Author: អេបិល

នៅក្នុងខេត្ត Niigata មានវាលស្រែរាប់រយហិតា និងជាតំបន់ជ្រុកស្រូវទីមួយនៅប្រទេសជប៉ុន។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីបានប្រមូលផលស្រូវរួច កសិករនៅក្នុងតំបន់នេះ ដែលតែប្រារព្ធពិធី បុណ្យចំបើង ដោយពួកគេចាប់ផ្ដើមសូនរូបសត្វប្លែកៗ ដែលធ្វើអំពីចំបើង ហើយភាគច្រើនជាការងារសិល្បៈរបស់សាកលវិទ្យាល័យ  Musashino Art University។

ទេសកាលសិល្បៈសត្វចំបើងនេះ ត្រូវបានឱ្យឈ្មោះថា «Wara Art Festivel » ភាគច្រើនប្រារព្ធនៅក្នុងបរិវេណដីស្រែ Uwasekigata Park ។ គោលបំណងដែលកសិករនៅទីនេះ ប្រារព្ធពិធីនេះឡើង គឺដើម្បីអបអរសាទរចំពោះការប្រមូល និងបួងសួងឱ្យឆ្នាំបន្ដបន្ទាប់ទៀត កាន់តែទទួលបានផលទ្វេរឡើង។

សិល្បៈនៃការសូនសត្វចំបើងនេះ គឺដំបូងគេត្រូវធ្វើគ្រោងឆ្អឹងសត្វអំពីឈើជាមុនសិន បន្ទាប់មកទើបគេចាប់ផ្ដើម ចងចំបើងជាដុំៗ ហើយបានយកទៅចងភ្ជាប់ជាមួយនឹងគ្រោងឆ្អឹងតែម្ដង ដើម្បីឱ្យលេចជារូបរាងសត្វ ។ ប្រសិនបើអ្នកបានធ្វើដំណើរកម្សាន្ដទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុននៅក្នុងអំឡុងខែកញ្ញា ដល់ ធ្នូ នោះ សូមកុំឱ្យរំលងបុណ្យចំបើងនេះឱ្យសោះ៕

បើតាមទំព័ររបស់ « ចម្រៀងខ្មែរ អតីតកាល » បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា វីដេអូឯកសារដែលមានវ័យចំណាស់មួយបានបង្ហាញពីអនុស្សាវរីយ៍ស្នាព្រះហស្ដសម្តែងរបស់ ព្រះ​បាទ​សម្ដេច​ព្រះ​បរមនាថ​ នរោត្តម​ សីហមុនី​​ ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋ កាលទ្រង់មានវ័យក្មេងនៅឡើយ។

ព្រះ​ករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច ​ព្រះបរមនាថ នរោត្ដម-សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ​នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ព្រះអង្គ​ព្រះរាជ​សម្ភព​នា​ថ្ងៃ​ទី 14 ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ​1953។ ទ្រង់​ជា​ព្រះ​រាជ​បុត្រ របស់​ព្រះ​ករុណា ព្រះបាទ​សម្ដេច ព្រះ​នរោត្ដម សីហនុ និង​សម្ដេច​ព្រះ​រាជ​អគ្គ​មហេសី នរោត្ដម មុនី​នាថ សីហនុ។ ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា​រាជ​សម្បត្តិ​ជ្រើស​តាំង​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បន្ត​ពី​ព្រះបិតា ក្រោយ​ពេល​ដែល​ព្រះអង្គ​បាន​ដាក់​រាជ្យ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​7 ខែ​តុលា ឆ្នាំ2004។ មុន​ពេល​ឡើង​សោយរាជ្យ ព្រះបាទ​សីហមុនី ល្បីល្បាញ​ដោយ​ស្នា​ព្រះហស្ថ​របស់​ទ្រង់​ជា​ឯកអគ្គរាជទូត​វប្បធម៌​នៅ​អង្គការ​យូនេស្កូ(UNESCO) និង​ជា​គ្រូ​បង្ហាត់​របាំបុរាណដ៏​ចំណាន​។

ចង់ដឹងថា វីដេអូព្រះរាជសម្ដែងដំបូងរបស់ ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង ព្រះបាទសម្តេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត យ៉ាងណានោះ សូមគោរពអញ្ជើញយាងទត និងទស្សនាវីដេអូខាងក្រោមនេះ៖

