច​បង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍​របស់ពួកគេដោយសកម្មភាពគួរឱ្យ​ចាប់អារម្មណ៍ ឬសប្បាយ ដូចជាការហៅពួកគេឱ្យទៅលេងខាងក្រៅ ឬធ្វើសកម្មភាពណាដែលមានប្រយោជន៍វិញម្តង។

ចំណុចសំខាន់ផ្សេងទៀតគឺ ការកំណត់វិន័យ ព្រោះវិធីនេះអាចជួយបង្រៀនក្មេងៗឱ្យ​ចេះទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះអ្វីដែលខ្លួនបានធ្វើ។ វាជាការដាក់ពិន័យមួយ​ដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន និងមានប្រសិទ្ធភាពជាងការវាយ ឬស្រែក។ ក្នុងវិធីនេះអាណាព្យាបាលអាច​ផ្តល់ឱកាសដល់កូនៗដើម្បីធ្វើការណែនាំមុន​នឹងផ្តល់ការពិន័យដល់ពួកគេ។ ចំពោះឥរិយាបថនៃការដាក់ពិន័យ អាណាព្យាបាលគួរព្យាយាមកុំឆេវឆាវ និងធានាថាការដាក់ពិន័យនោះកុមារអាចធ្វើបានដោយមិនប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ។ នៅពេលការដាក់ពិន័យត្រូវបានបញ្ចប់ ប្រសិនបើកុមារ​បានធ្វើល្អគួរមានការលើកសរសើរ។

វិធីម្យ៉ាងទៀតដែលអាណាព្យាបាលគួរធ្វើគឺ ចេះសម្រាកទប់ចិត្តនៅពេលកូនៗរពឹសខ្លាំងពេក។ ប្រសិនបើយើងមានអារម្មណ៍ថាចង់ស្រែក គួរទប់ខ្លួនឯងសម្រាកដកដង្ហើមវែងៗឱ្យបាន10វិនាទីសិន បន្ទាប់មក​ព្យាយាមឆ្លើយតបដោយវិធីស្ងប់ស្ងាត់៕

នៅក្នុងដំណាក់កាលនៃការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹង​ជំងឺ Covid-19 នេះ ប្រជាជនជាច្រើនហាក់មានភាពតក់ស្លុត នឿយហត់ ស្មុគស្មាញ ឬព្រួយបារម្ភពីបញ្ហានានាដូចជាបញ្ហាគ្រួសារ ការភ័យខ្លាចចំពោះជំងឺ និង​បញ្ហា​ហិរញ្ញវត្ថុជាដើម។

ដើម្បីចូលរួមចំណែកដោះស្រាយបញ្ហាដ៏លំបាកទាំងអស់នេះកម្មវិធីសុខភាពផ្លូវចិត្ត (TPO) នៃអង្គការចិត្តសង្គម អន្តរវប្បធម៌ បានបង្កើតកម្មវិធីប្រឹក្សាផ្លូវចិត្តមួយតាមរយៈលេខទូស័ព្ទសម្រាប់ប្រជាជនគ្រប់គ្នាដោយឥតគិតថ្លៃ។

អង្គការខាងលើបានបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលមានបញ្ហាដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ការគាំទ្រផ្លូវចិត្តដល់​ជនងាយរងគ្រោះ ក្រុមគ្រួសារ និងសហគមន៍គឺពិតជាចាំបាច់ក្នុងកាលៈទេសៈនេះ។ តាមរយៈការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងឆ្លាតវៃ អង្គការ TPO បានបំពេញសេវា​ដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់សហគមន៍ តាមរយៈការប្រឹក្សាយោបល់ផ្នែកផ្លូវចិត្ត​ជូនដោយឥតគិតថ្លៃ។

អាការៈដែលប្រជាជនអាចនឹងកើតឡើងគឺំមានដូចជាភ័យខ្លាច ព្រួយបារម្ភ ពិបាកចិត្តឬស្ត្រេស គ្មានកម្លាំង ហត់នឿយ នឿយណាយ វិលវល់ ឆាប់ខឹង មួម៉ៅច្រើន អារម្មណ៍សន្ធប់ ក្រៀមក្រំ មិនរីករាយ និងមានអារម្មណ៍ថាមានវិប្បដិសារីជាដើម។ ប្រសិនបើអ្នកមានអារម្មណ៍ថាពិបាកទ្រាំ មិនថាអ្នកជាមនុស្សធំ ក្មេងជំទង់ ឬជាកុមារក៏ដោយ អាចទូរស័ព្ទមកកាន់លេខ 017 222 372/ 089 666 325/ 097 9111 918 ចាប់ពីម៉ោង8 ព្រឹក ដល់ម៉ោង 10យប់៕