ថ្មីៗនេះ តារាចម្រៀងស្រីស្រគត់ស្រគំប្រចាំទ្រនំរស្មីហង្សមាស អ្នកនាង សុគន្ធ នីសា បានបង្ហាញអារម្មណ៍សង្វេគរបស់ក្រុមកម្មករ ចុះកាយសំរាមក្នុងលូទឹកស្អុយ ដែលមានការកកស្ទះ ដោយមហាជនជាច្រើនខ្ទើមរអើម និងមិនឱ្យតម្លៃការងារនោះ។ អ្នកនាងបានសរសេរយ៉ាងអន្លាយប្រកបដោយអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក បន្ទាប់ពីបានទស្សនាវីដេអូបទយការណ៍ពី ក្រុមកម្មករស្អាតលួទឹកស្អុយ ហើយជាមួយគ្នានេះមានទស្សនិកជនជាច្រើន បានបង្ហាញចំណាប់អារម្មណ៍គាំទ្រ និងបញ្ចេញមតិបំផុសដូចគ្នា នឹង សុគន្ធ នីសា ផងដែរ។

អ្នកនាង សុគន្ធ នីសា បានរៀបរាប់ថា «មើលវីដេអូនេះហើយមានអារម្មណ៍ថា អាណិតពួកគាត់ ជីវិតពួកគាត់ពិតជាអស្ចារ្យណាស់ ការងារដែលគ្រប់គ្នាខ្ពើមរអើម តែពួកគាត់ធ្វើជិត៣០ឆ្នាំហើយ។ តាមពិតទៅយើងគ្រាន់តែកាន់សំរាមមួយកញ្ចប់ ឬថង់មួយទៅដាក់ក្នុងធុងសំរាមក៏មិនជារឿងពិបាកដែរ»។

តារាស្រីរម្យទំរូបនេះ បានបន្តថា «ពួកយើងទាំងអស់គ្នា មានការងារធ្វើ និងរស់នៅក្នុងបរិស្ថានដ៏ល្អណាស់ យើងក៏អាចចាប់ផ្តើមពីខ្លួនយើង ជួយថែរក្សាឬសម្អាតបរិស្ថានជុំវិញខ្លួន ក៏ដូចជាជួយពួកគាត់ដែរ ព្រោះការងារពួកគាត់ គឺជាជីវិតមួយបែប ដែលយើងមិនធ្លាប់គិតដល់ ហើយជីវិតបែបនេះ នឹងមិនសូវជាពិបាកប៉ុន្មានទេ ប្រសិនបើយើងគ្រប់គ្នាចូលរួមចំណែកប្រព្រឹត្ត និងទទួលខុសត្រូវរៀងៗខ្លួនចំពោះសំរាម និងកាកសំណល់ផ្សេងៗ ឲ្យមានរបៀបត្រឹមត្រូវ»។

អ្នកចម្រៀងសំឡេងមនោសញ្ចេតនារូបនេះនិយាយថា «បើសិនអាចបែបនេះ គឺនឹងជួយសម្រាលដល់ការងារគាត់ ហើយបានបរិស្ថានស្អាតទាំងអស់គ្នា។សង្ឃឹមថា មើលរូបភាពមួយនេះហើយ យើងទាំងអស់គ្នានឹងបង្អង់គិតមុននឹងចោលសំរាមថា សំរាមវាត្រូវតែនៅកន្លែងសម្រាប់ដាក់សំរាម ប្រសិនបើយើងខ្លួនឯង មិនបានដាក់វាឲ្យត្រូវកន្លែងទេ នោះប្រាកដជាតម្រូវឲ្យអ្នកផ្សេង ទៅតាមរើសសំរាមរបស់យើង ដែលធ្លាក់ប៉ើងគ្រប់កន្លែងនោះ ដល់ក្នុងលូឲ្យយើងហើយ»។

តារាចម្រៀងមុខស្រទន់ ដែលទទួលបានការគាំទ្រ និងមានប្រជាប្រិយភាពលើទីផ្សាចម្រៀង មានរយៈពេលជាច្រើនហើយនោះ អ្នកនាង សុគន្ធ នីសា បញ្ជាក់បន្ថែមថា «សន្យាចូលរួមទាំងអស់គ្នាណា នាងខ្ញុំក៏សន្យាដែរថា នឹងថែរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ កុំចោលសំរាមផ្តេសផ្តាស ដើម្បីមនុស្សគ្រប់គ្នា ក្នុងសង្គមយើង»៕

តាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុកផ្លូវការរបស់អ្នកនាង ម៉េង កែវពេជ្ជតា បានធ្វើការបង្ហោះវិដេអូមួយដែលអ្នកនាង និងកូនៗបានធ្វើការសម្តែងដើម្បីបង្ហាញវប្បធម៌ខ្មែរនៅលើឆាកអន្តរជាតិនៅឯប្រទេសបារាំង។

វីដេអូដែលមានរយៈប្រមាណជាង 5 នាទី បានស្ដែងឱ្យឃើញថា កូនប្រុសស្រីរបស់រាជនីសំឡេងមាសរូបនេះ ជាអ្នកលេងឧបករណ៍ភ្លេងបុរាណ និងសម័យ ហើយអ្នកនាង ជាអ្នកចម្រៀង ដែលបានលើកយកបទ “បណ្តាំអង្គរ” យកមកបកស្រាយ។ អ្នកនាង ម៉េង កែវពេជ្ជតា រៀបរាប់ថា « នេះជាសមិទ្ធិផលដែលយើងខ្ញុំទទួលបាន​ ។ សូមផ្ញើមោទកភាពនេះជូនដល់បងប្អូនជនរួមឈាមខ្មែរទាំងឡាយ​ ពិសេស​ ក្រុមគ្រួសារសិល្បៈ​ម៉េង​ បទ​ទីមួយ “​បណ្តាំអង្គរ​ “​ ប្រគុំតន្ត្រី​ និងច្រៀងផ្ទាល់​ ដោយអ្នកនាងពេជ្ជតា​ និងកូនទាំងពីរ​។ បទភ្លេង​ និងសម្រួលតន្ត្រី​ :​ លោកសាស្ត្រាចារ្យ​ ​ សេរីវុធ​, ទំនុកច្រៀង​ :​ អ្នកនាង​ ម៉េង​ កែវពេជ្ជតា​ ,ទ្រសោរ​ :​ កុមារា​ ពេជ្ររតនៈ Violin :​ កុមារី​ សង្វាពេជ្រ​ ,Mondoline :​ អ្នកបងធំ​ ម៉េង​កែវពេជ្របុប្ផា ,Piano :​ សាស្ត្រាចារ្យ​ រ៉ុង​ សេរីវណ្ណ, Quitar Bass : លោក​ នីលីណា​ , Clarinet : នី​ ពេជ្រឥន្ទតារា​ , រៀបចំតុបតែងសម្លៀកបំពាក់ដោយ​ សាស្ត្រាចារ្យ​ ម៉េង​ កុសុម៉ា​ និង ច្រៀង​ និងលេងឃឹមដោយ​ អ្នកនាង​ ម៉េង​ កែវពេជ្ជតា »។

អ្នកនាង ម៉េង កែវពេជ្ជតា បានបញ្ជាក់ផងដែរថា ការសម្តែងនេះត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅសាលមហោស្រព មាត់សមុទ្រ Dieppe Casino ប្រទេសបារាំង នៅពីថ្ងៃទី8 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ2018 កន្លងទៅ ដែលមានការចូលរួមពីសំណាក់ភ្ញៀវកិត្តិយសចូលរួមទស្សនាយ៉ាងច្រើនកុះករតែម្ដង៕

ថ្មីៗនេះ ពិតជាប្លែកភ្នែកខ្លាំងណាស់ ខណៈដែលតារាសម្ដែងប្រុសកំពុងទទួលបានការនិយមស្រឡាញ់ពេញចិត្តពីអ្នកគាំទ្រ គឺលោក ខាត់ វ៉ៃហាំង បានសម្ញែងរាងដ៏សង្ហាគ្រងឈុតល្ខោនខោលខ្មែរ រួមមានឈុតហនុមាន និងអសុរា ហើយកាន់តែធ្វើឱ្យគ្រប់គ្នាភ្ញាក់ផ្អើលខ្លាំងទៅទៀត នៅពេលដែលលោកដើរបង្ហាញរាងនៅក្នុងបរិវេណផ្សារទំនើប អ៊ីអន 2 សែនសុខ។

ជាក់ស្ដែងបើតាមរយៈគណនីហ្វេសប៊ុករបស់លោកផ្ទាល់បានរៀបរាប់ឱ្យដឹងថា «ថតទ្រង់គ្រឿងល្ខោនខោល ដោយក្រុមសិល្បៈយុវជនល្ខោនខោលជំនាន់ថ្មី ស្អាត»។ យ៉ាងណាមិញ គេក៏មើលឃើញមានការចែករំលែកបន្ដពីនាដករល្ខោនខោល ហង់ ភូមិរា និងបានពោលសរសើរថា «ថតទ្រងគ្រឿងល្ខោនខោល ដោយក្រុមសិល្បៈយុវជនល្ខោនខោលជំនាន់ថ្មី ស្អាត»។ ក្នុងនោះគេឃើញមានអ្នកគាំទ្រលាន់មាត់សរសើរថា ពិតជាស្រស់សង្ហា ស័ក្តិសមជាបុរសខ្មែរតែម្ដង។

តោះ! កុំឱ្យខាតពេលយូរ ទស្សនារូបភាពខាងក្រោមតែម្ដង៖

គែន គឺជាប្រភេទឧបករណ៍តន្ត្រីគ្រឿងផ្លុំ ធ្វើពីបំពង់ឫស្សីតូចៗជាច្រើនដើម និងមានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ណាស់មកហើយនៅប្រទេសយើង។ ដោយសារយើងសង្កេតឃើញថា គែន ក៏មានប្រើប្រាស់នៅតាមប្រទេសជិតខាងមួយចំនួនដែរនោះ ទើបបណ្ដាលឱ្យកូនខ្មែរមួយចំនួនមិនបានស្គាល់ពីភាពខុសគ្នា រវាងគែនខ្មែរ គែនឡាវ និងគែនថៃថា តើមានភាពខុសគ្នាខាងបំពង់សំឡេងយ៉ាងណាខ្លះ។

បើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកគ្រូ ដូរីវណ្ណ និងក្រុមការងារឯកទេសភ្លេងបុរាណខ្មែរថា អ្នកគ្រូនឹងរៀបចំសិក្ខាសាលាផ្លាស់ប្ដូរមួយជាមួយសិល្បករគែនមកពីប្រទេសឡាវ។ សិក្ខាសាលានេះចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី13 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ2018 វេលាម៉ោង9: 30នាទី ដល់ម៉ោង11ព្រឹក នៅឆាកសម្ដែងសិល្បៈខ្មែរអតមៈសារមន្ទីរជាតិ ភ្នំពេញ។ នៅក្នុងកម្មវិធីសិក្ខាសាលានេះផងដែរ ក៏មានបទបង្ហាញអំពីគែនខ្មែរ និងឡាវ ដែលមានប្រវត្តិយូរលង់ តែដោយឡែកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គេសង្កេតឃើញពុំសូវមានអ្នកចេះផ្លុំគែនដូចកាលពីបុរាណកាលឡើយ។ នាបច្ចុប្បន្ន គេឃើញមានតែបងប្អូនខ្មែរមួយចំនួនតូចនាខេត្តស្ទឹងត្រែង ឧត្តរមានជ័យ និងព្រឹទ្ធាចារ្យមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះដែលចេះផ្លុំគែនខ្មែរ។

សូមជម្រាបថា អ្នកគ្រូក៏បានអំពាវនាវឱ្យកូនខ្មែរគ្រប់រូបចូលរួមស្វែងយល់អំពីឧបករណ៍ភ្លេងខ្មែរមួយនេះ ដែលស្ទើតែបាត់បង់ទៅហើយ ដោយសារគ្មានអ្នកចេះផ្លុំ និងចង់ឱ្យយុវវជនបានចូលរួមចំណែកក្នុងការថែរក្សាគែនខ្មែរជាថ្មីឡើងវិញ ព្រោះនេះជាមរតកដូនតាខ្មែរមួយដែលបានបន្សល់ទុក។

ដើម្បីកាន់តែជ្រាបច្បាស់ សូមទស្សនាវីដេអូពន្យល់ពីឧបករណ៍តន្ត្រីគ្រឿងផ្លុំ គែនខ្មែរ ខាងក្រោមនេះ ៖